SKKN một số giải pháp giúp học sinh lớp 5 trường Tiểu học Hòa Lạc yêu thích lịch sử dân tộcSKKN một số giải pháp giúp học sinh lớp 5 trường Tiểu học Hòa Lạc yêu thích lịch sử dân tộcSKKN một số giải pháp giúp học sinh lớp 5 trường Tiểu học Hòa Lạc yêu thích lịch sử dân tộcSKKN một số giải pháp giúp học sinh lớp 5 trường Tiểu học Hòa Lạc yêu thích lịch sử dân tộcSKKN một số giải pháp giúp học sinh lớp 5 trường Tiểu học Hòa Lạc yêu thích lịch sử dân tộcSKKN một số giải pháp giúp học sinh lớp 5 trường Tiểu học Hòa Lạc yêu thích lịch sử dân tộcSKKN một số giải pháp giúp học sinh lớp 5 trường Tiểu học Hòa Lạc yêu thích lịch sử dân tộc
Trang 1PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HỮU LŨNG
TRƯỜNG TIỂU HỌC XÃ HÒA LẠC
BẢN MÔ TẢ SÁNG KIẾN
“Một số giải pháp giúp học sinh lớp 5 trường Tiểu học Hòa Lạc
yêu thích lịch sử dân tộc"
Lĩnh vực sáng kiến: Giáo dục
Tác giả: Nguyễn Thị Tiền
Trình độ chuyên môn: Đại học
Chức vụ: Giáo viên Tổng phụ trách Đội
Nơi công tác: Trường Tiểu học xã Hòa Lạc
Điện thoại liên hệ: 0396392516
Địa chỉ thư điện tử: nguyentien1982edu@gmail.com
Đề nghị công nhận sáng kiến cấp: cơ sở
Lạng Sơn, năm 2019
Trang 21 Nội dung và những kết quả nghiên cứu của sáng kiến
* Giải pháp 1: Kể chuyện lịch sử
* Giải pháp 2: Sử dụng phim tư liệu lịch sử
* Giải pháp 3: Thăm quan trải nghiệm tại nhà bia tưởng
niệm, di tích lịch sử, địa danh lịch sử, bảo tàng lịch sử
* Giải pháp 4: Gặp gỡ các nhân chứng lịch sử
* Giải pháp 5: Tổ chức trò chơi gợi nhớ lịch sử
04 04 06 07
10 11
Trang 3TÓM TẮT SÁNG KIẾN
“Một số giải pháp giúp học sinh lớp 5 trường Tiểu học Hòa Lạc yêu thích lịch sử dân tộc"
Xuất phát từ thực tế bộ môn lịch sử là môn có kiến thức khô, khó
và dài, không chiếm được sự yêu thích của học sinh Với phân phối chươngtrình 1 tiết/tuần nên giáo viên giảng dạy bộ môn lịch sử không có đủ thời gian đểkhắc sâu, mở rộng những kiến thức lịch sử liên quan cũng như chưa thực hiệnđược giáo dục học sinh thông qua dạy học lịch sử Nhằm mục đích khơi dậy tìnhyêu lịch sử, nâng cao chất lượng dạy học lịch sử trong nhà trường, tôi tổ chứccho học sinh được tìm hiểu những kiến thức lịch sử qua trò chơi lịch sử, trảinghiệm thực tế tại các di tích lịch sử, địa danh lịch sử, qua xem phim tư liệu lịch
sử, kể chuyện lịch sử Qua những hoạt động này đã tạo cho các em học sinhlớp 5 một môi trường học tập thoải mái, hứng thú, yêu thích, ghi nhớ tốt nhữngnhân vật lịch sử, sự kiện lịch sử mà các em đã được học, nâng cao chất lượngmôn lịch sử lớp 5 Đồng thời góp phần hình thành và rèn luyện những đức tínhcho học sinh: tình yêu quê hương đất nước, lòng biết ơn với các thế hệ cha ông,tính kỉ luật, dũng cảm, trung thực, mạnh dạn, tự tin Xây dựng niềm tin, sự đồngthuận, ủng hộ của phụ huynh học sinh với các hoạt động giáo dục gắn với cáchoạt động trải nghiệm của nhà trường Cung cấp cho giáo viên dạy bộ môn lịch
sử một số hình thức tổ chức dạy học hiệu quả
Trang 4DANH MỤC BẢNG BIỂU
1 Phiếu khảo sát học sinh
2 Phiếu khảo sát giáo viên
3 Bảng tổng hợp kết quả khảo sát học sinh và giáo viên
4 Bài thu hoạch buổi trải nghiệm tại Trung đoàn 141
5 Bài thu hoạch Buổi trải nghiệm tại di tịch lịc sử Ai Chi Lăng, công viên Hoàng Văn Thụ
Trang 5I MỞ ĐẦU
