Một số biện pháp giáo dục, rèn luyện kỹ năng tự bảo vệ bản thân và tính tự lập, tự tin cho trẻ lớp 4 tuổi

Trên thực tế có rất nhiều trẻ thiếu kỹ năng bảo tự vệ bản thân và sự mạnh dạn tự tin, tính tự lập: Trẻ sống thụ động, không biết ứng phó trong những hoàn cảnh nguy cấp, không biết cách t

CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦNGHĨA VIỆT NAM

Độc lập – Tự do – Hạnh phúc

BÁO CÁO NỘI DUNG SÁNG KIẾN

Họ tên tác giả:

Trình độ chuyên môn:

Chức vụ:

Đơn vị công tác:

1 Lĩnh vực áp dụng của sáng kiến:

Tên sáng kiến: "Một số biện pháp giáo dục, rèn luyện kỹ năng tự bảo vệ bản thân và tính tự lập, tự tin cho trẻ lớp 4 tuổi

Sáng kiến thuộc lĩnh vực phát triển tình cảm và quan hệ xã hội

2 Sự cần thiết, mục đích của việc thực hiện sáng kiến:

2.1 Sự cần thiết của việc thực hiện sáng kiến

Đối với trẻ mầm non, mà đặc biệt là lứa tuổi mẫu giáo bé “điểm khởi đầu” của quá trình hình thành nhân cách con người thì việc giáo dục kỹ năng sống cho trẻ là quan trọng và rất cần thiết Bởi trẻ đang chập chững bước những bước đầu tiên vào đời, đang từng bước “ học làm người” Nếu các kỹ năng sớm được hình thành thì trẻ sẽ có nhân cách phát triển toàn diện và bền vững Có nhiều công trình khoa học đã chứng minh rằng: Giáo dục kỹ năng, những thói quen tốt cho trẻ từ lúc đầu đời là chìa khoá thành công cho tương lai của mỗi đứa trẻ Tuy nhiên hiện nay vẫn còn nhiều phụ huynh chưa nhận thức rõ ràng về việc cần dạy kỹ năng cần thiết trong cuộc sống như kỹ năng tự bảo vệ bản thân, tính tự lập, tự tin cho trẻ Trên thực tế có rất nhiều trẻ thiếu kỹ năng bảo tự vệ bản thân và sự mạnh dạn tự tin, tính tự lập: Trẻ sống thụ động, không biết ứng phó trong những hoàn cảnh nguy cấp, không biết cách tự chăm sóc, tự bảo vệ bản thân trước nguy hiểm, luôn tìm kiếm sự giúp đỡ của người lớn, hay ỉ lại tất

cả các việc lớn, nhỏ cho bố mẹ, cô giáo Hơn thế nữa ở lứa tuổi mầm non trẻ đang phát triển nhanh và mạnh mẽ cả về thể lực và trí lực cũng như toàn bộ cơ thể Đó là giai đoạn khám phá, trải nghiệm và hình thành những kỹ năng cần thiết cho cả cuộc đời và luôn có sự mày mò tìm hiểu trong cuộc sống hàng ngày Trong khi đó trẻ chưa có kinh nghiệm trong việc phòng tránh tai nạn và đảm bảo

an toàn cho chính mình dẫn tới trẻ có thể bị mất an toàn bất cứ lúc nào

Từ thực tế trên, tôi thiết nghĩ nếu chúng ta làm tốt việc giáo dục rèn luện kỹ năng bảo vệ bản thân và tính tự lập, tự tin cho trẻ chính là giúp trẻ trở thành con người mới, năng động, sáng tạo Giúp trẻ có được những kinh nghiệm trong cuộc sống, biết được những điều nên làm và không nên làm; Giúp trẻ tự tin, chủ động và biết cách ứng xử trong cuộc sống, khơi gợi khả năng tư duy sáng tạo

của trẻ là rất cần thiết Đặt nền tảng để trẻ trở thành người có trách nhiệm và có

tự chủ trong cuộc sống của bản thân mình Do nhận thấy hoạt động này có ý nghĩa quan trọng đối với trẻ tôi xin mạnh dạn trao đổi cùng các bạn đồng nghiệp

một số kinh nghiệm mà tôi cho là tâm đắc với đề tài “Một số biện pháp giáo dục, rèn luyện kỹ năng tự bảo vệ bản thân và tính tự lập, tự tin cho trẻ lớp 4

