Các bộ phận trên cây Mai: Rễ: Cây Mai có rễ cộc dài mang nhiều lông hút, trên đất gò cao rễ ăn sâu để tìm lấy nguồn nước và dinh dưỡng để nuôi cây, đất trảng thấp rễ bị chùng do bị úng t
Trang 1BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO ĐẠI HỌC NÔNG LÂM TP.HỒ CHÍ MINH
NGÔ MINH CHÂU
ĐIỀU TRA ĐÁNH GIÁ HIỆN TRẠNG SẢN XUẤT CÂY MAI
PHỤC VỤ QUY HOẠCH NGÀNH HOA KIỂNG
Ở TỈNH BÌNH DƯƠNG
LUẬN VĂN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC NGÀNH CẢNH QUAN & KỸ THUẬT HOA VIÊN
Thành phố Hồ Chí Minh Tháng 7/2008
Trang 2BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO ĐẠI HỌC NÔNG LÂM TP.HỒ CHÍ MINH
NGÔ MINH CHÂU
ĐIỀU TRA ĐÁNH GIÁ HIỆN TRẠNG SẢN XUẤT CÂY MAI
PHỤC VỤ QUY HOẠCH NGÀNH HOA KIỂNG
Ở TỈNH BÌNH DƯƠNG
Ngành: Cảnh Quan & Kỹ Thuật Hoa Viên
LUẬN VĂN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC
Người hướng dẫn: Th.S.TRƯƠNG THỊ CẨM NHUNG
Thành Phố Hồ Chí Minh
Trang 3MINISTRY OF EDUCATION AND TRAINNING NONG LAM UNIVERSITY - HO CHI MINH CITY
NGO MINH CHAU
SURVEYING AND EVALUATING THE CURRENT
PRODUCTION OF THE Ochna integerrima Merr TO DEVELOP
ORNAMENTAL PLANT AND FLOWER IN
BINH DUONG PROVINCE
Department of Landscaping and Environmental Horticulture
GRADUATED THESIS
Advisor: TRUONG THI CAM NHUNG, M.Sc
Ho Chi Minh City
July 2008
Trang 4LỜI CẢM ƠN
Tôi xin chân thành tri ân cô giáo kỹ sư Trương Thị Cẩm Nhung đã tận tình hướng dẫn, giúp đỡ truyền đạt kiến thức cho tôi trong suốt thời gian thực tập tốt nghiệp
Xin chân thành cám ơn:
Ban Giám Hiệu trường Đại học Nông Lâm Thành phố Hồ Chí Minh
Ban Chủ Nhiệm Bộ Môn Cảnh Quan và Kỹ Thuật Hoa Viên
Quý Thầy, Cô trường Đại học Nông Lâm
Đã tạo điều kiện giúp đỡ, truyền đạt kiến thức quý báu cho tôi trong suốt khóa học 2004 - 2008
Xin chân thành cám ơn
Các hộ gia đình, các Nghệ nhân trồng mai ở tỉnh Bình Dương đã nhiệt tình giúp đỡ tạo mọi điều kiện thuận lợi cũng như hỗ trợ giúp đỡ tinh thần, phương tiện cần thiết cho tôi trong thời gian thực tập tốt nghiệp
Cám ơn các bạn cùng lớp DH04CH đã giúp đỡ tôi trong suốt quá trình học tập
Trang 6SUMMARY
Thesis:” surveying and evaluating the current production of the ochna integerrima merr to ornamental plant and flower in binh duong province ” had carried out in 3 district and 1 town of Binh Dương province, from 22 / 02 / 2008 to 15 / 06 / 2008 Topic had carried out by random investigative method The results are:
After Investigated and referenced craftsmans idea, I have been total up basic
techniques in process grow and cultivate ochna integerrima Merr
The total number household investigated were 108, in there concentrate level the best production was Thuan An district
To mention comments and petition order served trade decorative plants project in Binh Duong province
Trang 7MỤC LỤC
TRANG
Chương I 1
ĐẶT VẤN ĐỀ 1
Chương II 2
TỔNG QUAN VỀ VÙNG NGHIÊN CỨU VÀ CÂY MAI 2
2.1.Tổng quan về Bình Dương 2
2.1.1 Vị trí địa lý : 2
2.1.2.Địa hình : 2
2.1.3.Tổng quan 3 huyện và 1 thị xã cần điều tra: 3
2.1.3.1.Huyện Bến Cát 3
2.1.3.2 Huyện Dĩ An 3
2.1.3.3 Huyện Thuận An 4
2.1.3.4 Thị Xã Thủ Dầu Một: 4
2.2.Tổng quan về cây Mai 4
2.2.1.Các giống Mai 5
2.2.1.1 Mai rừng 5
2.2.1.2 Mai sẻ: 5
2.2.1.3 Mai Châu 5
2.2.1.4 Mai liễu 5
2.2.1.5 Mai xanh: 5
2.2.1.6 Mai chùm gởi: 5
2.2.1.7 Mai thau 6
2.2.1.8 Mai thơm, mai hương, mai ngự: 6
2.2.1.9 Mai 100 cánh: 6
2.2.1.10 Mai 120 cánh Bến tre 6
2.2.1.11 Mai huỳnh tỷ: 6
2.2.1.12 Mai giảo lá mỏng: 7
2.2.1.13 Mai giảo lá gai: 7
II.2.1.14 Mai Tứ Quý: 7
Trang 82.2.1.15 Mai trắng lá cẩm thạch 7
2.2.1.16 Mai cam: 7
2.2.2 Đặc tính sinh học chung của cây Mai 10
2.2.3 Cách trồng và chăm sóc cây Mai 11
2.2.3.1 Bứng Mai 11
2.2.3.2 Chọn đất trồng Mai 12
2.2.3.3 Trồng Mai 12
2.2.3.4 Trồng bằng hạt 13
2.2.3.5 Kỹ thuật bón phân 14
2.2.3.6 Tưới nước cho Mai 15
2.2.3.7 Ghép Mai 16
2.2.3.8 Cách chơi Mai kiểng 18
2.2.3.9.Thay đất 18
2.2.3.10 Điều khiển cho Mai ra hoa đúng tết 19
2.2.4 Những yếu tố ngoại cảnh ảnh hưởng tới cây Mai 20
2.2.4.1 Nhiệt độ 20
2.2.4.2 Ánh sáng 20
2.2.4.3 Ẩm độ 20
2.2.4.4 Độ thông thoáng 21
2.2.4.5 Mưa 21
2.2.4.6 Gió 21
2.2.4.7 Sâu bệnh 21
Chương III 22
MỤC TIÊU, NỘI DUNG, PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 22
3.1 Mục tiêu: 22
3.2 Nội dung: 22
3.3 Phương pháp nghiên cứu: 22
3.3.1 Phạm vi điều tra 22
3.3.2 Cách tiếp cận 22
3.3.3 Phương pháp tiến hành 23
Chương IV 24
Trang 94.1 Huyện Thuận An 24
4.1.1 Hiện trạng sản xuất 24
4.1.2 Thời gian lập nghiệp 26
4.1.4 Quy mô đầu tư & hiệu quả sản xuất 27
4.1.5 Phân tích SWOT: Thuận lợi – Khó khăn – Cơ hội – Thách thức 29
4.1.5.1 Thuận lợi 29
4.1.5.2 Khó khăn: 30
4.1.5.3 Cơ hội: 30
4.1.5.4 Thách thức: 30
4.1.6 Những mong muốn của người dân và đề xuất hướng phát triển: 30
