Mức độ cần đạt: - Cảm nhận được hồn thơ thắm thiết tình quê của Trần Nhân Tông qua một bài thơ chữ Hán thất ngôn tứ tuyệt.. - Bức tranh làng quê thôn dã trong một sáng tác của Trần Nhân
Trang 1BUỔI CHIỀU ĐỨNG Ở PHỦ THIÊN TRƯỜNG TRÔNG XA.
(Thiên trường vãn vọng - Trần Nhân Tông)
A Mức độ cần đạt:
- Cảm nhận được hồn thơ thắm thiết tình quê của Trần Nhân Tông qua một bài thơ chữ Hán thất ngôn tứ tuyệt
B Trọng tâm kiến thức , kĩ năng.
1 Kiến thức
- Bức tranh làng quê thôn dã trong một sáng tác của Trần Nhân Tông – vị vua
sau này trở thành vị tổ thứ nhất của Thiền phái Trúc Lâm Yên Tử
- Tâm hồn cao đẹp của vị vua tài đức
- Đặc điểm của thể thơ thất ngôn tứ tuyệt Đường Luật qua một sáng tác của Trần Nhân Tông
2 Kĩ năng
- Vận dụng kiến thức về thể thơ thất ngôn tứ tuyệt Đường Luật đã học vào đọc – hiểu một văn bản cụ thể
- Nhận biết được một số chi tiết nghệ thuật tiêu biểu trong bài thơ
- Thấy được sự tinh tế trong lựa chọn ngôn ngữ của tác giả để gợi tả bức tranh đậm đà tình quê hương
C Tổ chức dạy học :
1.Kiểm tra bài cũ:
? Đọc thuộc lòng và trình bày nội dung – nghệ thuật của tác phẩm Côn Sơn ca của Nguyễn Trãi ?
* Giới thiệu bài mới
Hoạt động của thầy và trò Nội dung bài học
Trang 2? Trình bày hiểu biết của em về tác
giả Trần Nhân Tông ?
? Em hãy nêu hoàn cảnh sáng tác của
bài thơ ?
? Chủ đề của bài thơ là gì?
Học sinh đọc bài thơ: bản phiên âm,
dịch thơ, dịch nghĩa
? Hai câu thơ đầu giới thiệu cho ta
cảnh gì? (Cảnh tượng chung của phủ
Thiên Trường?) Được thể hiện qua từ
I Tìm hiểu chung:
1 Tác giả: Trần Nhân Tông (1258 –
1308) Quê ở Thiên Trường (Nam Định)
- Là một ông vua yêu nước – anh hùng, tấm lòng nhân ái
- Tên tuổi của ông gắn liền với những chiến công hiển hách của nhân dân trong cuộc kháng chiến chống giặc Nguyên Mông lần II, III
- Là một nhà văn hóa, một nhà thơ tiêu biểu của thời Trần
2 Tác phẩm
- Thiên trường vãn vọng – bài thơ chữ
Hán viết theo thể thơ thất ngôn tứ tuyệt Đường luật
3 Chủ đề: Bài thơ gợi tả cảnh xóm
thôn, đồng quê vào một buổi chiều ở phủ Thiên Trường qua cái nhìn và cảm xúc của tác giả
II Phân tích
* Hai câu đầu:
- Thời điểm: buổi chiều sắp tối
- Cảnh chung: xóm trước, thôn sau bắt đầu chìm dần vào sương khói:
+ Thôn hậu, thôn tiền sự liên kết cân + Bán vô, bán hữu xứng hài hòa
Trang 3ngữ nào?
? Em hiểu “nửa như ……… không?”
có nghĩa là gì? Tác dụng của việc sử
dụng từ đó
? Trong bài thơ, cảnh vật được miêu
tả vào thời điểm nào trong ngày và
gồm những chi tiết gì?
? Cảm nhận của em về bài thơ và tâm
trạng của tác giả ở bài thơ?
? Nêu cảm nhận của em sau khi học
xong bài thơ ?
? Em học tập được gì về nghệ thuật
biểu cảm được thể hiện trong bài thơ?
Cảnh gợi nhiều hơn tả:
+ Làng quê phủ mờ sương khói êm đềm, bình yên, nên thơ cảnh tĩnh
* Hai câu cuối:
+ Thời gian : Buổi chiều tối + Âm thanh: tiếng sáo mục đồng
+ Cảnh: đàn trâu nối đuôi nhau về thôn, cánh cò trắng bay liệng dào dạt sức sống lấy động tả tĩnh 1 bức tranh đồng quê hoàn hảo
* Tâm trạng của tác giả: Đây là một cảnh chiều ở thôn quê được phác họa rất đơn sơ nhưng đậm đà sắc quê, hồn quê tác giả là vị vua – có địa vị cao – nhưng rất yêu thiên nhiên, yêu quê hương đất nước, gắn bó máu thịt với quê hương dân dã của mình Bình dị, dân dã, hồn nhiên là cốt cách hồn thơ của ông vua anh hùng, thi sỹ này
III Tổng kết :
Ghi nhớ : Sgk
Trang 4Hs trao đổi và trả lời câu hỏi
- Đọc to ghi nhớ
IV: Hướng dẫn luyện tập
Học sinh làm bài tập 1 ở sgk
D : Hướng dẫn học ở nhà
- Học thuộc lòng văn bản – So sánh cảm xúc của 2 tác giả
- Chuẩn bị bài tiếp theo :Từ Hán Việt
* Điều chỉnh giáo án: Đã điều chỉnh trong nội dung bài soạn :
* Rút kinh nghiệm : ………
………