MỤC TIÊU CẦN ĐẠT: - Biết đọc – hiểu một tác phẩm thơ lãng mạn tiêu biểu của phong trào Thơ mới.. - Thấy được một số biểu hiện của sự đổi mới về thể loại, đề tài, ngôn ngữ, bút pháp ng
Trang 1BÀI: 18
TUÂN: 20 TIẾT: 73,74 NHỚ RỪNG
Thế Lữ
A MỤC TIÊU CẦN ĐẠT:
- Biết đọc – hiểu một tác phẩm thơ lãng mạn tiêu biểu của phong trào Thơ mới
- Thấy được một số biểu hiện của sự đổi mới về thể loại, đề tài, ngôn ngữ, bút pháp nghệ thuật được thể hiện trong bài thơ
1 Kiến thức:
- Sơ giản về phong trào Thơ mới
- Chiều sâu tư tưởng yêu nước thầm kín của lớp thế hệ trí thức Tây học chán ghét thực tại, vươn tới cuộc sống tự do
- Hình tượng nghệ thuật độc đáo, có nhiều ý nghĩa của bài thơ “Nhớ rừng”
2 Kĩ năng:
- Nhận biết được tác phẩm thơ lãng mạn
- Đọc diễn cảm tác phẩm thơ hiện đại viết theo bút pháp lãng mạn
- Phân tích được những chi tiết nghệ thuật tiêu biểu trong tác phẩm
B CHUẨN BỊ:
- Giáo viên: giáo án
- Học sinh: soạn bài
C TIẾN TRÌNH LÊN LỚP:
I KIỂM TRA: 7 p
Đọc và nêu nội dung bài thơ “Hai chữ nước nhà”?
II BÀI MỚI:
GIỚI THIỆU:
Ở VN, khoảng những năm 30 của thế kỉ XX đã xuất hiện phong trào thơ mới rất sôi động Đó là phong trào thơ mang đậm chất lãng mạn Gắn liền tên tuổi của Thế Lữ, Lưu Trọng Lư, Xuân Diệu
Thế Lữ là nhà thơ tiêu biểu của phong trào thơ mới Ông góp phần làm nên chiến thắng vẻ vang cho thơ mới, tiêu biểu là bài thơ “nhớ rừng”!
T
20
HOẠT ĐỘNG I I Đọc và tìm hiểu chú thích
- Hướng dẫn đọc
và đọc mẫu: giọng
đọc thể hiện cái
Trang 2bi, cái hùng và nỗi
chán chường …
- Đọc mẫu.
- Cho HS đọc tiếp
- Nêu vài nét sơ
lược về tác giả?
+Tên: ?
+ Quê: ?
+ Sự nghiệp: ?
+ Phong cách sáng
tác?
- Giới thiệu tác
phẩm?
+ Giá trị:?
+ PTBĐ?
+ Thể loại?
- Cho HS tìm hiểu
một số từ khó
2.Tìm hiểu chú thích
a Tác giả: Thế Lữ
(1907-1989) là nhà thơ tiêu biểu nhất
của phong trào Thơ mới
(1932-1945)
- Tên: Nguyễn Thứ Lễ
- Quê: Bắc Ninh
- Sự nghiệp:
+ Viết truyện, sân khấu,
Được tặng giải thưởng Hồ Chí Minh về Văn học – Nghệ thuật năm 2003
+ Tác phẩm chính: Mấy vần thơ 1935, Vàng và Máu 1934, Bên đường Thiên lôi 1936, Lê Phong phóng viên 1937.
- Phong cách sáng tác: Hồn thơ dồi dào, đầy chất lãng mạn
b Tác phẩm:
- “Nhớ rừng” là tác phẩm tiêu biểu nhất mở đầu cho phong trào thơ mới phát triển
- PTBĐ: trữ tình kết hợp miêu
tả và tự sự
- Thể thơ: tám chữ, tự do
c.Các từ khó:
1,… 18 SGK
2.Tìm hiểu chú thích
a Tác giả: Thế Lữ
(1907- 1989)
- Tên: Nguyễn Thứ Lễ
- Quê: Bắc Ninh
- Sự nghiệp:
+ Viết truyện, sân khấu,
+ Tác phẩm chính:
- Phong cách sáng tác: Hồn thơ dồi dào, đầy chất lãng mạn
b Tác phẩm:
- “Nhớ rừng” là tác phẩm tiêu biểu nhất
- PTBĐ: trữ tình kết hợp miêu tả và tự sự
- Thể thơ: tám chữ, tự do
c.Các từ khó:
1,… 18 SGK
bản.