4.2 Thị Xã Thủ Dầu Một: 33
4.2.1 Hiện trạng sản xuất: 33
4.2.2 Thời điểm lập nghiệp 35
4.2.3 Quy mô đầu tư và hiệu quả sản xuất 36
4.2.4 Phân tích SWOT: Thuận lợi – Khó khăn – Cơ hội – Thách thức 37
4.2.4.1 Thuận lợi 37
4.2.4.2 Khó khăn: 37
4.2.4.3 Cơ hội: 37
4.2.4.4 Thách thức: 38
4.2.5 Những mong muốn của người dân và đề xuất hướng phát triển: 38
4.3 Huyện Dĩ An 39
4.3.1 Hiện trạng sản xuất 39
4.3.2 Thời điểm lập nghiệp 41
4.3.3 Quy mô đầu tư và hiệu quả sản xuất 42
4.3.4 Phân tích SWOT: Thuận lợi – khó khăn – cơ hội – thách thức 43
4.3.4.1 Thuận lợi 43
4.3.4.2 Khó khăn 44
4.3.4.3 Cơ hội 44
4.3.4.4 Thách thức 44
4.3.5 Những mong muốn của người dân và đề xuất hướng phát triển 45
4.4 Huyện Bến cát: 45
4.4.1 Hiện trạng sản xuất 45
Trang 104.4.2 Thời điểm lập nghiệp 47
4.4.3 Quy mô đầu tư và hiệu quả sản xuất 48
4.4.4 Phân tích SWOT: Thuận lợi – khó khăn – cơ hội – thách thức 49
4.4.4.1 Thuận lợi 49
4.4.4.2 Khó khăn 49
4.4.4.3 Cơ hội 50
4.4.4.4 Thách thức 50
4.4.5 Những mong muốn của người dân và đề xuất hướng phát triển 50
Chương V 51
KẾT LUẬN – KIẾN NGHỊ 51
Kết luận: 51
Kiến nghị: 51
TÀI LIỆU THAM KHẢO 52
PHỤ LỤC 53
Phụ lục 1 53
DANH SÁCH CÁC HỘ SẢN XUẤT – KINH DOANH MAI KHẢO SÁT 53
Phụ lục 2 58
PHIẾU ĐIỀU TRA HIỆN TRẠNG SẢN XUẤT MAI PHỤC VỤ QUY HOẠCH NGÀNH HOA KIỂNG Ở TỈNH BÌNH DƯƠNG 58
Trang 11DANH SÁCH CÁC BIỂU ĐỒ
TRANG
Biểu đồ 4 1: Xếp hạng độ phát triển nghề trồng mai ở Bình Dương 24
Biểu đồ 4 2: Biểu đồ phân bố số hộ trồng mai ở Thuận An 25
Biểu đồ 4 3: Thời gian lập nghiệp của các nhà vườn Thuận An 26
Biểu đồ 4 4: Biểu đồ Quy mô đầu tư của các hộ trồng Mai ở Thuận An 27
Biểu đồ 4 5: Biểu đồ phân bố các loại hình sản xuất Mai ở Thị Xã Thủ Dầu Một 33
Biểu đồ 4 6: Biểu đồ thời điểm lập nghiệp của các hộ trồng Mai tx Thủ Dầu Một 35
Biểu đồ 4 7: Biểu đồ quy mô đầu tư của các hộ trồng Mai ở Thị Xã Thủ Dầu Một 36
Biểu đồ 4 8: Biểu đồ phân bố số hộ trồng Mai ở huyện Dĩ An 40
Biểu đồ 4 9: Biểu đồ thời điểm lập nghiệp của các hộ trồng Mai Dĩ An 41
Biểu đồ 4 10: Biểu đồ quy mô đầu tư của các vườn Mai Dĩ An 42
Biểu đồ 4 11: Biểu đồ phân bố các hộ trồng Mai ở Bến Cát 46
Biểu đồ 4 12: Biểu đồ thời gian lập nghiệp của các hộ dân huyện Bến Cát 47
Biểu đồ 4 13: : Biểu đồ diện tích các vườn Mai ở Bến Cát 48
Trang 12DANH SÁCH CÁC HÌNH
TRANG
Hình 2 1: mai rừng 8
Hình 2 2: mai châu 8
Hình 2 3: mai xanh 8
Hình 2 4: mai sẻ 9
Hình 2 5: mai 120 cánh Bến Tre 9
Hình 2 6: mai 100 cánh 9
Hình 2 7: mai chùm gửi 9
Hình 4 1: Nghệ nhân Huỳnh Văn Tấn 29
Hình 4 2: Nghệ nhân Nguyễn Văn Tấn và các cây Mai hàng chục năm tuổi 32
Hình 4 3: Nghệ nhân Nguyễn Văn Tấn và các huân huy chương về cây kiểng 32
Hình 4 4: Vườn Mai nguyên liệu kết hợp mai ghép 34
Hình 4 5: Quay chậu nghề tay trái của các chủ vườn 40
Trang 13Trong những năm gần đây, quá trình đô thị hóa ở khu vực Đông Nam Bộ diễn ra rất nhanh, thu hút được khá nhiều nhà đầu tư trong và ngoài nước Chính vì thế chất lượng cuộc sống của người dân nơi đây tăng lên đáng kể Ở khu vực Đông Nam Bộ ngoài thành phố Hồ Chí Minh ra các tỉnh lân cận có sự phát triển khá mạnh, đặc biệt là tỉnh Bình Dương Bình Dương có điều kiện tự nhiên như vị trí địa
lí, tài nguyên thiên nhiên khá thuận lợi cùng với những chính sách thu hút đầu tư khá hấp dẫn nên những khu công nghiệp mọc lên vun vút (nổi tiếng có khu công nghiệp Việt Nam – Singapore ) Khi được đầu tư mạnh như vậy thì Bình Dương đã giải quyết được các vấn đề về nhu cầu việc làm, sử dụng đất, tài nguyên…
Tuy tập trung phát triển mạnh về công nghiệp là chính, lĩnh vực nông nghiệp tuy có yếu hơn so với công nghiệp và dịch vụ nhưng cũng có được nhiều sự chuyển biến tích cực, nổi bật là ở ngành hoa kiểng Khi mức sống tăng lên dẫn đến nhu cầu thưởng thức các thú vui cũng tăng theo Con người ngày càng muốn gắn bó với thiên nhiên, hưởng thụ vẻ đẹp, sự tươi mát và thoải mái khi ở gần thiên nhiên Do vậy ngành hoa kiểng Bình Dương có điều kiện phát triển Việc đưa ra các chính sách quy hoạch ngành hoa kiểng phù hợp phụ thuộc nhiều vào công cuộc điều tra và đánh giá hiện trạng sản suất của ngành Vì thế tôi thực hiện đề tài điều tra, đánh giá hiện trạng sản xuất cây mai phục vụ quy hoạch ngành hoa kiểng ở tỉnh Bình Dương
Trang 14Chương II TỔNG QUAN VỀ VÙNG NGHIÊN CỨU VÀ CÂY MAI
2.1.Tổng quan về Bình Dương
2.1.1 Vị trí địa lý :
Bình Dương là một tỉnh thuộc miền Đông Nam bộ, diện tích tự nhiên 2.695,54 km2 (chiếm 0,83% diện tích cả nước và xếp thứ 42/61 về diện tích tự nhiên), có toạ độ địa lý:
Vĩ độ Bắc: 11052' - 12018', kinh độ Đông: 106045' - 107067'30"
Phía Bắc giáp tỉnh Bình Phước
Phía Nam giáp thành phố Hồ Chí Minh
Phía Đông giáp tỉnh Đồng Nai