……….” Nhằm giúp cho trẻ có được sự trải nghiệm những kinh nghiệm sống

của người lớn từ đó có những kỹ năngcần thiết để có thể vượt qua những khó khăn trong cuộc sống Trẻ biết vận dụng, biến những kiến thức của mình để giải quyết những khó khăn trong cuộc sống cho phù hợp

Khi tiến hành làm đề tài này tôi được sự giúp đỡ nhiệt tình của Ban giám hiệu, của các giáo viên trong trường đã giúp đỡ và cung cấp tài liệu và kiến thức cơ bản để tôi hoàn thành đề tài này

2.2 Mục đích của việc thực hiện sáng kiến

Tôi chọn đề tài: “Một số biện pháp giáo dục, rèn luyện kỹ năng tự bảo vệ bản thân và tính tự lập, tự tin cho trẻ lớp 4 tuổi … ” Nhằm tìm ra một số biện

pháp giáo dục và rèn luyện kỹ năng tự bảo vệ bản thân tốt nhất cho trẻ mẫu giáo nhỡ lớp 4 tuổi A Trường Mầm non Phú Lạc Nhằm mục đích giúp trẻ có tính tự lập, tự tin, chủ động, có thái độ, hành vi đúng đắn, tích cực đối với môi trường

tự nhiên, môi trường xã hội, được trải nghiệm và có được một số kinh nghiệm trong cuộc sống, biết được điều nên làm và không nên làm và biết cách xử lý các tình huống, biết yêu quý giữ gìn bản thân mình, có kỹ năng tránh những nơi nguy hiểm, biết giúp đỡ bạn bè khi gặp nguy hiểm, biết tự làm những việc tự phục vụ bản thân, không dựa dẫm vào người khác, từ đó giúp trẻ dần trởthành người có trách nhiệm và có cuộc sống hài hòa trong tương lai, góp phần nầng cao chất lượng việc tổ chức các hoạt động giáo dục và rèn luyện các kỹ năng cho trẻ lớp 4 tuổi A Trường Mầm non Phú Lạc

3 Mô tả nội dung sáng kiến

3.1 Tính mới:

Nói chung việc giáo dục rèn luyện kỹ năng tự bảo vệ bản thân và rèn tính tự lập, tự tin cho trẻ mẫu giáo, là đề tài không phải xa lạ tuy nhiên nếu cô giáo không biết tận dụng mọi cơ hội,rèn cho trẻ ở mọi lúc mọi nơi, tích hợp việc giáo dục các kỹ năng một cách khéo, linh hoạt, mềm dẻo, sáng tạo thì trẻ khó có thể tích cực tiếp thu, tích cực hoạt động và như vậy hiệu quả của việc tổ chức các hoạt động đó chưa cao Do vậy tính mới của đề tài này là bản thân tôi đã tìm ra những cách thức mới nhằm giáo dục, rèn luyện kỹ năng tự bảo vệ bản thân và rèn tính tự lập tự tin cho trẻ một cách triệt để hơn Tôi luôn tận dụng mọi cơ hội, giáo dục các kỹ năng một cách khéo, linh hoạt, mềm dẻo, sáng tạo vào các hoạt động hàng ngày để thu được kết quả cao nhất Tôi sử dụng phương pháp thực hành, trải nghiệm, hình thức nêu gương đánh giá để trẻ thấy và thực hiện tốt hơn Cụ thể ngay từ đầu năm tôi đã tập cho trẻ ý thức tự cất đồ dùng gọn

gàng, ngăn nắp lúc vào lớp cũng như lúc ra về và tôi phân công tổ trưởng sẽ kiểm tra xem bạn nào thực hiện chưa tốt, cuối ngày tôi sẽ đánh giá và nêu gương bạn thực hiện tốt, đồng thời cũng khích lệ động viên cá nhân có cố gắng Tôi luôn nhắc nhở trẻ phải chơi ngoan với bạn biết yếu quý và bảo vệ tất

cả các bộ phận trên cơ thể mình, không được chạy nhảy quá mức sẽ mất an toàn cho mình và cho bạn

