Tổ chức kế toán tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm ở Công ty nhựa Hàm Rồng.pdf

Tổ chức kế toán tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm ở Công ty nhựa Hàm Rồng

M ỤC LỤC

L ời nói đầu

Ch ương 1: Những Vấn đề lý luận cơ bản về kế toán chi phí sản xuất và tính

giá thành s ản phẩm ở doanh nghiệp sản xuất

I S ự cần thiết phải tổ chức kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản

ph ẩm ở Doanh nghiệp sản xuất

1 Bản chất chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm

1.1 Bản chất của chi phí sản xuất

1.2 Bản chất của giá thành sản phẩm

2 Vai trò, nhiệm vụ của kế toán chi phí sản xuất và tính gía thành sản phẩm

3 Phân loại chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm

3.1 Phân loại chi phí sản xuất

3.2 Phân loại giá thành sản phẩm

II Đối tượng kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm

1 Đối tượng kế toán chi phí sản xuất

2 Đối tượng tính giá thành và kỳ tính giá thành sản phẩm

3 Mối quan hệ giữa đối tượng kế toán tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành

sản phẩm trong Doanh nghiệp sản phẩm

III Ph ương pháp hạch toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm trong

Doanh nghi ệp sản xuất

1 Phương pháp tập hợp chi phí sản xuất

2 Phương pháp tính giá thành sản phẩm

IV T ổ chức công tác kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm theo

công vi ệc

1 Tổ chức kế toán chi phí sản xuất

1.1 Kế toán chi phí sản xuất theo phương pháp Kê khai thường xuyên

1.1.1 Kế toán chi phí nguyên vật liệu trực tiếp

1.1.2 Kế toán chi phí nhân công trực tiếp

1.1.3 Kế toán chi phí sản xuất chung

1.1.4 Tổng hợp chi phí sản xuất

1.2 Kế toán chi phí sản xuất theo phương pháp Kiểm kê định kỳ

1.2.1 Kế toán chi phí nguyên vật liệu trực tiếp

1.2.2 Kế toán chi phí nhân công trực tiếp

1.2.3 Kế toán chi phí sản xuất chung

1.2.4 Tổng hợp chi phí sản xuất

1.3 Tổ chức kiểm kê tính giá thành sản phẩm

1.3.1 Kiểm kê đánh giá sản phẩm dở dang

1.3.2 Tính giá thành sản phẩm

Ch ương 2: Tình hình thực tế về tổ chức kế toán chi phí sản xuất và tính giá

thành s ản phẩm tại công ty nhựa Hàm Rồng

I Khái quát chung c ủa công ty nhựa Hàm Rồng

1 Quá trình hình thành và phát triển của công ty nhựa Hàm Rồng

2 Đặc điểm tổ chức quản lý và tổ chức hoạt động sản xuất sản xuất kinh doanh của

công ty nhựa Hàm Rồng

3 Đặc điểm quy trình công nghệ sản xuất sản phẩm

4 Tổ chức công tác kế toán ở công ty nhựa hàm rồng

II.Tình hình th ực tế về tổ chức công tác kế toán chi phí sản xuất và tính giá

thành s ản phẩm ở công ty nhựa Hàm Rồng

1 Một số vấn đề chung về công tác kế toán chi phí sản xuất ở công ty nhựa hàm

rồng

2 Kế toán chi phí nguyên vật liệu trực tiếp

3 Kế toán chi phí nhân công trực tiếp

4 Kế toán chi phí sản xuất chung

III Công tác tính giá thành s ản phẩm ở công ty nhựa Hàm Rồng

1 Công tác quản lý giá thành ở doanh nghiệp

2 Đối tượng tính giá thành và kỳ tính giá thành ở công ty nhựa hàm rồng

3 Đánh gía sản phẩm làm dở

4 Tổ chức tính gía thành sản phẩm

Ch ương 3: Một số ý kiến đề xuất nhằm hoàn thiện công tác kế toán chi phí

s ản xuất và tính giá thành sản phẩm ở công ty nhựa Hàm Rồng

I Đánh giá chung về công tác quản lý chi phí sản xuất và tính giá thành sản

ph ẩm ở công ty nhựa Hàm Rồng

1 Ưu điểm

2 Nhược điểm

II M ột số ý kiến đề xuất nhằm hoàn thiện công tác kế toán tập hợp chi phí sản

xu ất và tính giá thành sản phẩm tại công ty nhựa Hàm Rồng

1 Sự cần thiết phải hoàn thiện công tác kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành

sản phẩm tại công ty nhựa Hàm Rồng

2 Yêu cầu và nguyên tắc hoàn thiện kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản

phẩm tại công ty

3.Các ý kiến đề xuất nhằm hoàn thiện

3.1 ý kiến 1: Về quản lý chi phí nguyên vật liệu sản xuất

3.2 ý kiến 2: Công tác tính trị gia nguyên vật liệu xuất kho

3.3 ý kiến 3: Mở sổ chi tiết các tài khoản tập hợp chi phí

3.4 ý kiến 4: Hoàn thiện công tác ghi sổ kế toán

3.5 ý kiến 5: Đối với chi phí quản lý

3.6 ý kiến 6: Công tác phân tích chi phí và tính gía thành sản phẩm

3.7 ý kiến 7: Tổ chức thực hiện nghiên cứu tìm hiểu nhu cầu của thị trường

3.8 ý kiến 8: Một số biện pháp vận dụng KTQT nhằm tăng cường công tác quản

lý, kế toán

3.9 ý kiến 9: áp dụng công nghệ tin học vào công tác kế toán

K ết luận

L ời nói đầu

Bước vào thiên niên kỉ mới,nước ta đang tồn tại nền kinh tế hàng hoá nhiều

thành phần vận hành theo cơ chế thị trường có sự quản lý của nhà nước theo định

hướng XHCN,hoà mình vào sự cạnh tranh gay gắt trong vòng xoáy khốc liệt của

cơ chế mới,các doanh nghiệp nói chung cũng như các doanh nghiệp sản xuất nói

riêng đang nỗ lực hết mình để tồn tại và phát triển

Trong điều kiện nền kinh tế thị trường hiện nay,tính cạnh tranh khốc liệt của

hàng hoá đã đạt ra cho các doanh nghiệp không tí khó khăn,thử thách.Để có một vị

thế vững chắc trên thị trường ,các doanh nghiệp phải luôn luôn phấn đấu nâng cao

chất lượng,tiết kiệm chi phí và hạ giá thành sản phẩm.Để nắm bắt tình hình thực tế

của doanh nghiệp và có biịen pháp ứng phó kịp thời với tín hiệu của thị trường,các

doanh nghiệp sử dụng nhiều công cụ quản lý và thông tin khác nhau.Trong đó,kế

toán được xem là một công cụ không thể thiếu trong việc quản lý vốn,tài sản và

một hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp

Hạch toán kế toán là một bộ phận cấu thành của hệ thống công cụ quản lý tài

chính ,có vai trò tích cực trong quản lý và kiểm soát hoạt động kinh tế nói chung và

kinh doanh nói riêng Bởi thế ,việc chấp hành đúng nguyên tắc hạch toán kinh

doanh là một việc làm cần thiết và tích cực của doanh nghiệp để có được tình trạng

tài chính lành mạnh,đủ sức cạnh tranh trong mọi điều kiện trong nền kinh tế thị

trường

Để đạt được điều đó ,cùng với việc áp dụng chế độ kế toán phù hợp,trước hết

doanh nghiệp phải quản lý chặt chẽ chi phí sản xuất và tính toán chính xác giá

thành sản phẩm thông qua bộ phận kế toán tổng hợp chi phí sản xuất và gía thành

sản phẩm Thông tin chi phí sản xuất và tinh giá thành sản phẩm sẽ giúp cho các

nhà quản lý doanh nghiệp phân tích ,đánh giá được tình hình về sử dụng lao động

chi phí và hạ giá thành sản phẩm ,đưa ra các quyết định đúng đắn trong hoạt động

sản xuất kinh doanh và phát huy được thế mạnh cảu mình

Qua quá trình thực tập tại công ty nhựa hàm rồng em nhận thấy khâu kế toán

tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm chiếm giữ một vai trò quan

trọng trong toàn bộ công tác hạch toán kế toán tại công ty Với mong muốn góp

phần cải tiến ,hoàn thiện quá trình hạch toán tập hợp chi phí sản xuất và tính giá

thành sản phẩm ở công ty ,em xin đi sâu nghiên cứu đề tài chuyên đề tốt nghiệp

“T ổ chức kế toán tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm ở Công

ty nh ựa Hàm Rồng”

