MỨC ĐỘ CẦN ĐẠT - Biết đọc – hiểu một tác phẩm thơ lãng mạn tiêu biểu của phong trào Thơ mới.. - Thấy được một số biểu hiện của sự đổi mới về thể loại, đề tài, ngôn ngữ, bút pháp nghệ thu
Trang 1Văn bản: NHỚ RỪNG
Thế Lữ
-A MỨC ĐỘ CẦN ĐẠT
- Biết đọc – hiểu một tác phẩm thơ lãng mạn tiêu biểu của phong trào Thơ mới
- Thấy được một số biểu hiện của sự đổi mới về thể loại, đề tài, ngôn ngữ, bút pháp nghệ thuật được thể hiện trong bài thơ
B TRỌNG TÂM KIẾN THỨC, KỸ NĂNG, THÁI ĐỘ
1 Kiến thức:
- Sơ giản về phong trào Thơ mới
- Chiều sâu tư tưởng yêu nước thầm kín của lớp thế hệ trí thức Tây học chán ghét thực tại, vươn tới cuộc sống tự do
- Hình tượng nghệ thuật độc đáo, có nhiều ý nghĩa của bài thơ Nhớ rừng
2 Kĩ năng:
- Nhận biết được tác phẩm thơ lãng mạn
- Đọc diễn cảm tác phẩm thơ hiện đại viết theo bút pháp lãng mạn
- Phân tích được những chi tiết nghệ thuật tiêu biểu trong tác phẩm
3 Thái độ: Nhận ra cảm xúc yêu nước trong bài thơ, cảm hứng lãng mạn và ý nghĩa tư
tưởng của bài thơ
C PHƯƠNG PHÁP
- Vấn đáp, nêu vấn đề…
D TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
1 Ổn định lớp: Kiểm diện HS 8A1: Sĩ số ……Vắng: ……(P:………… ; KP:
………… )
8A2: Sĩ số ……Vắng: ……(P:………… ; KP:
………… )
2 Kiểm tra bài cũ: GV kiểm tra sự chuẩn bị bài vở ở nhà của HS
3 Bài mới:
Đầu thế kỉ 20, văn học Việt Nam có nhiều biến động với nhiều hiên tượng và trào lưu văn học mới Đặc biệt là sự xuất hiện và thắng thế của thơ mới Thế Lữ là một trong những nhà thơ đi tiên phong trong phong trào thơ mới Hôm nay cô và các em sẽ tìm hiểu bài thơ
“Nhớ rừng” để cảm nhận nét đẹp của thơ mới cũng như tâm sự của nhà thơ Thế Lữ
GIỚI THIỆU CHUNG
Hs đọc phần chú thích sgk
? Em hãy giới thiệu vài nét về nhà thơ Thế Lữ?
(Hs trả lời ghi nhớ”)
? Hãy quan sát bài thơ nhớ rừng chỉ ra những
điểm mới của hình thức bài thơ này so với các
bài thơ đã học, chẳng hạn thơ Đường luật ?
I GIỚI THIỆU CHUNG:
1 Tác giả: Thế Lữ(1907-1989), quê ở Bắc
Ninh
- Thế Lữ là người đi tiên phong trong phong trào thơ mới buổi đầu
2 Tác phẩm:
a Xuất xứ: “Nhớ rừng” in trong tập “Mấy
Trang 2Gv: Giới thiệu khái niệm “Thơ mới” và vài nét
về phong trào thơ mới
ĐỌC – HIỂU VĂN BẢN
GV cùng hs đọc (yêu cầu khi đọc chú ý đến
giọng điệu phải phù hợp với nội dung cảm xúc
của mỗi đoạn thơ )
Gv: hỏi học sinh nghĩa của một số từ khó
? Năm đoạn thơ diễn tả dòng tâm sự tập trung
vào mấy ý và nêu nội dung của từng ý ?