Nếu trẻ độ tuổi mẫu giáo nhỡ 4-5 tuổi không được giáo dục rèn luyện kỹ năng tự bảo vệ bản thân và tính tự lập tự tin thì khi hòa nhập với cuộc sống với môi trường xã hội trẻ sẽ thiếu tự tin, thiếu ý thức, thiếu sự điều chỉnh trong thái độ

và hành vi, không giải quyết được các tình huống khác nhau mà trẻ gặp phải Trẻ sẽ khó có thể giữ được an toàn tuyệt đối Những kỹ năng trên không phải thực hiện riêng lẻ trong chương trình, kế hoạch chăm sóc, giáo dục trẻ mà được lồng ghép trong quá trình diễn ra hoạt động, làm sao để các kỹ năng được rèn luyện hình thành và theo trẻ đến suốt cuộc đời, trẻ có được sự tự tin, mạnh dạn,

có hành vi và thái độ đúng đắn

Hàng ngày các cô đã chú ý đến việc rèn luyện các thói quen cần thiết ở trường mầm non Tuy nhiên việc giáo dục, rèn luyên kỹ năng tự bảo vệ bản thân và tính

tự lập, tự tin cho trẻ còn chưa thường xuyên, chưa liên tục và chưa quan tâm được việc rèn luyện nề nếp thói quen qua mọi hoạt động nên hiệu quả chưa cao Với đề tài này tôi tìm ra những phương pháp giáo dục rèn luyện các kỹ năng tự bảo vệ bản thân và tính tự lập cho trẻ một cách triệt để nhất, quan tâm đến đặc điểm cá nhân của trẻ, dưa vào các hoạt động hàng ngày, rèn trẻ ở mọi lúc, mọi nơi, để rèn luyện trẻ Ví dụ: Giờ đón trẻ - trả trẻ: Rèn nề nếp thói quen tự lập, sự

tự tin (tự cất đồ dùng, lấy đồ dùng), rèn thói quen, gọn gàng, ngăn nắp, văn minh, lịch sự; Giờ học rèn tính tự tin trong giao tiếp, dựa vào các chủ đề cụ thể

để lồng ghép giáo dục rèn luyện kỹ năng tự bảo vệ bản thân và tính tự lập, tự tin cho trẻ; hoạt động vui chơi rèn kỹ năng nhường nhịn, tính hợp tác, chơi đoàn kết, chơi an toàn với bạn; Hoạt động ngoài trời rèn cho trẻ cách vui chơi đoàn kết với bạn bè, chơi an toàn với những đồ chơi

3.2 Tính khoa học:

Sự phát triển toàn diện nhân cách của trẻ mầm non được hình thành và phát triển trong quá trình vui chơi và học tập, trong quá trình giao tiếp với mọi người xung quanh hay với đồ vật, hành vi của trẻ được thể hiện bằng ngôn ngữ hành động ra bên ngoài những hành vi đó mang ý thức đạo đức bên trong được thể hiện ra bên ngoài bằng được cử chỉ ra bên ngoài bằng hành động Muốn trẻ lĩnh hội được hành vi phải cho trẻ hoạt động tích cực đặc biệt là các hoạt động mà trẻ thích Để những hành vi của trẻ thể hiện một cách đúng đắn đứa trẻ cần có sự giáo dục của người lớn, của gia đình của cô giáo trong môi trường gia đình, trường học và xã hội Các hoạt động giao tiếp, sinh hoạt, học tập hàng ngày của trẻ đều có tác động trực tiếp thu hút sự quan tâm của trẻ đó

là môi trường tạo điều kiện thuận lợi cho trẻ phát triển toàn diện Đối với bậc học mầm non, những hành động của giáo viên sẽ gây sự chú ý của trẻ như học tập, lao động, trò chuyện tiếp xúc với những hình ảnh, biểu tượng Hình thành cho trẻ khả năng ghi nhớ và cách giao tiếp có chủ định khi tiếp xúc với bài thơ, câu chuyện trẻ sẽ thể hiện sự hiểu biết của mình với mọi người, mọi vật xung quanh