Dựa vào tâm sự
của con hổ, em có
thể chia bố cục bài
1 Bố cục: 5 đoạn và 2 cảnh
đối lập
- P1: Cảnh con hổ bị giam
1 Bố cục:
- P1: Cảnh con hổ bị giam cầm
Trang 3thơ làm mấy phần?
Nêu nội dung của
mỗi phần?
- Từ ngữ nào gợi
tả tâm trạng của
con hổ trong vườn
bách thú?
- Em đọc thêm
đoạn 4, tì từ ngữ
gợi tả thái độ của
con hổ?
- Tác giả đã dụng
biện pháp gì trong
2 khổ thơ 1 và 4?
- Trong 2 khổ 1 và
4 đã thể hiện tâm
trang và thái độ gì
của con hổ?
Trong cảnh tù
hãm đó con hổ
nhớ đến điều gì?
- Em có nhận xét
gì về cảnh giang
sơn của hổ?
- Câu thơ nào đã
miểu tả được hình
ảnh của hổ? Đó là
hình ảnh gì?
cầm (1,4)
- P2: Cảnh (hồi tưởng) thời vàng son của con hổ (2,3)
- P3: Sự nuối tiếc của con hổ
2 Phân tích:
a Cảnh tù hãm.
- Từ ngữ gợi tả tâm trạng:
+“Gậm” “nỗi căm hờn”
+ “Nằm dài … dần qua”
+ “Làm trò lạ mắt … đồ chơi”
- Thái độ:
+ “Khinh …lũ …ngạo mạn ”
+ “Ôm uất hận”, “ghét tầm thường, giả dối”
+ “Nhục nhằn tù hãm”
- Nghệ thuật: Liệt kê, giọng giễu nhại, nhịp ngắn dồn dập ở câu đầu, câu sau kéo dài biểu hiện nỗi chán chường, khinh miệt
=> Thể hiện tâm trạng bất lực, nỗi nhục nhã ê chề của một vị chúa tể rơi vào nghịch cảnh.
b Cảnh vàng son.
- Cảnh sơn lâm:
+ “Bóng cả”, “cây già”, “lá gai” “cỏ sắc”, “cao cả âm u”
+ “Gió gào ngàn” “ giọng nguồn hét núi” – chốn linh thiêng, bí hiểm
- Hình ảnh vị chúa:
+ “Thét khúc trường ca dữ dội”
+ “Bước chân” “dõng dạc đường hoàng”
+ “Cuộn tấm thân như song cuộn”
+ “Mắt thần” “mọi vật đều im
- P2: Cảnh (hồi tưởng) thời vàng son của con hổ
- P3: Sự nuối tiếc của con hổ
2 Phân tích:
a Cảnh tù hãm.
- Từ ngữ gợi tả tâm trạng:
- Thái độ:
- Nghệ thuật: Liệt kê, giọng giễu nhại, nhịp ngắn dồn dập
=> Thể hiện tâm trạng bất lực, nỗi nhục nhã ê chề của một vị chúa tể rơi vào nghịch cảnh.
b Cảnh vàng son.
- Cảnh sơn lâm: chốn linh thiêng, bí hiểm
- Hình ảnh vị chúa: oai phong lẫm liệt
Trang 4- Em có nhận xét
gì về cuộc sống
của hổ ở rừng?
- Câu thơ nào gợi
tả sức mạnh của
hổ?
- Em nhận xét gì
về các biện pháp
nghệ thuật của
trong khổ 2,3?
- Em nhận xét gì
về vị chúa tể trong
khổ thơ 2,3?