HS: suy nghĩ và trả lời
Nêu phương thức biểu đạt và đại ý của bài thơ
HS suy nghĩ và trả lời, GV chốt ý
* Hs đọc đoạn 1
? Hổ cảm nhận những nổi khổ nào của hổ trong
khi bị nhốt trong cũi sắt ở vườn bách thú ?
? Khối căm hờn ấy biểu hiện thái độ sống như
thế nào?
* Hs đọc khổ 4
? Cảnh vườn bách thú được diễn tả qua những
chi tiết nào?
? Em có nhận xét gì về từ ngữ giọng điệu của 2
khổ thơ này ?
Hs: Giọng điệu giễu nhại, chán chường, khinh
miệt
? Qua các chi tiết đó cho ta thấy cảnh vườn bách
b Thể loại: Thơ 8 chữ (thơ mới hiện đại)-
bài thơ đã góp phần mở đường cho sự thắng lợi của phong trào Thơ mới
* Thơ mới: Thơ hiện đại
- Một phong trào thơ có tính chất lãng mạn của tầng lớp trí thức trẻ từ năm 1932
-1945
- Các nhà thơ mới thường thể hiện cái tôi trữ tình khát khao tự do, vươn tới cái đẹp
- Ngay ở giai đoạn đầu, Thơ mới đã có nhiều đóng góp cho văn học, nghệ thuật nước nhà
II ĐỌC – HIỂU VĂN BẢN:
1 Đọc – Tìm hiểu từ khó:
2 Tìm hiểu văn bản:
a Bố cục: 3 phần
Ba phần Phần 1: Đoạn 1-4: Khối căm hờn và niềm uất hận
Phần 2: Đoạn 2-3: Nỗi nhớ thời oanh liệt Phần 3: Đoạn 5: Khao khát giấc mộng ngàn
b Phương thức biểu đạt: Biểu cảm trực
tiếp
c Đại ý: Mượn lời một con hổ trong vườn
bách thú để nói lên tâm sự của người dân mất nước lúc bấy giờ
d Phân tích:
d1 Hình tượng con hổ:
* Khi ở trong vườn bách thú:
+ Hoàn cảnh sống: bị giam cầm, bị biến thành trò chơi, cảnh vật giả dối
+ Tâm trạng: “Gậm căm hờn trong cũi sắt
Ta nằm dài…”
-> Giận dữ, ngao ngán
- “Nay ta ôm niềm uất hận ngàn thâu”
-> uất ức bất lực
=>Nghệ thuật nhân hóa: Nỗi chán ghét
cao độ cuộc sống tù túng, tầm thường giả
Trang 3thú hiện ra dưới cái nhìn của chúa sơn lâm như
thế nào?
Hs: Đơn điệu, nhân tạo, sửa sang, tỉa tót chứ
không phải là thế giới của tự nhiên to lớn, mạnh
mẽ, bí hiểm
? Từ hai đoạn thơ vừa phân tích, em hiểu gì về
tâm sự của con hổ ở vườn bách thú cung như tâm
sự của nhà thơ ?
- Hs: Trả lời
HẾT TIẾT 73 CHUYỂN TIẾT 74
* Hs đọc khổ 2-3
? Cảnh sơn lâm được gợi tả qua những chi tiết
nào ? Hình ảnh chúa tể của muôn loài hiện lên
như thế nào giưã không gian ấy ?
Hs: “Ta im hơi”
? Từ đó hình ảnh chúa tể của muôn loài được
khắc hoạ mang vẻ đẹp như thế nào?
Hs: Oai phong lẫm liệt
Gv: hổ mang nhưng vẻ đẹp nào qua 8 câu thơ
(Đâu…những đêm, những ngày mưa, những
bình minh, những chiều)
? Nhà thơ sử dụng nghệ thuật gì giữa hai khổ 1,4
và 2, 3? Tác dụng ?
