MỨC ĐỘ CẦN ĐẠT: - Hiểu thế nào là phép điệp ngữ và tác dụng của phép điệp ngữ.. - Sử dụng được phép điệp ngữ phù hợp với ngữ cảnh giao tiếp.. - Ra quyết định : lựa chon cách sử dụng phé
Trang 1TIẾNG VIỆT :
ĐIỆP NGỮ
A MỨC ĐỘ CẦN ĐẠT:
- Hiểu thế nào là phép điệp ngữ và tác dụng của phép điệp ngữ.
- Biết cách vận dụng phép điệp ngữ vào thực tiễn nói và viết
B MỤC TIÊU BÀI DẠY:
1 Kiến thức:
- Khái niệm điệp ngữ
- Các loại điệp ngữ
- Tác dụng của điệp nhữ trong văn bản
2 Kĩ năng:
a Kĩ năng chuyên môn:
- Nhận biết phép điệp ngữ
- Phân tích tác dụng của điệp ngữ
- Sử dụng được phép điệp ngữ phù hợp với ngữ cảnh giao tiếp
b.Kĩ năng sống:
Trang 2- Ra quyết định : lựa chon cách sử dụng phép điệp ngữ phù hợp với thực tiễn giao tiếp của bản thân
- Giao tiếp : trình bày suy nghĩ , ý tưởng, thảo luận và chia sẻ quan điểm cá nhân về cách
sử dụng phép điệp ngữ
3 Thái độ:
- Biết sử dụng điệp ngữ khi cần thiết
C PHƯƠNG PHÁP:
- Vấn đáp kết hợp thực hành, thảo luận nhóm
D TIẾN TRÌNH DẠY HỌC:
1 Ổn định :
2 Kiểm tra bài cũ :
- Thế nào là thành ngữ ?
- Giải thích một số thành ngữ sau: Sơn hào hải vị , Khoẻ như voi ,Tứ cố vô thân, Da mồi tóc sương
Đáp án và biểu điểm.
m
Câu 1 - Thành ngữ là cụm từ có cấu tạo cố định, biểu thị một ý nghĩa hoàn 5đ
Trang 3- Nghĩa của thành ngữ bắt nguồn trực tiếp từ nghĩa đen của các từ tạo nên nó nhưng thương thông qua một số phép chuyển nghĩa như
ẩn dụ, so sánh…
Câu 2
-> Các sản phẩm, các món ăn
->Quý hiếm -> Rất khoẻ -> Không có ai thân thích ruột thịt -> Chỉ người tuổi già
5đ
3 Bài mới : GV giới thiệu bài
- Hồ Chí Minh muôn năm!
- Hồ Chí Minh muôn năm!
- Hồ Chí Minh muôn năm!
- Phút giây thiêng liêng anh gọi bác ba lần
- Trong đoạn thơ trên cụm từ nào được lặp lại? Ở lớp 6 chúng ta đã học phép lặp từ như một biện pháp tu từ chúng ta hay gặp phải lỗ lặp do vốn từ nghèo nàn Vì vậy phép điệp ngữ ra đời, để tìm hiểu thế nào là phép điệp ngữ, tác dụng và các loại của nó bài học hôm nay sẽ giả quyết vấn đề đó.
Trang 4HOẠT ĐỘNG CỦA GV - HS NỘI DUNG BÀI DẠY HOẠT ĐỘNG 1: Tìm hiểu khái
niệm điệp ngữ,các dạng điệp ngữ,
tác dụng của điệp ngữ
? Đọc khổ đầu và khổ cuối bài thơ
“Tiếng gà trưa “ cho biết ở các khổ
thơ đó có những từ ngữ nào được lặp
đi lặp lại nhiều lần ?Tác dụng của sự
lặp đi lặp lại đó ?
? Câu thơ nào được lặp lại nhiều lần ?
ý nghĩa ?
HS: + Nghe (3 lần ) nhấn mạnh
cảm giác khi nghe tiếng gà
+ Vì (4 lần) nhấn mạnh mục
đích chiến đấu của chiến sĩ
+ Tiếng gà trưa (4 lần ) gợi kỉ
niệm ,điểm nhịp cho cảm xúc
? Lấy các vd có các từ ngữ lặp đi lặp
lại nhăm mục đích nhấn mạnh ý ,gây
ấn tượng …
- HS: Tự bộc lộ
? Từ ngữ được lặp lại gọi là gì?việc
lặp lại có mục đích các từ ngữ gọi là
phép gì ?
? Cho HS quan sát tiếp 2 VD sau :chỉ
ra từ ngữ được lặp lại ?cho biết đâu là
phép điệp ngữ?
VD a:
I TÌM HIỂU CHUNG:
1 Điệp ngữ và tác dụng điệp ngữ:
a Xét VD: Bài thơ “Tiếng gà trưa”
sgk
- Nghe –lặp 3 lần
- Vì –lặp 4 lần
- Tiếng gà trưa –lặp 4 lần
Nhấn mạnh ý nghĩa, gây ấn tượng sâu sắc,gợi cảm xúc trong lòng người đọc.
