Học sinh hầu hếtmới chỉ được làm quen với môn hướng nghiệp để làm quen với các ngành nghề hiện tại chứchưa phát huy được tính tiên phong, sáng tạo, đi đầu mà giáo dục khởi nghiệp mang tớ
Trang 1Phần thứ nhất: MỞ ĐẦU
I ĐẶT VẤN ĐỀ
Làm thuê hay khởi nghiệp để làm chủ!
"Khởi nghiệp" là một trong những cách thức mang tính bền vững được ưu tiên để giáodục con người, đặc biệt kể đến những người trẻ tuổi Theo đó khi nền kinh tế đất nước pháttriển kéo theo thị trường lao động có những biến đổi lớn Trong 10 năm trở lại đây, kể từthời điểm Internet bùng nổ, nhiều công việc trở nên lỗi thời Một số lĩnh vực 10 năm trướccòn nằm trong top nghề nghiệp ước ao thì nay bỗng mất giá Các công việc chân tay, lặp đilặp lại sẽ dần dần biến mất hoặc bị thay thế bởi trí tuệ nhân tạo, blockchain, những côngviệc mang tính nhận thức, tương tác, giao tiếp, tư duy phản biện và sáng tạo sẽ phát triển.Hàng loạt lĩnh vực đang tự biến đổi để tồn tại Song song với quá trình này là lên ngôi củahàng trăm ngành nghề mới như nghề Digital, viết ứng dụng điện thoại, nhà cung cấpstreaming, việc freelance online, chế tạo sản phẩm thẩm mỹ, Tuy nhiên không ai chắcchắn rằng 10 năm nữa những nghề nghiệp này có tiếp tục duy trì tính bền vững hay sẽ lạiđược thay thế bới những ngành nghề khác hay không Điều này càng chứng tỏ tầm quantrọng của khởi nghiệp và giáo dục khởi nghiệp, bởi giáo dục khởi nghiệp chính là cách giảiquyết hiệu quả nhất nhằm khắc phục sự bấp bênh, những biến đổi phức tạp trong thị trườnglao động
Theo nghiên cứu do trường kinh doanh Harvard công bố mới đây được thực hiện bởi
Viện Quản lý Sloan (MIT) tại Mỹ cho thấy từ 19 đến 20 tuổi là độ tuổi vàng để bắt đầu khởinghiệp, khi đó anh còn có sức khỏe, còn có thời gian và còn nhiều cơ hội ở phía trước, đểđứng dậy và làm lại tất cả và độ tuổi thành công nhiều nhất là 45 Giáo dục khởi nghiệp bắtđầu sớm giúp các hình thành các tố chất quan trọng của nhà khởi nhiệp, giáo dục khởinghiệp từ THCS sẽ tạo tiền đề về tinh thần cho học sinh chuẩn vị bước vào con đường khởinghiệp phía trước
Khẳng định giáo dục khởi nghiệp là đúng đắn và mang tính cấp thiết trong nền giáodục, tuy nhiên nhìn chung trên địa bàn huyện Krông Ana việc giáo dục khởi nghiệp trongtrường THCS và các vấn đề liên quan chưa thật sự được đầu tư, chú trọng Học sinh hầu hếtmới chỉ được làm quen với môn hướng nghiệp để làm quen với các ngành nghề hiện tại chứchưa phát huy được tính tiên phong, sáng tạo, đi đầu mà giáo dục khởi nghiệp mang tới.Trong những năm gần đây khi tham gia các cuộc thi khu vực và quốc tế (Toán học,Vật lý, Hóa học, Sinh học, Tin học, cờ vua, robotcom…) học sinh Việt Nam luôn mang vềthành tích tốt, đạt nhiều giải cao, tuy vậy trên thực tế lao động Việt Nam vẫn chưa đượcđánh giá cao, đó là những lỗ hổng về giao tiếp, kỹ năng trong quá trình đào tạo Đa số cácbạn có thành tích tốt thường được các công ty nước ngoài tuyển dụng, đào tạo nâng cao đểphục vụ cho lợi ích của chính họ, rất ít những học sinh có tuy duy khởi nghiệp và sáng lập từtài nguyên nước nhà Bộ giáo dục Việt Nam cũng đã đưa ra các định hướng trong năm 2018-
2019 bằng nhiều hình thức khuyến khích học sinh sinh viên tham gia các cuộc thi sáng tạo,cuộc thi khoa học kỹ thuật, các chương trình khởi nghiệp trẻ để tìm kiếm nhân tài cho QuốcGia Tuy được nhắc đến nhiều, nhưng học sinh, sinh viên vẫn còn nhầm tưởng khởi nghiệp
là lao vào kinh doanh, buôn bán, bán được nhiều thì gọi đó là khởi nghiệp thành công; thậmchí có những bạn học sinh mới học lớp 6,7 đã tranh thủ kinh doanh đồ ăn, quần áo và gọi đó