Phía Tây giáp tỉnh Tây Ninh và thành phố Hồ Chí Minh
Bình Dương có 01 thị xã, 6 huyện với 6 phường, 8 thị trấn và 75 xã Tỉnh lỵ
là thị xã Thủ Dầu Một - trung tâm hành chính - kinh tế - văn hoá của tỉnh Bình Dương
2.1.2.Địa hình :
Địa hình tương đối bằng phẳng, nền địa chất ổn định, vững chắc, phổ biến là những dãy đồi phù sa cổ nối tiếp nhau với độ dốc không quá 3 - 150 Đặc biệt có một vài đồi núi thấp nhô lên giữa địa hình bằng phẳng như núi Châu Thới (Dĩ An)
và ba ngọn núi thuộc huyện Dầu Tiếng là núi Ông cao, núi La Tha, núi Cậu
Từ phía Nam lên phía Bắc, theo độ cao có các vùng địa hình:
Vùng thung lũng bãi bồi, phân bố dọc theo các sông Đồng Nai, sông Sài Gòn
và sông Bé Đây là vùng đất thấp, phù sa mới, khá phì nhiêu, bằng phẳng, cao trung bình 6 – 10 m
Vùng địa hình bằng phẳng, nằm kế tiếp sau các vùng thung lũng bãi bồi, địa hình tương đối bằng phẳng, độ dốc 3 - 120, cao trung bình từ 10 – 30 m
Trang 15Vùng địa hình đồi thấp có lượn sóng yếu, nằm trên các nền phù sa cổ, chủ yếu là các đồi thấp với đỉnh bằng phẳng, liên tiếp nhau, có độ dốc 5 - 120, độ cao phổ biến từ 30 – 60 m
Với địa hình cao trung bình từ 6 - 60m, nên trừ một vài vùng thung lũng dọc sông Sài Gòn và sông Đồng Nai, đất đai ở Bình Dương ít bị lũ lụt, ngập úng Địa hình tương đối bằng phẳng thuận lợi cho việc mở mang hệ thống giao thông, xây dựng cơ sở hạ tầng, khu công nghiệp và sản xuất nông nghiệp
2.1.3.Tổng quan 3 huyện và 1 thị xã cần điều tra:
2.1.3.1.Huyện Bến Cát
Huyện Bến Cát có 15 đơn vị hành chính cấp xã (14 xã và 1 thị trấn) với tổng diện tích tự nhiên 58.838 ha, dân số 119.138 người Nằm trong khu vực kinh tế trọng điểm phía Nam, trung tâm huyện cách thị xã Thủ Dầu Một 20 km, cách TP
Hồ Chí Minh khoảng 50 km, có trục Quốc lộ 13 đi qua với bề rộng mặt đường 6 làn
xe mới được nâng cấp Nguồn nước mặt và nước ngầm phong phú với 2 con sông Sài Gòn và sông Thị Tính chảy qua địa bàn huyện; thời tiết quanh năm mưa thuận gió hòa Hệ thống giao thông đường thuỷ, đường bộ phát triển nối liền các tỉnh trong vùng và thành phố Hồ Chí Minh Bến Cát có tiềm năng lớn về đất đai để phát triển trồng trọt các loại cây công nghiệp, cây ăn trái và quy hoạch xây dựng các khu công nghiệp, cụm công nghiệp, là tiền đề thuận lợi để phát triển sản xuất công nghiệp
2.1.3.2 Huyện Dĩ An
Huyện Dĩ An nằm ở trung tâm khu vực kinh tế trọng điểm phía Nam, giáp 2
thành phố công nghiệp lớn là Biên Hòa và thành phố Hồ Chí Minh, gần sân bay quốc tế Tân Sơn Nhất và cụm cảng Sài Gòn nên có đủ các điều kiện để phát triển kinh tế - xã hội Diện tích tự nhiên của huyện là 6.028,15 ha, dân số 119.702 người (số liệu năm 2003)
Trang 162.1.3.3 Huyện Thuận An
Huyện Thuận An có diện tích 84,26 km2, với dân số 137.506 người (số liệu năm 2002), là địa bàn trọng điểm để phát triển công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp - dịch vụ và nông nghiêp
2.1.3.4 Thị Xã Thủ Dầu Một:
Thị xã Thủ Dầu Một- trung tâm tỉnh lỵ của Bình Dương đã và đang chuyển biến sâu rộng trong các mặt kinh tế xã hội góp phần thúc đẩy tốc độ tăng trưởng nhanh của tỉnh nhà
Thị xã Thủ Dầu Một có diện tích tự nhiên là 88 km2, là đô thị loại bốn, nằm trong chùm đô thị của vùng kinh tế trọng điểm phía Nam Với vị trí tương đối thuận lợi cho việc giao lưu với các huyện trong tỉnh và cả nước qua quốc lộ 13, đường Bắc - Nam, và cách Thành phố Hồ Chí Minh 30 km theo hướng đông bắc
2.2.Tổng quan về cây Mai
Cây: Mai vàng ( Ochna integerrina Merr )
Họ: Lão Mai ( OCHNACEAE )
Từ xưa cho đến nay chơi Mai là một cái thú bởi một lẽ nào đó không nói hết được Có người thì thích màu vàng của hoa Mai, có người thích vẻ đẹp của thân, cành, lá, nhụy… Để có cây Mai đẹp thì cần có thời gian, công sức, kỹ thuật… Cây mai nguyên thủy vốn chỉ có năm cánh tròn xoe gốc gác từ rừng nhiệt đới đã mất dần, thay vào đó, là những loại mai nhiều cánh, đậm sắc hơn Ðược ưa chuộng nhất hiện nay là giống mai giảo, có từ 10 đến 12 cánh, nở hoa khá to thành chùm, đồng đều trông rất bắt mắt Nếu chăm sóc tốt, mai giảo có thể nở rộ suốt từ mùng một Tết đến qua rằm tháng giêng âm lịch
Trang 172.2.1.Các giống Mai
2.2.1.1 Mai rừng
Đây là loại Mai mọc hoang tại các vùng rừng núi.Mai rừng có đặc điểm là thân có lớp vỏ dày, rễ đâm sâu vào đất Vì phải đào từ rừng về nên nếu dùng làm gốc ghép thì tỉ lệ sống khá thấp (chỉ làm đối với những gốc khá đẹp)
2.2.1.4 Mai liễu
Là cây mai vàng năm cánh thường nhưng cành nhánh mềm mại, rũ xuống như cây
liễu, hoa nở đầy cành phất phơ theo chiều gió trông rất nên thơ
2.2.1.5 Mai xanh:
Loại Mai này rất dễ nhận biết vì có cánh hoa màu xanh khá đẹp và lạ mắt nhưng lại
có nhược điểm là cây yếu,hoa dễ rụng nên ít được trồng nhiều
2.2.1.6 Mai chùm gởi:
Là cây mai có thân cứng, ở đầu cành nổi lên những khối u to, giống như chùm gửi
Ở chung quanh khối u mọc lên chi chít những tược non, đầy nụ hoa, khi nở giống như một bó hoa to lớn trông rất đẹp Có người còn gọi là “mai vương” (vua các loài mai), hoặc mai “tỳ bà”
Trang 182.2.1.7 Mai thau
Mai thau có cành mập, màu nâu sáng, mắt lá thưa, lá to Hoa có cuống dài, màu cam nhạt, từ 58 cánh Loại Mai này trổ hoa thưa thớt
2.2.1.8 Mai thơm, mai hương, mai ngự:
Cũng là mai vàng năm cánh thường, nhưng hoa có mùi thơm nhẹ nhàng, phảng phất lâng lâng! Mai thơm Huế rất quý, mắt nhặt, sai bông, cánh hoa dày và lâu tàn Đặc biệt, cây mai này có lá non màu xanh, không phải màu nâu đỏ hoặc hồng như các
loại mai khác Loại mai thơm ở Bến Tre cũng có, nhưng lá và hoa đều khác hơn
2.2.1.9 Mai 100 cánh:
Là loại Mai được phát hiện ở Bến Tre, là giống có hình dáng hoa rất đặc biệt nên được nhiều người sưu tập, cành nhỏ, nâu đen, lá nhỏ, bề mặt lá bóng, dễ nhận biết
Nụ hoa hình cầu, cuống hoa yếu, dễ rụng Hoa màu vàng, số lượng cánh hoa hơn
100 cánh, cánh hoa xếp thành nhiều lớp như hoa cúc, kích thước hoa giảm dần từ lớp dưới lên lớp trên, cánh hoa chi chít, dày đặc Nhị và nhụy hoa thoái hoá, giống này không hình thành trái và hạt Hiện nay, Mai 100 cánh không còn được ưa chuộng vì hoa thưa (do dễ rụng), hoa quá nhiều cánh, không có nhị và nhụy làm mất
vẻ đẹp tự nhiên và mùi hương của hoa
2.2.1.10 Mai 120 cánh Bến tre
Là cây mai phát hiện ở Bến Tre, hoa màu vàng, rất nhiều tầng và nhiều cánh, giống như cúc mâm xôi, nở tròn to đẹp Số lượng cánh nhiều nên rất lạ, còn đang nhân giống Tuy nhiên nhiều cành quá, thành một dề chi chít, dày đặc, không còn phân biệt được đâu là cánh, đâu là nhụy nữa thì mất hết vẻ đẹp của cánh hoa
2.2.1.11 Mai huỳnh tỷ:
Là loại Mai có cành nâu, to, mập, có rất nhiều mầm bên nhưng khả năng phân cành
và chống bệnh kém Mắt lá khít, lá cứng dày, gân lá nổi rõ Hoa màu vàng, 24 cánh xếp thành 3 lớp
Trang 192.2.1.12 Mai giảo lá mỏng:
Là loại Mai được ưa chuộng nhất hiện nay,giống Mai này sinh trưởng khỏe, ổn định, chống chịu sâu bệnh khá.Cành màu nâu, phân nhánh mạnh, chiều dài mỗi lóng khoảng 3 – 10 cm Lá có màu xanh, phiến lá to và mỏng, mép lá hình răng cưa Hoa
nở màu vàng tươi, cánh hoa thẳng, xếp thành 2 lớp
2.2.1.13 Mai giảo lá gai:
Là loại Mai đột biến từ Mai giảo lá mỏng Giống này sinh trưởng khoẻ, ít sâu bệnh Cành
to, ít phân nhánh Mắt lá thưa, chiều dài mỗi lóng từ 1 – 2 cm Lá cứng, màu xanh đậm, phiến lá to và dày, gân lá lộ rõ, mép lá có nhiều răng cưa Mầm sinh thực to tròn, nụ hoa cứng, cuống nụ mập Hoa nở vàng tươi, cánh thẳng
II.2.1.14 Mai Tứ Quý:
Đây là loại Mai thích hợp để làm gốc ghép vì có sức sống mạnh, chống chịu sâu bệnh tốt… Đặc điểm của loại cây này là hoa 5 cánh, màu vàng, lá đài màu xanhsau này chuyển sang đỏ, hoa hình thành trên nhánh non và ra ở đầu cành
2.2.1.15 Mai trắng lá cẩm thạch
Giống Mai này có đặc điểm là cành mập, cành và mầm sinh thực khi còn non có màu trắng, lá non màu trắng khi già thì chuyển xanh đốm trắng, phiến lá mỏng, hoa cũng màu trắng từ 510 cánh
2.2.1.16 Mai cam:
Mai cam cành nhỏ, màu nâu đen,lá nhỏ gân lộ rõ Mầm sinh thực khi phát động hình thành 6 – 7 nụ, nụ có màu xanh ánh cam Nụ hoa khoẻ, ít rụng, nở đều, hoa màu cam đậm, 5 – 7 cánh
Trang 20Hình 2 1: mai rừng
Hình 2 2: mai châu
Hình 2 3: mai xanh
Trang 21Hình 2 4: mai sẻ
Hình 2 5: mai 120 cánh Bến Tre
Hình 2 6: mai 100 cánh
Hình 2 7: mai chùm gửi
Trang 222.2.2 Đặc tính sinh học chung của cây Mai
Mai là cây hoa kiểng dễ sống, sống mạnh và được coi là giống cây dễ trồng nhất
Các bộ phận trên cây Mai:
Rễ: Cây Mai có rễ cộc dài mang nhiều lông hút, trên đất gò cao rễ ăn sâu để tìm lấy nguồn nước và dinh dưỡng để nuôi cây, đất trảng thấp rễ bị chùng do bị úng thủy nên phát sinh nhiều rễ phụ (còn gọi là rễ tơ) để tìm lấy dinh dưỡng để nuôi cây
Thân: Thân gỗ cứng, có nhiều bó mạch dẫn nhựa để nuôi cây, mang nhiều cành nhánh, nhiều chồi ngủ
Lá: Lá hình bầu dục, phình ra ở giữa hẹp ở hai đầu, có cuống lá, phiến
lá có loại dầy loại mỏng, bìa lá phẳng, gợn sống hay có nhiều răng cưa, có gân chính nhiều gân phụ tạo thành mạng
Hoa: Mai có hoa màu vàng nghệ, mỗi có 5 cánh, đây là giống
“nguyên thủy” đã có từ thời xa xưa là thủy tổ của nhiều giống Mai vàng lai tạo hiện nay
Cây Mai có tuổi thọ trên trăm năm, nếu trồng trong điều kiện thích hợp cây Mai cao đến 4m và đường kính gốc lớn đến 20 – 30 cm
Mai vàng mỗi năm rụng lá một lần vào cuối đông, và trổ hoa vào đầu mùa xuân
Hạt: Mỗi hoa có nhiều hạt (khoảng 10 hạt) to như hạt bắp lúc còn non