Quay lại thực tế,
con hổ có tâm
trạng gì?
hơi” – oai phong lẫm liệt
- Cuộc sống:
+ “Đêm vàng bên bờ suối…
uống ánh trăng tan”
+ “Tiếng chim ca giấc ngủ” – cuộc sống vàng son của bậc đế vương
- Sức mạnh”
+ “Chiều lênh láng máu”
+ “Ta đợi chết mảnh mặt trời gay gắt”
+” Chiếm riêng phần bí mật”
– phi thường bắt tất cả phải khuất phục
- Nghệ thuật:
+ Câu thơ giàu chất tạo hình, sống động
+ Bức tranh tứ bình: chúa sơn lâm say mồi đứng bên bờ suối, uống trăng đầy lãng mạn Uy lực vô biên có chim ca cho giấc ngủ, đợi mảnh mặt trời chết, chiều lênh láng máu
=> Vẻ đẹp hùng vĩ, thơ mộng, kiêu hãnh, lẫm liệt của một vị chúa tể đầy uy lực
=> Câu hỏi tu từ “nào đâu”
làm cho giấc mộng huy hoàng của vị chúa khép lại trong u uất:
“Than ôi! Thời oanh liệt nay còn đâu?”
=> Cả hai cảnh tượng của con
hổ đã thể hiện sự bất hòa sâu sắc thực tại và mơ ước mãnh liệt thế giới tự do.
c Sự nuối tiếc của vị chúa.
- Tâm trạng:
- Cuộc sống: thời vàng son
- Sức mạnh: phi thường
- Nghệ thuật:
+ Câu thơ giàu chất tạo hình, sống động + Bức tranh tứ bình:
Vẻ đẹp hùng vĩ, thơ mộng, kiêu hãnh, lẫm liệt của một vị chúa
tể đầy uy lực
+ Câu hỏi tu từ “nào đâu, đâu” làm cho giấc mộng huy hoàng của vị chúa khép lại trong u uất:
“Than ôi! Thời oanh liệt nay còn đâu?”
=> Cả hai cảnh tượng của con hổ đã thể hiện sự bất hòa sâu sắc thực tại và
mơ ước mãnh liệt thế giới tự do.
c Sự nuối tiếc của vị
Trang 5Toàn bài thơ thể
hiện điều gì của
con hổ?
Thể hiện ý gì của
tác giả?
Cho học sinh thảo
luận câu hỏi 4
SGK tr7
(7 phút)?
Cho HS đọc ghi
nhớ SGK tr 7 tập
2
+ Câu hỏi: “Hỡi oai linh, Hỡi cảnh rừng” – vô vọng
+ Hình ảnh: Cảnh “nước non”
“ nơi vùng vẫy” – chỉ còn trong hoài niệm
- Thực tai: Chỉ còn nỗi “ngao ngán” tuyệt vọng
=> Bi kịch của một vị chúa tể thất thời.
3 Tổng kết:
a Nội dung:
- Chán ghét thực tại tầm thường tù túng
- Khao khát tự do
- Khêu gợi lòng yêu nước thầm kín
b Nghệ thuật:
- Cảm hứng lãng mạn: cảm xúc mãnh liệt, cuồn cuộn dâng trào
- Biểu tượng oai hùng của con hổ
- Từ ngữ giàu chất tạo hình, tráng lệ, khoáng đạt
- Ngôn ngữ, nhạc điệu phong phú, hàm súc, ngắt nhịp linh hoạt
- Giọng thơ: u uất, bực dọc, dằn vặt; say sưa, tha thiết, hùng tráng
chúa.
- Tâm trạng:
+ Câu hỏi: vô vọng + Hình ảnh cũ: Trong hoài niệm
- Thực tai: “ngao ngán” tuyệt vọng
=> Bi kịch của một vị chúa tể thất thời
3 Tổng kết:
a Nội dung:
- Chán ghét thực tại, khao khát tự do
- Khêu gợi lòng yêu nước
b Nghệ thuật:
- Cảm hứng lãng mạn:
- Biểu tượng oai hùng
- Từ ngữ:
- Ngôn ngữ, nhạc điệu:
- Giọng thơ:
10
Cho HS học thuộc
bai thơ Đọc diễn cảm bài thơ.
III Củng cố, dặn dò: 3p
- “Nhớ rừng” đã cho em cảm nhận gì?
- Học thuộc bài thơ và nội dung
- Chuẩn bị bài “Quê hương”