là khởi nghiệp Học sinh có nhu cầu giáo dục khởi nghiệp, các em đang cần một nguồn thôngtin chính thống, để tránh hiểu sai, đi sai hướng khi còn ngồi trên ghế nhà trường và không ai
có thể đáp ứng tốt hơn là nhà giáo dục, là giáo viên đang giảng dạy các em
Trang 2Thời gian nghiên cứu, thực hiện đề tài “Kinh nghiệm lồng ghép giáo dục tinh thần khởi
nghiệp, trong bộ môn Hóa học 9, tại trường Trung học cơ sở Lương Thế Vinh, huyện Krông Ana, tỉnh Đăk Lăk” bắt đầu từ năm 2016, đề tài đã gặt hái được một số thành công nhất định khi áp dụng cho đối tượng học sinh lớp 9 tại trường THCS Lương Thế Vinh, Huyện Krông Ana, tuy nhiên còn nhiều thiếu sót, nhiều điểm cần sửa đổi, bổ sung Ngoài mong muốn chia
sẻ, mở rộng phạm vi áp dụng của đề tài, tôi mong người đọc bỏ qua các sai sót, đóng góp ý tưởng, ý kiến để tôi tiếp tục hoàn thiện đề tài
- Đề tài đưa ra một số phương pháp, biện pháp giáo dục một số kỹ năng mềm như khảnăng sũy nghĩ theo hướng sáng tạo, rèn luyện khả năng quan sát, tư duy, đàm phán, giao tiếp,
Trang 3Phần thứ 2: Giải quyết vấn đề
I Cơ sở lí luận của đề tài
Khởi nghiệp tức là bạn đã ấp ủ một công việc kinh doanh riêng, thường thì bạn sẽthành lập một doanh nghiệp mà tại đó bạn là người quản lý, là người sáng lập hoặc đồngsáng lập Việc cung cấp những sản phẩm mới, dịch vụ mới hay thậm chí kinh doanh nhữngmặt hàng đã có mặt trên thị trường nhưng theo ý tưởng có riêng mình đều được gọi là khởinghiệp Khởi nghiệp mang lại rất nhiều giá trị cho bản thân cũng như nhiều lợi ích cho xãhội, cho người lao động
Đối với cá nhân theo đuổi việc khởi nghiệp, hoạt động này giúp họ tạo ra công việc,thu nhập cho chính mình mà không phải bắt đầu từ việc đi làm thuê Họ được tự do trongcông việc, và nếu công ty của họ phát triển tốt thì nguồn thu nhập của họ có thể cao gấpnhiều lần so với thu nhập do đi làm thuê mang lại Đối với xã hội và nền kinh tế thì các công
ty khởi nghiệp tạo ra thêm nhiều công ăn việc làm Điều này giúp đất nước giải quyết tìnhtrạng thất nghiệp, tạo ra nguồn thu nhập cho người lao động nuôi sống bản thân và gia đình.Khởi nghiệp thành công gián tiếp góp phần ổn định xã hội, giảm thiểu các tệ nạn xãhội do thất nghiệp gây ra như trộm cắp, bài bạc, đua xe, ma túy Khởi nghiệp cũng gópphần giảm áp lực lên nền kinh tế, trợ cấp xã hội, đưa đất nước ngày càng phát triển
Bộ GD&ĐT khuyến khích các trường THCS, THPT và trung tâm giáo dục nghềnghiệp - giáo dục thường xuyên chú trọng khai thác tốt các điều kiện dạy học: đội ngũ giáoviên, cơ sở vật chất, thiết bị… để xây dựng kế hoạch và tổ chức hoạt động giáo dục gắn vớithực tiễn sản xuất, kinh doanh ở địa phương; chủ động phối hợp với các cơ sở sản xuất, kinhdoanh ở địa phương Mỗi trường thể hiện cụ thể các nội dung giáo dục, hoạt động phù hợpvới điều kiện thực tiễn của đơn vị trường, đối tượng học sinh và đáp ứng mục tiêu khởinghiệp Đối với cấp THCS, sẽ tiếp tục tổ chức dạy nghề phổ thông Trong đó, chú trọng đổimới phương pháp dạy học, đa dạng hóa hình thức tổ chức dạy học, nội dung dạy học gắn vớithực tiễn sản xuất, kinh doanh ở địa phương như: chăn nuôi heo, gia cầm, làm vườn, sửachữa xe gắn máy, điện dân dụng, tin học… Đồng thời, kết hợp tổ chức các hoạt động trảinghiệm sáng tạo, nghiên cứu khoa học kỹ thuật nhằm góp phần định hướng nghề nghiệp vàphát triển năng lực của các nhà khởi nghiệp trong tương lai
Trong hệ thống các môn học ở trường THCS, môn Hoá học giữ một vai trò quan trọngtrong việc hình thành và phát triển tư duy của học sinh, rèn luyện các kỹ năng mềm như hoạtđộng nhóm, thực hành thí nghiệm, tổ chức hoạt động, giao tiếp và nhiều kỹ năng mềmtrong giáo dục khởi nghiệp khác