1 Lí do chọn sáng kiến
Sinh thời, Bác Hồ của chúng ta đã chỉ rõ “Dân ta phải biết sử ta, cho
tường gốc tích nước nhà Việt Nam” Theo đó “Sử ta dạy cho ta những chuyện
vẻ vang của tổ tiên ta Dân tộc ta là con Rồng cháu Tiên, có nhiều người tài giỏi đánh Bắc dẹp Nam, yên dân trị nước, tiếng để muôn đời” Lịch sử là quá khứ, là
nơi chứa đựng giá trị văn hóa, là nguồn dữ liệu để tham chiếu kinh nghiệm chaông vào sự phát triển hôm nay Đó là hồn cốt, truyền tải những giá trị truyềnthống, xác định nguồn gốc của một dân tộc, qua đó chủ quyền quốc gia, biêngiới lãnh thổ của một đất nước được xác lập, từ đó khẳng định vị trí và vị thếcủa một quốc gia trên trường quốc tế
Lịch sử có tác dụng to lớn trong giáo dục các thế hệ người Việt Nam, đặcbiệt là thế hệ trẻ về truyền thống, bản sắc dân tộc để không bị hòa tan khi hộinhập với thế giới, khu vực Học và tìm hiểu về lịch sử còn là để ghi nhớ, biết ơncông lao vĩ đại của bao thế hệ ông cha đã hi sinh xương máu để gìn giữ đất nướccho thế hệ về sau Đồng thời bồi dưỡng chủ nghĩa yêu nước, ý chí độc lập tựcường, tinh thần nhân ái, xây dựng phẩm chất và bản lĩnh con người Việt Nam.Lịch sử nuôi dưỡng thế hệ con người Việt Nam, giáo dục góp phần hình thànhcái tâm, tính, cần cù, chăm chỉ, sáng tạo, yêu thương đùm lẫn nhau, gắn tình yêugia đình, làng xóm với quê hương đất nước
Ngay từ mới sinh ra các em đã được làm quen với những kiến thức lịch sửthông qua những câu hát ru của bà, của mẹ, những câu chuyện cổ tích, những tròchơi dân gian về giữ làng, giữ nước Đến lớp 4, lớp 5 các em đã được học lịch
sử qua một phân môn riêng biệt Các em được tìm hiểu có hệ thống về một số sựkiện, phong trào, nhân vật lịch sử tiêu biểu của cuộc kháng chiến chống Pháp,chống Mĩ Tuy nhiên với thời lượng 1 tiết/tuần theo quy định của Bộ Giáo dụcvới hệ thống kiến thức rất lớn của lịch sử, các em mới chỉ được tìm hiểu nhữngkiến thức cơ bản nhất đã định sẵn trong sách khoa mà chưa có điều kiện để tìmhiểu sâu, rộng về các kiến thức lịch sử Thêm vào đó kiến thức lịch sử là kiếnthức khó, khô khan và diễn ra trong thời gian dài Cộng thêm tâm lí của không ítphụ huynh, học sinh và một số ít thầy cô cho rằng lịch sử là môn phụ nên chưathực sự, quan tâm, đầu tư đúng mức Các em chỉ học theo kiểu cô giáo yêu cầuthì học, học để lấy điểm cao khi kiểm tra Phụ huynh thì không khuyến khíchcác con tìm hiểu sâu về kiến thức lịch sử Vì vậy các em không có hứng thú,không để lại ấn tượng sâu sắc với kiến thức lịch sử, dễ thuộc cũng dễ quên Còngiáo viên thì chủ yếu là dậy theo kiến thức đã định sẵn với phương pháp thuyếttrình, giảng giải cho học sinh nghe là chủ yếu mà chưa hoặc ít khi áp dụngnhững phương pháp mới cũng như sử dụng các hình thức dạy học đa dạng, đưacông nghệ thông tin vào giảng dạy những kiến thức lịch sử cho các em Điều đócũng ảnh hưởng không nhỏ tới việc học sinh không yêu thích môn lịch sử nóiriêng và những kiến thức lịch sử nói chung
Với mong muốn giúp các em có niềm đam mê, yêu thích lịch sử, sống với hiệntại, hướng tới tương lai nhưng không quên đi quá khứ cội nguồn, biết trân trọng, yêu lịch sử 4000 năm dựng nước và giữ nước, tôi đã nghiên cứu, tiến hành hoạt