có màu xanh khi chín có màu đen bóng Cây mai không quá kén đất trồng Bằng chứng cho thấy các loại đất thịt, đất cát pha, sét pha, đất phù sa, đất đỏ bazan, thậm chí đất có lẫn đá sỏi vẫn trồng mai được Miễn là đất đó không phải là đất chết, đất quá nghèo nàn chất dinh dưỡng không thể trồng các giống cây được
Cây mai kỵ đất bị úng thuỷ, đất thường xuyên bị ngập lụt, vì rễ cái của mai rất dài nên nước ngập lâu ngày rễ sẽ bị thúi khiến cây bị úa héo và chết dần Ngoài
Trang 23rễ cái ra, cây mai còn có vô số rễ bàng mọc tua tủa quanh đoạn cổ rễ, có nhiệm vụ hút các chất dinh dưỡng trong tầng đất mặt để nuôi cây Rễ cái bị thúi hay bị đứt không có khả năng mọc dài ra được, nhưng rễ bàng lại khác, bị đứt chúng lại mọc
ra, vì vậy bộ rễ bàng cũng đóng một vai trò quan trọng cho việc sinh trưởng và phát triển của mai
Cây mai thích hợp với những nơi có khí hậu nóng ẩm, từ 25 - 300 C là tốt nhất Mai có thể chịu đựng được nhiệt độ cao hơn trong nhiều ngày, thậm chí nhiều tháng, nhưng với những vùng có khí hậu mát lạnh dưới 100 C thì mai sinh trưởng kém
Cây mai ưa nắng, nhưng khả năng chịu khô hạn chỉ ở mức tương đối Mai thích hợp với vùng có 2 mùa mưa nắng rõ rệt Trong mùa mưa thì mưa nhiều, mùa nắng thì trùng vào mùa cây thay lá, trổ hoa Bằng chứng là ở miền Nam, năm nào
mà thời tiết cuối năm thay đổi như mưa nhiều hoặc giá lạnh thì cây mai cũng nở hoa không đúng ngày
2.2.3 Cách trồng và chăm sóc cây Mai
2.2.3.1 Bứng Mai
Thời gian thích hợp để bứng Mai là vào đầu thời kỳ phát triển của cây, thường vào đầu mùa mưa hay đầu mùa xuân Đây là hai thời kỳ mà cây Mai phát triển mạnh, bứng cây vào tời điểm này cây sẽ dễ trồng, dễ sống
Để bứng cây trước hết dọn sạch cỏ chung quanh gốc
Tỉa bớt cành, nhánh dư thừa
Moi đất quanh gốc để tìm hệ rễ, khi thấy rễ mới quyết định đào, đào bao sâu thì vừa
Khi bứng, đào 1 rảnh quanh gốc cây để bứng cây với bầu đất nguyên vẹn
Bầu đất có kích cỡ to hay nhỏ tùy theo kích thước của cây
Không nhất thiết phải giữ lại tất cả rễ của cây mà nên cắt tỉa bỏ bớt những rễ già, rễ to, những rễ lòi ra khỏi giới hạn của bầu đất
Tỷ lệ giữa cành nhánh và rễ được giữ lại khoảng 6/4 mà thôi
Trang 24 Khi cây được bứng lên phải gói kín bầu đất lại bằng rơm, giấy, bẹ chuối hay
bao tải và buộc dây cho chặc để khi di chuyển sẽ không bị bể bầu đất
2.2.3.2 Chọn đất trồng Mai
Cây mai không quá kén đất trồng, đất pha cát, đất sét pha cát, đất phù sa, đất
đỏ badan, thậm chí đất có lẫn sõi đá cũng trồng được, miễn là đất đó không phải là đất chết, đất quá nghèo dinh dưỡng hay đất bị nhiễm mặn, nhiễm phèn nặng, hoặc đất thấp như đất bưng có mạch nước ngầm quá cao, tầng đất mặt quá mỏng, cây mai
sẽ không sống được, do đất thấp nên bị ưng thuỷ cây mai kỵ nhất điều này, nếu cây thường xuyên bị ngập nước lâu ngày sẽ làm cho rễ bị thúi khiến cây bị héo úa và chết dần
Chúng ta cần phải cẩn thận khi chọn đất để trồng, nếu không có khi vừa mất công sức lại mất tiền của
Nếu trồng trong chậu, tốt nhất là ta dùng hỗn hợp đất vườn hoặc đất đen, phân chuồn hoai, rơm, rác hoai mục và tro trấu
Đất trồng mai trên vườn, líp: Cây mai phát triển tốt trên đất thịt nhẹ có nhiều chất hữu cơ, đất không chua, không bị nhiễm phèn, mặn hoặc các hoá chất độc hại Đất trồng mai trong chậu: cần chọn loại đất có các tính chất như trên, trộn theo tỷ lệ khoảng 70-80% đất và 20-30% phân hữu cơ hoai mục theo trọng lượng đất trong chậu
Dùng hỗn hợp mùn Dừa, Rơm, Rác mục để trồng cây
Đây là giai đoạn dưỡng cây nên không phải dùng phân vào lúc này Ở giai
Trang 25thích tăng trưởng MK1 phun đều đến ước cây để cây mau hồi phục và tái tạo hệ rễ mới
Ở giai đoạn dưỡng cây nên để cây vào nơi râm mát và giữ ẩm cho cây, chờ vài 3 tháng cây ổn định mới chuyển dần ra ngoài nắng sáng
Khi đem ra phải đem từ từ, đem ngay ra nắng cây sẽ không được chịu nổi sẽ làm cháy lá
2.2.3.4 Trồng bằng hạt
Chọn hạt giống đầy đặn no tròn, chọn hạt của cây có hoa đẹp đem gieo và bịt Nylon có lổ thoát nước ở đáy, dùng hổn hợp: đất, tro trấu, mùn Dừa hay rơm rác hoai mục cũng được và một ít phân chuồng hoai các thứ trộn đều cho vào túi nylon
đã nói, ở trên xấp vào nơi đã định sẵn, tưới nước cho ước đẫm bầu đất trong 2-3 ngày rồi gieo hạt vào đồng thời cũng nên rảy vào 1 ít thuốc trừ sâu như Basudin để phòng trừ côn trùng cắn phá
Tưới nước giữ ẩm mỗi ngày để hạt dể nẩy mầm Vài 3 tháng sau dùng Urê pha loãng 1 muỗng cà phê 10 lít nước để tưới cây cho mau lớn
Khi cây trưởng thành cứng cáp, chọn thời điểm thích hợp đem ra trồng vào chậu
Nếu trồng ngoài đất nên đánh líp để trồng Líp rộng hẹp do mình tính, miễn sau cho thuận tiện là được Trồng liếp nên đánh rảnh thoát nước ở giữa khoảng cách của hai líp và ở hai đầu líp để phòng khi mưa dầm Mai không bị úng thủy
Khâu làm đất, đất phải xới tơi xốp rãi 1 lớp phân chuồng hoai (1 lớp mỏng là được) tưới nước cho yêm đất rồi gieo hạt, cũng rải thuốc để phòng trừ côn trùng cắn phá