Ngoài phần mở đầu và kết luận thì nội dung của chuyên đề bao gồm 3 chương:

Ch ương I: Những lý luận cơ bản về tổ chức kế toán chi phí sản xuất và tính giá

thành sản phẩm trong doanh nghiệp sản xuất

Ch ương II: Thực trạng công tác kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản

phẩm ở công ty nhựa Hàm Rồng

Ch ương III: Một số ý kiến đóng góp nhằm hoàn thiện công tác kế toán chi phí

sản xuất và tính giá thành sản phẩm ở công ty nhựa Hàm Rồng

Mặc dù trong quá trình tìm hiểu về lý luận và thực tế để hoàn thành chuyên đề

này,em đã nhận được sự giúp đỡ tận tình của cô giáo hướng dẫn,các thầy cô giáo

trong bộ môn và của các cán bộ trong phòng kế toán cũng như các phòng ban khác

của công ty,cùng với sự cố gắng nỗ lực của bản thân nhưng do điều kiện thời gian

và nhận thức còn hạn chế nên không tránh khỏi những thiếu xót

Vì vậy ,em kính mong nhận được những ý kiến đóng góp của thầy cô giáo để em có

điều kiện bổ sung nâng cao kiến thức của mình ,phục vụ tốt hơn cho công tác sau

này

Em xin chân thành cảm ơn cô giáo hướng dẫn em, các thầy cô giáo khoa kế toán

trường Đai Học DL Phương Đông ,Phòng tài chính kế toán công ty nhựa Hàm

Rồng đã giúp đỡ em hoàn thành chuyên đề này

KILOBOOKS.COM

CH ƯƠNG I

NHữNG Lý LUậN CƠ BảN Về Kế TOáN CHI PHí SảN XUấT Và TíNH GIá

THàNH SảN PHẩM ở DOANH NGHIệP SảN XUấT

I.S ự cần thiết phải tổ chức kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm

ở doanh nghiệp sản xuất

1.B ản chất chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm

1.1.B ản chất chi phí sản xuất

Chi phí sản xuất là biểu hiện bằng tiền của toàn bộ hao phí về lao động sống và

lao động vật hoá mà donah nghiệp đã chi ra để tiến hành các hoạt động sản xuất

kinh doanh trong một thời kỳ nhất định

Muốn tiến hành hoạt động sản xuất kinh doanh các doanh nghiệp phải thường

xuyên đảm bảo 3 yếu tố cơ bản để sản xuất hoạt động được thuận lợi đó là :Tư liệu

lao động ,đối tượng lao động,và lao động cuả con người

Trong qúa trính sản xuất ,việc sử dụng các yếu tố cơ bản đó đồng nghĩa với việc

doanh nghiệp phải chi ra những chi phí sản xuất tương ứng.Trong điều kiện kinh té

nền kinh tế hàng hoá và cơ chế hạch toán kinh doanh đòi hỏi các chi phí nêu trên

phải được biểu hiện bằng thước đo tiền tệ nhằm tổng hợp tính toán các chỉ tiêu kinh

tế phục vụ yêu cầu quản lý cảu doanh nghiệp Việc sử dụng ba yếu tố cơ bản của

quá trình sản xuất trên sẽ tương ứng hình thành lên chi phí tiêu hao nguyên liệu,chi

phí khấu hao , tư liệu lao động,chi phs khác không mang tính sản xuất.Vì vậy chỉ

những chi phí để tiến hành các hoạt động sản xuất mới được coi là chi phí sản xuất

Chi phí sản xuất có ý nghĩa quan trọng gắn liền với quá trình sản xuất kinh

doanh của các doanh nghiệp,gắn liền với việc sử dụng tài sản ,vật tư lao động.Vì

vậy chi phí sản xuất thực chất là việc sử dụng hợp lý ,tiết kiệm các loại tài sản ,vật

tư,lao động,tiền vốn của doanh nghiệp trong quá trình hoạt động sản xuất kinh

doanh Mặt khác chi phí sản xuất là cơ sở để tạo nên giá thành sản phẩm ,lao

vụ,dịch vụ hoàn thành nên quản lý chặt chẽ chi phí sản xuất là mục tiêu hạ giá

thành sản phẩm

Việc làm rõ khái niệm,bản chất nội dung kinh tế cảu chi phí sản xuất giúp ké

toán tính đúng,tính đủ chi phí sản xuất vào giá thành sản phẩm từ đó phát huy được

chỉ tiêu giá thành trong công tác quản lý ,kiểm tra và giám sát quá trình sản xuất

cảu doanh nghiệp

1.2.B ản chất giá thành sản phẩm

Nếu trong sản xúât kinh doanh chi phí là một mặt để chỉ sự hao phí đi hay chi ra

thì để đánh giá kết quả kinh doanh ,chi phí phải được xem xét trong mối quan hệ

chặt chẽ với mặt thứ hai,đó là quá trình sản xuất.Quá trình này hình thành nên chỉ

tiêu giá thành sản phẩm

Giá thành sản xuất sản phẩm là chi phí sản xuất tính cho một khối lượng hoặc

một đơn vị sản phẩm (lao vụ,dịch vụ)do doanh nghiệp sản xuất đã hoàn thành

Để tiến hành hoạt động sản xuất,doanh nghiệp phải bỏ ra những chi phí sản xuất

và gắn liền sau đó là doanh nghiệp thu được các sản phẩm.Như vậy là đã có chuyển

dịch giá trị một phần hoặc toàn bộ giá trị bằng tiền của các chi phí đó vào sản phẩm

và điều đó thể hiện bằngmột đại lượng giá nhất định của sản phẩm hoàn thành gọi

là giá thành sản xuất của sản phẩm hoàn thành Trong cơ chế hiện nay phấn đấu hạ

giá thành sản phẩm là mục tiêu và là nhiệm vụ quan trọng của doanh nghiệp.Hạ giá

thành sản phẩm tạo đièu kiện cho doanh nghiệp hạ giá bán,nâng cao sức cạnh tranh

sản phẩm thúc đẩy tiêu thụ mở rộng thị phần và tìm kiếm được nhiều lợi nhuận.Đó

là mục đích sống còn của doanh nghiệp trong điều kiện cơ chế hiện nay với nguyên

tắc hạch toán kinh doanh

Bản thân giá thành sản phẩm thực hiện hai chức năng: chức năng bù đắp và chức

năng lập giá.Trong quá trình sản xuất,doanh nghiệp phỉ bỏ ra những chi phí nhất

định và các chi phí này được chuyển dịch một phần hoặc toàn bộ vào giá thành sản

xuất của khối lượng sản phẩm hoàn thành.Khi khối lượng sản phẩm này được tiêu

phí đó và đảm bảo được quá trình tái sản xuất giản đơn.Bên cạnh đó ,thực hiện

nguyên tắc tự hạch toán kinh doanh ,doanh nghiệp sản xuất phải có lãi thì mới tồn

tại được.Việc tiêu thụ sản phẩm với mức giá bán được xác lập trên cơ sở giá thành