Trang 6động, lựa chọn viết sáng kiến “Một số giải pháp giúp học sinh lớp 5 trường Tiểu học Hòa Lạc yêu thích lịch sử dân tộc"
2 Mục tiêu của sáng kiến
Sáng kiến đưa ra những giải pháp được thực hiện ở các tiết học hoạt độngngoài giờ lên lớp, các buổi học trải nghiệm thực tế, như: kể chuyện lịch sử, xemphim tư liệu lịch sử, thăm các bảo tàng di tích lịch sử, các trò chơi học tập, tròchơi dân gian gợi nhớ lịch sử đem lại hiệu quả cao Học sinh lĩnh hội được một
số sự kiện lịch sử và nhân vật lịch sử, địa danh lịch sử tiêu biểu trong quá trìnhđấu tranh dựng nước và giữ nước của dân tộc; khơi dậy và bồi dưỡng tình yêuđất nước, hình thành thái độ đúng đắn đối với bản thân, gia đình, cộng đồng
Sáng kiến cung cấp, rèn luyện một số kĩ năng và hình thức tổ chức cáchoạt động dạy học mang lại hiệu quả cao trong giảng dạy bộ môn Lịch sử, kĩnăng tổ chức các hoạt động ngoài giờ lên lớp Thay đổi lối dạy học truyền thụmột chiều, bó buộc trong không gian lớp học sang phương pháp dạy học tíchcực, mở rộng không gian ra ngoài phạm vi lớp học
Học sinh chủ động khám phá, rèn luyện và xử lí thông tin, hình thành thóiquen tự học, nâng cao tinh thần hợp tác, kĩ năng vận dụng kiến thức vào thựctiễn, tạo hứng thú trong học tập, tự hình thành hiểu biết, năng lực, phẩm chất.Đặc biệt các em thấy tự hào về lịch sử nước nhà Từ đó bồi dưỡng niềm say mê,hứng thú, yêu thích lịch sử Việt Nam Học sinh được khắc sâu, mở rộng, ghi nhớnhững nhân vật lịch sử, sự kiện lịch sử
Xây dựng niềm tin, sự đồng thuận, ủng hộ của các bậc phụ huynh đối vớicác hoạt động dạy học gắn với các hoạt động trải nghiệm của nhà trường Từngbước giúp phụ huynh thấy được vai trò của lịch sử đối việc phát triển nhân cáchcủa học sinh
3 Phạm vi của sáng kiến
Nghiên cứu mức độ nắm vững kiến thức lịch sử, sự hiểu biết sâu rộng, hứng
thú, yêu thích lịch sử Việt Nam của học sinh lớp 5 trường Tiểu học xã Hòa Lạc
Nghiên cứu, thực hiện các giải pháp để tìm hiểu, khắc sâu, mở rộng những kiếnthức lịch sử Việt Nam đã học cho học sinh lớp 5 được tổ chức, thực hiện thông quacác hoạt động trải nghiệm, hoạt động ngoài giờ lên lớp ở trường Tiểu học Hòa Lạc.Đồng thời thông qua tổ chức các hoạt động ngoài giờ, giáo viên vận dụng các phươngpháp và hình thức tổ chức phù hợp tạo sự hứng thú, khơi dậy niềm đam mê tình yêulịch sử dân tộc cho học sinh
Hình thành và phát huy tính tích cực chủ động tìm hiểu các kiến thức lịch
sử, tạo sự hứng thú, khơi dậy niềm đam mê tình yêu lịch sử dân tộc Việt Namcho học sinh Giáo dục các em biết thể hiện lòng biết ơn với thế hệ cha ông và pháthuy những truyền thống yêu nước bằng những việc làm thiết thực, cụ thể, phù hợp
II CƠ SỞ LÝ LUẬN, CƠ SỞ THỰC TIỄN
1 Cơ sở lý luận
Lịch sử là tái tạo lại những gì đã diễn ra trong thực tế của quá khứ Kiếnthức của lịch sử Việt Nam là vô cùng rộng lớn Thêm vào đó, đây là một lĩnhvực tương đối là khô khan, khó hiểu với học sinh Vì vậy khi giảng dạy, nếu
Trang 7giáo viên đơn thuần chỉ sử dụng một phương pháp giảng dạy, học sinh chỉ rậpkhuôn máy móc nghe giáo viên thuyết trình rồi ghi chép thì sẽ sinh nhàm chán,không gây được ấn tượng sâu sắc, hứng thú học tập cho các em Từ đó dẫn đếncác em không yêu thích môn thích lịch sử nói riêng và những lĩnh vực liên quanđến kiến thức lịch sử nói chung.