Với nhiều hình thức khác nhau trẻ sẽ có sự tiếp thu ghi nhớ khác nhau và có cách thể hiện sự hiểu biết, thái độ, ứng xử có văn hóa đối với từng sự kiện, câu chuyện Giáo dục rèn luyện kỹ năng tự bảo vệ bản thân và tính tự lập, tự tin cho trẻ có ảnh hưởng rất lớn đến sự hình thành và phát triển của trẻ, tính

tự tin, tự lập, sự tự ý thức đảm bảo an toàn về thể chất và tinh thần của trẻ Qua khảo sát đầu năm số trẻ đến lớp còn có thói quen chơi tự do, ngôn ngữ chưa mạch lạc, chưa tuân thủ nguyên tắc, văn minh lớp học, chưa bi ết chơi đoàn kết, chơi an toàn với các bạn cùng lớp với các loại đồ dùng đồ chơi là tương đối cao

Đứng trước tình hình như vậy tôi rất băn khoan lo lắng phải dạy trẻ như thế nào và bằng phương pháp gì để tất cả trẻ của lớp tôi có thói quen tự lập, có kỹ năng cần thiết bảo vệ mình và bảo vệ bạn trong cuộc sống sinh hoạt hàng ngày Đầu tiên cô giáo cần giáo dục những kỹ năng phòng tránh những nơi nguy hiểm, chơi an toàn, có thái độ đúng với bản thân với bạn bè, cô giáo và người lớn, có tình yêu thương với mọi sự vật hiện tượng xung quanh Biết làm những việc đơn giản tự phục vụ mình và giúp đỡ bạn bè

Dựa trên những đặc điểm phát triển của trẻ và sự cần thiết phải giáo dục trẻ

những kỹ năng cần thiết Tôi đã suy nghi và tìm ra đề tài: “Một số biện pháp giáo dục, rèn luyện kỹ năng tự bảo vệ bản thân và tính tự lập, tự tin cho trẻ lớp 4 tuổi … ”

3.3 Tính thực tiễn:

3.3.1 Thực trạng.

- Tôi được phân công dạy lớp 4 tuổi A với tổng số của lớp 29 trẻ, trong đó có; Trẻ nam: 19 cháu; Trẻ nữ: 10 cháu

- Số trẻ đã học qua lớp mẫu giáo 3 tuổi là 25 trẻ, trẻ đi học tương đối đều nên trẻ

có nề nếp lớp tốt

* Thuận lợi:

Ngay từ khi nhận lớp tôi đã nhận được sự quan tâm chỉ đạo sát sao của Ban giám hiệu nhà trường về thực hiện nhiệm vụ chuyên môn và đầu tư về cơ sở vật chất

- Môi trường trong và ngoài lớp học sạch sẽ, thoáng mát, trang thiết bị của lớp tương đối đầy đủ, đồ dùng đồ chơi sắp xếp gọn gàng, thân thiện gần gũi đảm bảo

an toàn cho trẻ hoạt động

- Trẻ của lớp tôi khỏe mạnh, nhanh nhẹn, tỷ lệ suy dinh dưỡng và thấp còi không nhiều, trẻ rất ham học hỏi, thích khám phá những điều mới lạ từ cuộc sống hàng ngày

- Trẻ đã học qua lớp mẫu giáo bé nên đã có kiến thức và kỹ năng nhất định

- Bản thân nhận được sự quan tâm của Ban giám hiệu về cơ sở vật chất, về chuyên môn, xây dựng phương pháp đổi mới tổ chức các hoạt động giáo dục mầm non, tạo điều kiện giúp đỡ tôi thực hiện tốt chương trình giáo dục mầm non

- Bản thân tôi luôn nghiên cứu và tuyên truyền tới các bậc phụ huynh biết về việc giáo dục rèn luyện, kỹ năng tự bảo vệ bản thân và tính tự lập cùng những thói quen tốt cho trẻ để phụ huynh cùng phối hợp giáo dục các cháu khi ở nhà

* Khó khăn

Bên cạnh những thuận lợi trên tôi cũng gặp không ít khó khăn đó là:

- Chưa có nhiều tài liệu sách báo về giáo dục kỹ năng sống cho trẻ để giáo

viên nghiên cứu, tham khảo

- Những ngày mưa, gió hoặc giá rét trẻ đi học không đều

- Hầu hết trẻ trong lớp được cha mẹ cưng chiều Một số nghịch ngợm quá, chơi với bạn thiếu an toàn như: Uyên, Nghĩa, Quyến, Long, Thiên, Tấn Khang, Ngọc Mai, Thế Anh nên ảnh hưởng đến các hoạt động trong ngày và sự an toàn của các cháu