Cũng tưới phân và chăm sóc như cây trồng trong bầu, chờ cây cao khoảng vài tất bứng lên trồng vào chậu nếu trồng ngoài đất nên trồng cách khoảng 1,2 m - 1,5 m cây, mỗi hố trồng nên bón lót vài ký phân hữu cơ để cây có dinh dưỡng mà phát triển
Trang 262.2.3.5 Kỹ thuật bón phân
Mai trồng trên vườn, líp:
Bón lót khi trồng: Phân chuồng (phân trâu bò, tro trấu, sơ dừa…) đã qua ủ khoảng 5-10 kg/gốc, vôi bột khoảng 200-300 gr/gốc + 50-100gr lân Đầu Trâu Toàn
bộ lượng phân này được trộn đều trong hố (hoặc rãnh) trước khi trồng cây con
Bón thúc: Sau khi trồng khoảng 10-15 ngày, cây bắt đầu ra rễ mới, dùng phân NPK 20-20-15 Đầu Trâu hoà loãng để tưới, lượng phân sử dụng từ 50-100 gr/10-15 lít nước, khoảng 20-30 ngày tưới 1 lần Khi mai đã lớn, lượng phân bón cũng được tăng dần và khoảng cách các lần bón phân xa hơn Loại phân bón qua đất thích hợp cho mai là NPK 20-20-15 hoặc NPK 16-12-8-11 Lượng bón khoảng 20 -
50 gr/gốc/lần bón, cách khoảng 1-2 tháng bón 1 lần
Mai trồng trong chậu:
Tuỳ theo kích thước chậu, lượng bón có thể thay đổi từ 20-50 gr/chậu cho 1 lần bón Với chậu lớn, cây mai nhiều tuổi có thể bón khoảng 50-80 gr/chậu Tạo rãnh xung quanh thành chậu, sâu khoảng 3-5 cm, rải phân đều vào rãnh, lấp đất và tưới đủ ẩm Tránh làm đứt rễ, cây dễ bị nhiễm bệnh qua vết thương Nếu có điều kiện, hàng năm vào đầu mùa mưa nên thay đất trong chậu bằng đất mới tơi xốp, hoặc bổ sung phân hữu cơ đã hoai mục, lượng bón từ 2-3 kg/chậu
Sử dụng phân bón lá: Ngoài việc sử dụng phân bón qua đất, phân bón lá có vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy sinh trưởng và phát triển, bổ sung các chất dinh dưỡng thiếu hụt trong đất, kích thích ra rễ, ra lá, ra hoa theo ý muốn của người chơi mai
Một số loại phân bón lá được nhà vườn quan tâm đó là: Phân bón lá Đầu Trâu 501 thúc ra chồi ra lá, Đầu Trâu 701 thúc ra bông và Đầu Trâu 901 có tác dụng dưỡng bông giúp bông lâu tàn và có màu sắc đẹp Tương tự nhóm sản phẩm phân bón lá Đầu Trâu 005, Đầu Trâu 007, Đầu Trâu 009 cũng có hiệu quả cao đối với tất
cả các loại mai cảnh
Chu kỳ bón phân: Mai kiểng trồng chậu mỗi năm ta nên bón phân cho Mai 3 lần
Trang 27o Lần 1: Vào đầu mùa mưa, nên dùng phần chuồng để bón
o Lần 2: Dùng NPK bón vào tháng trước khi cây ra hoa (khoảng cuối tháng 9 đầu tháng 10) để thúc cây ra nhiều hoa
o Lần 3: là lần sau Tết chủ yếu là để giúp cây mau hồi phục sức lực Vì trong thời gian cho bông cây đã tiêu hao 1 phần lớn năng lượng chúng ta cần phải
bổ sung thành phần phân bón giàu vi lượng cho cây như: Supper grow – Atonik(thuốc kích thích tăng trưởng) Phun xịt và tưới vào gốc
2.2.3.6 Tưới nước cho Mai
Nước sông, nước giếng, nước mưa, nước ao, hồ đều tưới được, miễn là nước
đó không bị nhiễm mặn, nhiễm phèn, chất thải công nghiệp
Cây mai tuy chịu được nắng hạn nhưng không có nghĩa là giống cây này chịu được hạn cao Trong mùa nắng ta nên để ý, quan tân đến cây mai, nếu mai trồng ngoài vườn thì mỗi ngày hoặc cách 1 ngày phải tưới nước Nhất là vào thời điểm vào đầu mùa khô, nhớ là khi gần dứt mưa nên quan tâm tưới đủ nước và giữ ẩm ở phần gốc
Nếu bỏ quên vài ngày khi tưới lại sẽ làm cho cây bị sốc dẫn đến tình trạng cây bị đổ lá đột ngột và hoa trổ sớm Thường là tưới vào buổi sáng khoảng 8-9 giờ tưới ở gốc và cả tàn lá nữa, chiều khoảng 3-4 giờ khi trời không còn nắng gắt
Mùa khô mai kiểng trồng trong chậu phải tưới nhiều hơn có khi phải tưới 2-3 lần trong ngày Nhất là mai BonSai do đất trồng quá ít thường bị khô không giữ ẩm được lâu nên phải tưới nhiều Nhưng cũng tuỳ theo hiện trạng của cây, chứ không phải nói tưới nhiều là tưới mà không cần quan sát, nếu cây thừa nước do chậu thoát nước kém mà cứ tưới 2-3 lần ngày sẽ làm cho cây bị úng rễ
Việc tưới cho cây trồng trong chậu không cần phải gấp, phải tưới từ từ để nước thấm đều vào các ngỏ ngách trong chậu, tưới như vậy mới thấm đều hệ rễ, rễ
sẽ dễ hút được nước đễ nuôi cây
Khi tưới cũng nên để ý đến chậu, những chậu thoát nước quá chậm có triệu chứng úng nước có thể các lổ thoát nước ở đáy chậu bị cát, đất bịt kín phải dùng que nhỏ thông ngay Nếu để lâu rễ sẽ bị hư thúi dẫn đến chết cây
Trang 28Cây mai mà thiếu nước sẽ sinh trưởng kém, dấu hiệu dễ thấy nhất là lá bị vàng úa và rụng dần
Thao tác nhanh gọn, tránh làm dập bể cành ghép hay mắt ghép
Khi ghép nên cắt bỏ đoạn cành mà mình chọn để làm thân ghép, chỉ chừa lại
1 đoạn ngắn mà thôi, như vậy sẽ làm cho đoạn cành còn lại tập trung nuôi mắt ghép đó được tốt hơn và mắt ghép đó cũng phát triển nhanh và mạnh hơn (vì không phải nuôi cả đoạn cành)
Có nhiều cách ghép Mai khác nhau: ghép mắt ngủ, mắt kim, ghép cắm đọt, ghép áp, ghép tam giác, ghép nêm…
