Mục tiêu: 1/.Kiến thức: Thấy được đoạn văn có ý nghĩa như lời tuyên ngôn độc lập của dân tộc ta thế kĩ XV.. Hôm nay các em lại được tìm hiểu một tuyên ngôn độc lập khác của dân tộc được
Trang 1Tiết 97.
NƯỚC ĐẠI VIỆT TA
(Nguyễn Trãi )
A Mục tiêu:
1/.Kiến thức:
Thấy được đoạn văn có ý nghĩa như lời tuyên ngôn độc lập của dân tộc ta thế kĩ XV
Thấy được phần nào sức thuyết phục của nghệ thuật văn chính luận Nguyễn Trãi: Lập luận chặt chẽ, sự kết hợp giữa lí lẽ và thực tiển
2/ Kĩ năng :
- Đọc diễn cảm, phân tích và cảm thụ được bài cáo
3/Thái độ: Giáo dục HS:
- Có niềm tự hào về Việt Nam đất nước Văn Hiến lâu đời
B Phương pháp: Nêu vấn đề, thảo luận, đàm thoại
C Chuẩn bị:
1/ GV:Nghiên cứu tài liệu, soạn giáo án.
2/ HS: Học bài cũ, soạn bài theo câu hỏi hướng dẫn.
D Tiến trình lên lớp:
I ổn định:
II.Bài Cũ: - “ Hịch tướng sĩ “ của Trần Quốc Tuấn được viết theo kiểu văn bản nào? theo em tác giả phản ánh nội dung gì ở bài hịch?
III Bài mới:
Trang 2Năm lớp 7, các em đã học bài “ Sông núi nước Nam” bài thơ được coi là
bản tuyên ngôn độc lập đầu tiên của đân tộc Việt Nam ta Hôm nay các em lại được tìm hiểu một tuyên ngôn độc lập khác của dân tộc được viết sau “ sông núi nước Nam” đó là “ Bình ngô đại cáo” để xem thử tác phẩm đã tiếp nối đồng thời phát triển điều gì so với tác phẩm “ Sông núi nước Nam”
Hoạt động 1: I.Đọc - Tìm hiểu chung
? Từ những điều đã biết ở lớp 7 về tác
giả Nguyễn Trãi, hãy nêu những điểm
nỗi bật về con người này? nhà yêu nước,
anh hùng dân tộc, danh nhân văn hóa thế
giới Là người có vai trò lớn trong cuộc
k/c chống quân Minh, dâng Lê Lợi ‘
Bình Ngô Đại Cáo’ với chiến lược tâm
công ; Thay Lê Lợi soạn thảo công văn ,
thư từ giao tiếp với giặc , cùng tướng lĩnh
bàn bạc quân mưu-> là nhà ngoại giao
kiệt xuất
- Học sinh đọc chú thích và cho biết
những đặc điểm nỗi bật của thể cáo?
? Nó có gì giống và khác thể chiếu, hịch
? Bài cáo được Nguyễn Trãi viết trong
hoàn cảnh nào? Tại sao bài cáo lại mang
ý nghĩa trọng đại? được xem như bản
tuyên ngôn độc lập của dân tộc sau đại
thắng quân Minh:
? Có thể gọi Nước Đại Việt ta là văn bản
nghị luận được không? Vì sao? Được coi
là bản tuyên ngôn độc lập của nước ta
sau đại thắng quân Minh
1/ Tác giả, tác phẩm
- ( 1350- 1442)
- Xem chú thích SGK NV7
- Đặc điểm nổi bật của cáo: SGK 67
Là thể văn cổ , vua chúa , tướng lĩnh dùng để trình bày , công bố 1 kết quả hay 1 sự nghiệp ( Giống thể chiếu là đều là văn chính luận cổ , là văn hùng biện do vua chúa , tướng lĩnh dùng để ban bố mệnh lệnh hoặc kêu gọi tuớng
sĩ, nhân dân đều là biền văn Khác : Chiếu là ban bố mệnh lệnh, Hịch kêu
Trang 3- GV hướng dẫn học sinh đọc với giọng
trang trọng, hùng hồn,, tự hào
GV gọi 2 HS đọc và HS khác nhận xét
Học sinh đọc các từ khó, chú ý chú thích
1, 2, 3, 4
Nêu vị trí đoạn trích?
gọi , khích lệ, cổ động , còn Cáo : công bố kết quả 1 sự nghiệp
- Được viết 17/12/1428
Là văn bản nghị luận vì được viết theo phương thức lập luận, lấy lí lẽ, dẫn chứng để làm rõ tinh thần độc lập dân tộc, thuyết phục người đọc người nghe
1 Đọc và hiểu từ khó
2 Bố cục: Bài cáo có 4 phần: Nêu luận đề chính nghĩa; Vạch rõ tội ác của kẻ thù; Kể lại quá trình kháng chiến; Tuyên bố chiến thắng , nêu cao chính nghĩa
- Đoạn trích nằm ở phần đầu văn bản
có 2 ý : 2 câu đầu nêu tư tưởng nhân nghĩa; những câu sau chứng minh nền văn hiến của Đại Việt…
Trang 4
Hoạt động 2: III Đọc - Tìm hiểu văn bản:
? Cốt lõi tư tưởng nhân nghĩa của
Nguyễn Trãi là gì?
