Tiết 44 TLV: TÌM HIỂU CHUNG VỀ VĂN BẢNTHUYẾT MINH I.MỤC TIÊU CẦN ĐẠT: Nắm được đặc điểm, vai trò, tác dụng của văn bản thuyết minh.. H Mỗi văn bản trên trình bày, giải thích, giới I.Va
Trang 1Tiết 44 TLV: TÌM HIỂU CHUNG VỀ VĂN BẢN
THUYẾT MINH
I.MỤC TIÊU CẦN ĐẠT:
Nắm được đặc điểm, vai trò, tác dụng của văn bản thuyết minh
II Trọng tâm kiến thức, kĩ năng:
1 Kiến thức:
- Đặc điểm của văn bản thuyết minh
- Ý nghĩa, phạm vi sử dụng của văn bản thuyết minh
- Yêu cầu của bài văn thuyết minh ( về nội dung, ngôn ngữ )
-Biết nhận diện được văn bản thuyết minh
2 Kĩ năng:
- Nhận biết văn bản thuyết minh; phân biệt văn bản thuyết minh và các kiểu văn bản đã học trước đó
3 Thỏi độ:
- Trình bày các tri thức có tính chất khách quan, khoa học thông qua những tri thức của môn Ngữ văn và các môn học khác
III.CHUẨN BỊ:
Trang 21 Giáo viên:
-Sách giáo khoa, sách giáo viên, sách bài tập, thiết kế bài giảng
-Tài liệu và các văn bản thuyết minh
2 Học sinh:
-Soạn bài
-Sưu tầm các văn bản thuyết minh
* Phương pháp: Thuyết trình, thảo luận nhóm, đàm thoại,…
IV.CÁC BƯỚC LÊN LỚP:
1 Ổn định lớp:
2 Kiểm tra bài cũ:
(H) Thế nào câu ghép? có mấy cách nối câu ghép? cho ví dụ minh hoạ?
Theo ghi nhớ trong SGK( 112)
3.Bài mới:
HOẠT ĐỘNG CỦA THẦY VÀ TRÒ NỘI DUNG CẦN ĐẠT
GV: Gọi HS đọc to, rõ, chính xác các văn bản a, b,
c sgk/114, 115, 116
(H) Mỗi văn bản trên trình bày, giải thích, giới
I.Vai trò và đặc điểm chung của văn bản thuyết minh:
1 Văn bản thuyết minh trong
Trang 3thiệu vấn đề gì?
a.Văn bản a: Nêu rõ lợi ích của cây dừa, cái
riêng này gắn với đặc điểm của cây dừa Bình
Định
b.Văn bản b:Giải thích về tác dụng của chất
diệp lục đối với màu xanh đặc trưng của lá cây
c.Văn bản c: Giới thiệu về Huế với tư cách là
một trung tâm văn hoá nghệ thuật lớn của Việt
Nam, nơi có những đặc điểm riêng rất độc đáo
(H) Em có nhận xét gì về các vấn đề được trình
bày trong ba văn bản trên?
- Đó là những vấn đề thực tế trong cuộc sống
nhưng là những kiến thức khoa học, chính xác và
đúng với thực tế
(H) Em thường gặp các kiểu văn bản đó ở đâu?
- Bản hướng dẫn sử dụng, bài giảng…
(H) Em có nhận xét gì về sự xuất hiện của các văn
bản trên trong cuộc sống của con người và tác
dụng của chúng ra sao?
- Các văn bản trên rất phổ biến trong cuộc sống
con người, giúp con người hiểu biết về đối tượng
mà họ tiếp xúc
(H) Em h·y kÓ thªm mét sè v¨n b¶n cïng
đời sống con người.
a.Trình bày lợi ích của cây dừa Bình Định
b.Giải thích nguyên nhân lá cây
có màu xanh
c.Giới thiệu về Huế
- Đó là những vấn đề thực tế trong cuộc sống nhưng là những kiến thức khoa học, chính xác và đúng với thực tế
- Bản hướng dẫn sử dụng, bài giảng…
- Các văn bản trên rất phổ biến trong cuộc sống con người, giúp con người hiểu biết về đối tượng
mà họ tiếp xúc
Trang 4loại mà em biết?
- Cầu Long Biên, chứng nhân lịch sử
- Thông tin về ngày trái đất năm 2000
(H) Cỏc văn bản trờn cú thể xem là văn bản tự sự,
miờu tả, biểu cảm, nghị luận được khụng? Vỡ sao?