- Về phía các bậc cha mẹ trẻ em luôn nóng vội trong việc dạy con học và chiều chuộng, cung phụng con cái khiến trẻ không có kỹ năng tự phục vụ, chỉ chú ý đến khâu dạy, không chú ý đến con mình ăn, uống như thế nào, trẻ có biết sử dụng những đồ dùng, vật dụng trong ăn uống hay không? Và vì sao chúng ta cần những đồ dùng, vật dụng đó? Những đồ dùng đó để làm gì? Hay con nên chơi những đồ chơi gì và nên chơi với bạn như thế nào để đảm bảo an toàn

- Đồ dùng đồ chơi, trang thiết bị, đồ dùng phục vụ hoạt động đã có sự đầu tư nhưng chưa đa dạng Vì vậy không thu hút được hứng thú của trẻ, làm hạn chế kết quả của hoạt động

- Kỹ năng hợp tác, làm việc theo nhóm của trẻ còn rất hạn chế; Chơi với bạn thiếu an toàn như con tranh giành đồ chơi, chơi đánh nhau đùa, cào, cấu, cắn bạn vẫn còn

- Một số trẻ chưa biết tự cất đồ dùng cá nhân khi đến lớp mà cha mẹ vẫn phải làm hộ trẻ

- Một số phụ huynh của lớp do mải làm kinh tế nên ít quan tâm đến con em mình

mà phó mặc sự chăm sóc giáo dục con cho ông bà và cô giáo Còn có phụ huynh nhận thức về giáo dục rèn luyện kỹ các kỹ năng cần thiết không quan trọng

mà chỉ là phụ, không quan tâm việc đến trường con mình được học những gì mà chỉ gửi con để đi làm

Để nắm được tình hình, khả năng của trẻ, từ đó lên kế hoạch giáo dục kỹ năng cần thiết cho trẻ, tôi đã tiến hành xây dựng các tiêu chí đánh giá kỹ năng của trẻ lớp mình như sau:

* Bảng tiêu chí đánh giá kỹ năng đầu năm của trẻ lớp 4 tuổi A

Sự tự tin, tự lập

Trẻ biết được mình là ai, cả về trong cá nhân và trong mối quan hệ với người khác, biết tự phục vụ

Kỹ năng hợp tác

Trẻ biết phân công công việc trong quá trình chơi với nhau, biết trao đổi ý kiến của mình với các bạn, biết cảm thông và giúp đỡ bạn trong quá trình làm việc

Kỹ năngtự bảo vệ bản

thân

Trẻ biết bảo vệ bản thân,biết chơi an toàn với bạn kêu cứu khi gặp nguy hiểm, biết đề nghi sự giúp đỡ của người khác khi cần thiết, biết tránh xa những đồ vật và những nơi gây nguy hiểm

Dựa vào các tiêu chí trên tôi đã tiến hành khảo sát trẻ đầu năm và thu được kết quả như sau:

Tổng số trẻ

Số trẻ Tỉ lệ % Số trẻ Tỉ lệ %

1 Tính tự tin, tự lập

29

3

Kỹ năng giữ an toàn cá

* "Một số biện pháp giáo dục, rèn luyện kỹ năng tự bảo vệ bản thân và tính tự lập, tự tin cho trẻ lớp 4 tuổi ………

Biện pháp 1: Giáo dục, rèn luyện kỹ năng tự bảo vệ bản thân và tính tự lập, tự tin cho trẻ qua hoạt động đón - trả trẻ.