? Theo em dân ở đây là ai?
? Kẻ bạo ngược là ai? Dân là nhân dân
nước - Đại Việt ta, kẻ bạo ngược là kẻ
xâm lược Nhà Minh
? Như vậy hành động trừ bạo có liên
quan đến yên dân như thế nào? Muốn
cho dân vui , an hưởng thái bình thì điếu
phạt là thương dân trừ bạo => Đó là vì
dân, lo cho dân
? Từ đó có thể hiểu nội dung tư tưởng
nhân nghĩa được nêu trong “ Bình ngô
đại cáo” như thế nào?
“ Bình ngô đại cáo” là bản tổng kết cuộc
kháng chiến thắng lợi chống quân Minh,
được mở đầu bằng tư tưởng nhân nghĩa
Từ đó em hiểu gì về tính chất của cuộc
1/ Tư tưởng nhân nghĩa của cuộc kháng chiến:
-Yên dân
-Trừ bạo
Trừ giặc Minh bạo ngược để giữ yên cuộc sống cho dân
Nhân nghĩa có nghĩa là lo cho dân, vì dân, nhân nghĩa gắn liền với yêu nước chống ngoại xâm
Tính chất của cuộc kháng chiến chính
Trang 5kháng chiến và tư tưởng của người viết
bài cáo này?
? Như vậy ta thấy tư tưởng của tác giả
có gì kế thừa và phát triển tư tưởng nhân
nghĩa của nho giáo ? Nhân nghĩa theo
q.niệm của nho giáo là đạo lí , tình
thương giữa con người vói nhau Tác giả
tiếp thu tư tg nhân nghĩa theo hướng lấy
lợi ích của nhân dân làm gốc, yêu nước,
thương dân, chống xâm lược , đó cũng
chính là tính chất của cuộc kháng chiến
này
- HS đọc 8 câu còn lại
? Sau khi nêu nguyên lí nhân nghĩa,
Nguyễn Trãi tiếp tục khẳng định đều gì?
? Nguyễn Trãi nêu ra những yếu tố căn
bản nào để xác định độc lập chủ quyền
của dân tộc?
? Như vậy so với văn bản Nam Quốc Sơ
Hà của Lí Thường Kiệt thì quan niệm về
quốc gia, dân tộc của Nguyễn Trãi đã có
sự phát triển như thế nào? Lý Thường
Kiệt xác định chủ yếu trên hai yếu tố
lãnh thể và chủ quyền còn Nguyễn Trãi
có thếm ba yếu tố
? Để tăng sức thuyết phục cho bài cáo
nghệ thuật văn chính luận của Nguyễn
Trãi có điểm gì đáng lưu ý?
nghĩa phù hợp lòng dân
Tư tưởng: Thân dân tiến bộ
2/ Khẳng định chân lí về sự tồn tại độc lập chủ quyền của dân tộc Đại Việt:
Yếu tố xác định độc lập chủ quyền: Nền văn hiến lâu đời
Lãnh thổ riêng
Phong tục tập quán riêng
Trang 6? Qua đây tư tưởng tính chất nào của tác
giả bộc lộ?
- HS đọc đoạn cuối
? Tác giả đã lấy những dẫn chứng nào để
chứng minh cho sức mạnh của chính
nghĩa?
? Theo em các câu văn biền ngẫu này có
tác dụng gì?
? Đoạn cuối này bộc lộ tình cảm gì của
người viết? Niềm tự hào dân tộc
Lịch sử riêng
Chế độ riêng
- Nghệ thuật: Câu văn biền ngẫu + phép so sánh
Khẳng định sự độc lập tự chủ của Đại Việt
Tư tưỏng, tình cảm của tác giả: Đề cao
ý thức độc lập Đại Việt, tự hào dân tộc
3/ Khẳng định sức mạnh của nguyên
lí chính nghĩa, sức mạnh của chân lí độc lập dân tộc:
Câu văn biền ngẫu: làm nỗi bật các chiến công của ta và thất bại của địch
Trang 7Hoạt động 4: IV/ - Tổng kết:
? Đọc phần đầu của bài “ Bình ngô dậi
cáo” em hiểu những điều sâu sắc nào về
nước Đại Việt ta?
? Em có nhận xét gì về thành công trong
cách sử dụng dẫn chứng, cách lập luận?
? Qua bài học này, em hiểu gì về tác giả
Nguyễn Trãi? Đại diện tinh thần nhân
nghĩa tiến bộ, giàu tình cảm và ý thức
dân tộc, giàu lòng yêu nước thương dân
1/ Nội dung:
2/ Nghệ thuật:
IV Đánh giá kết quả :
- Đọc diễn cảm bài “ Bình ngô đại cáo”
V Hướng dẫn dặn dò:
Bài cũ:
- Nắm nội dung và nghệ thuật của bài
- Đọc thuộc lòng văn bản
- Làm bài tập phần luyện tập Hãy khái quát trình tự lập luận của đoạn trích?
Nguyên lí nhân nghĩa-> Yên dân-> có văn hiến lâu đời, lãnh thổ riêng, phong tục riêng, lịch sử riêng
-> Trừ bạo
Trang 8Bài mới:
- Xem trước bài: “ Hành động nói tiết 2” : Cách thức thực hiện hành động nói?