Các nhà khởi nghiệp không phải tự dưng "sinh ra" mà họ trưởng thành thông quanhững trải nghiệm trong cuộc đời, có thể thông qua giáo dục hình thành Giáo dục khởinghiệp là trau dồi sự khát khao và năng lực thực hiện, khơi dậy và rèn luyện tinh thần khởinghiệp từ khóa học khởi nghiệp cơ bản đến việc đào tạo nhân sự độc lập ở các nước trên thếgiới Khởi nghiệp liên quan tới khả năng một cá nhân có thể chuyển hóa các ý tưởng thànhhành động Nó bao gồm sự sáng tạo, sự đổi mới và chịu đựng rủi ro, cũng như khả năng xâydựng và quản lý các dự án để đạt được mục tiêu đề ra Điều này giúp hỗ trợ mọi người trongcuộc sống hàng ngày tại nhà và trong xã hội, làm cho người lao động nhận thức hơn về môitrường công việc của họ và có khả năng nắm bắt cơ hội tốt hơn, và cung cấp nền tảng chocác nhà khởi nghiệp có thể tạo ra một hoạt động xã hội hay thương mai Thông qua giáo dụckhởi nghiệp người học còn có được nhiều kiến thức cốt lỗi khác nhau
Trang 4Giáo dục khởi nghiệp nhằm tìm ra những cá nhân, đặc biệt là lớp trẻ, kể cả nhưngngười dám nghĩ dám làm có mong muốn trở thành nhà khởi nghiệp hoặc những người có tưtưởng khởi nghiệp có thể đóng góp vào sự phát triển kinh tế và cộng đồng bền vững Thúcđẩy tinh thần khởi nghiệp thông qua giáo dục và học tập
Khởi nghiệp có 3 loại Loại thứ nhất chủ yếu nhắc về sự tạo ra nhận thức, và có mụctiêu giáo dục người học các vấn đề về kỹ năng, thiết lập các vấn đề lý thuyết Loại thứ hai,tập trung về huấn luyện cho các nhà khởi nghiệp có hoài bãi cho nghề nghiệp tự làm chủ màmục tiêu khuyến khích người tham gia xây dựng và điều hành doanh nghiệp do chính họđiều hành; Khởi nghiệp kinh doanh và "bắt đầu quá trình kinh doanh" sẽ là ví dụ của loại thứhai về huấn luyện khởi nghiệp này Loại thứ 3, giáo dục trong doanh nghiệp, bao gồm đàotạo quản trị cho các nhà khởi nghiệp đã thành lập công ty và tập trung đảm bảo quá trình mởrộng và phát triển kinh doanh
Hầu hết giáo dục khởi nghiệp tập trung ở THPT đến Đại học, tuy nhiên nhà giáo dục
đã có thể cơ bản đưa loại thứ nhất vào quá trình giảng dạy bộ môn ở THCS Bởi theo nghiêncứu mới nhất của Landstrom và Sexton, hai nhà kinh doanh và nghiên cứu lĩnh vực kinhdoanh nổi tiếng thuộc đại học Lund, Thụy Điển nói rằng trẻ em cần được học khởi nghiệp từkhi còn nhỏ Vì vậy giáo dục khởi nghiệp nên được bắt đầu khi khi càng trẻ càng tốt Điềunày tạo tiền đề tốt cho học sinh, chuẩn bị cho bước tiến dài ở giáo dục khởi nghiệp phổthông, đại học, sau đại học
Ngoài ra hầu hết tất cả các nhà nghiên cứu về lĩnh vực giáo dục khởi nghiệp đều nóirằng mối quan hệ giữa giao dục khởi nghiệp và hoạt động khởi nghiệp là một giai đoạn thờigian dài giữa học tập giáo dục và hoạt động sau đó (Kết quả được công bố bởi ủy ban Châu
Âu - European Commission 2008)
Ngoài các kỹ năng cơ bản như hoạt động nhóm, thực hành, so sánh, phân tích, Một
số kỹ năng mềm có thể phát triển thêm qua giáo dục tinh thần khởi nghiệp trong bộ môn Hóahọc 9 như:
+ Kĩ năng lên kế hoạch
Để có thể bắt đầu khởi nghiệp, bạn cần trang bị cho mình kĩ năng lên kế hoạch Lên kếhoạch một cách cụ thể, hợp lí là bước khởi đầu tốt đẹp của bất kì việc gì Biết cách hệ thống
và chiến lược hóa trước khi thực hiện sẽ giúp bạn dễ dàng tiến lên tới cái đích thành công
+ Kỹ năng đàm phán
Đàm phán là một kĩ năng quan trọng trong kinh doanh Có những tình huống đòi hỏibạn phải thật khéo léo, để có thể khiến cuộc đàm phán đạt được kết quả khiến các bên thamgia đều hài lòng Những người thành công đều sở hữu kĩ năng đàm phám đáng kinh ngạc, vàngược lại, nếu bạn biết cách đàm phán tốt, bạn cũng sẽ sớm trở nên thành công
+ Đánh giá tổng quát