Tôi sử dụng phương pháp thực hành, trải nghiệm, hình thức nêu gương đánh giá

để trẻ thấy và thực hiện tốt hơn Cụ thể ngay từ đầu năm tôi đã tập cho trẻ ý thức

tự cất đồ dùng gọn gàng, ngăn nắp lúc vào lớp cũng như lúc ra về Và tôi phân công tổ trưởng sẽ kiểm tra xem bạn nào thực hiện chưa tốt, cuối ngày tôi sẽ đánhgiá và nêu gương bạn thực hiện tốt, đồng thời cũng khích lệ động viên cá nhân trẻ có cố gắng Tôi luôn nhắc nhở trẻ phải chơi ngoan với bạn biết yếu quý và bảo vệ tất cả các bộ phận trên cơ thể mình, không được chạy nhảy quá mức sẽ mất an toàn cho mình và cho bạn Không được cào cấu bạn nếu ai cắn cấu bạn sẽ bị chuyển đi lớp khác Sau đó tôi có thể đưa ra hình thức khen thưởng khác (cắm cờ, hoa, tặngquà) để trẻ thực hiện tốt hơn Từ đó việc cất đồ dùng không còn là “hành động” mà trở thành “ý thức”, trẻ tự thực hiện không cần phải đợi nhắc nhở hay kiểm tra và trẻ có ý thức hơn Tự biết lấy đồ và cất

đồ của mình

Biện pháp 2: Giáo dục, rèn luyện kỹ năng tự bảo vệ bản thân và tính tự lập

tự tin cho trẻ qua hoạt động học.

Thông qua hoạt động học, đây là một trong những hoạt động để tôi tích hợp có hiệu quả nội dung giáo dục kỹ năng cần thiết cho trẻ Tôi căn cứ vào nội dung của từng tiết học để tích hợp một cách hài hoà, không ôm đồm

Ví dụ: Qua tiết học KPKH: Trò chuyện với trẻ về bản thân, tôi dạy trẻ kỹ năng

sau:

+ Kỹ năng tự chăm sóc bảo vệ bản thân: Trẻ có một số kỹ năng và có ý thức giữ gìn, bảo vệ các bộ phận trên cơ thể

+ Kỹ năng tuân thủ quy tắc giờ học như muốn nói phải giơ tay, chờ đến lượt cô mời mới được nói, không nói leo, tập chung chú ý nghe cô

Chính vì thế trẻ lớp tôi học ngoan, trong giờ học biết chú ý lắng nghe, tuân thủ theo sự hướng dẫn của cô và đặc biệt rất tự tin khi trả lời câu hỏi cô đưa ra

(Cô giáo đang kể chuyện cho trẻ nghe)

Tôi thường bồi dưỡng cho trẻ kinh nghiệm sống, nhân cách tốt đẹp qua những câu chuyện, bài thơ, tục ngữ, ca dao, đồng dao, bài hát Được nghe

kể chuyện là điều trẻ rất thích, do đó giáo viên lựa chọn câu chuyện phù hợp để lồng ghép giáo dục Chẳng hạn chủ đề: Bản thân, với câu chuyện

“Giấc mơ kì lạ” có nội dung giáo dục “ăn uống đầy đủ để các giác quan

hoạt động”, khi đó cô chuyển tảinhững thông điệp quý báu “kỹ năng tự nhận thức bản thân” Giải thích để trẻ hiểu tất cả các bộ phận trên cơ thể đều rất quan trọng cần được chăm sóc và bảo vệ Ví dụ bảo vệ khuôn mặt xinh thì cần làm gì? Bảo vệ các bộ phận khác thì cần làm gì? Cho trẻ suy nghĩ và trả lời, mỗi trẻ tìm ra một câu trả lời Cô củng cố lại cần phải giữ gìn vệ sinh hãy biết giữ gìn và bảo vệ chính cơ thể mình thật tốt Bảo vệ bản thân bằng cách giữ gìn cơ thể sạch sẽ, đánh răng, rửa mặt thường xuyên, không cho ai động đến, không cho những vật lạ vào mắt, mũi, tai

Đối với các hoạt động khác diễn ra trong hoạt động học cũng vậy, tôi luôn lựa chọn nội dung phù hợp, kết hợp với phương pháp dùng lời, trẻ được nghe, được đọc cùng với sự giảng giải của cô, trẻ sẽ thấm nhuần ý nghĩa của cuộc sống xung quanh, từ đó tích lũy cho mình những bài học kinh nghiệm

Biện pháp 3: Giáo dục, rèn luyện kỹ năng tự bảo vệ bản thân và tính tự lập,

tự tin cho trẻqua hoạt động ngoài trời, hoạt động lao động.