Ghép mắt ngủ: Dùng dao lạng bỏ phần vỏ của thân gốc ghép dài 1 phân đến phân rưởi Chọn mắt ghép to đẹp lạng lấy mắt đó, độ dài, ngắn tương ứng với đường lạng ở gốc ghép, đặt mắt ghép vào nơi gốc ghép Dùng dây nylon mềm quấn cột kín hai đầu mắt ghép lại, chừa mắt ghép ra dùng bao Nylon trắng bọc lại để giữ ẩm chờ 12 – 14 ngày tháo bỏ bao Nylon Thấy mắt còn tươi là được để thêm 10 ngày nữa tháo bỏ luôn dây buộc mắt ghép
Ghép mắt kim, mắt mầm: ghép mắt Kim cũng ghép như ghép mắt Ngủ nhưng ghép mắt Kim sẽ có lợi hơn vì mắt Kim khi ghép nếu sống sẽ cho chúng ta kết quả nhanh hơn mắt Ngủ (mắt Kim là mắt đã nhú mầm) Nếu không sống (không thấy mắt phát triển) chúng ta sẽ ghép mắt khác liền để thay thế, không phải mất thời gian chờ đợi như mắt Ngủ
Trang 29 Ghép cắm đọt: Chọn đọt cành bánh tẻ (đọt không quá già cũng không quá non) Dùng dao bén xẻ xéo vào thân cành ghép (dạng máng cá) dài độ 1 phân, phân rưởi, đọt cành vạt xéo hai bên dạng hình nêm rồi cấm vào vết xẻo nơi thân cành ghép, dùng dây Nylon mềm quấn giữ chặc nơi vết ghép lại Cắt miếng nylon màu trắng đục (loại dùng trải bàn) ngang độ phân rưởi hai phân ,dài 20- 25cm quấn kín toàn bộ đọt ghép lại, quấn từ dưới lên trên, phần dưới vết ghép quấn hơi chặc, phần trên đoạn đọt ghép nhẹ và lỏng, cột chặc lại ở thân cành ghép để tránh nước lọt vào, đợi khoảng 12 – 14 ngày tháo miếng Nylon ra, dây cột chờ đến khi thấy đọt ghép đã dính cứng thì mới tháo ra
Ghép áp: Ghép áp dể thành công nhất vì cây Mai rất dể liền da Áp dụng cách này ta chỉ cần đem hai cây Mai, một cây có hoa đẹp một cây có hoa xấu
để sát gần nhau, lấy dao cạo vỏ hai mặt kề nhau rồi áp vào lấy dây cột chặc lại, không tưới vào chổ ghép, để như vậy chừng 3 – 4 tháng hoặc lâu hơn càng tốt chừng nào thấy hai cây đã dính liền lại với nhau ở chổ ghép Bây giờ mới cắt bỏ phần ngọn của cây có hoa xấu, và cắt rời phần gốc của cây Mai có hoa đẹp (cắt sát nơi chổ ghép) như vậy ta sẽ có một cây Mai ghép có hoa đẹp như ý muốn Trên một gốc ta có thể ghép áp nhiều nhánh như vậy, tạo ra một cây có nhiều nhánh nhiều màu khác nhau nếu ta muốn
Ghép tam giác: Lấy một cây mai làm gốc ghép, lựa một chỗ trên gốc cây để ghép cành hay ghép mắt, dùng mũi dao nhọn rạch một hình tam giác nhỏ tương đương hột bắp rồi bóc lớp vỏ đó ra Dùng dao bén tách ra một chồi nhỏ hay một mắt lá của cây mai mẹ đem áp vào chổ tam giác vừa được lột vỏ của gốc ghép Sau đó, dùng dây vải hoặc băng keo băng mắt ghép lại Sau vài tuần, thấy chồi ghép hay mắt ghép xanh tươi có nghĩa là thành công Một gốc ghép có thể ghép được nhiều chồi hay nhiều mắt ghép Ta thấy một cây
mai ghép có nhiều màu hoa khác nhau chính là do cách ghép này
Ghép nêm: Dùng dao vạt hình cái nêm trên cành ghép và hình lỗ nên trên gốc ghép (hay làm ngược lại) rồi ráp khít hai bộ phận trên lại với nhau Yêu cầu là cành ghép và gốc ghép phải có đường kính bằng nhau hay gần bằng
Trang 30nhau và cả 2 cây phải có độ tuổi ngang nhau mới tốt Đặt 2 mối khít với nhau, ta dùng dây cao su hoặc dây nylon quấn chặt bên ngoài vết ghép cho chắc chắn Nên ghép cây vào mùa mưa, vì đây là mùa cây đang dồi dào sinh lực Tại gốc ghép, chọn nơi vỏ cây tươi tốt để tạo chỗ ghép, như vậy mắt ghép mới hy vọng đạt được thành công, vì nơi ấy nhựa nguyên lưu thông tốt Việc ghép phải thực hiện càng nhanh càng tốt, để lâu nhựa sẽ khô, ghép
không có kết quả
2.2.3.8 Cách chơi Mai kiểng
Năm thế căn bản của cây Mai kiểng:
Trộn đất theo tỷ lệ: 60% Đất thịt, đất đen, hay đất pha cát, 20% phân chuồng hoai , 20% rơm, rác hay mùn dừa, tro trấu, trấu ,buôi buôi hoai mục cũng được
Đổ đất trồng vào 1/3 chậu hay nhiều hơn là tùy thuộc vào chiều sâu của rễ Tính sao cho bề mặt của rễ nằm trên miệng chậu chừng 5 – 6 phân hoặc ngang bằng với miệng chậu là được
Trang 31Đặt cây vào chậu, lắp đất vào chung quanh gốc, dùng que mềm lùa đất vào kín các khe của rễ, dùng tay lắc mạnh chậu để đất lấp được kín rễ và dẻ cứ như vậy
mà lấp cho đến khi đầy chậu, dùng tay ép nhẹ đất ở bề mặt chậu, cho nghiêng về thành chậu để khi tưới nước không chảy ra ngoài
Đem cây mới thay đất để vào chổ râm mát, tưới nước giữ để ẩm sau 1 – 2 tháng đem cây ra ngoài nắng sáng
2.2.3.10 Điều khiển cho Mai ra hoa đúng tết
Hầu như tất cả các nghệ nhân, người trồng Mai đều dùng phương pháp lặt lá Mai để cho cây Mai ra hoa đúng tết Lặt lá mai: thông thường lặt lá mai vào rằm tháng chạp cây mai sẽ trổ hoa đúng Tết Tuy nhiên do khí hậu, thời tiết hàng năm sẽ
có sự thay đổi Có 2 trường hợp xảy ra là trổ hoa sớm hoặc trễ
Bắt đầu từ tháng chạp phải thường xuyên chăm sóc cây mai Nếu thấy nụ to(có thể nở sớm) phải tưới nước thường hơn nhằm giữ cho bộ lá không bị vàng và rụng sớm Gặp năm ít mưa, nắng nhiều ta phải đem cây vào nơi râm mát Dùng rơm
