Giáo án Ngữ văn 8 bài 34: Tổng kết phần văn (tiếp theo)

- Giúp HS củng cố, hệ thống hoá kiến thức văn học của cụm văn bản nghị luận được học ở lớp 8, nhằm làm cho các em nắm chắc hơn đặc trưng thể loại, đồng thời thấy được nét riêng độc đáo v

Tiết 132: TỔNG KẾT PHÂN VĂN

I MỤC TIÊU CẦN ĐẠT:

Học xong bài này học sinh nắm được

- Giúp HS củng cố, hệ thống hoá kiến thức văn học của cụm văn bản nghị luận được học ở lớp 8, nhằm làm cho các em nắm chắc hơn đặc trưng thể loại, đồng thời thấy được nét riêng độc đáo về nội dung tư tưởng và giá trị nghệ thuật của mỗi văn bản

- Giúp HS củng cố, hệ thống hoá kiến thức văn học của các văn bản văn học nước ngoài và của cụm văn bản nhật dụng đã học trong chương trình sgk lớp 8

CHUẨN BỊ:

Giáo viên: - Xem sgk, sgv, sbt, thiết kế bài giảng.

- Lập bảng hệ thống

Học sinh: - Xem sgk, sbt.

- Ôn tập

- Soạn bài

II CÁC BƯỚC LÊN LỚP:

1 Ổn định lớp: Tổng số 39 Vắng

2 Kiểm tra bài cũ.

3 Bài mới.

Hướng dẫn HS lập bảng hệ thống các văn bản nghị luận đã học

Các văn bản nghị luận:

TT Văn bản Tác giả

Thể loại, ngôn ngữ

Nội dung, tư tưởng

Nghệ thuật

Chú ý 1

Chú

ý 2

1

Chiếu

dời

đô

(Thiê

n đô

chiếu

) –

1010

Lí Công Uẩn

(Lí Thái Tổ)

(974-1028)

Chiếu

Chữ Hán

Phản ánh khát vọng của nhân dân về một đất nước độc lập, thống nhất đồng thời phản ánh ý chí

tự cường của dân tộc Đại Việt đang trên đà lớn mạnh

Kết cấu chặt chẽ, lập luận giàu sức thuyết phục, hài hoà tình lí

Chiếu:

Vua dùng để ban mệnh lệnh cho quan, dân tuân theo

Ngh

ị luận Trun

g đại:

- Văn,

sử, triết bất phân

- Khu

ôn vào nhữ

ng

2 Hịch

tướng

sĩ

(Dụ

chư tì

tướng

hịch

văn)

–

1285

Trần Quốc Tuấn

(1231?-1300)

Hịch

Chữ Hán

Tinh thần yêu nước nồng nàn của dân tộc ta trong cuộc kháng chiến chống quân Mông-Nguyên thể hiện qua lòng

Áng văn chính lụân xuất sắc, lập luận chặt chẽ, lí luận hùng hồn, đanh thép, nhiệt

Hịch:

Vua chú, tướng lĩnh…

cổ động, thuyết phục hoặc kêu gọi đấu tranh

căm thù giặc, ý chí quyết chiến quyết thắng

Trên cơ

sở đó, tac giả phê phán những khuyết điểm của các tì tướng và khuyên bảo họ

huyết chứa chan, tình cảm thống thiết, rung động lòng người, đánh vào lòng người

Quan

hệ thần

- chủ vừa nghêm khắc vừa bao dung, vừa tâm sự vừa phê phán…

thể loại riên

g với kết cấu,

bố cục riên g

- In đậm thế giới quan của con ngư

ời Trun

g đại:

tư tưởn

g mện

h trời, thần

- chủ, tâm

lí sùng

cổ, sùng

3 Nước

Đại

Việt

ta

(Tríc

h

Bình

Ngô

đại

cáo)

–

1428

Nguyễn Trãi

(1380-1442)

Cáo

Chữ Hán

Ý thức dân tộc

và chủ quyền đã phát triển tới trình

độ cao, ý nghĩa như một bản tuyên ngôn độc lập: nước

ta có nền văn hiến lâu đời,

có lãnh thổ, phong tục tập quán, chủ

Lập luận chặt chẽ, chứng

cớ hùng hồn, xác thực, ý thức rõ ràng và hàm súc, kết tinh cao độ tinh thần và

ý thức dân tộc

Cáo:

Vua chú hoặc thủ lĩnh dùng để trình bày một chủ trương hay công bố kết quả

sự nghiệp

để mọi người cùng

quyền , lịch sử truyền thống riêng Kẻ xâm lược phản nhân nghĩa nhất định thất bại

 Xứng đáng là Thiên

cổ hùng văn

biết

Nguyễn Trãi thay lời

Lê Lợi

nho học, Hán học

…

- Dùn

g nhiề

u điển tích, điển

cố, hình ảnh ước

lệ, câu văn biền ngẫu nhịp nhàn g

4 Bàn

luận

về

phép

học

(Luận

pháp

học)

–

1791

La Sơn Phu Tử

Nguyễn Thiếp

(1723-1804)

Tấu

Chữ Hán

Quan niệm tiến

bộ của tác giả về mục đích

và tác dụng của việc học tập: học

để rõ đạo,

có tri thức góp pphần làm hưng thịnh đất nước

Muốn học tốt phải

có phương pháp học

Lập luận chặt chẽ, luận cứ

rõ ràng:

phê phán những biểu hiện sai trái trong việc học, khẳng định phương pháp

và quan điểm học tập đúng

Tấu:

văn bản của quan, tướng

…viết

đệ trình lên vua chúa

5

Thuế

máu

(Tríc

h Bản

án

chế

độ

thực

dân

Pháp)

–

1925

Nguyễn

Ái Quốc

(1890-1969)

Phóng

sự chính luận

Chữ Pháp

Bộ mặt giả nhân, giả nghĩa, thủ đoạn tàn bạo của chính quyền thực dân Pháp trong việc

sử dụng người dân thuộc địa nghèo khổ làm bia đỡ đạn trong xcác cuộc chiến tranh phi nghĩa, tàn khốc

Tư liệu phong phú, xác thực, tính chiến đấu rất cao;

nghệ thuật trào phúng sắc sảo

và hiện đại (mâu thuẫn trào phúng;

ngôn ngữ, giọng điệu giễu cợt)

Lần đầu tiên trên thế giới, chế độ thuộc địa bị kết án một cách có

hệ thống,

cụ thể

và chính xác

Ngh

ị luận hiện đại:

- Sử dụn

g nhữ

ng thể loại văn xuôi hiện đại

- Các

h viết giản

dị, câu văn gần gũi với cách nói thôn

g thườ

ng, gần

6 Đi bộ

ngao

du

(Tríc

h

Êmin

hay

về

J.J

Ruxô

(1712-1778)

Nghị luận nước ngoài Chữ Pháp

Đi bộ ngao du ích lợi nhiều mặt Tác giả là một con người giản dị,

Lí lẽ và dẫn chứng rút ra

từ kinh nghiệm

và cuộc sống

Nghị luận trong tiểu thuyết;

thấy được bóng

giáo

dục)

-1762

rất quý trọng tự

do và rất yêu thiên nhiên

của nhân vật, từ thực tiễn sinh động;

thay đổi các đại từ nhân xưng…

dángtin

h thần tác giả với

đời thực

4 Hướng dẫn các hoạt động tiếp nối Củng cố

1 Tổng kết lại nội dung vấn đề

2 Hướng dẫn HS về nhà hoàn tiếp tục soạn bài

Dặn dò:

1 Học bài

2 Tiếp tục ôn tập