Hoạt động ngoài trời cũng là một hoạt động mà ở đó chúng tôi có thể lồng ghép tích hợp giáo dục nhiều kỹ năng cần thiết Khi cho trẻ chơi tự do trong hoạt động ngoài trời, tôi vừa quan sát trẻ chơi, vừa hướng dẫn trẻ cách chơi an toàn như: Cách leo lên xuống thang, cách nắm thành cầu trượt để trượt cho an toàn, cách cầm chắc xích đu khi chơi, khi có bạn đang chơi xích đu thì không được đứng gần phía trước vì sẽ rất nguy hiểm, hướng dẫn trẻ cách kiên trì chờ đến lượt mình chơi, tuyệt đối không xô đẩy, tranh giành đồ chơi, chỗ chơi với bạn.Nếu không thực hiện đúng thì sẽ bị ngã, mất an toàn cho bản than và bạn khác nữa

Biện pháp 4: Giáo dục, rèn luyện kỹ năng tự bảo vệ bản thân và tính tự lập, tự tin cho trẻ qua hoạt động vui chơi.

Phương pháp giáo dục mầm non chủ yếu là thông qua các hoạt động vui chơi cho trẻ Vui chơi là hoạt động chủ đạo trong các trường lớp mầm non, qua vui chơi giúp trẻ phát triển, trẻ em tiếp thu rất tốt khi vui chơi Trẻ em học hỏi, tiếp thu hiểubiết và các kĩ năng bảo vệ bản thân Và thói quen tự lập qua các trò chơi

Ví dụ: Qua góc chơi phân vai kỹ năng hợp tác (trẻ học được cách chơi trong

nhóm như biết trò chuyện chia sẻ với bạn bên cạnh Kỹ năng bảo vệ bản thân (Chơi an toàn, nấu các món ăn đảm bảo dinh dưỡng, an toàn vệ sinh thực phẩm).Sau khi chơi xong trẻ biết tự cất đồ chơi đúng nơi quy định

Không chỉ ở góc phân vai trẻ mới học được các kỹ năng mà ở tất cả các góc chơi khác thì các kỹ năng của trẻ cũng đều có thể được giáo dục, rèn luyện, củng

cố và phát huy

Ví dụ: Ở góc xây dựng, trẻ có kỹ năng hợp tác, làm việc theo nhóm, biết tự phân

vai chơi cho nhau và chơi rất đoàn kết, không tranh giành đồ chơi của nhau, chơi

an toàn với bạn và biết cùng hợp tác để tạo nên công trình đẹp

Biện pháp 5: Giáo dục, rèn luyện kỹ năng tự bảo vệ bản thân và tính tự lập, tự tin cho trẻ qua giờ ăn - giờ ngủ.

Qua việc tổ chức bữa ăn cho trẻ, tôi tập cho trẻ làm một số công việc tự phục vụ qua đó rèn luyện tính tự lập cho trẻ và hình thành ở trẻ một số kỹ năng sử dụng

đồ dùng ăn, uống đúng cách và hành vi văn hoá văn minh như:

- Cách dùng ca, cốc, bát, thìa

- Cách rót nước, chia thức ăn

- Tham ra chuẩn bị bữa ăn (tự kê ghế, gấp khăn lau, tự chia đĩa, chia bát)

(Cô và trẻ đang chuẩn bị bàn ăn)

- Trẻ được tập luyện một số thói quen hành vi văn minh trong ăn uống (Trẻ biết mời cô, mời bạn, biết vệ sinh cá nhân trước và sau khi ăn, biết giữ vệ sinh chung

và hành vi văn hoá như không nói chuyện khi ăn, ho hoặc ngáp phải quay ra ngoài đồng thời lấy tay che miệng, biết nhặt cơm rơi bỏ vào đĩa và lau tay)

Để đảm an toàn thì phải ngồi ngay ngắn, không xô đẩy bạn, đi dẹp ra bàn ăn, tránh xô ghế đi lại không dễ gây kẹp chân mình hoặc chân bạn; Cầm thìa để vào bát chỉ để xúc cơm, không được cầm thì gõ đập xuống bàn không sẽ vào tay mình hoặc tay bạn

Khi tổ chức giấc ngủ cho trẻ, tôi dạy trẻ biết cùng cô trải chiếu, biết tự mình lấy, cất gối đúng nơi quy định, biết lau chùi chân trước khi lên gường, đi nhẹ, nói khẽ, không làm ồn khi bạn đang ngủ

Khi đi rửa tay, đi vệ sinh nhớ phải đi dép để tránh bị trơn ngã, cô nhắc nhở trẻ nhiều lần để trẻ ghi nhớ và trở thành thói quen

Biện pháp 6: Giáo dục, rèn luyện kỹ năng tự bảo vệ bản thân và tính tự lập, tự tin cho trẻ qua phối kết hợp với phụ huynh.