rạ ủ gốc giữ ẩm cho cây, nếu trồng ngoài nắng có thể lặt lá trể hơn vài ngày
Cây mai nụ quá nhỏ cỡ nửa hạt gạo lặt lá khoảng mồng 9-10 âl, nụ mai lớn hơn nhưng vẫn còn nhỏ cỡ hạt gạo thì lặt lá vào ngày 12-13 âl Nụ mai to vừa thì lặt
lá vào ngày 15 âl hay như nụ lớn hơn nữa thì lặt lá vào ngày 17-18 âl Nếu cây mai trồng ở nơi râm mát, thời tiết lạnh kéo dài nên đưa cây ra nơi thông thoáng có nắng chiếu trong ngày nhiều hơn, chỉ giữ ẩm ở gốc không tưới nhiều nước
Đến ngày 23 tháng chạp nụ mai bung vỏ lụa, vỏ trấu thì chắc rằng mai sẽ nở đúng Tết
Trong những năm nhuần (13 tháng) người ta thường dùng phương pháp lặt lá mai 2 lần trong năm Mai BonSai, mai kiểng trồng chậu nên áp dụng phương pháp này Hàng năm Mai trồng chậu lá mau già hơn mai ngoài vườn Vào khoảng cuối tháng 5, đầu tháng 6, lặt lá 1 lần nhằm tạo tán lá mới để lá không bị già và rụng sớm (lá rụng sớm là mai ra hoa sớm).Như chúng ta đã biết năm nào thời tiết khô thì mai
nở sớm, thời tiết lạnh kéo dài mai nở trể Ngày 23 tháng chạp đã đến gần mà thấy
Trang 32nụ mai không thể bung vỏ lụa đúng thời hạn ta nên xử lí liền để thúc cho mai nở kịp tết Đem cay để ngoài nắng gắt tưới nước vào buổi trưa (không tưới sáng hay chiều) dùng phân vi lượng như: Supper grow, hay Atonix pha loãng gấp 1,5-2 lần mà nhà sản xuất qui định, phun ướt toàn cây vào buổi sáng sớm, đến 2-3 giờ chiều phun xịt lại bằng nước, ngày hôm sau cũng dùng nước phun xịt 3-4 lần/ngày Ngày tiếp theo tưới lại phân và nước như cũ, lần sau cách 2 ngày tưới một lần phân nữa là được, nước vẫn phun xịt đều 3-4 lần/ngày
Có thể dùng nước ấm 400c tưới vào gốc cũng kích thích được mai nở hoa sớm Hãm cho mai nở trễ: nụ mai đã bung vỏ lụa trước ngày 23 tháng ngày tức là mai sẽ nở sớm Nên đem cây mai vào chổ mát dùng vải đen che kín cây mai lại, tưới nhiều nước vào buổi tối để làm lạnh cây có thể dùng phân Urê pha loãng tưới vào gốc dể kích thích mai ra lá non Cây ra nhiều lá sẽ làm cho mai nỏ chậm lại 1 vài ngày Đến tết thấy có quá nhiều lá ta nên tỉa bỏ dể thấy được nhiều hoa.phương pháp nảy chỉ làm chậm lại trong đôi ba ngày mà thôi
2.2.4 Những yếu tố ngoại cảnh ảnh hưởng tới cây Mai
2.2.4.1 Nhiệt độ
Cây mai thích hợp với những nơi khí hậu nóng ẩm
Nhiệt độ thích hợp phải từ 25-350 C Tuy nhiên cây mai có thể chịu hạn và
ẩm độ thấp trong nhiều ngày, nhưng cũng không vì vậy mà ta cho là không cần phải quan tâm nhiều Như đã nói thiếu nước, thiếu ẩm cây sẽ sinh trưởng kém
2.2.4.2 Ánh sáng
Cây mai ưa nắng, có thể trồng trực tiếp dưới nắng Thiếu nắng cây sẽ còi cọc, lá mỏng, chòi non phát triển kém, nếu thiếu nắng thời gian dài cây sẽ không phát triển dược dẫn đến mầm chồi bị đen làm cho cây yếu dần và chết hẳn
2.2.4.3 Ẩm độ
Mai là giống cây ưa nắng sáng, phải chịu nhiệt độ cao nên cây mai có thể
Trang 33tâm bằng cách tạo độ ẩm môi trường cho cây Phải tưới nước thường xuyên, tưới khắp toàn cây và phun tưới trên diện rộng trong khu vực trồng để giúp cây giảm sự mất nước do nhiệt độ môi trường cao, ẩm độ thấp Nếu mất nước, thiếu độ ẩm cây
sẽ úa lá làm lệch chu kỳ sinh trưởng, ra hoa sớm hoặc trễ
2.2.4.6 Gió
Cây Mai không ngã đổ hay trốc gốc vì gío to, do nó có rễ cái khá dài cấm sâu vào lòng đất để giữ vững thế đứng cho cây Cành nhánh của Mai cũng dẻo không bị gãy trước gió Nhưng mà cũng có điều bất lợi, nếu trồng ở vùng thường xuyên có gió bảo là Mai sẽ bị khô héo vì lượng nước có trong lá sẽ bị bốc hơi nhanh làm ảnh hưởng không tốt đến sự sinh trưởng của cây
Trang 34 Phân tích các mặt thuận lợi, khó khăn, cơ hội và thách thức của việc sản xuất Mai ở Bình Dương
Đề xuất hướng phát triển phù hợp cho nghề sản xuất Mai
3.3 Phương pháp nghiên cứu:
Trang 35Tìm hiểu các tổng kết về kết quả kinh doanh của của các vườn Mai trong những
Tham khảo ý kiến các chuyên gia, các nghệ nhân trong ngành…
Tham khảo các tài liệu liên quan về cây Mai đã được nghiên cứu trước đó
Trang 36Chương IV
KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
Hiện trạng chung: Bình Dương là một vùng đất có tiềm năng phát triển nghề trồng Mai mặc dù chịu không ít khó khăn Nếu xếp thứ tự về hiện trạng sản xuất Mai ở 3 huyện và một thị xã đã điều tra dựa trên số hộ trồng và tiềm năng trong tương lai ta có kết quả sau:
Biểu đồ 4 1: Xếp hạng độ phát triển nghề trồng mai ở Bình Dương
Theo thứ tự thì Thuận An đứng đầu trong 4 nơi về phát triển nghề trồng Mai
4.1 Huyện Thuận An
4.1.1 Hiện trạng sản xuất
Thuận An là một huyện có điều kiện thuận lợi để phát triển nghề trồng Mai Trong huyện, ngoài xã Vĩnh Phú là làng Mai nổi tiếng thì các xã còn lại cũng có sản xuất Mai kinh doanh nhưng ít hơn