Như chúng ta đã biết, đặc điểm tâm sinh lí của lứa tuổi học sinh tiểu học
là hiếu động, tư duy cụ thể, các em thường ghi nhớ rất lâu những gì các em đượcthực hành, được trực tiếp khám phá hay được trải nghiệm thực tế, được đặt bảnthân mình vào những sự kiện đó Những câu chuyện kể về lịch sử, nhữngchuyến tham quan các bảo tàng lịch sử, khu di tích lịch sử, hay những trò chơi
sẽ tạo hứng thú học tập cho học sinh, góp phần phát huy trí tưởng tượng, giáodục tâm tư, tình cảm cho học sinh Ngoài ra nó còn có tác dụng khắc sâu, mởrộng những kiến thức lịch sử cần thiết cho học sinh mà sách giáo khoa không cóđiều kiện trình bày Những câu chuyện, những di tích hay những thước phim, tròchơi lịch sử có liên quan đến một nhân vật lịch sử, một địa danh hay một sự kiệnlịch sử sẽ có tác dụng giúp học sinh ghi nhớ tốt những sự kiện lịch sử đó Từ đóhọc sinh sẽ có hứng thú, đam mê, yêu thích những kiến thức lịch sử dân tộc
2 Cơ sở thực tiễn
Ở trường Tiểu học xã Hòa Lạc, việc học lịch sử cũng như các kiến thứclịch sử ít được học sinh quan tâm Đại đa số các em thích học môn Toán, TiếngViệt, Tiếng Anh và quan tâm đến các kiến thức thực tế của xã hội hơn Đâycũng là xu hướng chung của xã hội vì cho rằng những kiến thức lịch sử là nhữngkiến thức không cần thiết lắm Tình trạng học sinh không biết những sự kiệnlịch sử nước nhà là khá phổ biến Bên cạnh đó thì một bộ phận không nhỏ phụhuynh học sinh cho rằng đây là môn phụ, không quan trọng lắm, không phục vụcho việc thi cử lên các bậc cao hơn nên không quan tâm, khuyến khích các contìm hiểu sâu Thêm vào đó giáo viên được phân công giảng dạy môn lịch sử ởtrường là giáo viên bộ môn; các thầy cô phải chạy nhiều ở cả điểm trường vàtrường chính; trình độ công nghệ thông tin có hạn; tâm lí ngại thay đổi các thiết
kế có sẵn trong sách giáo khoa; thường sử dụng các kỹ thuật, phương pháp dạy
học truyền thống; sự đầu tư giảng dạy bằng máy chiếu, sử dụng phương tiện, đồdùng trực quan còn hạn chế, dẫn đến tiết dạy chưa thực sự hấp dẫn học sinh;chưa có các hình thức tổ chức đa dạng như đưa học sinh ra khỏi không gian lớphọc truyền thống để học sinh được học trải nghiệm thực địa, học tại bảo tàng, ditích lịch sử, Điều này chưa kích thích học sinh suy nghĩ, phát huy tính tíchcực của các em trong việc tìm hiểu bản chất, ý nghĩa của sự kiện lịch sử cũngnhư chưa giáo dục được cho các em những phẩm chất truyền thống tốt đẹp củangười Việt nam Các em học là do bắt buộc phải học hoặc học để phục vụ cho kìkiểm tra được điểm cao Chính vì vậy các em học chủ yếu là ở trên lớp, còn vềnhà thì hầu như các em không động đến môn lịch sử
Kết quả khảo sát của khối 5 (năm học 2017 - 2018) giữa kì II như sau:Tổng số học sinh tham gia khảo sát: 58 em
* Bảng 1 Khảo sát mức độ yêu thích, hứng thú và nắm kiến thức mônlịch sử của học sinh
Trang 8sử đã học.
