Mục tiêu cần đạt Giúp học sinh: - Nhận diện được bố cục các phần MB,TB, KB của một VBTS kết hợp với MT-BC - Biết cách tìm, lựa chọn và sắp xếp các ý trong bài văn ấy.. Tìm hiểu dàn ý
Trang 1GIÁO ÁN NGỮ VĂN 8 TUẦN 8 - TIẾT 32: LẬP DÀN Ý CHO BÀI VĂN TỰ SỰ KẾT
HỢP VỚI MIÊU TẢ, BIỂU CẢM
I Mục tiêu cần đạt
Giúp học sinh:
- Nhận diện được bố cục các phần MB,TB, KB của một VBTS kết hợp với MT-BC
- Biết cách tìm, lựa chọn và sắp xếp các ý trong bài văn ấy
II Chuẩn bị
- Giáo viên: Soạn bài
- Học sinh: Xem trước bài ở nhà
III Tiến trình dạy học
1 Kiểm tra bài cũ:
2 Bài mới
HS đọc VD
Hãy xác định bố cục của bài văn trên?
I Dàn ý của bài văn tự sự
1 Tìm hiểu dàn ý của bài văn tự sự
a Ví dụ: VB “Món quà sinh nhật”
* Bố cục gồm ba phần:
- Mở bài: Từ đầu bày la liệt trên bàn -> Kể và tả lại quang cảnh chung của buổi sinh nhật
Trang 2Truyện kể về việc gì? Ai là người kể
chuyện? Kể ở ngôi thứ mấy?
Chuyện xảy ra ở đâu? Vào lúc nào?
Trong hoàn cảnh nào?
Chuyện xảy ra với ai? Có những NV
nào? Ai là nhân vật chính?
- Trang: hồn nhiên, vui tươi
- Trinh: đằm thắm, chân thành
- Thanh: hồn nhiên, nhanh nhẹn, tinh ý
Tóm tắt diễn biến chính của buổi sinh
nhật?
Chỉ ra các yếu tố MT- BCvà tác dụng
của chúng?
- Thân bài: Tiếp gật đầu không nói -> Kể về món quà sinh nhật độc đáo của bạn
- Kết bài: Còn lại -> Cảm nghĩ về món quà sinh nhật
* Các yếu tố TS:
- Sự việc chính: Diễn biến buổi sinh nhật
- Ngôi kể: thứ nhất(Xưng tôi= Trang)
- Thời gian: Buổi sáng
- Không gian: trong nhà Trang
- Hoàn cảnh: Ngày sinh nhật của Trang
có các bạn đến chúc mừng
- Sự việc xoay quanh NV chính(Trang) Ngoài ra còn có các NV phụ: Trinh, Thanh và các bạn khác
* Diễn biến buổi sinh nhật:
- Mở đầu: Buổi sinh nhật sắp kết thúc Trang sốt ruột vì người bạn thân nhất vẫn chưa đến
- Diễn biến: Trinh đến và giải toả những băn khoăn của Trang, đỉnh điểm là món quà độc đáo: một chùm ổi được Trinh chăm sóc từ khi còn nụ
- Kết thúc: Cảm nghĩ của Trang về món quà sinh nhật độc đáo của bạn
* Các yếu tố MT- BC:
Trang 3Bài văn có bố cục mấy phần? Có sự
khác biệt nào so với một Vb tự sự thuần
tuý?
Dàn ý của bài văn tự sự kết hợp MT-BC
có đặc điểm gì?
- Miêu tả:
+ suốt cả buổi sáng + Nhà tôi tấp nập kẻ ra người vào + Các bạn ngồi chật cả nhà
+ nhìn thấy Trinh đang tươi cười + Trinh dẫn tôi ra vườn
+ Trinh lom khom + Trinh vẫn lặng lẽ cười, chỉ gật đầu không nói
-> Tác dụng: miêu tả cụ thể, chi tiết giúp người đọc hình dung không khí buổi sinh nhật và cảm nhận được tình bạn đằm thắm của Trang và Trinh
- Biểu cảm:
+ bồn chồn không yên + bắt đầu lo
+ tủi thân và giận Trinh + Giận mình quá
+ tôi run run + cảm ơn Trinh quá + Quý giá làm sao
b Kết luận
- Bố cục gồm ba phần: MB-TB- KB
- Có kết hợp các yếu tố miêu tả, biểu cảm
2 Dàn ý của một bài văn tự sự
a Mở bài: Giới thiệu NV, SV, tình huống xảy ra câu chuyện
Trang 4Nhiệm vụ của mỗi phần là gì?
CHo HS đọc lại VB-> dựa vào đó lập
dàn ý
b Thân bài:
- Kể lại diễn biến câu chuyện theo một trình tự nhất định
- Khi kể phải kết hợp MT-BC
c Kết bài: Nêu kết quả sự việc và cảm nghĩ của người trong cuộc
II Luyện tập
Bài 1
a Mở bài: Giới thiệu quang cảnh đêm giao thừa và gia cảnh của em bé bán diêm
b Thân bài:
- Lúc đầu do không bán được diêm nên
em không dám về nhà vì sợ bố đánh
- Em tìm một góc tường ngồi tránh rét Nhưng vẫn chẳng ăn thua gì
- Sau đó, em đánh liều quẹt các quê diêm
để sưởi Mỗi lần một que, em lại thấy hiện lên một viễn cảnh đẹp đẽ:
+ Lần 1: lò sưởi + Lần 2: Bàn ăn + Lần 3: Cây thông + Lần 4: bà hiện về + Lần 5: Hai bà cháu dắt tay nhau về trời
- Các yếu tố MT-BC đan xen trong quá trình kể truyện đặc biệt là sau mỗi lần quẹt diêm
c Kết bài
Trang 5Hướng dẫn học sinh làm theo gợi ý
Em bé bán diêm chết vì giá rét trong đêm giao thừa
Bài 2
a Mở bài: Giới thiệu chung về bạn Kỉ niệm khiến mình xúc động là gì?
b Thân bài: Kể sự việc xúc động ấy:
- Xảy ra ở đâu, lúc nào, với ai
- Chuyện xảy ra ntn(Mở đầu- diễn biến- kết quả)
- Điều gì khiến em xúc động? Xúc động ntn?(MT các biểu hiện xúc động)
c Kết bài: Em có suy nghĩ gì về kỉ niệm đó?
D Củng cố và hướng dẫn về nhà
1 Củng cố
- Nắm được dàn ý của bài văn TS kết hợp MT- BC
2 Huớng dẫn về nhà
- Hoàn thiện bài tập 2 tr 95 theo hướng dẫn trên lớp
- Tiết sau học VB: “Hai cây phong”