Kiến thức: - Trang bị cho HS một số hiểu biết sơ giản về trật tự từ trong câu cụ thể là: - Khả năng thay đổi trật tự từ ngữ.. Có thể thay đổi trật tự từ trong câu in đậm theo những cách
Trang 1Tiết 114.
LỰA CHỌN TRẬT TỰ TỪ TRONG CÂU
A Mục tiêu:
1/ Kiến thức: - Trang bị cho HS một số hiểu biết sơ giản về trật tự từ trong câu cụ thể là:
- Khả năng thay đổi trật tự từ ngữ
- Hiệu quả diễn đạt của những trật tự từ ngữ khác nhau
2/ Kĩ năng :
- Kĩ năng lựa chọn trật tự từ ngữ phù hợp tình huống
3/.Thái độ: Giáo dục HS:
- Lựa chọn trật tự từ trong nói, viết phù hợp yêu cầu phản ánh thực tế
và diễn tả từ, tình cảm của bản thân
B Phương pháp: Qui nạp
C Chuẩn bị :
1/ GV:Nghiên cứu tài liệu, soạn giáo án.
2/ HS: Học bài cũ, xem trước bài mới.
D Tiến trình lên lớp:
I ổn định:
II.Bài Cũ:
III Bài mới :
Trang 2
Hoạt động 1: I/ - Nhận xét chung:
- HS đọc ví dụ ở SGK Chú ý câu in đậm
? Có thể thay đổi trật tự từ trong câu in
đậm theo những cách nào mà không làm
thay đổi nghĩa cơ bản của câu?
- GV cho học sinh tự mình tìm những
cách sắp xếp khác sau đó tổ chức học
sinh thi tìm nhanh tìm những cách sắp xếp
trật tự từ ngữ
- Tiếp đó giáo viên treo bảng phụ về 6
cách sắp xếp mới
? Hiệu quả diễn đạt của các câu theo cách
sắp xếp trên có giống nhau không? không
? Vì sao tác giả chọn trật tự từ như trong
đoạn trích? Trật tự từ ấy đem lại tác dụng
cụ thể nào?
1/ Ví dụ:
2/ Nhận xét:
- sắp xếp lại trật tự từ
+ Cai lệ gõ đầu roi xuống đất, thét…
+ Cai lệ thét bằng giọng …., gõ đầu
…
+ Thét bằng giọng… , cai lệ gõ đầu roi xuống đất
+ Bằng giọng …xái cũ, cai lệ gõ đầu roi xuống đất, thét
+ Bằng … xái cũ, gõ đầu roi xuống đất cai lệ thét
+ Gõ đầu roi xuống đất, bằng giọng
…, cai lệ thét
- Tác dụng:
+ Lặp lại từ roi: liên kết chặt với câu trước
+ Từ thét cuối cùng: liên kết chặt chẽ
Trang 3? Hiệu quả diễn đạt của các câu theo cách
sắp xếp trên có giống nhau không? không
- GV cho HS đọc ghi nhớ: Sách giáo khoa
với câu sau
+ Cụm từ “ Gõ đầu roi đất” mở đầu: nhấn mạnh sự hung hãn của cai lệ
3/ Ghi nhớ: SGK
Hoạt động 2: II/ - Một số tác dụng của sắp xếp trật tự từ:
- HS đọc nội dung yêu cầu của mục II1
- GV cho HS đọc kĩ 3 đoạn văn so sánh
tác dụng của những cách sắp xếp trật tự từ
trong các bộ phận câu in đậm
? Qua tìm hiểu, em hãy rút ra nhận xét về
tác dụng của việc sắp xếp trật tự từ trong
câu
- GV gọi 2 HS đọc to rõ ghi nhớ
- Gọi 1 HS đọc lại 2 ghi nhớ
1
a Trật tự từ thể hiện thứ tự trước sau cuả các hoạt động
b thể hiện thứ bậc cao, thấp của các nhân vật, thứ tự xã hội của các nhân vật
2
Chỉ có đoạn a: đảm bảo được sự hài hoà về ngữ âm
3 Ghi nhớ: SGK
Trang 4Hoạt động 3: III/ - Luyện tập:
? Giải thích lí do sắp xếp trật tự từ trong
những bộ phận câu và câu in đậm ở phần
luỵân tập
c) lặp lại từ, cụm từ, mật thám, đội con
gái ở hai đầu vế câu: để liên kết chặt chẽ
với câu đứng trước
* Bài tập: SGK
a) Kể tên các vị anh hùng dân tộc theo thứ tự xuất hiện của các vị ấy trong lịch sử
b) Đẹp vô cùng đặt trước: Nhấn mạnh cái đẹp của non sông mới được gợn sóng
Đảo hò ô bắt vần với sông Lô( vần lưng) tạo cảm giác kéo dài , sự mênh mang của sông nước ; đảo vần chân ( ngạt- hát) đặc biệt sự hài hoà về ngữ
âm cho lời thơ
c Liên kết chặt chẽ với câu trước nó
IV Đánh giá kết quả :
- Nêu những tác dụng của sắp xếp trật tự từ
V Hướng dẫn dặn dò :
Bài cũ:
- Xem kĩ 2 ghi nhớ
- Có ý thức vận dụng bài học để biết cách lựa chọn trật tự từ trong nói viêt
Bài mới: Xem lại văn nghị luận, chuẩn bị tiết trả bài