Nhìn nhận mọi thứ thật tổng quát, tránh những cách đánh giá phiếm diện hay mộtchiều, vì chúng có thể là những lí do dẫn bạn đến thất bại Việc đánh giá bao quát mọi thứ sẽgiúp bạn phát hiện ra những điểm mấu chốt của vấn đề, từ đó, bạn có thể vận dụng tốt để đạtđược kết quả cao trong công việc
+ Kĩ năng quản lí
Khi bắt đầu khởi nghiệp, bạn sẽ phải chấp nhận là người điều hành của cả một hệthống Mọi rủi ro đều có thể xảy ra nếu bạn không làm tốt vai trò quản lí của mình Để mọi
Trang 5thứ vận hành thật suông sẻ, bạn cần phải thật khéo léo Hãy tích lũy thật nhiều kinh nghiệm
về cách quản lí, để áp dụng thật tốt vào đội ngũ của bạn
+ Không ngừng học hỏi và biết cách chấp nhận thất bại
Luôn học hỏi để tích lũy là bí quyết đơn giản nhất của thành công Nếu bạn luôn chịukhó cập nhập những kiến thức mới, bạn sẽ không ngừng phát triển và đi lên Học sinh cũngphải biết chấp nhận những thất bại, thất bại cũng đc coi là cơ hội để bạn rút kinh nghiệm vàhọc hỏi thêm
II Thực trạng vấn đề nghiên cứu
Trong giai đoạn tăng trưởng như hiện nay, tình trạng thất nghiệp trải dài, đặc biệt là khi tinhthần khởi nghiệp kinh doanh trong giới trẻ được nhắc đến thường xuyên, sự hình thành giáo dụckhởi nghiệp trong phạm vi quốc gia đang đối mặt với các khó khăn thử thách như: Cơ sở hạ tầng cònkém và lạc hậu cho quá trình giảng dạy, nghiên cứu Cơ sở hạ tầng này ngoài tính vật chất còn có thểbao gồm khung chương trình sách giáo khoa, khả năng thực hiện các hoạt động giáo dục khởinghiệp; Văn hóa tổ chức, hành vi tổ chức những hoạt động gắn với thực tiễn, tinh thần giáo dục khởinghiệp của giáo viên đặc biệt của giáo viên THCS chưa cao, nhất là nhiều giáo viên chưa tâm huyếttrong việc khích lệ các sáng kiến của học sinh, óc sáng tạo và việc học tập
Hình 3: Theo điều tra của Bộ lao động trên thị trường lao động Việt nam đang diễn ra nghịch lý
người học có trình độ càng cao càng dễ thất nghiệp
Hầu hết học sinh đều phải thực hiện các kỳ thi kiểm tra định kỳ, cuối kỳ và chỉ quantâm làm sao để lấy được điểm số cao Chưa thực sự chú trọng vào tính thực tế của kiến thức
đã và đang được học, điều này cũng do ảnh hưởng một phần bởi chương trình học được biênsoạn nhiều lý thuyết, cách dạy học chưa gắn nhiều với thực tế của một bộ phận giáo viên.Nhiều thứ buộc phải học nhưng chưa thực sự giúp ích khi ra đời
Sự thiếu liên kết giữa giáo dục và các lĩnh vực khác nhau trong xã hội, hầu hết cáchoạt động giáo dục mang tính thực tế của học sinh thường do giáo viên, nhà trường liên hệmang tính phối hợp, chưa thực sự tạo ra nhiều mối liên kết cho học sinh làm quen với cáckhu công nghiệp, thương mại, các trung tâm nghiên cứu
Trang 6Các nguồn tài trợ cho khởi nghiệp của học sinh, sinh viên hầu hết chỉ mới đến từ cáccuộc thi chứ chưa có một nguồn hỗ trợ liên tục, nhất định Nhiệm vụ học tập của học sinhngày càng lớn nhưng đầu tư cơ sở vật chất hỗ trợ chưa theo kịp, điều kiện học tập chưa đápứng nhu cầu công nghệ thông tin của giáo viên, học sinh.
Các vấn đề khoa học tiến nhanh, xã hội liên tục thay đổi, giáo dục đổi mới từng ngàynhưng một vài cá nhân chưa cập nhập, chậm đổi mới, năng lực còn hạn chế, ngại thay đổi,sức ì của giáo dục khá lớn
Chương trình học muốn giáo dục toàn diện, vừa phải học kiến thức như cũ, vừa dạy kỹnăng, dạy nghề, phụ đạo, học nâng cao, muốn nhiều đổi mới nhưng học sinh lại quá tải, thờigian để thực hiện giáo dục các kỹ năng, hoạt động ngoại khóa, trải nghiệm chưa có nhiều
Để minh chứng cho những điều đã phân tích tôi đã thực hiện bài điều tra dựa trên 100học sinh khối 9, trường THCS Lương Thế Vinh năm 2016 - 2017, năm 2017 - 2018, 2018 -