Điệp Ngữ
b Kết luận: Ghi nhớ 1: sgk
- Khi nói hoặc viết người ta có thể dùng biện pháp lặp lại từ ngữ ( Hoặc cả một câu) để làm nổi bật
ý gây cảm xúc mạnh.giúp câu văn câu thơ thêm nhịp nhàng ,mạnh mẽ.Cách lặp lại như vậy gọi là phép điệp ngữ; từ ngữ được lặp lại
Trang 5Tre giữ làng ,giữ nước ,giữ mái nhà
tranh, giữ đồng lúa chín Tre hy sinh
để bảo vệ con người Tre anh hùng lao
động !Tre anh hùng chiến đấu!
VDb: Thông báo !
Hôm nay không có gì để thông báo
,hôm nào có thông báo sẽ thông báo
sau
Vda: Phép ĐN nhấn mạnh vai
trò ,ý nghĩa to lớn của cây Tre trong
cuộc sông lao động ,chiến đấu của
người VN
VDb: Lỗi lặp từ
GV chốt: ĐN không chỉ dùng trong
thơ mà còn trong văn có tác dụng ntn?
HS: Đọc ghi nhớ 1
Cho HS đọc VD phần 2
- GV cho hs quan sát 3 vd ở bảng phụ
VDa: Cháu chiến đấu hôm nay
Vì lòng yêu tổ quốc
….Bà ơi cũng vì bà
Vì tiếng gà tuổi thơ (xuân Quỳnh)
VDb: Anh đã tìm em rất lâu ,rất lâu
…khăn xanh ,khăn xanh phơi đầy
(PTD)
VDc: Cùng trông lại mà cùng chẳng
thấy
Thấy xanh xanh …ngàn dâu
như vậy gọi là điệp ngữ
2 Các dạng điệp ngữ:
a Phân tích ví dụ
* Xét VDa:
- Cháu chiến đấu hôm nay
Vì lòng yêu tổ quốc
….Bà ơi cũng vì bà
Vì tiếng gà tuổi thơ
Điệp ngữ cách quãng
* XétVDb:
Anh đã tìm em rất lâu ,rất lâu
…khăn xanh ,khăn xanh phơi đầy (PTD)
Điệp ngữ nối tiếp
* XétVDc :
Cùng trông lại mà cùng chẳng thấy Thấy xanh xanh …ngàn dâu
Ngàn dâu xanh (ĐTĐ)
Điệp ngữ chuyển tiếp (vòng)
b Kết luận :Ghi nhớ 2: Sgk
- Điệp ngữ có nhiều dạng : Điệp ngữ cách quãng, điệp ngữ nối tiếp , điệp ngữ cguyển tiếp ( điệp ngữ vòng)
Trang 6Ngàn dâu xanh (ĐTĐ)
* Thảo luận 3p: Chỉ ra các điệp ngữ ở
vd a,b,c So sánh điệp ngữ ở 3 vd đó
để tìm đặc điểm của mỗi dạng?
HS đọc ghi nhớ 2/sgk/152
* HOẠT ĐỘNG 2: Hướng dẫn
luyện tập
Bài tập 1:
- GV: Cho hs đọc yêu cầu của bài tập
1
- Hs : Thảo luận , trình bày.
- GV: Chốt sửa sai.
Bài tập 2:
- Nêu yêu cầu của btập 2?
- Tìm điệp ngữ trong câu ví dụ ?
- Nêu dạng điệp ngữ ?
Bài tập 3:
- Việc lặp lại từ ngữ có tác dụng biểu
cảm không ?
- Nếu không em cần sửa lại như thế
nào ?
II LUYỆN TẬP:
Bài 1/153: Tìm điệp ngữ,ý nghĩa?
- Một dân tộc đã gai góc (2 lần )
- Dân tộc đó (2 lần )
Nhấn mạnh :dân tộc việt Nam rất anh dũng đứng lên chống pháp xâm lược,từ đó khẳng định ĐNVN phải được độc lập chủ quyền
Bài 2 /153: Tìm điệp ngữ? Dạng
ĐN?
- Xa nhau xa nhau ĐN cách quãng
- Một giấc mơ …một giấc mơ….- ĐN nối tiếp
Bài 3/153
- Việc lặp lại tù ngữ trong đoạn văn không có tác dụng biểu cảm
- HS: Tự sửa lại
- Phía sau vươn nhà em có một mảnh vườn Em dành khu đất ấy để trồng các loại hoa: Hoa thược dược, hoa đồng tiền, hoa hồngvà cả hoa lay ơn nữa Ngày quốc tế phụ
nữ, em hái chính bông hoa ấy để tặng chị và mẹ của em
Trang 7E HƯỚNG DẪN TỰ HỌC :
- Học bài ,làm bt 4
- Soạn: Luyện nói văn biểu cảm, Trả bài KT Văn, Tv