Tiết 61 TLV:THUYẾT MINH MỘT THỂ LOẠI VĂN HỌC I.MỨC ĐỘ CẦN ĐẠT: Nắm được các kĩ năng và vận dụng để làm bài văn thuyết minh về một thể loại văn học.. - Việc vận dụng kết quả quan sát, t
Trang 1Tiết 61 TLV:
THUYẾT MINH MỘT THỂ LOẠI VĂN HỌC
I.MỨC ĐỘ CẦN ĐẠT:
Nắm được các kĩ năng và vận dụng để làm bài văn thuyết minh về một thể loại văn học
II TRỌNG TÂM KIẾN THỨC, KĨ NĂNG:
1 Kiến thức:
- Sự đa dạng của đối tượng giới thiệu trong văn bản thuyết minh
- Việc vận dụng kết quả quan sát, tìm hiểu về một tác phẩm cùng thể loại để làm bài văn thuyết minh về một thể loại văn học
2 Kĩ năng:
- Quan sát đặc điểm hình thức của một thể loại văn học.
- Tìm ý, lập dàn ý cho bài văn thuyết minh về một thể loại văn học
- Hiểu và cảm thụ được giá trị nghệ thuật của thể loại văn học đó
- Tạo lập được một văn bản thuyết minh về một thể loại văn học có độ dài độ
300 chữ
3 Thái độ:
Trang 2- Biết cách thuyết minh một thể loại văn học.
III.CHUẨN BỊ:
1 Giáo viên:
- Đọc sách soạn giáo án
- Tài liệu tham khảo
2 Học sinh: - Chuẩn bị bài
3 Phương pháp: Vấn đáp, đàm thoại, thảo luận,….
IV.CÁC BƯỚC LÊN LỚP:
1 Ổn định lớp:
2 Kiểm tra bài cũ:
Kiểm tra việc chuẩn bị bài của học sinh
3.Bài mới:
Hoạt động của thầy và trò Nội dung cần đạt
I/- Từ quan sát đến mô tả, Thuyết minh về một thể loại văn học:
* Đề bài: “Thuyết minh đặc
điểm thể thơ thất ngôn bát cú”
Trang 3GV gọi học sinh đọc đề bài sgk và nêu câu
hỏi
Đọc kĩ hai bài thơ Vào nhà ngục Quảng Đông cảm
tác và bài Đập đá ở Côn Lôn
(H) Đề bài yêu cầu thế nào về phương thức biểu
đạt? Nội dung? Muốn làm được đề bài này, em phải
làm những gì?
- Đề bài yêu cầu về phương thức biểu đạt là thuyết minh
- Nội dung thuyết minh về một thể thơ thất ngôn bát cú Đường luật
- Muốn làm được đề bài này
em phải tìm hiểu đặc điểm thể thơ bằng cách phải quan sát
và nhận biết thể thơ
Gv treo bảng phụ ghi hai bài thơ đã học của PBC &
PCT để học sinh quan sát
(H) Mỗi bài thơ có mấy dòng? Mỗi dòng có mấy
tiếng? Số dòng và số chữ ấy có bắt buộc không? Có
thể tùy ý thêm bớt được không?
- Mỗi bài thơ có 8 dòng, mỗi dòng có 7 tiếng (thất
ngôn bát cú), Số dòng trong mỗi bài và số tiếng
trong mỗi câu bắt buộc phải đủ không thể tùy ý thêm
bớt
(H) Em hãy ghi ký hiệu bằng trắc cho từng tiếng một
trong hai bài thơ đó (thanh huyền và thanh ngang =
tiếng bằng Ký hiệu B; thanh sắc, nặng, hỏi, ngã
tiếng trắc Ký hiệu là T)
1- Quan sát
- Mỗi bài thơ có 8 dòng, mỗi dßng có 7 tiếng (thất ngôn bát cú), Số dòng trong mỗi bài
và số tiếng trong mỗi câu bắt buộc phải đủ không thể tùy ý thêm bớt
- Đập đá ở Côn Lôn
Trang 4Hs thực hiện
(H) Nhận xét quan hệ bằng trắc giữa các dòng với
nhau?
(theo luật: nhất, tam, ngũ bất luận Nhị, tứ, lục phân
minh)
HS: Tìm hiểu về vần của bài thơ
- Bài thơ có các tiếng Lôn, non, hòn, son, con, hiệp
vần với nhau Vần bằng các tiếng hiệp vần ấy nằm ở
vị trí cuối câu 1,2 và các câu chẵn
(H) Nhịp của những câu thơ như thế nào ?