2019 nội dung bảng phụ lục 1
III Các biện pháp đã tiến hành để giải quyết vấn đề
1 Giải pháp 1 Giáo dục giá trị, ý nghĩa của khởi nghiệp.
1.1 Giúp học sinh định hướng một số nghề nghiệp có liên quan đến nội dung bài học.
Muốn có ý tưởng khởi nghiệp trong lĩnh vực hóa học, trước tiên học sinh nên biết mônhóa học có thể có nhóm ngành, lĩnh vực nào
Một số bài học trong chương trình Hóa học 9 giáo viên có thể khéo léo lồng ghép đểgiáo dục thêm cho học sinh về một số ngành nghề:
compozit (Chất dẻo,cao su, sơn, keo…)
- Sản xuất sản phẩmthương mại
Vật liệu mới như vật liệu cảmquang, nhựa bọc bịt dùngtrong công nghiệp in, điện vàđiện tử, vật liệu polymecompozit có các tính chất đặcbiệt, các công trình nghiên cứu
về cao su thiên nhiên ViệtNam biến tính
Chất béo/
Clo
Nhóm lĩnh vực chấttẩy rửa
Sản xuất bột giặt, xàbông, nước rửa chén,nước lau sàn
Các sản phẩm chứa hoạt c hấtchiết từ thiên nhiên ít gây ảnhhưởng con người, thân thiện
Trang 7môi trường.
Dụng cụ rửa, lau từ thiênnhiên xuất khẩu ra nước ngoài(miếng rửa bát bằng xơ mướp)Rượu etilic Hóa học hữu cơ Trung tâm đo lường
và kiểm định chấtlượng
Viện nghiên cứu
Nghiên cứu các loại rượu cólợi cho sức khỏe người sửdụng, phù hợp n hư cầu tiêudùng
Sắt/ Nhôm Vật liệu kim loại Trang trí nội thất,vật
liệu xây dựng Vật liệu ốp 3D từ sợi thực vật,da tổng hợp, nhựa PVC.Hợp chất
phẩm mới Kem,mặt nạ, chất trắng răngtừ than hoạt tính.Thực hành Nghiên cứu/ công
chức
Nghiên cứu chuyênsâu/ làm giảng viên,giáo viên
Tham gia nghiên cứu cácthành phần hóa học, mở trungtâm đào tạo…
1.2 Giới thiệu các gương mặt khởi nghiệp tại huyện Krông Ana có liên quan đến ngành nghề bộ môn hóa học.
Giáo dục theo phương pháp nêu gương tuy đã áp dụng từ lâu nhưng vẫn mang lại kếtquả giáo dục tốt Tấm gương người thật việc thật là minh chứng thuyết phục các em tintưởng vào các giá trị của khởi nghiệp Để thực hiện giáo viên khai thác nhiều nguồn thôngtin đáng tin cậy về các nhà khởi nghiệp trẻ tại huyện Krông Ana
Trang 8Hình 4: Ông Trần Mạnh Đạt – 23 tuổi
công ty cổ phần D&D
Một doanh nhân được học tập, lớn lên trênmảnh đất Krông Ana, từ khi còn ngồi trên ghếnhà trường đã có nhiều dự định và mơ ướclàm giàu Sau khi tốt nghiệp đại học chuyênngành công nghệ sinh học, ông Trần MạnhĐạt tham gia Công ty cổ phần Sóng Việt(doanh nghiệp hoạt động trong nhiều lĩnh vựcnhư khai thác kinh doanh tại các sân bay, bấtđộng sản, tài chính, dịch vụ xe…) ở vị trí nhânviên dự án Sau đó ông khởi nghiệp thành lậpcông ty D&D, tới nay đã hoàn thành trên5.000 công trình, nằm trong top những doanhnghiệp có năng lực, uy tín và kinh nghiệmtrong lĩnh vực thi công xây dựng - sản xuấtnội ngoại thất - hệ thống kỹ thuật trọn gói chocác công trình trên toàn quốc và nước ngoài
Từ một doanh nghiệp nhỏ với chỉ vài nhân sự,hiện nay, D&D có nguồn với hành trăm tỉđồng, trên 400 nhân sự, cùng với gần 3.000m2 diện tích văn phòng, cũng như hơn 20.000m2 nhà xưởng, …
Gương mặt gây ảnh hưởng lớn nhất cho các em chính là bạn đồng trang lứa, hoặccùng trong lứa tuổi học sinh Giáo viên chọn lọc một số gương mặt học sinh có ý tưởng khởinghiệp công nhận trong các cuộc thi lớn Cung cấp bằng chứng về khởi nghiệp thành côngtrong trường học nhằm tăng tính thuyết phục cho tấm gương người trẻ khởi nghiệp
Bài: Nước thuộc Hóa học 8 hoặc bài cacbon hóa học 9
Dự án “giếng nổi vùng lũ” thuộc lĩnh vực hóa học của các bạn học sinh trườngTHCS Lê Văn Tám - huyện Krông Ana, Đăk Lăk đạt giải nhất cuộc thi khoa học kỹ thuậttỉnh Đăk Lăk, đạt giải phụ dự án khởi nghiệp trong cùng cuộc thi trên
Hoạt động cho học sinh làm thiết bị lọc nước từ than, cát, đá, sỏi kích thước khácnhau khá quen thuộc với các giáo viên có tính thần đổi mới dạy và học, tuy nhiên tính s ángtạo trong dự án này là chiếc giếng có thể nổi lên mặt nước lũ, sử dụng chính nguồn nước bị ônhiễm do ngập lụt để lọc và cho nước sạch sinh hoạt phục vụ trong những ngày bị ngập này.Sản phẩm này vô cùng ý nghĩa với bà con vùng ngập lụt, bão lũ
Trang 9Hình 5: Các bạn học sinh tỉnh Đăk Lăk tham gia cuộc thi Khoa học kỹ thuật cấp Quốc Gia
Ví dụ: Bài Saccarozo
Giáo viên khi liên hệ xác của mía sau thu nước có thể dùng làm phôi nấm để nhắc tới
dự án trồng nấm Đầu Khỉ của hai học sinh Nguyễn Văn Hoàng và Nguyễn Thị Kim Chi (HStrường THPT Hùng Vương, huyện Krông Ana), hai em đã tối nghiệp niên khóa 2012-2016,
là khóa đầu tiên được giáo dục tinh thần khởi nghiệp trong môn Hóa Học, dự án trên đượccác em nghiên cứu trong thời gian dài và bước đầu đưa vào phân phối cho các cơ sở tiêu thụnhỏ lẻ Dự án của các em đạt giải khởi nghiệp trẻ trong cuộc thi Sáng tạo khoa học, kỹ thuậtnăm 2018 - 2019 và là một trong 4 dự án đạt giải nhất của huyện Krông Ana năm nay
Hình 6: Em Nguyễn Văn Hoàng nghiên cứu thời
gian sinh trưởng của nấm Đầu Khỉ Hình 7: Hai em cùng các bạn tự tay chuẩn bị phôi để trồng nấm