Không nhớ đượccác nhân vật, mốcthời gian, sự kiệnlịch sử đã học
Yêu thích lịch sửViệt Nam
và bước đầu đề ra những giải pháp nhằm khắc phục những hạn chế của các giờ
học lịch sử chưa làm được
III NỘI DUNG SÁNG KIẾN
1 Nội dung và những kết quả nghiên cứu của sáng kiến
Như chúng ta đã biết, lịch sử dân tộc có vai trò và ý nghĩa quan trọng đốivới việc giáo dục thế hệ trẻ Từ những hiểu biết về quá khứ, học sinh hiểu rõtruyền thống dân tộc, tự hào với thành tựu dựng nước và giữ nước của tổ tiên,xác định nhiệm vụ trong hiện tại, có thái độ đúng đối với sự phát triển hợp quyluật của tương lai Để đạt được mục tiêu đó, cùng với chương trình bộ môn lịch
sử theo quy định của Bộ Giáo dục, tôi thực hiện một số giải pháp Cụ thể nhưsau:
* Giải pháp 1: Kể chuyện lịch sử
Lịch sử được đánh giá là một môn học khô khan, khó nhớ Mà học sinh lạikhông thể ghi nhớ từng câu, từng chữ một cách chi tiết Như vậy việc sử dụngphương pháp kể chuyện là rất cần thiết trong việc tạo hứng thú với những kiếnthức lịch sử Mỗi câu chuyện là là một tấm gương phản chiếu bao điều tốt, xấu,thiện ác, những tấm lòng cao quý của các anh hùng dân tộc Kể chuyện còn giúpcho học sinh có khả năng phát triển tư duy nhiều mặt như óc tưởng tượng, khả năngquan sát, tóm tắt chuyện, nhớ các tình tiết Đặc biệt học sinh tiểu học lại rất thích được nghe kể chuyện và tự mình kể chuyện cho người khác nghe
Trang 9Lợi thế của những kiến thức lịch sử trong việc giáo dục nhân cách cho họcsinh chính là các sự kiện lịch sử, các mốc lịch sử đáng chú ý Đặc biệt là cácnhân vật lịch sử tiêu biểu, những người anh hùng cứu nước, những chiến sĩ cáchmạng hết lòng vì dân vì nước Đây là những nhân cách lớn, những tấm gươngsáng chói về nhiều mặt cho học sinh noi theo Những nhân vật như vậy ở thờinào cũng có.
Kể chuyện là một hình thức được tổ chức thường xuyên trong tiết sinh hoạtdưới cờ ở trường tôi Nhưng thay vì trước đây các lớp trực tuần tự lựa chọnnhững câu chuyện trong sách Tiếng Việt để học sinh kể thì nay tôi đã tham mưu
và xin ý kiến với ban giám hiệu nhà trường đưa chuyên mục kể chuyện lịch sửthành một phần bắt buộc trong tiết chào cờ thứ hai hàng tuần Mỗi tuần là mộtcâu chuyện về lịch sử, đã được các lớp tiến hành rất hào hứng và có sự đầu tư.Các câu chuyện được các em kể lại dưới nhiều hình thức như kể theo nhân vật,
kể theo diễn kịch, đóng tiểu phẩm, kể độc thoại… Người kể chuyện là các emhọc sinh từ lớp 2 đến lớp 5 Những câu chuyện lịch sử được lấy từ các quyển
“Bác Hồ với bài học về đạo đức”, các chuyện kể lịch sử trong thư viện nhàtrường được các em kể lại chi tiết, tỉ mỉ, kết hợp với giọng điệu, cử chỉ đã thuhút được người nghe Kết thúc câu chuyện là sự chia sẻ về nội dung của câuchuyện, ý nghĩa của chuyện, điều các em học được từ câu chuyện là gì Nhữngcâu chuyện kể lịch sử đã có sức lan tỏa rộng lớn trong các em học sinh Những
em tham gia kể thì vô cùng thích thú và nhớ lâu
Ví dụ:
Học sinh kể câu chuyện “Người con gái Miền đất đỏ” Kết thúc câuchuyện Học sinh kể chuyện chia sẻ:
- Nội dung câu chuyện nói về ai? ( câu chuyện nói về chị Võ Thị Sáu)
- Chị Võ Thị Sáu có hành động dũng cảm gì?( ném lựu đạn giết 2 quanPháp, tra tấn chị cũng không nói một lời, không sợ chết )
- Chúng ta học được ở chị những đức tính gì?( Tình yêu quê hương đấtnước, không khuất phục kẻ thù, gan dạ, dũng cảm…)
Và đặc biệt với phương pháp kể chuyện lịch sử này, các em được làm quentiếp thu rất nhiều kiến thức lịch sử khác nhau của dân tộc Song trong phạm vitiết chào cờ các lớp đã lựa chọn những câu chuyện lịch sử chủ yếu là:
a)Kể chuyện nhân vật lịch sử: Học sinh sẽ được nghe những câu chuyện
lịch sử về những tấm gương đặc sắc có sức lan tỏa, mang ý nghĩa giáo dục rấtlớn như qua chân dung Hồ Chí Minh, nhân vật các anh hùng nhỏ tuổi: KimĐồng, Nguyễn Bá Ngọc, Võ Thị Sáu, Lê Văn Tám; các anh hùng Tô Vĩnh Diện,
La Văn Cầu, Bế Văn Đàn,Trần Can, Phan Đình Giót Qua các nhân vật lịch sửhọc sinh học được ở các anh sự mưu trí, dũng cảm, yêu tổ quốc, sẵn sàng hi sinh
cá nhân cho sự nghiệp giải phóng dân tộc và các em rèn luyện nhân cách củamình theo tấm gương của Bác Hồ và các anh hùng nhỏ tuổi
b)Kể lại những sự kiện lớn mang tính chất bước ngoặt, tính thời đại hay
mở ra một thời đại mới.