không những giúp doanh nghiệp bù dắp được chi phí mà còn thu được một khoản

lãi nhất định(giá bán lớn hơn giá thành).Đây chính là khả năng sinh lời của giá

thành Số tiền lãi đó sẽ giúp doanh nghiệp tăng được tích luỹ ,đảm bảo thực hiện

được quá trình tái sản xuất mở rộng ,nâng cao đời sống công nhân viên

Như vậy,giá thành là một chỉ tiêu kinh tế có ý nghiã hết sức quan trọng đối với

một doanh nghiệp ,là điều kiện kiên quyết,là vũ khí cạnh tranh sắc bén của doanh

nghiệp ngày nay trong cơ chế thị trường

*M ối quan hệ giưã chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm

Xét về bản chất thì chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm là hai khái niệm

giống nhau,chúng đều là các hao phí về lao động sống và các chỉ tiêu khác của

doanh nghiệp

Nếu xét về nôi dung thì chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm là1 mặt của quá

trình sản xuất và có mối quan hệ chặt chẽ với nhau Còn nếu xét về mặt kế toán thì

kế toán tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm là hai bước công việc

liên tiếp và gắn bó hữu cơ với nhau

Bên cạnh những mặt giống nhau thì chúng cũng có những điểm khác nhau về

phạm vi và nội dung

Chúng ta cần phân biệt rõ giữa chi phí sản xuất với giá thành sản phẩm ,chi phí

sản xuất luôn gắn liền với từng thời kỳ phát sinh chi phí ,còn giá thành sản phẩm

gắn với từng sản phẩm hoặc công việc ,lao vụ đã hoàn thành.Chi phí sản xuất

trong thời kỳ không chỉ liên quan đến sản phẩm đã hoàn thành trong thời kỳ mà còn

liên quan đến sản phẩm đang làm dở cuối kỳ.Giá thành sản phẩm không liên quan

đến chi phí sản xuất sản phẩm dở cuối kỳ và sản phẩm hỏng ,nhưng lại liên quan

đến chi phí sản xuất cau rsản phẩm dở kỳ trước chuyển sang

Nói đến chi phí sản xuất là xét đến hao phí trong một thời kỳ còn giá thành sản

phẩm liên quan đến kỳ trước chuyển sang,chi phí phát sinh kỳ này và số chi phí này

chuyển sang kỳ sau:

Giá thành = chi phí sx dở + chi phí phát sinh - chi phí sx

S ản phẩm đang đầu kỳ trong kỳ dở dang cuối kỳ

Chi phí sản xuất chỉ tính những chi phí phát sinh trong một thời kỳ nhất

định(tháng,quý,năm)không tính đến chi phí có liên quan đến số sản phẩm đã hoàn

thành hay chưa hoàn thành.Còn giá thành sản phẩm là giới hạn số chi phí sản xuất

liên quan đến khối lượng sản phẩm ,dịch vụ đã hoàn thành

Chi phí sản xuất là cơ sở để xây dựng giá thành và đồng thời cũng là cơ sở để

xây dựng giá bán.Vì vậy trong điều kiện giá bán không thay đổi thì việc giảm giá

thành sẽ là tăng lợi nhuận,do đó phấn đấu tiết kiệm chi phí ,hạ thấp giá thành là

nhiêm vụ quan trọng và thường xuyên của công tác quản lý kinh tế

*ý ngh ĩa,yêu cầu quản lý chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm

Đối với người quản lý thì các chi phí là mối quan tâm hàng đầu bởi vì chúng sẽ

quyết định lợi nhuận thu được nhiều hay ít.Đặc biệt trong doanh nghiệp sản

xuất,chi phí sản xuất là một bộ phận chi phí chủ yếu chiếm một tỷ trọng lớn do đó

vấn đề đặt ra là làm thế nào kiểm soát được các khoản chi phí sản xuất đó.Mặt

khác phấn đấu hạ thấp giá thành sản phẩm và nâng cao chất lượng sản phẩm là điều

kiện quan trọng để thị trường chấp nhận sản phẩm cảu doanh nghiệp

Chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm có hai chức năng cơ bản đó là:

-chức năng bù đắp chi phí:giá thành sản phẩmlà mức giới hạn tổng chi phí đã chi ra

cần được bù đắp

-chức năng lập giá:giá thành sản phẩm là cơ sở để xác định giá bán

Do đó yêu cầu quản lý chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm là phải tổ chức hạch

toán chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm một cách tốt nhất phục vụ cho việc ra

quyết định đúng đắn trong hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp

2 Vai trò,nhi ệm vụ của kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm

*Vai trò của kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm

Cùng với sự phát triển củaloài người,các hoạt động sản xuất kinh doanh cảu

doanh nghiệp cũng ngày càng được mở rộng và phát triển không ngừng,kéo theo sự

thay đổi về hoạt động quản lý của cơ chế quản lý.Khi tiến hành các hoạt động sản

xuất,con người cần thiết phải quan tâm đến việc quản lý các hoạt động đó.Với

nguyên lý như vậy,việc quản lý quá trình sản xuất quá trình tiêu hao lao động sống

,lao động vật hoá con người phải quan tâm đến việc quản lý chi phí tiêu hao trong

kỳ.Trong quản lý người ta sử sụng nhiều công cụ quản lý khác nhau như:thống

kê,phân tích hoạt động kinh tế.Nhưng trong đó kế toán luôn được coi là công cụ

quản lý kinh tế quan trọng nhất với chức năng ghi chép ,tính toán,phản ánh,giám

sát thường xuyên ,liên tục sự biến động của vật tư tiền vốn bằng các thước đo giá

trị và hiện vật kế toán cung cấp những tài liệu cần thiết về chi phí sản xuất và tính

giá thành sản phẩm ,đáp ứng yêu cầu quản lý đối với lĩnh vực đó Chính vì vậy kế

toán một công cụ quản lý ,một tất yếu khách quan có vai trò quan trọng trong quản

lý kinh tế nói chung và quản lý chi phí sản xuất va giá thành sản phẩm đã là một

vấn đề then chốt,đó là khâu quan trọng mà doanh nghiệp đang quan tâm thì kế toán

càng có ý nghĩa vô cùng thiết thực đôí với công tác quản lý chi phí sản xuất và tính

giá thành sản phẩm

*Nhiệm vụ của kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm

Để tổ chức tốt công tác kế toán tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản

phẩm đáp ứng đầy đủ,trung thực,kịp thời yêu cầu quản lý chi phí sản xuất và tính

giá thành của doanh nghiệp , kế toán cần thực hiện các nhiệm vụ chủ yếu sau đây

Xác định đúng đối tượng tập hợp chi phí sản xuất,đối tượng tính gí thành phù

hợp với đặc thù,và yêu cầu quản lý của doanh nghiệp

-Phản ánh đầy đủ ,chính xác , kịp thời toàn bộ chi phí sản xuất thực hiẹn phát

sinh.Kiểm tra tình hình thực hiện các định mức về chi phí vật liệu,chi phí nhân

công ,và các chi phí khác

-Tổ chức vân dụng các tài khoản kế toán để hạch toán chi phí sản xuất theo đúng

đối tượng kế toán tập hợp chi phí đã xác định,theo các yếu tố chi phí khoản mục giá

thành

-Lập báo cáo các chi phí sản xuất theo yếu tố ,định kỳ tổ chức phân bổ chi phí

sản xuất và giá thành sản phẩm ở doanh nghiệp

-Tổ chức kiểm kê ,đánh giá khối lượng sản phẩm dở dang khoa học hợp lý

Do đó trong quant trị doanh nghiệp ,chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm là

những chỉ tiêu phản ánh chất lượng hoạt động sản xuất kinh doanh cảu doanh

nghiệp.Tính đúng,tính đủ chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm là tiền đề để tiến

hành hạch toán kinh doanh ,xác định kết quả của hoạt động sản xuất kinh doanh và

ra quyết định quản lý thích hợp

Tóm lại:Trong nềm kinh tế thị trường ,công tác tập hợp chi phia sản xuất và tính

giá thành sản phẩm trong doanh nghiệp là việc làm rất cần thiết và vô cùng quan

trọng ,nó ảnh hưởng trực tiếp đến sự tồn tại và phát triển của doanh nghiệp cũng

như quyền lợi của các bên có liên quan.Để làm tốt công tác này,doanh nghiệpcần

phải tổ chức tốt công tác kế toán tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản

phẩm theo đúng chế độ nhà nước qui định phù hợp với tình hình thực tế của doanh

nghiệp

3.Phân loại chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm

3.1.Phân lo ại chi phí sản xuất

Chi phí sản xuất cảu doanh nghiệp bao gồm nhiều loại ,có nội dung kinh tế

khác nhau,mục đích và công dụng của chúng trong quá trình sản xuất cũng khác

nhau.Vì vậy công tác quản lý cũng như công tác kế toán đối với từng loại chi phí

cũng khác nhau.Để quản lý chi phí một cách chặt chẽ ,tiết kiệm chi phí ,góp phần

xuất theo những tiêu thức phù hợp.Xét về mặt lýluận cũgn như thực tế,có rất nhiều

cách phân loại chi phí khác nhau:

-Phân loại chi phí sản xuất theo nội dung kinh tế cảu chi phí (chi phí ban đầu)

-Phân loại chi phí theo mục đích,công dụng của chi phí (khoản mục chi phí)

-Phân loại chi phí sản xuất theo mối tương quan giữa chi phí và khối lượng sản

phẩm ,công việc hoàn thành

-Phân loại chi phí theo phương pháp tập hợp chi phí sản xuất đối tượng chịu chi

phí

-Phân loại chi phí theo chức năng kinh doanh

-Phân loại chi phí theo mối tương quan giữa chi phí với đối tưọng tập hợp chi phí

Dưới đây em xin đề cập đến 2 cách phân loại chủ yếu đối với chi phí sản xuất của

doanh nghiệp

*Phân loại chi phí sản xuất theo nội dung kinh tế cuả chi phí (chi phí ban

đầu):

Chi phí ban đầu là các loại chi phí doanh nghiệp phai lo liệu,mua sắm,chuẩn bị

từ lúc đầu để tién hành các hoạt động sản xuất kinh doanh

Chi phí ban đầu phát sinh trong mối quan hệ cảu doanh nghiệp với môi trường

kinh tế bên ngoài nên còn được gọi là các chi phí ngoại sinh

Căn cứ tính chất kinh tế và hình thái nguyên thuỷ của chi phí ,các chi phí ban

đầu được chia thành các yếu tố chi phí khác nhau ,không kể chi phí đó dùng để làm

gì và phát sinh ở địa điểm nào Toàn chi phí ban đầu được chia thành 5 yếu tố chi

phí sau:

+Yếu tố chi phí vật liệu: là toàn bộ các chi phí về các loại nguyên liệu vật liệu

chính,vật liệu phụ, nhiên liệu,phụ tùng thay thế ma doanh nghiệp đã sử dụng cho

các hoạt động sản xuất trong kỳ

+Yếu tố chi phí nhân công : là toàn bộ số tiền công phải trả,tiền trích bảo hiểm y

tế,bảo hiểm xã hội ,kinh phí công đoàn cảu công nhân và nhân viên hoạt động sản

xuất trong doanh nghiệp

+Yếu tố chi phí khấu hao TSCĐ: la toàn bộ số tiền trích khấu hao TSCĐ sử dụng

cho sản xuất của doanh nghiệp

+Yếu tố chi phí dịch vụ mua ngoài :là toàn bộ số tiền doanh nghiệp đã chi trả về

các loại dịch vụ mua từ bên ngoài như điện nước phục vụ cho hoạt động sản xuất

của doanh nghiệp

+yếu tố chi phí khác bằng tiền:là toàn bộ chi phí phát sinh trong quá trình sản

xuất ngoài 1 yếu tố chi phí trên

+Tất cả các yếu tố chi phí trên có nội dung kinh tế khác biệt,không thể phân chia

được nữa về nôi dung kinh tế,vì vậy mỗi yếu tố chi phí là các chi phí đơn nhất

*Phân loại chi phí theo mục đích,công dụng của chi phí(khoản mục chi phí)

Theo cách phân loại này,toàn bộ chi phí sản xuất đựoc chia thành 3 khoản mục

chính

+ Chi phí vật liệu trực tiếp: Bao gồm chi phí về nguyên vật liệu chính vật liệu

phụ,nhiên liệu sử dụng vào mục đích trực tiếp sản xuất sản phẩm,cấu thành nên

thẹc thể sản phẩm sản xuất ra

+ Chi phí nhân công trực tiếp : Bao gồm chi phí về tiền công ,tiền trích

BHXH,BHYT,KPCĐ của công nhân trực tiếp sản xuất.Không trích vào khoản mục

này số tiền công và trích BHXH,BHYT,KPCĐ của công nhân sản xuất chung ,nhân

viên quản lý và nhân viên bán hàng

+Chi phí sản xuất chung :là những khoản chi phí dùng cho hoạt động sản xuất

chung ở các phân xưởng,đố sản xuất ngoài 2 khoản mục chi phí trực tiếp trên

Theo cách phân loại này ,về mặt quản lý nó phục vụ cho việc ghi sổ kế toán trên

tài khoản ,đánh giá tình hình thực hiện kế hoạch,phân tích các nhân tố ảnh hưỏng

của từng khoản mục chi phí đến giá thành sản phẩm Tuy nhiên cách phân loại này

về bản chất kế toán thì chưa đúng vì chi phí sản xuất chế tạo sản phẩm còn bao

gồm một số bộ phận chi phí quản lý doanh nghiệp

3.2.Phân lo ại giá thành sản phẩm

Để đáp ứng yêu cầu quản lý ,hạch toán và kế hoạch hoá giá thành cũng như yêu

cầu xây dựng giá cả hàng hoá,giá thành được xem xét dưới nhiều hình thức,góc

độ,nhiều phạm vi tính toán khác nhau.Về lý luận cũng như thực tiễn ,ngoài các khái

niệm giá thành sản xuất và giá thành toàn bộ

* Căn cứ vào phân loại giá thành theo phạm vi tính toán chi phí:

Giá thành sản xuất toàn bộ :là giá thành bao gồm toàn bộ các chi phí ổn định và

chi phí biến đổi thuộc chi phí nguyên vật liệu trực tiếp,chi phí nhân công trực tiếp

và chi phí sản xuất chung Dựa vào giá thành sản xuất toàn bộ doanh nghiệp có thể

xác định được kết quả của sản phẩm là lãi hay lỗ

Gía thành sản xuất theo biến phí :chỉ bao gồm các biến phí sản xuất kể cả

biến phí trực tiếp và biến phí gián tiếp.Như vậy ,trong phương pháp xác định giá

thành sản xuất theo biến phí,các chi phí sản xuất cố định được tính ngay và báo cáo

kết quả kinh doanh như các chi phí thời kỳ trong niên độ mà không tính vào giá

thành sản phẩm

*Căn cứ vào cơ sở số liệu và thời điểm tính giá thành,giá thành sản phẩm

được chia thành 3 loại:

Biến phí trực tiếp Biến phí trực tiếp trong giá thành

Định phí trực tiếp

Định phí gián tiếp

Định phí trực tiếp trong giá thành

Định phí gián tiếp trong giá thành

-Giá thành kế hoạch:là giá thành sản phẩm được xác định trên cơ sở chi phí

sản xuất kế hoạch và sản lượng kế hoạch,việc tính toán giá thành kế hoạch do bộ

phận kế hoạch của doanh nghiệp thực hiện và được tiến hành trước khi bắt đầu quá

trình sản xuất,chế tạo sản phẩm ,giá thành kế hoạch là mục tiêu phấn đấu của donah

nghiệp,là căn cứ để so sánh phân tích đánh giá tình hình thực hiện kế hoạch giá

thành và kế hoạch hạ giá thành của doanh nghiệp

-Giá thành định mức :cũng như giá thành kế hoạch,giá thành định mức cũng

được xác định trước khi bắt đầu sản xuất sản phẩm và dựa vào các định mức bình

quân tiến mà không biến đổi trong suốt cả kỳ kế hoạch(thường là đầu tháng) nên

giá thành định mức luôn thay đổi phù hợp với thay đổi của định mức chi phí đạt

được trong qúa trình thực hiện kế hoạch giá thành.Giá thành định mức là công cụ

quản lý của doanh nghiệp,là thước đo chính xác để xác định kết quả sử dụng tài

sản,vật tư,lao động trong quá trình sản xuất giúp cho doanh nghiệp đánh giá chính

xác các giải pháp kinh tế kỹ thuật mà doanh nghiệp thực hiện trong quá trình sản

xuất nhằm nâng cao hiệu quả kinh doanh

-Giá thành thực tế:Được xác định khi quá trình sản xuất sản phẩm kết thúc trên

cơ sở các chi phí thực tế phát sinh trong quá trình sản xuất sản phẩm ,giá thành

thực tế sản phẩm ,chi tiêu kinh tế tổng hợp phản ánh kết qủa phấn đấu của doanh

nghiệp trong việc tổ chức và sử dụng các giải pháp kinh tế -tổ chức-kỹ thuật để

thực hiện quá trình sản xuất sản phẩm,là cơ sở xác định kết quả hoạt động sản xuất

kinh doanh của doanh nghiệp,có ảnh hưởng trực tiếp đến thu nhập của doanh

nghiệp

II Đối tượng kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm

1 Đối tượng kế toán chi phí sản xuất:

Đối tượng kế toán tập hợp chi phí (hay gọi tắt là đối tượng tập hợp chi phí )là

phạm vi ,giới hạn để tập hợp chi phí nhằm đáp ứng yêu cầu kiểm soát chi phí và

tính giá thành sản phẩm

Giới hạn (hoặc phạm vi) để tập hợp chi phí sản xuất:

-Nơi phát sinh chi phí :Phân xưởng,đội trại sản xuất,bộ phận chức năng

-Nơi gánh chịu chi phí:sản xuất,công việc hợac lao vụ do doanh nghiệp đang sản

xuất,công trình ,hạng mục công trình, đơn đăth hàng

Như vậy, thực chất cảu việc xác định đối tượng tập hợp chi phí sản xuất và đối

tượng tính giáthành chính là xác định nơi các chi phí đã phát sinh ra và các đối

tượng gánh chịu chi phí

Việc xác định đối tượng tập hợp chi phí sản xuất là khâu đầu tiên ,cần thiết của

công tác tập hợp chi phí sản xuất,đặc điểm quy trình công nghệ sản xuất và đáp

ứng được yêu cầu quản lý chi phí của doanh nghiệp moứi giúp cho việc tổ chức tốt

công tác tập hợp chi phí sản xuất,từ khâu ghi chép ban đầu,tổng hợp số liẹu.tổ chức

tài khoản và sổ chi tiết đều phải đúng đối tượng tập hợp chi phí sản xuất đã xác

định

Để xác định đúng đối tượng kế toán tập hợp chi phí cần dựa vào các đặc điểm

cơ bản sau:

-Đặc điểm và công dụng chi phí trong quá trình sản xuất

-Đặc điểm cơ cấu tổ chức sản xuất của doanh nghiệp

-Quy trình công nghệ kỹ thuật sản xuất,chế tạo sản phẩm

-Yêu cầu và trình độ quản lý của doanh nghiệp

-Yêu cầu để kiểm tra ,kiểm soát chi phí và yêucầu hạch toán kinh tế nội bộ của

doanh nghiệp

Tập hợp chi phí sản xuất theo đúng đối tượng đã được quy định hợp lý có tác

dụng phục vụ tốt cho việc tang cường tốt quản lý chi phí và phục vụ cho công tác

tính gía thành được kịp thời ,nhanh chóng

2.Đối tượng tính giá thành và kỳ tính giá thành sản phẩm

Xác định đối tượng tính giá thành sản phẩm là công việc đầu tiên trong công

tác tính giá thành sản phẩm

Đối tượng tính giá thành sản phẩm là các loại sản phẩm , công việc lao vụ do

phận giá thành phải căn xứ vào đặc điểm cơ cấu tổ chức sản xuất quy trình công

nghệ,kỹ thuật sản xuất sản phẩm,đặc điểm tính chất sản phẩm,yêu cầu hạch toán

kinh tế và quản lý donah nghiệp.Để xác định đúng đối tượng tính gía thành phải

dựa vào rất nhiều nhân tố cụ thể:

-Đặc điểm tổ chức sản xuất và cơ cấu sản xuất

-Quy trình công nghệ sản xuất và chế tạo sản phẩm

-Đặc điểm sử dụng sản phẩm ,nửa thành phẩm

-Đặc điểm về yêu cầu nhiệm vụ quản lý và cung cấp thông tin cho việc ra quyết

định

-Khả năng và trình độ quản lý hạch toán

Trong các doanh nghiệp sản xuấttuỳ thuộc vào đặc điểm cụ thể mà đối tượng tính

gía thành có thể là:

-Từng sản phẩm,công việc,đơn đặt hàng đã hoàn thành

-Mức thành phẩm, chi tiết ,bộ phận sản phẩm

-Từng công trình,hạng mục công trình

Trên cơ sở đối tượng tính giá thành đã xác định được ,căn cứ vào chu kỳ sản

xuất sản phẩm,đặc điểm tổ chức sản xuất,tính chất sản phẩm mà quyết định kỳ tính

giá thành để cung cấp số liệu về giá thành sản phẩm một cách kịp thời phục vụ cho

nhu cầu quản lý

*Kỳ tính giá thành:Là thời kỳ bộ phận kế toán giá thành cần tiến hành công

việc tính giá thành cho các đối tượng tính giá thành

Xác định kỳ tính giá thành cho từng đối tượng tính giá thành thích hợp sẽ

giúp cho tổ chức công việc tính giá thành sản phẩm được khoa học,hợp lý đảm bảo

cung cấp số liệu thông tin về giá thành thực tế của sản phẩm lao vụ kịp thời,trung

thực phát huy được vai trò kiểm tra tình hình thực hiện kế hoạch giá thành sản

phẩm của kế toán

Theo nguyên tắc chung ,kỳ tính giá thành phải là kỳ kết thúc quá trình công

nghệ sản xuất hoặc là khi kết thúc một giai đoạn công nghệ và phải phù hợp với

yêu cầu trình độ quản lý của doanh nghiệp.Do vậy kỳ tính giá thành phải căn cứ

vào đặc điểm tổ chức SXKD, chu kỳ sản xuất,yêu cầu trình độ quản lýcủa nhân

viên tính giá thành sản phẩm mà doanh nghiệp xác định kỳ tính giá thành cho thích

hợp(tháng,quý ,năm)

*Đơn vị tính giá thành:Phỉa là đơn vị tính được xã hội thừa nhận,phù hợp với

tính chất lý,hoá của sản phẩm và phù hợp với đơn vị tính trong kế hoạch SXKD

(sản phẩm,loại sản phẩm,công trình )

3 M ối quan hệ giữa đối tượng kế toán tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành

s ản phẩm

Là hai quá trình gắn bó hữu cơ với nhau.Tu nhiên đối tượng tập hợp chi phí sản

xuất và đối tượng tính giá thành sản phẩm có nội dung khác nhau nhưng chúng có

môi quan hệ mật thiết với nhau.Trong một số trường hợp chúng trùng nhau,trong

nhiều trường hợp khác một đối tượng kế toán tập hợp chi phí sản xuất lại bao gồm

nhiều đối tượng kế toán tập hợp chi phí sản xuất

Việc xác định hợp lý đối tượng kế toán tập hợp chi phí sản xuất là tiêu đề ,là điều

kiện để tính giá thành thông qua việc sử dụng số liệu chi phí sản xuất đã tập hợp