Hs: Tương phản, đối lập gay gắt hai cảnh tượng,
hai thế giới, nhà thơ đã thể hiện nỗi bất hoà sâu
sắc đối với thực tại và niểm khát khao tự do
mãnh liệt của nhân vật trữ tình
Gv: Phân tích lại hình tượng con hổ: Thế Lữ đã
rất thành công khi xây dựng hình tượng con hổ
với nhiều ý nghĩa Bằng nghệ thuật nhân hóa hổ
hiện lên với đời sống nội tâm sâu sắc.Hổ ngao
ngán với tháng ngày tù giam kéo dài, bất hoà với
xã hội giả dối…
Gv: Tâm sự nhớ rừng của con hổ ở vườn bách
thú, em hiểu những điểm sâu sắc nào trong tâm
sự của con người
Hs: Đó là tâm trạng của nhà thơ lãng mạn, đồng
thời cũng là tâm trạng chung của người dân Việt
Nam mất nước khi đó.Họ cảm thấy lời con hổ
trong bài thơ chính là tiếng lòng sâu kín của họ
dối
* Nỗi nhớ thời oanh liệt:
- Nhớ bóng cả, cây già, gió ngàn, giọng nguồn hét núi
“Ta bước chân lên, dõng dạc, đường hoàng
Lượn tấm thân như sóng cuộn nhịp nhàng”
-> Dáng vẻ oai phong lẫm liệt, dũng mãnh vừa mềm mại vừa uyển chuyển
- Bức tranh tứ bình: cảnh đẹp hùng vĩ, thơ mộng Hổ nổi bật với tư thế lẫm liệt kiêu hùng đầy uy lực
- Thể hiện khí phách ngang tàng, mang dáng dấp một đế vương
- “Than ôi! thời oanh liệt nay còn đâu!”
-> Nỗi tiếc nhớ quá khứ vàng son khép lại trong tiếng than u uất
=> Nghệ thuật tương phản: hổ chán ghét
cuộc sống tù túng, giả tạo và khát khao trở
Trang 4? Mượn tâm trạng của hổ nhà thơ muốn nói với
chúng ta điều gì?
? Đồng thời thể hiện tâm trạng gì của nhà thơ?
? Nghệ thuật, nội dung chính và ý nghĩa văn
bản?
HƯỚNG DẪN TỰ HỌC
Gv gợi ý: Những phương pháp nghị luận đã học
- Nghị luận chứng minh, giải thích…
về cuộc sống tự nhiên
d2 Lời tâm sự của thế hệ trí thức những năm 1930:
- Ngán ngẫm, bất hòa sâu sắc với cuộc sống thực tại
- Đi tìm tự do trong quá khứ vàng son, hướng về cái đẹp tự nhiên
- Biểu lộ lòng yêu nước thầm kín
=> Tâm trạng của nhà thơ nói riêng và của
người dân mất nước nói chung
3.Tổng kết
a, Nghệ thuật:
- Sử dụng bút pháp lãng mạn, với nhiều biện pháp nghệ thuật như nhân hóa, đối lập, phóng đại, tương phản
- Xây dựng hình tượng nghệ thuật có nhiều tầng ý nghĩa
b, Nội dung:
* Ý nghĩa văn bản: Mượn lời con hổ
trong vườn bách thú, tác giả kín đáo bộc lộ tình cảm yêu nước, niềm khát khao thoát khỏi kiếp đời nô lệ
III HƯỚNG DẪN TỰ HỌC
* Bài cũ:
- Đọc kĩ, tìm hiểu sâu hơn một vài chi tiết nghệ thuật trong bài thơ
- Đọc thuộc lòng bài thơ
* Bài mới: soạn bài “Ông đồ”
+ Đọc diễn cảm bài thơ, học thuộc lòng trước khi đến lớp
+ Sưu tầm: nghiên mực, bút lông, thoi mực tàu, giấy hồng điều và một số tờ tranh chữ Tiếp tục tìm hiểu về Thơ mới
E RÚT KINH NGHIỆM:
………
………
………