Trang 10Đối với những câu chuyện có nội dung này, các em trong đội kĩ năng cáclớp thường lựa chọn và kể lại những câu chuyện liên quan đến các sự kiện mangtính chất bước ngoặt, nổi bật như thành lập Đảng cộng sản Việt Nam, Cáchmạng tháng 8, chiến dịch Điện Biên Phủ 1954, đồng khởi Bến Tre, chiến dịch
Hồ Chí Minh…
Ví dụ: Học sinh kể về chiến dịch Điện Biên Phủ 1954 Các em sẽ kể về sự
chuẩn bị của quân ta: các chiến sĩ từ các mặt trận hành quân về Điên Biên Phủ,hang vạn tấn vũ khí được chuyển vào trận địa Gần ba vạn người từ hậu phươngtham gia vận chuyển lương thực, thực phẩm, quần áo, thuốc men lên trận địa.Ngày 13/3/1954, quân ta nổ súng mở màn chiến dich Điện Biên Phủ Ta đã tiêudiệt địch ở các cứ điểm như Him Lam, Độc Lập, Bản Kéo Ngày 30/3/1954, ta
mở cuộc tấn công lần 2, chiếm phần lớn các cứ điểm ở phía đông Ngày01/5/1954 ta mở cuộc tấn công lần 3, đánh chiếm các cứ điểm còn lại… Kếtquả là quân ta đã giành chiến thắng…
Việc tổ chức các hoạt động này, học sinh được ghi nhớ, khắc sâu kiến thứcvừa kích thích cảm xúc của học sinh vừa tạo ra động lực để các em tự tìm hiểu
về lịch sử
* Giải pháp 2: Sử dụng phim tài liệu lịch sử
Phim tài liệu là những minh chứng chân thật, sinh động cho cuộc khángchiến trường kì của dân tộc, có hình ảnh và âm thanh tạo cho học sinh cảm giácnhư đang sống cùng sự kiện đó Điều này giúp các em cảm nhận được sự kiệnlịch sử một cách sâu sắc, tác động đến tâm tư tình cảm của các em
Đây là giải pháp cực kì hữu hiệu tác động trực tiếp đến các em Các emnhư được hòa mình sống lại thời kì lịch sử đó Chính vì vậy mà trong các tiếthoạt động ngoài giờ lên lớp ở khối lớp 5, gắn liền với các ngày kỉ niệm các sựkiện lịch sử của đất nước tôi thường tổ chức cho các em xem lại các sự kiện lịch
sử đó qua phim tài liệu Tôi thường sử dụng phim tư liệu để minh họa cho cáctrận đánh, các chiến dịch lịch sử Để tổ chức được một tiết xem phim tư liệu nhưvậy đòi hỏi người giáo viên cần nghiên cứu kĩ, lựa chọn nội dung phim cho các
em xem, rồi lựa chọn những thước phim đáng tin cậy nhất trong vô vàn cácthước phim liên quan đến các sự kiện lịch sử đó Giáo viên cần phải xem trướcnhững thước phim đó, định hướng những nội dung yêu cầu học sinh cần nắmđược, biên soạn những câu hỏi thu hoạch sau khi các em xem phim xong Vàđặc biệt là người giáo viên cần tổ chức kiểm tra các kiến thức cho các em dướinhiều hình thức khác nhau, như hỏi đáp, thi “ ai nhanh ai đúng”, “ hái hoa dânchủ”, tìm những bài hát, bài thơ về các sự kiện đó để tránh nhàm chán cho các
em, tạo không khí học tập sô nổi
Ví dụ:
Nhân ngày kỉ niệm 30/4, tôi tổ chức cho các em xem lại thước phim vềchiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử Sau khi các em xem phim xong tôi tổ chức chocác em chia sẻ những cảm nhận của mình bằng những câu hỏi ngắn gọn liênquan đến nội dung phim các em vừa xem dưới dạng “ hái hoa dân chủ”, chẳng hạn:
- Chiến dịch Hồ Chí Minh được bắt đầu vào thời gian nào( 26/4/1975)
Trang 11- Chiếc xe tăng đầu tiên húc đổ cổng chính Độc Lập mang số hiệu baonhiêu( số hiệu 390).