Không vì:
- Văn bản tự sự phải có sự việc và nhân
vật
- Văn bản miêu tả phải có cảnh sắc, con
ngời và cảm xúc
- Văn bản nghị luận phải có luận điểm,
luận cứ, luận chứng
Khụng vỡ khụng cú cốt truyện, nhõn vật, cảm xỳc,
lập luận, luận cứ….mà nú là một văn bản riờng
với mục đớch giỳp con người cú những hiểu biết
chớnh xỏc, khoa học, khỏch quan về đối tượng…
(H) Cỏc văn bản trờn cú những đặc điểm chung
nào khiến chỳng trở thành một kiểu riờng?
- Trỡnh bày đặc điểm tiờu biểu của đối tượng một
cỏch khỏch quan, giỳp người đọc hiểu đỳng, hiểu
đủ về đối tượng
(H) Cỏc văn bản trờn đó thuyết minh về đối tượng
2 Đặc điểm chung của văn bản thuyết minh
Khụng vỡ khụng cú cốt truyện, nhõn vật, cảm xỳc, lập luận, luận cứ….mà nú là một văn bản riờng với mục đớch giỳp con người cú những hiểu biết chớnh xỏc, khoa học, khỏch quan về đối tượng…
- Trỡnh bày đặc điểm tiờu biểu của đối tượng một cỏch khỏch quan, giỳp người đọc hiểu đỳng, hiểu đủ về đối tượng
- Trỡnh bày, giải thớch, giới thiệu
- Ngụn ngữ chớnh xỏc, khụng hư cấu, tưởng tượng…
Trang 5bằng những phương thức nào?
- Trỡnh bày, giải thớch, giới thiệu
(H) Ngụn ngữ của cỏc văn bản trờn cú đặc điểm
gỡ?
- Ngụn ngữ chớnh xỏc, khụng hư cấu, tưởng
tượng…
Đây là một kiểu văn bản khác gọi là văn
bản thuyết minh
(H) Thế nào là văn bản thuyết minh?
HS trả lời
(H) Cỏc nội dung trong văn bản thuyết minh cú
đặc điểm gỡ?
HS trả lời
(H) cỏch thể hiện nội dung trong văn bản thuyết
minh phải như thế nào?
HS trả lời
GV: Gọi HS đọc ghi nhớ
GV:Gọi hs đọc yêu cầu của bài tập 1:
(H) Các văn bản sau có phải là văn bản
*Ghi nhớ: SGK(117).
III Luyện tập:
Trang 6thuyết minh không?
-Cả hai đều là văn bản thuyết minh vỡ chỳng trỡnh
bày những vấn đề khoa học trong lĩnh vực lịch sử,
sinh học
HS: Đọc yêu cầu của bài tập 2:
(H) Hãy đọc lại và cho biết Thông tin về
ngày trái đất năm 2000 thuộc loại văn
bản nào? Phần nội dung thuyết minh
trong văn bản này có tác dụng gì?
- Văn bản nhật dụng, thuộc kiểu văn
nghị luận
- Có sử dụng thuyết minh khi nói về tác
hại của bao bì ni lông
HS đọc yêu cầu của bài tập 3:
(H) Các văn bản khác nh tự sự, nghị
luận, biểu cảm, miêu tả cần có yếu tố
thuyết minh không? Vì sao?
- Các văn bản khác cũng cần yếu tốt
thuyết minh, vì:
+ Tự sự: giới thiệu sự việc, nhân vật
+ Miêu tả: Giới thiệu cảnh vật, con ngời,
thời gian, không gian
*Bài tập 1: Cả hai đều là văn
bản thuyết minh vỡ chỳng trỡnh bày những vấn đề khoa học trong lĩnh vực lịch sử, sinh học
*Bài tập 2:
- Văn bản nhật dụng, thuộc kiểu văn nghị luận
- Có sử dụng thuyết minh khi nói về tác hại của bao bì ni lông
*Bài tập 3:
Trang 7+ Biểu cảm: Giới thiệu đối tợng gây
cảm xúc là con ngời hay sự vật
+ Nghị luận: Giới thiệu luận điểm, luận
cứ
IV Hướng dẫn cỏc hoạt động tiếp nối:
1 Củng cố:
- Nắm được vai trũ và đặc điểm của văn bản thuyết minh.
- Vận dụng vào làm bài tập
2 Dặn dũ:
- Học bài và chuẩn bị bài mới ễn dịch, thuốc lỏ
* ĐIỀU CHỈNH KẾ HOẠCH:
………
………