Song song với việc thực hiện biện pháp giáo dục trên lớp, là giáo viên chủ nhiệm lớp, tôi luôn ý thức được tầm quan trọng của việc phối kết hợp giữa gia đình và nhà trường Trên thực tế nhiều phụ huynh chưa chú ý đến việc rèn luyện các kỹ năng cần thiết cho trẻ Chính vì vậy mà tôi phải tuyên truyền đến các bậc phụ huynh để họ hiểu tầm quan trọng của việc giáo dục, rèn luyện các kỹ năng cần thiết cho trẻ, phương pháp dạy trẻ như thế nào để trẻ tiếp thu một cách thoải mái, tự nhiên Việc tuyên truyền đến các bậc phụ huynh được tiến hành trong giờ đón, trả trẻ, thông qua bảng tuyên truyền, thông qua việc mời phụ huynh tham quan hoặc tham ra trực tiếp vào các hoạt động của lớp hay thông qua buổi họp phụ huynh Cụ thể:

Thông qua giờ đón trẻ, tôi đã trao đổi với phụ huynh về tình hình sức khoẻ, vệ sinh cá nhân, những phản ứng kém linh hoạt cũng như những kỹ năng của trẻ để cùng phụ huynh giáo dục trẻ, giúp trẻ chủ động trong các hoạt động

Tuyên truyền cho phụ huynh hiểu không nên làm hộ con, phải dậy trẻ tính tự lập

từ bé Trẻ càng được hướng dẫn sớm về cách tự lập, tự bảo vệ bản thân , nhận biết những mối nguy hiểm từ xung quanh và cách xử lý thì sẽ vững vàng vượt qua những thử thách trong mọi tình huống Điều đó được chứng minh rõ ràng từ thức tế Chính vì vậy, cách bảo vệ trẻ tốt nhất chính là dạy trẻ biết cách tự bảo vệ bản thân

Việc dạy trẻ những kỹ năng đó phải là một quá trình Nhiều phụ huynh cho rằng con mình còn quá bé để hiểu được những điều đó cũng như nghĩ rằng trẻ mẫu giáo vẫn được sống trong sự bao bọc, bảo vệ tuyệt đối của bố mẹ, làm hết tất cả mọi việc cho con Những trên thực tế, không phải lúc nào cha mẹ cũng ở bên con khi có tình huống xấu

Thời gian gần đây, có nhiều trẻ em bị lạm dụng, xâm hại, thủ phạm lại chính là người thân quen như bạn bố mẹ, hàng xóm quen biết Chính vì vậy, người lớn phải khéo léo, tế nhị kể cho con nghe những tình huống xấu có thể gây hại cho

bé và giúp con biết cần xử lý như thế nào Cô giáo phối hợp cùng phụ huynh khéo léo dạy trẻ cách giữ gìn và bảo vệ các cơ quan, bộ phận trên cơ thể Giúp trẻ chủ động, cảnh giác với tình huống khi có người quan tâm thái quá đến cơ thể của trẻ Dạy trẻ một số cách phản kháng vàtự bảo vệ bản thân

Trong cuộc sống hàng ngày, nên dạy trẻ cách xử lý những tình huống bất trắc

mà trẻ có thể gặp phải dưới hình thức trò chuyện, tạo tình huống, gợi mở giúp trẻ tìm ra cách giải quyết, không áp đặt, cấm đoán trẻ

Thay vì “Con không được làm thế này, thế kia “thì ta nên đưa ra các tình huống

cụ thể thông qua thực tế giúp trẻ hiểu tại sao không được làm như thế, nếu xảy

ra thì sẽ phải làm như thế nào?