- Vị Tổng thống đầu hàng quân giải phóng lúc bấy giờ là ai? ( Dương Văn Minh)
- Chiến thắng ngày 30/4/1975, có ý nghĩa như thế nào với nhân dân Việt Nam?Nhân dịp tháng 3, tôi tổ chức cho các em xem lại thước phim về chiếndịch Điện Biên Phủ Sau khi các em xem phim xong, tô tổ chức cho các em thigiữa các nhóm “ai nhanh, ai đúng”, với những câu hỏi:
- Chiến dịch Điện Biên Phủ được chia làm mấy đợt?
- Hãy nêu thời gian bắt đầu và kết thúc chiến dịch?
- Chiến dịch này diễn ra trong bao nhiêu ngày đêm?
- Ai là người chỉ huy chiến dịch này?
- Trong trận đánh ở đồi Him Lam anh Phan Đình Giót đã có hành động gì?
- Trong chiến dịch này vị tướng nào của Pháp bị bắt sống?
Nhân ngày sinh nhật Bác Hồ, tôi tổ chức cho các em xem phim tài liệuBác Hồ với đất nước Sau khi xem phim xong tôi tổ chức cho các em thi kể tênnhững bài hát ca ngợi công lao của Bác, kể tên những bài hát nói về tình cảmcủa Bác danh cho thiếu niên nhi đồng, những bài hát thể hiện tình cảm của nhiđồng với Bác Như vậy các em vừa thấy được công lao to lớn của Bác với đấtnước Việt Nam vừa thấy được tình cảm của Bác với mỗi người dân Việt Nam,đặc biệt là tình cảm của Bác với các em thiếu nhi Như vậy tự đáy lòng các emcàng thấy yêu quý Bác hơn
Những thước phim tư liệu đã cho học sinh được tìm hiểu, được thấynhững hình ảnh đảm bảo tính chính xác, chân thật của quá khứ lịch sử ViệtNam Âm thanh, hình ảnh sôi động của phim tư liệu lịch sử là phương tiện tácđộng đến thị giác và thính giác giúp cho quá trình thu nhận thông tin của họcsinh dễ dàng hơn, hào hứng hơn, tác động rất lớn đến tình cảm của các em Các
em như bị lôi cuốn vào chính trong hoàn cảnh lịch sử đó Chính vì vậy mà có rấtnhiều em đã xúc động rơi nước mắt khi xem cảnh Bác Hồ ra đi về với cõi vĩnhhằng ngày 02/9/1969 Thông qua các thước phim các em được dạy làm người,góp phần phát triền nhân cách, phẩm chất của một con người Việt Nam: yêunước, nhân ái, trung thực, khoan dung, dũng cảm, chăm chỉ, cởi mở tiếp nhậncái mới và sống hòa thuận với thế giới xung quanh, trọng danh dự của bản thân
và tôn trọng sự khác biệt, yêu hòa bình Đặc biệt các em sẽ cố gắng thực hiện tốt
5 điều Bác Hồ dạy, để xứng đáng là “ cháu ngoan Bác Hồ”
* Giải pháp 3: Thăm quan trải nghiệm tại nhà bia tưởng niệm, di tích lịch sử, địa danh lịch sử, bảo tàng lưu trữ các minh chứng lịch sử.
Việc tổ chức cho học sinh trải nghiệm thực tế, thăm quan di tích lịch sử đãtạo thêm niềm đam mê yêu thích lịch sử trong mỗi học sinh Học sinh tiểu học
tư duy cụ thể chiếm vai trò quan trọng, tính bắt chước cao Cho nên việc cungcấp cho các em những chuẩn mực đạo đức là viên gạch đầu tiên cho sự hìnhthành nhân cách con người, là chủ xã hội trương lai Mặt khác nó giúp các emhình thành những cơ sở ban đầu, như một “ sức đề kháng” chống lại sự xâm
Trang 12nhập của cái xấu từ bên ngoài Mà các biểu tượng anh hùng trong chiến đấu lànhững tấm gương sáng cho các em noi theo.