được để xác định giá trị chuyển dịch của yêu tố chi phí sản xuất vào đối tượng tính

giá thành

Mối quan hệ giữa đối tượng kế toán tập hợp chi phí sản xuất và đối tượng tính

giá thành ở một doanh nghiệp cụ thể sẽ quyết đinh việc lựa chọn phương pháp tính

giá thành và kỹ thuật tính giá thành ở doanh nghiệp đó

III.Ph ương pháp hạch toán chi phí sản xuất trong doanh nghiệp sản xuất và

tính giá thành s ản phẩm trong doanh nghiệp sản xuất

1.Ph ương pháp hạch toán chi phí sản xuất

1.1.Nguyên t ắc hạch toán chi phí sản xuất:

Để có thể tiến hành tổ chức kế toán tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành

thì người kế toán phải nắm vững những nguyên tắc hạch toán chi phí sản xuất vào

giá thành sản phẩm.Theo chế độ quy định về hạch toán thì chỉ tính vào giá thành

sản xuất sản phẩm những khoản sau:

+Chi phí nguyên vật liệu trực tiếp

+Chi phí nhân công trực tiếp

+Chi phí sản xuất chung

Về chi phí bán hàng và chi phí quản lý doanh nghiệp đều là những chi phí phục

vụ cho sản xuất,liên quan gián tiếp đến sản xuất song về kỹ thuật hạch toán vận

dụng nguyên tắc thận trọng trong kế toán nên nó tính cho giá thành toàn bộ sản

phẩm bán ra

Điều này cũng không có gì mâu thuẫn với bản chất của giá thành bởi vì đến

khâu cuối cùng cuả quá trình sản xuất kinh doanh,giá thành của sản phẩm được

đảm bảo chứa đựng các chi phí của doanh nghiệp chi ra cần được bù đắp

Giá thành = giá thành + chi phí + chi phí quản lý

Toàn b ộ sản xuất bán hàng doanh nghiệp

Xác định nguyên tắc hạch toán chi phí sản xuất vào giá thành sản phẩm có ý

nghĩa rất lớn trong việc tính đúng tính đủ và hợp lý chi phí vào giá thành sản phẩm

cũng như đảm bảo tính nhất quán trong công tác hạch toán

1.2.Các ph ương pháp tập hợp chi phí sản xuất:

Chi phí sản xuất phát sinh ở địa điểm khác nhau,có nội dung kinh tế khác

nhau,có chi phí liên quan đến một đối tượng,có chi phí liên quan đến nhiều đối

tượng chịu chi phí,do vậy có hai cách tập hợp chi phí vào đối tượng:

*Phương pháp tập hợp trực tiếp:

Ap dụng đối với các chi phí có liên quan trực tiếp đến đối tượng kế toán tập hợp

chi phí đã xác định,thường chi liên quan đến một đối tượng tập hợp chi phí

Đây là phương pháp có ưu điểm rất lớn,có ý nghĩa thiết thực đối với kế toán

quản trị của doanh nghiệp vì nó có thể tập hợp chính xác nhất đồng thời lại theo dõi

trực tiếp chi phí liên quan tới các đối tượng cần theo dõi

Tuy nhiên có nhiều chi phí không chỉ liên quan đến một đối tượng mà còn liên

quan đến nhiều đối tương khác,Việc theo dõi riêng là không thể thực hiện được cho

nên cần phải có một phương pháp khác phù hợp hơn

*Phương pháp phân bổ gián tiếp :

Ap dụng khi một loại chi phí có liên quan đến nhiều đối tượng kế toán tập hợp

chi phí sản xuất,không thể tập hợp cho từng đối tượng được.Vì vậy phải lựa chọn

tiêu thức phân bổ hợp lý sau cho các đối tượng liên quan:

-Chọn tiêu thức phân bổ và tính hệ số phân bổ chi phí:

Sử dụng phương pháp này giúp cho kế toán đỡ vất vả ,không phải theo dõi

chi tiết cụ thể tuy nhiên tính chính xác của nó không cao chỉ mang ý nghĩa tương

đối Độ chính xác cảu nó phụ thuộc vào việc lựa chọn tiêu thức phân bổ phù hợp

khoa học

*Chứng từ kế toán :

Hệ thống chứng từ ở đây là hệ thống chứng từ gốc liên quan đến chi phí phát

sinh như:

-Phiếu xuất kho nguyên vật liệu

-Bảng tính khấu hao tài sản cố định

-Bảng chấm công ,bảng tính lương

-Giấy báo có

Với mỗi đối tượng tập hợp chi phí,kế toán hạch toán ban đầu cho từng đối tượng

tập hợp chi phí (nếu là chi phí trực tiếp) và lập chứng từ kế toán theo khoản mục

(nếu là chi phí chung )giúp kế toán hạch toán chi phí sản xuất theo từng đối tượng

tập hợp chi phí

*Tài kho ản kế toán:

Theo chế độ kế toán hiện hành,thì doanh nghiệp có thể hạch toán một trong hai

phưong pháp kế toán tồn kho ,đó là phương pháp kê khia thường xuyên và phương

pháp kiểm kê định kỳ

Nếu áp dụng phương pháp kê khai thường xuyên thì tài khoản sử dụng gồm:

Tài khoản 621 “chi phí nguyên vật liệu trực tiếp”

Tài khoản 622 “chi phí nhân công trực tiếp “

Tài khoản 627 “chi phí sản xuất chung” và 6 tài khoản cấp 2

Tài khoản 154 “chi phí sản xuất kinh doanh dở dang “ dùng để tập hợp chi phí

sản xuất phát sinh và cung cấp số liệu để tính giá thành sản phẩm

Nếu áp dụng phươngpháp kiểm kê định kì thì tài khoản sử dụng gồm TK 621,

TK 622, TK 627 như phương pháp kê khai thường xuyên riêng tài khoản 154 chỉ

phản ánh trị giá thực tế của sản phẩm lao vụ dở dang cuối kì

- TK 631 “ giá thành sản xuất “ dùng để tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành

sản phảm, lao vụ, dịch vụ, sản xuất trong kì

- Ngoài ra Tk 627 và các tài khoản khác tuỳ theo đặc điểm của từng doanh nghiệp

mà đựoc chi tiết thành cấp 2, 3, 4 sao cho phù hợp

*Trình t ự kế toán chi phí sản xuất:

Trình tự kế toán chi phí sản xuất theo phương pháp kê khai thường xuyên(sơ đồ

1.1)

Trình tự kế toán chi phí sản xuất theo phương pháp kiểm kê định kỳ(sơ đồ 1.2)

*T ổ chức hệ thống sổ kế toán để tập hợp chi phí sản xuất:

Sổ kế toán dùng để ghi chép tập hợp chi phí gồm 2 hệ thống sổ:

-Sổ kế toán tổng hợp: phục vụ cho kế toán tài chính,tuỳ theo hình thức kế toán

doanh nghiệp áp dụng mà có sổ kế toán khác nhau nhưng đều có chung sổ cái tài

khoản tổng hợp,mỗi taì khoản kế toán được mở một sổ cái

-Sổ kế toán chi tiết: Phục vụ cho kế toán quản trị,kế toán phân tích thuỳ theo yêu

cầu quản lý cụ thể và đối tượng tập hợp chi phí đã xác định kế toán mở các sổ kế

toán chi tiêt tập hợp chi phí theo đối tượng.Mỗi sổ chi tiết tuỳ thuộc vào đặc điểm

sản phẩm,quy trình công nghệ của doanh nghiệp mà tự thiết kế cho phù hợp nhưng

nó phải đáp ứng việc theo dõi chi tiết cho từng khoản mục chi phí và theo từng đối

tượng tập hợp chi phí

Tuỳ theo mô hình doanh nghiệp,yêu cầu quản lý mà kế toán có thể áp dụng

một trong các hình thức kế toán sau:

Hình thức kế toán chứng từ ghi sổ

Hình thức kế toán nhật ký chứng từ

Hình thức kế toán nhật ký chung

Hình thức kế toán nhật ký sổ cái

Một hình thức kế toán có một đặc điểm riêng, hệ thống sổ sách riêng và có

những ưu nhược điểm khác nhau ,thích hợp với từng doanh nghiệp cụ thể

*Tổ chức hệ thống báo cáo chi phí sản xuất:

Hệ thống báo cáo chi phí sản xuất là báo cáo phục vụ cho kế toán quản trị nên tuỳ

theo thông tin về chi phí sản xuất của doanh nghiệp,kế toán trưởng sã xây dựng báo

cáo chi phí sản xuất phục vụ cho quản lý ở doanh nghiệp

S ơ đồ1.1: sơ đồ kế toán tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm

(Ph ương pháp kê khai thường xuyên)

CP TK,BHXH K/C chi phí NC trực tiếp Bồi

thường phải thu

Sx sản phẩm hỏng

TK627

TK155

K/C CP sản phẩm dở đầu kỳ

K/C CP sản phẩm dở cuối kỳ

TK621 TK152

Xuất kho NVL,CCDC trong kỳ K/C chi phí

NVL trực tiếp Phế liệu thu hồi do có SP hỏng

TK334,338

TK622 TK138(138.1)

Chi phí tiền lương,BHXH K/C chi phí nhân

công trực tiếp Tiền bồi thường phai thu hồi về

Chi phí khấu hao TSCĐ K/c chi phí nhân

công trực tiếp Giá thành sản xuất của sản phẩm

Hoàn thành trong kỳ

KILOBOOKS.COMTK111,112,142,331,335

CP dịch vụ mua ngoài và các CP khác bằng tiền

Sản xuất theo các đơn đặt hàng có thể là một loại sản phẩm hoặc một sản

phẩm khác nhau

Do đặc điểm nói trên ,hệ thống kế toán chi phí và tính giá thành sản xuất theo

công việc thường được áp dụng trong các doanh nghiệp xây dựng,công nghiệp Để

áp dụng hệ thống kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm theo công

việc,sản phẩm phải có ít nhất một trong các đặc điểm sau:

-Đơn chiếc, sản xuất theo đơn đặt hàng cảu khách hàng

Đối tượng tính gía thành là từng loại sản phẩm được tính hoàn thành

Đặc trưng của kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành theo công việc là các

chi phí(vật liệu trực tiếp, nhân công trực tiếp, chi phí sản xuất chung) được tính dồn

và tích luỹ theo công viẹc, giúp nhà quản trị biết được giá thành từng công việc, so

sánh với giá thành kế hoạch nhằm kiểm soát kịp thời chi phí và điều chỉnh xử lý

kịp thời quá trình của doanh nghiệp

Quá trình xử lý đơn đặt hàng,sản xuất và tập hợp chi phí sản xuất và tính giá

thành theo công việc được thực hiện theo trình tự sau:

Chi phí nguyên vật liệu trực tiếp và chi phí nhân công trực tiếp.Thường là

các chi phí trực tiếp liên quan đến tưng đối tượng tập hợp chi phí nên sẽ được tập

hợp trực tiếp cho từng đơn đặt hàng.Trường hợp một phân xưởng ( bộ phận sản

xuất) đảm nhận sản xuất nhiều đơn đăth hàng ,các chi phí sản xuất trước hết được

tập hợp cho từng phân xưởng ,trong mỗi phân xưởng sã chi tiết cho từng đơn đặt

hàng

- Đối với chi phí sản xuất chung :

+ Trường hợp mỗi phân xưởng chỉ tiến hành sản xuất mỗi đơn đăth hàng chi phí

sản xuất chung cũng là chi phí trực tiếp nên cũng được tập hợp trực tiếp cho từng

đơn đặt hàng như đối với chi phí vật liệu trực tiếp và chi phí nhân công trực tiếp

+Trường hợp một phân xưởng sản xuất nhiều đơn đặt hàng,chi phía sản xuất sã

được tập hợp riêng ,sau đó tiến hành phân bổ cho từng đơn đặt hàng thoe những

tiêu thức phù hợp Có hai cách phân bổ chi phí chung

Đơn đặt hàng

Lệnh Sản Xuất

Tập Hợ

p Chi phí theo

Phiếu chi phí công việc tính giá thành sản phẩm Theo đơn đặt hàng

• Cách thứ nhất: Tập hợp chi phí sản xuất chung trong kỳ, cuối kỳ tiến hành

phân bổ chi phí sản xuất chung cho từng đối tượng theo mức thực tế

Chi phí s ản Tổng chi phí sản xuất Đại lượng tiêu

Xu ất chung chung thực tế phát sinh thức phân bổ

Phân b ổ cho = Tổng đại lượng của tiêu x của từng đơn

T ừng đơn đặt thức phân bổ của các đặt hàng

Hàng đơn đặt hàng

• Cách thứ hai: Ước tính chi phí sản xuất chung của từng đơn đặt hàng ngay từ

đầu kỳ, cuối kỳ tiến hành điều chỉnh chênh lệch giữa chi phí thực tế phát sinh và

mức chi phí sản xuất chung đã được ước tính

M ức chi phí Tổng chi phí sản xuất Đại lượng tiêu

S ản xuất chung chung ước tính(theo kế thức phân bổ

ước tính phân = hoạch) x của từng đơn

b ổ cho từng Tổng đại lượng của tiêu đặt hàng(theo

đơn đặt hàng thức phân bổ của các đơn kế hoạch)

đặt hàng(theo kế hoạch)

Tiêu thức phân bổ chi phí sản xuất chung đối với 2 trường hợp trên thường là:

- Tổng thời gian lao động trực tiếp

- Tổng chi phí lao động trực tiếp

- Tổng số giờ máy hoạt động

- Tổng số chi phí vật liệu trực tiếp và chi phí nhân công trực tiếp

Cách thứ hai thường được doanh nghiệp áp dụng,đặc biệt đối với các đơn đặt hàng

có chu kỳ sản xuất dài, do nhu cầu phải có sớm số liệu chi phí đơn vị để tính giá

công việc hoàn thành và dễ sử dụng vào các quyết định kinh doanh khác

Kế toán không cần đánh giá chi phí sản xuất còn dở dang ,vì tổng chi phí sản

xuất đã tập hợp theo từng đơn đặt hàng chưa hoàn thành cũng chính là chi phí sản

xuất dở dang của đơn đặt hàng đó

2 Ph ương pháp tính giá thành

Tuỳ theo đặc điểm tổ chức sản xuất, yêu cầu quản lý sản xuất và giá thành, mối

quan hệ giữa đối tượng kế toán tập hợp chi phí sản xuất với đối tượng tính giá

thành mà doanh nghiệp có thể chọn một trong các phương pháp tính giá thành sau

Phương pháp tính tính giá thành giản đơn( phương pháp trực tiếp)

Phương pháp tính tính giá thành loại trừ chi phí sản xuất sản phẩm phụ:

Phương pháp tính tính giá thành phân bước:

+ Phương pháp phân bước có tính giá thành nửa thành phẩm

+Phương pháp phân bước không ính đến giá thành của bán thành phẩm

+Phương pháp tính tính giá thành sản phẩm theo đơn đặt hàng

2.1 Ph ương pháp tính giá thành sản phẩm theo định mức

Phương pháp này áp dụng cho các doanh nghiệp có quy trình công nghệ ổn

định,có hệ thống định mức kinh tế, kĩ thuật, định mức chi phí dự toán, chi phí tiên

tiến hợp lý, trình độ tổ chức và các nghiệp vụ kế toán chi phí sản xuất và các

nghiệp vụ tương đối vững vàng

Xác định chênh lệch thoát ly định mức = chi phí thực tế -chi phí định mức

Sau khi tính được các chỉ tiêu trên ta tính được giá thành thực tế sản phẩm

Giá thành = giá thành + chênh l ệch + chênh lệch do

Th ực tế định mức - do thay đổi thoát ly định mức

2.2 Ph ương pháp tính giá thành hệ số:

Phương pháp này áp dụng trong trường hợp cùng quy trình công nghệ sản xuất

với cùng một loại nguyên vật liệu tiêu hao thu được trong nhiều loại sản phẩm khác

nhau.Đối tượng kế toán tập hợp chi phí sản xuất là toàn bộ quy trình công nghệ sản

xuất Đối tượng tính giá thành là từng loại sản phẩm do qui trình công nghệ sản

xuất đó đã hoàn thành

Giá trị CPSX Giá trị SP Hệ số phân

T ổng = làm dở + phát sinh - làm dở x bổ chi phí

Z sp i đầu kì trong kỳ cuối kỳ Spi

2.3.Ph ương pháp tính giá thành theo tỷ lệ:

Phương pháp này áp dụng trong trường hợp cùng một quy trình công nghệ sản

xuất,kết quả sản xuất thu được là một nhóm sản phẩm cùng loại với những chủng

loại phẩm chất quy cách khac nhau Trong trường hợp này, đối tượng tập hợp chi

phí sản xuất là toàn bộ quy trình công nghệ sản xuất của nhóm sản phẩm còn đối

tượng tính giá thành sẽ là quy cách sản phẩm trong nhóm sản phẩm đó

Tỷ lệ tính giá thành = Giá thành thực tế cả nhóm sản phẩm

Tổng giá thành thực tế = Tiêu chuẩn phân bổ có x Tỷ lệ tính

T ừng qui cách trong từng quy cách giá thành

Như vậy, mỗi phương pháp tính giá thành có ưu nhược điểm riêng và phù hợp

với từng loại hình doanh nghiệp nhất định.Doanh nghiệp cần phải lựa chọn phương

pháp tính giá thành sao cho phù hợp với các đặc điểm sản xuất kinh doanh của

mình

IV.T ổ chức công tác kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm

1.T ổ chức Kế toán chi phí sản xuất

1.1.K ế toán chi phí theo Phương pháp kê khai thường xuyên

Đối với doanh nghiệp áp dụng phương pháp kê khai thường xuyên thì

thường sử dụng tài khoản sau để tập hợp chi phí sản xuất phát sinh trong kì

- TK621 “Chi phí nguyên vật liệu trực tiếp “ thường xuyên thì thường sử dụng tài

khoản sau để tập hợp chi phí sản xuất phát sinh trong kì

- TK621 “Chi phí nguyên vật liệu trực tiếp “ dùng để tập hợp chi phí NVL dùng

trực tiếp cho sản xuất của doanh nghệp

- TK 622 “ Chi phí nhân công trực tiếp “ dùng để tập hợp chi phí về tiền lương ,

tiền công và các khoản phụ cấp làm thêm giờ

- TK 627 “ Chi phí sản xuất chung “ dùng tập hợp các chi phí cơ bản có liên

quan đến nhiều đối tượng tập hợp chi phí và những chi phí quản lí, phục vụ trong

hạm vi phân xưởng, xí nghiệp , các khoản trích theo lương của CN trực tiếp sản

xuất và nhân viên quản lí doanh nghiệp

1.1.1 T ập hợp chi phí NVL trực tiếp:

*Khái niệm :

Chi phí nguyên vật liệu trực tiếp là các chi phí về nguyên, nhiên , vật liệu mà

doanh nghiệp đã trực tiếp sử dụng, tiêu hao trong quá trình sản xuất sản phẩm

* Chứng từ hạch toán :

Tâph hợp chi phí NVL trực tiếp kế toán thường căn cứ vào các chứng từ xuất

kho và các chứng từ khác liên quan đén tình hình sử dụng nguyên, nhiên vật liệu từ

đó tính, lập bảng phân bổ vật liệu, phân bổ và tập hợp chi phí cho các đối tượng sử

dụng

* Tài khoản sử dụng : TK 621 “Chi phí NVL trực tiếp “

Tài khoản này được mử chi tiết cho từng đối tượng hạch toán chi phí và đối

tượng tính giá thành

Kết cấu TK :

Bên nợ : Tập hợp chi phí NVL trực tiếp thực tế phát sinh

Bên có : -Trị giá NVL không sử dụng hết trả lại kho

-Kết chuyển chi phí NVL trực tiếp vào TK tính giá thành

NVL gia công xong

đưa vào sản xuất

1.1.2 T ập hợp chi phí nhân công trực tiếp :

*Khái niệm :

Chi phí nhân công trực tiếp bao gồm tất cả các khoản chi phí liên quan đến

bộ phận lao động trực tiếp ra sản phẩm như :tiền lương, tiền công, các khoản phụ

cấp làm thêm, thêm giờ

*Chứng từ hạch toán :

Chứng từ dùng làm căn cứ để hạch toán, phân bổ chi phí nhân công trực tiếp

cho các đối tượng sử dụng là các Bảng tính lương phải trả cho cán bộ công nhân

viên trực tiếp sản xuất (trong đó bao gồm các khoản lương :Lương cơ bản, lương

khoán, làm thêm giờ ), đề nghị thanh toán lương khoán của xí nghiệp, tổ, đội sản

cuất, giấy xác nhận khối lượngcông việc hoàn thành

*Tài khoản sử dụng: TK 622

Bên nợ : -Tập hợp chi phí nhân công trực tiếp thực tế phát sinh

Bên có : - Kết chuyển chi phí nhân công trực tiếp vào tài khoản tính giá thành

TK 622 không có số dư

Sơ đồ số 2

Hạch toán tập hợp chi phí nhân công trực tiếp

TK334 TK622 TK154

Tiền lương của CBCNV Kết chuyển chi phí

trực tiếp SX nhân công trực tiếp

TK335

Trích trước tiền lương

nghỉ phép của CN trực

1.1.3 Chi phí s ản xuất chung :

*Khái niệm :

Chi phí sản xuất chung là những chi phí phục vụ và quản lí sản xuất phát

sinh hặc có liên quan đến từng phân xưởng, xí nghiệp (đối với xí nghiệp trực thuộc

)trực tiếp sản xuất Chi phí sản xuất chung bao gồm các khoản chi phí: Chi phí tiền

lương, tiền công cho nhân viên phân xưởng, các khoản trích về BHXH, BHYT và

các khoản trích theo lương khác theo quy định của công nhân trực tiếp sản xuất và

nhân viên quản lí xí nghiệp, chi phí NVL, dụng cụ sản xuất dùng trong phân

xưởng, chi phí khấu hao TSCĐ dùng cho phân xưởng, xí nghiệp , các chi phí dịch

vụ mua ngoài, chi phí bằng tiềnkhác dùng cho nhu cầu của phân xưởng

* Chứng từ hạch toán :

Chi phí sản xuất chung được tập hợp theo từng phân xưởng, xí nghiệp sản

xuất Cuối kì ( tháng, qúi ) chi phí sản xuất chung đã tập hợp, được phân bổ gián

tiếp và kết chuyển vào đối tượng hạch toán chi phí tính giá thành

Công thức phân bổ được sử dụng như sau :

M ức phân bổ chi phí Chi phí sản xuất chung

s ản xuất chung = phát sinh trong kì Số đơn vị

cho t ừng địa phưong x của từng đối

th ức được chọn

Chứng từ để tập hợp chi phí sản xuất chung là các phiếu xuất NVL.Bảng tổng

hợp thanh toán lương.Bảng tính khấu hao TSCĐ, các chứng từ chi tiền mặt và các

chứng từ khác có liên quan, phục vụ cho hoạt động sản xuất của phân xưởng, xí

nghiệp

Tài khoản sử dụng: TK627

Bên nợ:Tập hợp chi phí sản xuất chung thực tế phát sinh

Bên có : -các khoản giảm trừ chi phí sản xuất chung

-Kết chuyển chi phí sản xuất chung vào tài khoản tính giá thành

TK627 Không có số dư