1.3 Giáo dục khởi nghiệp từ những điều đơn giản nhưng gắn liền với thực tế đời sống.
Đa số các gương mặt khởi nghiệp còn trẻ, họ đưa ra các ý tưởng mới mẻ Ý tưởng khởinghiệp của họ đều xuất phát từ những ngày tháng lao động và phát triển ý tưởng nhằm đápứng với thực tế
Trang 10Hình 8: Tuấn Saya, khởi nghiệp bằng sữa đậu
nành, kinh doanh chuỗi của hàng sữa đậu, tào
phớ tô.
Ví dụ 1: Bài Chất béo
Cửa hàng đầu tiên của chuỗi mở vào tháng5/2016 và tới nay Tuấn đã mở được thêmđược chuỗi của hàng ở phía Bắc
Ý tưởng bắt đầu khi anh chàng rong ruổi bánsữa đậu nành vỉa hè trở thành sữa đậu nànhhay tào phớ kiểu Singapore, món này ghi điểmnhờ hương vị mới lạ, khác với sữa đậu nànhViệt Nam mà khách hàng thường uống mà cònmang đến rất nhiều lựa chọn về thạch, trânchâu để ăn uống kèm Đậu nành của quán sửdụng hoàn toàn nhập từ Singapore do các đơn
vị cung ứng trong nước chưa trồng đượcchuẩn đậu nành chuẩn USDA Organi, chuẩnhữu cơ cao nhất thế giới do Bộ Nông nghiệpHoa Kỳ chứng nhận
Ví dụ 2: Bài Tinh bột/saccarozo
Bùi Thanh Duy (1991) và Bùi Thành Tâm
(1986) là 2 du học sinh trên đất Nhật
Hai anh em đã nảy ra ý định tại sao không
thử đưa món bánh mì Việt Nam giới thiệu
với người Nhật, bán trên đất Nhật họ đã
cùng nhau khởi nghiệp với quán bánh mì
"Xin chào" vào khoảng 5 tháng trước trong
sự ngạc nhiên xen lẫn hào hứng của người
dân cũng như báo chí địa phương giá bán
tính ra tiền Việt khoảng 100 nghìn 1 chiếc
bánh mì, trung bình mỗi ngày quán “Xin
chào” bán được tư 100 – 200 suất bánh mì
chưa kể đồ uống
Hình 9: Hai anh em Duy, Tâm khởi nghiệp từ bánh mì Việt Nam trên đất Nhật
Ví dụ 3: Bài Xenlulozo
Câu chuyện từ Loofah Việt Nam - Bông tắm
ngộ nghĩnh từ xơ mướp của Quán quân cuộc
thi tài năng Lương Văn Can năm 2014 và
những thành công hiện nay trong việc cung
cấp xơ mướp phụ vụ cho các khách sạn lớn
tại Việt Nam, hiện tại cô đang có dự án đưa
xơ mướp Việt xuất khẩu sang các nước khác
Kể từ sau năm 2014 trở đi đã có nhiều nhà
khởi nghiệp nảy sinh ý tưởng từ xơ mướp
như anh Mạc Như Nhân thương mại hóa xơ
mướp thành các mặt hàng như Túi, giỏi, dép,
Khởi nghiệp từ những trái mướp
Trang 11bình hoa,… Mới đây một phụ nữ người Mỹ
cũng đã lọt Top 100 ý tưởng khởi nghiệp
nhờ ý tưởng trồng mướp lấy xơ và đạt doanh
GV nên nhắn nhủ với học sinh tuy chúng ta có thể khởi nghiệp từ những điều đơngiản trong cuộc sống, những thứ chúng ta tưởng như bình thường, nhưng để khởi nghiệpthành công đó là một con đường gian nan mà ngay từ bây giờ chúng ta cần trang bị nhữnghành trang cơ bản nhất như kỹ năng, kiến thức, …