Năm học 2018- 2019 này, với cương vị là giáo viên tổ chức các hoạtđộng ngoài giờ lên lớp của nhà trường, tôi đặc biệt quan tâm tham mưu với bangiám hiệu nhà trường, phối kết hợp với các anh chị chủ nhiệm lớp tổ chức chocác em học sinh được đi thăm viếng, chăm sóc nhà bia tại xã, học tập trảinghiệm tại doanh trại bộ đội sở địa phương, thăm quan các bảo tàng di tích tạiđịa phương
a) Công tác chăm sóc nhà bia tại địa phương
Công tác chăm sóc nhà bia tưởng niệm được tôi xây dựng và tổ chức thựchiện 1 lần/tháng, xoay vòng từ khối lớp 3 đến khối lớp 5 Xong khác với nhữngnăm trước là các em đến đây chỉ để thắp hương, chăm sóc cây, quét dọn nhà biathì năm nay khi đến đây các em còn được nghe chú Đào Văn Toản - Bí thưĐoàn TNCS Hồ Chí Minh( phụ trách nhà bia) giới thiệu cho các em về tiểu sử,
sự đóng góp cho đất nước của các liệt sĩ xã nhà và nhắc nhở các em phải biếtchăm sóc, giúp đỡ các gia đình liệt sĩ bằng những việc làm cụ thể vừa sức Thờigian tiến hành các hoạt động này cũng được tôi thay đổi Thay vì học sinh tiếnhành hoạt động chăm sóc nhà bia vào các tiết hoạt động ngoài giờ lên lớp, chỉ có
cô giáo tổng phụ trách và học sinh tham gia Thì năm nay, tôi xây dựng kếhoạch và tổ chức cho học sinh tham gia vào cuối tiết 3 buổi chiều ngày 28 hàngtháng Việc thay đổi thời gian tiến hành chăm sóc nhà bia đã tạo điều kiện chocác giáo viên chủ nhiệm lớp, thậm chí là các bậc phụ huynh được cùng tham gia.Học sinh có nhiều thời gian để tìm hiểu về các liệt sĩ xã nhà cũng như có nhiềuthời gian để thực hiện các hoạt động chăm sóc Từ tháng 3/2018 đến nay, tôi đã
tổ chức được 10 lần chăm sóc với hơn 200 lượt học sinh, 10 lượt giáo viên, hơn
100 lượt phụ huynh tham gia được Đoàn xã đánh giá cao
b) Học tập trải nghiệm tại đơn vị bộ đội đóng trên địa bàn
Không chỉ cho các em thấy được công lao to lớn của các anh hùng trongthời chiến mà tôi còn muốn cho các em thấy được hình ảnh của những ngườilính Cụ Hồ trong thời bình, những người sẽ viết tiếp trang sử hào hùng của dântộc Chính vì vậy mà tôi đã tham mưu và xây dựng kế hoạch tổ chức cho các emhọc sinh khối 4, 5 được đi học tập trải nghiệm tại Trung đoàn 141 đóng trên địabàn xã nhà Thiết nghĩ học tập trải nghiệm tại các doanh trại quân đội cũng làmột trong những hình thức để giáo dục tình yêu lịch sử rất hiệu quả Tại Trungđoàn 141, trong một ngày trải nghiệm các em được trải nghiệm, học được rấtnhiều điều từ các chú bộ đội Cụ Hồ trong thời bình Các em thấy được hằngngày những người lính trong thời bình học tập và rèn luyện như thế nào Các emđược thăm nơi ăn, nơi ở của các chú bộ đội, được xem các chú tập thể dục, múavõ và cùng trải nghiệm tăng gia sản xuất với chú, được trải nghiệm gấp trănmàn
Cũng trong buổi trại nghiệm các em được nghe lại truyền thống của trungđoàn Hoài Ân, một trung đoàn có nhiều đóng góp cho công cuộc bảo vệ và xâydựng tổ quốc Buổi trải nghiệm tại Trung đoàn 141, đã để lại cho các em ấntưởng sâu sắc Qua buổi trải nghiệm các em hiểu hơn về những anh bộ đội trong