MỨC ĐỘ CẦN ĐẠT: - Hiểu thế nào là câu đặc biệt và tác dụng của câu đặc biệt trong văn bản.. - Nhận biết được câu đặc biệt trong văn bản : Biết phân biệt câu rút gọn và câu đặc biệt.. -
Trang 1CÂU ĐẶC BIỆT
I MỨC ĐỘ CẦN ĐẠT:
- Hiểu thế nào là câu đặc biệt và tác dụng của câu đặc biệt trong văn bản.
- Nhận biết được câu đặc biệt trong văn bản : Biết phân biệt câu rút gọn và câu đặc biệt.
- Biết cách sử dụng đặc biệt trong nói và viết
II TRỌNG TÂM KIẾN THỨC, KĨ NĂNG:
1 Kiến thức:
- Khái niệm câu đặc biệt
- Tác dụng của việc sử dụng câu đặc biệt trong văn bản
2 Kĩ năng:
a Kỹ năng chuyên môn
- Nhận biết câu đặc biệt
- Phân tích tác dụng của câu đặc biệt trong văn bản
- Sử dụng câu đặc biệt phù hợp với hoàn cảnh giao tiếp
b Kỹ năng sống
- Ra quyết định lựa chọn cách sử dụng các loại câu đặc biệt theo những mục đích giao tiếp cụ thể của bản thân
- Giao tiếp: trình bày suy nghĩ ý tưởng trao đổi về câu đặc biệt
Trang 23 Thái độ:
- Biết cách sử dụng câu đặc biệt trong những tình huống nói hoặc viết cụ thể
III CÁC PHƯƠNG TIỆN DẠY HỌC TÍCH CỰC CÓ THỂ SỬ DỤNG:
- Phân tích tình huống mẫu để hiểu cách dùng câu
- Động não : suy nghĩ, phân tích các ví dụ để rút ra những bài học thiết thực về giữ gìn
sự trong sáng trong
sử dụng câu tiếng Việt
- Thực hành có hướng dẫn
- Học theo nhóm trao đổi phân tích
IV PHƯƠNG PHÁP
- Vấn đáp kết hợp thực hành, thảo luận nhóm
V TIẾN TRÌNH DẠY HỌC:
1 Ổn định :
2 Kiểm tra bài cũ :
? Thế nào là Rút gọn câu ? Rút gọn như vậy có tác dụng gì ? cho vd minh hoạ
? Khi rút gọn câu cần chú ý điều gì ?
- Kiểm tra việc chuẩn bị bài của hs
3 Bài mới : GV giới thiệu bài
Trang 3- Trong c/s hàng ngày trong khi nói hoặc viết chúng ta nhiều khi dùng câu đặc biệt nhưng chúng ta không biết Vậy câu đặc biệt là gì ? dùng câu đặc biệt như thế nào và có tác dụng gì ? Hôm nay, cô cùng các em sẽ đi tìm hiểu
* HOẠT ĐỘNG 1: Tìm hiểu Thế
nào là câu đặc biệt ? Tác dụng của
câu đặc biệt
- HS: Đọc vd trong sgk
? Câu in đậm có cấu tạo ntn? Trong
các câu sau:
? Hãy thảo luận với các bạn và lựa
chọn câu trả lời đúng nhất
? Hãy gọi tên câu vừa phân tích và
giải thích
- HS: Câu đặc biệt vì không thể có
CN và VN
? Vậy câu đặc biệt là gì ?
-HS: Trả lời theo Ghi nhớ sgk
* Thảo luận nhóm :
? Xác định các câu đặc biệt trong 4
vd và nêu tác dụng của từng câu đặc
biệt ?
I TÌM HIỂU CHUNG
1 Thế nào là câu đặc biệt ?
a Xét Ví dụ:
- Ôi, Em Thủy ! Tiếng kêu sửng sốt của cô
giáo làm tôi giật mình Em tôi bước vào lớp
-> Đó là câu không thể có CN và VN
=> Là loại câu không có cấu tạo theo mô hình chủ ngữ – vị ngữ
b Kết luận:
- Là loại câu không cấu tạo theo mô hình C-V
2 Tác dụng của câu đặc biệt:
- Nêu lên thời gian nơi chốn diễn ra sự việc được nói đến trong đoạn
- Liệt kê thông báo về sự tồn tại của sự vật hiện tượng
- Bộc lộ cảm xúc
- Gọi đáp
* Ghi nhớ Sgk
Trang 4-Vd1: Một đêm mùa xuân ; tác dụng
xác định thời gian, nơi trốn
- Vd 2: Tiếng reo Tiếng vỗ tay ;
Tác dụng liệt kê , thông báo vầ sự
tồn tại của sự vật
hiện tượng
- Vd 3: Trời ơi ! Tác dụng bộc lộ
cảm xúc
- Vd 4: Tác dụng gọi đáp
? Câu đặc biệt thường dùng để làm
gì ?
- Ghi nhớ sgk
- GV: Hướng dẫn hs tìm hiểu.
? Xác dịnh và nêu tác dụng của từng
câu
*HOẠT ĐỘNG2: Hướng dẫn
luyện tập
Bài tập 1:
? Bài tập 1 yêu cầu điều gì ?
- HS: Thảo luận trình bày bảng.
- GV: Chốt ghi bảng
Bài tập 2:
? Bài tập 2 yêu cầu điều gì ?
- HS: Thảo luận trình bày bảng.
II LUYỆN TẬP :
Bài tập 1, 2: Những câu đặc biệt và câu rút gọn
a có khi được trưng bày trong tủ kính, trong bình pha lê, rõ ràng dễ thấy Nhưng cũng có khi cất giấu kín đáo trong Giương, trong hòm Nghĩa là phải ra sức ….kháng chiến
Câu rút gọn: Tác dụng: làm câu gọn hơn, tránh lặp từ
b Ba giây …Bốn giấy …Năm giây …Lâu quá
Câu đặc biệt : Tác dụng : thông báo thời gian
c Một hồi tàu –câu đặc biệt: Tác dụng : tường thuật
d Lá ơi – câu đặc biệt: Tác dụng : gọi đáp
- Hãy kể chuyện đời bạn cho tôi nghe đi!
- Bình thường lắm , chẳng có gì đáng kể đâu – câu rút gọn
Trang 5- GV: Chốt ghi bảng
Bài tập 3:
? Bài tập 3 yêu cầu điều gì ?
- HS: Thảo luận trình bày bảng.
- GV: Chốt
* Tác dụng : làm câu gọn hơn, tránh lặp
từ Bài tập 3:
- VD: Đêm hàng xóm em thật hoàn toàn yên tĩnh Mọi gia đình thường tập trung tại căn nhà của mình, dưới ánh đèn rực sáng
và trong bầu không khí thân mật, ấm cúng Ngoài đường rất ít người đi lại Thỉnh thoảng mới thấy 1 chiếc xe hai bánh rồ máy chạy Gâu ! Gâu ! đầu làng vang lên vài tiếng chó sủa Mới chín giờ tối mà tưởng đã khuya rồi Gió Những bụi cây trong vườn như đang rì rầm điều gì bí mật
VI CỦNG CỐ, DẶN DÒ,HƯỚNG DẪN TỰ HỌC :
- Thế nào là câu đặc biệt ? Nêu tác dụng của câu đặc biệt
- Học thuộc ghi nhớ
- Soạn bài tiếp theo “ Bố cục và phương pháp lập luận trong bài văn nghị luận”
VII RÚT KINH NGHIỆM
………
………
………
………
******************************************************