2 Giải pháp 2 Giáo dục, rèn luyện một số kỹ năng cơ bản cần để khởi nghiệp.
Các kỹ năng cần có trong khởi nghiệp cần được các em dần làm quen như: Kỹ nănghọc và tự học (learning to learn), kỹ năng lắng nghe (Listening skills), kỹ năng thuyết trình(Oral communication skills), kỹ năng giải quyết vấn đề (Problem solving skills), kỹ năng tưduy sáng tạo (Creative thinking skills), kỹ năng quản lý bản thân và tinh thần tự tôn (Selfesteem), kỹ năng đặt mục tiêu/ tạo động lực làm việc (Goal setting/ motivation skills), kỹnăng phát triển cá nhân và sự nghiệp (Personal and career development skills), kỹ năng giaotiếp ứng xử và tạo lập quan hệ (Interpersonal skills), Kỹ năng làm việc đồng đội(Teamwork), kỹ năng đàm phán (Negotiation skills), kỹ năng tổ chức công việc hiệu quả(Organizational effectiveness)… Nhiều bạn cho ràng đây là một số tổ chất bẩm sinh, tuynhiên những tố chất này hầu hết hình thành nhờ giáo dục
2.1 Duy trì, rèn luyện các kỹ năng thường xuyên của bộ môn.
Hóa học là một môn học đặc thù mà trong hầu hết các tiết dạy học sinh sẽ được rènluyện các kỹ năng như học và tự học, kỹ năng lắng nghe, kỹ năng thực hành, kỹ năng hoạtđộng nhóm, kỹ năng quan sát, kỹ năng so sánh…
Quá trình dạy học, học sinh được ưu tiên dạy học trên phương tiện dạy học, ứng dụngcông nghệ thông tin đa phương tiện như máy tính, máy chiếu, internet… việc này giúp các
em có thêm các kiến thức tin học cơ bản
Trong các bài thực hành Hóa học, phương pháp tương đối có hiệu quả là học sinhđược chia 4 - 6 nhóm làm thực hành, cách thức này rèn luyện kỹ năng hoạt động nhóm củahọc sinh, bên cạnh đó còn phát triển kỹ năng quan sát các hiện tượng, kỹ năng so sánh kếtquả ban đầu so với kết quả sau phản ứng, kỹ năng phân tích và nhiều kỹ năng khác
2.2 Đầu tư biên soạn lại nội dung bài tập để gắn với thực tế cuộc sống, bổ sung các câu hỏi để giáo dục khởi nghiệp
Có một thực tế không thể chối cãi đó là càng được tiếp xúc với thực tế, học được nhiềukiến thức thực tiễn chúng ta càng dễ khởi nghiệp thành công
Giáo viên thiết kế các tình huống thực tiễn, tính ứng dụng cao, lựa chọn để thiết kếtình huống nên hướng vào trọng tâm của nội dung học tập, có tính logic và tính ngắn gọn củatình huống, tính giáo dục, và sư phạm nhưng vẫn kích thích hứng thú, khả năng sáng tạo củahọc sinh, rèn kỹ năng
Bước 1: Giáo viên xác định nội dung chính của bài học
Bước 2: Giáo viên lựa chọn vấn đề cần xây dựng tình huống/ cần biên soạn lại câu hỏi.Bước 3: Thu thập, đánh giá, phân tích dữ liệu: Bước này chủ yếu tham khảo sách báo,tin tức, các tình huống cuộc sống, các kinh nghiệm dân gian,
Trang 12Bước 4: Thiết kế và hoàn thiện tình huống, câu hỏi cần giải quyết/ bài tập biên soạn cho phù hợp.
Ở giải pháp này giáo viên có thể đưa ra biện pháp lồng ghép vào bài dạy, kiểm tra kiếnthức cũ, kiểm tra định kỳ
Ví dụ bài tập được biên soạn lại để gắn với thực tế cuộc sống trong dạy học một số bàiHóa 9
Bài tập 3/SGK trang 39 bài Phân bón hóa học 9: Một người làm vườn đã dùng 500 g
(NH4)2SO4 để bón rau
a Nguyên tố dinh dưỡng nào có trong loại phân bón này?
b Tính thành phần phần trăm các nguyên tố dinh dưỡng trong phân bón
c Tính khối lượng nguyên tố dinh dưỡng bón cho ruộng rau
Giáo viên biên soạn lại như sau:
Bài tập 3/SGK trang 39 bài Phân bón hóa học 9 (Biên soạn lại): Để bón thúc cho quá
trình sinh trưởng và phát triển của rau, đồng thời cải tạo lại đất bạc màu trên địa bàn thônQuỳnh Tân 2, thị trấn Krông Ana, tỉnh Đăk Lăk, người làm vườn đã dùng 500 g đạm 1 lá(NH4)2SO4 để bón rau
a Nguyên tố dinh dưỡng chính nào có trong phân bón này? Tính khối lượng dinhdưỡng của các nguyên tố đó cung cấp cho ruộng rau
b Tại sao trong thực tế người ta thường gọi đạm một lá là phân muối diêm?
c Nêu những lưu ý về đất và cách bón phân đạm 1 lá trong sản xuất
Ví dụ một số câu hỏi để giáo dục khởi nghiệp trong dạy học một số bài Hóa 9
STT Bài học áp
dụng Tình huống áp dụng Câu hỏi mang tính giáo dục khởi nghiệp
1 Bài: Clo Dung dịch clo làm sạch
hồ bơi như thế nào?