- Do có sự luân phiên bằng trắc như thế nên thể thơ
thất ngôn bát cú có nhịp 2/2/3 hoặc 4/3 => nhịp chẵn
- Về Đối: Có các cặp câu:3-4
và 5-6
Trang 5trước, nhịp lẻ sau Câu 3:Tiếng 2: T, Tiếng 4:
B , Tiếng 6: T
Câu 4:Tiếng 2: B, Tiếng 4: T , Tiếng 6: B
Câu 5:Tiếng 2: B, Tiếng 4: T , Tiếng 6: B
Câu 6:Tiếng 2: T, Tiếng 4:
B , Tiếng 6: T
Về Niêm:Các câu gần nhau
cùng thanh với nhau là:Câu 2-3, 4-5, 6-7, 8-1=> gọi là niêm với nhau.
- Bài thơ có các tiếng Lôn, non, hòn, son, con, hiệp vần
với nhau Vần bằng các tiếng hiệp vần ấy nằm ở vị trí cuối câu 1,2 và các câu chẵn
- Do có sự luân phiên bằng trắc như thế nên thể thơ thất ngôn bát cú có nhịp 2/2/3 hoặc 4/3 => nhịp chẵn trước, nhịp lẻ sau
Trang 6Gv giúp hs lập dàn ý đề bài.
Mở bài:
Nêu một định nghĩa chung về thể thơ thất ngôn bát
cú Đường luật Một thể thơ dược các nhà thơ cổ điển
VN thường sử dụng để sáng tác thơ
Thân bài:
Thuyết minh luật thơ bằng cach nêu các đặc điểm
của thể thơ
- Số câu, số chữ trong mỗi bài
- Quy luật bằng trắc của thể thơ
* Luật bằng trắc
* Luật đối
* Luật niêm
=> nếu không đúng luật thì bài thơ thất luật, xem
như hỏng bài thơ
- Cách gieo vần của thể thơ
- Cách ngắt nhịp của thể thơ
Kết bài:
Cảm nhận của em về vẻ đẹp, nhạc điệu của thể thơ
2- Lập dàn ý:
Mở bài:
Nêu một định nghĩa chung về thể thơ thất ngôn bát cú
Đường luật Một thể thơ dược các nhà thơ cổ điển VN
thường sử dụng để sáng tác thơ
Thân bài:
Thuyết minh luật thơ bằng cach nêu các đặc điểm của thể thơ
- Số câu, số chữ trong mỗi bài
- Quy luật bằng trắc của thể thơ
* Luật bằng trắc
* Luật đối
* Luật niêm
=> nếu không đúng luật thì bài thơ thất luật, xem như hỏng bài thơ
Trang 7(H) Như vậy theo em khi thuyết minh một thể thơ thì
ta cần ph¶i tiến hành như thế nào ?
- Hs trả lời, đọc nội dung phần ghi nhớ
GV: Gọi học sinh đọc yêu cầu của bài tập 1:
(H) Hãy thuyết minh đặc điểm chính của truyện
ngắn trên cơ sở truyện ngắn đã học: Tôi đi học, Lão
Hạc, Chiếc lá cuối cùng
Hs đọc tài liệu tham khảo ở sách giáo khoa để hiẻu
biết về thể loại văn học này mà lập dan ý.
- Cách gieo vần của thể thơ
- Cách ngắt nhịp của thể thơ
Kết bài:
Cảm nhận của em về vẻ đẹp, nhạc điệu của thể thơ
* Ghi nhớ sgk II/- Luyện tập:
* Bµi tËp 1:
Mở bài: Định nghĩa về truyện
ngắn
Thân bài:
-Các yếu tố tạo nên truyện ngắn:
-Yếu tố tự sự là yếu tó chính quyết định cho sự tồn tại của một truyện ngắn gồm sự việc chính và con người chính,
-Yếu tố miêu tả, biểu cảm là những yếu tố hỗ trợ giúp cho truyện ngắn sinh động hấp dẫn
-Kết cấu thường là sự sắp đặt
Trang 8đối chiếu để làm nổi bật chủ đề
-Chủ đề có thể đề cập đến vấn
đề lớn của xã hội
IV.Hướng dẫn các hoạt động tiếp nối:
1.Củng cố:
- Nắm được phươngpháp thuyết minhmột thể loại văn học
2 Dặn dò:
- Chuẩn bị bài Muốn làm thằng cuội.
*ĐIỀU CHỈNH RÚT KINH NGHIỆM:
………
………