Dùng clo có nhược điểm gì? Đã có sản phẩm nào thay thế clo trong làm sạch bểbơi?
Kính đổi màu có sức hút ra sao? Các hợp chất bạc halogen trong kính có ảnh hưởng tới sức k hỏe người tiêu dùng không?
3 Bài Oxi - Bí mật bình dưỡng khí
- Máy tạo ozon
Bình dưỡng khí thường được sử dụng ở đâu?
Máy tạo ozon có tác dụng gì với cuộc sống?
Trang 13Thay thế kẹp nhiệt độ thủy ngân bằng dụng cụ nào cho an toàn?
Cách nào giữ trứng lâu h ư?
Bảo vệ các thiết bị tránh mưa axit?CẢi thiện bầu không khí ở Luân Đôn đãlàm gì?
Hiện tại c ó cách cải thiện tai nạn do axit nào hiệu quả không? Giá thành?
- Mặt nạ phòng khí độc
Các laoij bình cứu hỏa? giá trị? Theo luật mới những nơi nào bắt buộc có bình cứu hỏa?
Có phát triển/ tinh giảm các bộ phận đểbiến đổi thành 1 chiếc mặt nạ phụ vụ lọc không khí đang dần ô nhiễm không?
2.3 Thực hành làm các sản phẩm ngoài giờ lên lớp.
Đây là cách tốt nhất để rèn luyện kỹ năng học và tự học, kỹ năng lắng nghe , kỹ năngthuyết trình, kỹ năng quản lý bản thân và tinh thần tự tôn, kỹ năng đặt mục tiêu/ tạo động lựclàm việc, kỹ năng phát triển cá nhân, kỹ năng giao tiếp ứng xử và tạo lập quan hệ, kỹ nănglàm việc đồng đội, kỹ năng đàm phán…
Bước 1: Giáo viên nghiên cứu một số hình thức thích hợp như vẽ sơ đồ, làm báotường, thuyết trình hoặc phối hợp Riêng cá nhân tôi thiên về làm, tạo ra một sản phẩm cóứng dụng thực tiễn, áp dụng được trong đời sống
Bước 2: Giáo viên chuyển giao nhiệm vụ cho học sinh theo nhóm Bước này nhằmgiúp học sinh biết lắng nghe, biết hoạt động đồng đội
Bước 3: Học sinh thực hiện, GV nên theo giõi những khó khăn của các em gặp phải.bước 3 giúp học sinh có kỹ năng quản lý bản thân, kỹ năng không ngại thất bại, kỹ năng đặtmục tiêu tạo động lức lúc làm việc
Trang 14Bước 4: Đưa sản phẩm tới người sử dụng Hoạt động này nhằm giúp học sinh nângcao kỹ năng thuyết phục, giao tiếp, kỹ năng tạo lập mối quan hệ trong giáo dục khởi nghiệp
đó là giúp các em tìm hiểu thị trường sản phẩm của mình
Ví dụ: Bài Chất béo
- GV nghiên cứu, làm thử, ghi chép những điều cần lưu ý vào sổ tay cá nhân cách làm
son, các sai lầm thường gặp trong quá trình làm (Giáo viên có thể thay bài tập làm xà phòng thiên nhiên vào bài này cũng hiệu quả)
- Chuyển giao nhiệm vụ cho học sinh:
+ Tổ 1,2,3,4 theo thứ tự làm son từ nguyên liệu dầu dừa, hoa hồng, son gấc và son màu
thực phẩm Mỗi tổ làm ít nhất 2 thỏi son sản phẩm với số tiền đề xuất là 50.000 đồng (Kỹ năng làm việc đồng đội).
+ Nghiên cứu và thử nghiệm thêm 1 nguyên liệu tự nhiên tạo màu khác (Kỹ năng đương đầu với thất bại).
+ Giới thiệu sản phẩm tới người dùng trong khu vực thị trấn Buôn Trấp (kèm hình ảnh,
thông tin minh chứng), bán với giá không được thấp hơn số vốn bỏ ra (Kỹ năng đàm phán giá cả, kỹ năng đặt mục tiêu 2 thỏi son hoặc vượt mục tiêu với nguyên liệu mới…).
+ Ghi chép ưu điểm, nhược điểm son của tổ/nhóm làm và son trên thị trường qua
thông tin người sử dụng (kỹ năng quản lý bản thân).
Hình 11: Học sinh dùng kỹ năng giao tiếp, thiết
lập quan hệ thu gom hoa hồng để tiết kiệm kinh
phí
Hình 12: Học sinh thuyết phục và bán thành công cây son đầu tiên nhờ kỹ năng đàm phán tốt các em bán cây son v ới giá 100.000 đồng.