BÀI 2 - TIẾT 8- TLV: MACH LẠC TRONG VĂN BẢNA.Mục tiêu cần đạt: 1.Kiến thức: - Có những hiểu biết bước đầu về mạch lạc trong văn bản và sự cần thiết phải làm cho văn bản có tính mạch lạc
Trang 1BÀI 2 - TIẾT 8- TLV: MACH LẠC TRONG VĂN BẢN
A.Mục tiêu cần đạt:
1.Kiến thức:
- Có những hiểu biết bước đầu về mạch lạc trong văn bản và sự cần thiết phải làm cho văn bản có tính mạch lạc, không đứt đoạn hoạc quẩn quanh
- Vận dụng kiến thức về mạch lạc trong văn bản vào đọc- hiểu văn bản và thực tiễn tạo lập văn bản viết, nói
2 Kĩ năng:
- Rèn kĩ năng nói , viết mạch lạc
3 Thái độ:
- Luyện chú ý đến sự mach lạc trong khi tạo lập văn bản
B Chuẩn bị:
- G: Nghiên cứu TLTK,sgk, sgv, soạn GA
- H: Đọc, tìm hiểu, soạn bài
C Tiến trình dạy học:
1 Ổn định tổ chức.
2 Bài cũ: Thế nào là bố cục? Điều liện để bố cục rành mạch, hợp lí là gì?
3 Tổ chức các hoạt động dạy và học:
Hoạt động 1* Giới thiệu bài:
Nói đến bố cục là nói đến sự phân chia, sự sắp đặt nhưng văn bản lại không thểkhông liên kết, đó chính là yêu cầu văn bản phải có tính mạch lạc.Vậy mạch lạc làgì
Hoạt động của thầy và trò Nội dung chính
Hoạt động 1: Tìm hiểu kiến thức I Mạch lạc và những yêu cầu về mạch
Trang 2G: Hướng dẫn học sinh tìm hiểu phần
1a ở sgk
G? Em hiểu thế nào là mạch lạc trong
văn bản?
H; TL
G: K/n mạch lạc không dùng theo
nghĩa đen nhưng nội dung không
hoàn toàn xa lạ với nghĩa đen của từ
mạch lạc.
G? Hãy xác định tính chất của mạch
lạc trong ba tính chất nêu ở sgk?
H: tính chất c.
G:? ? Có ý kiến cho rằng trong văn
bản, mạch lạc là sự tiếp nối của các
câu, các ý theo một trình tự hợp lí?
Em có tán thành ý kiến trên không?
Vì sao?
-H: Ý kiến trên là đúng
G: Cho học sinh làm việc với mục
2a- sgk
G: ? Mặc dù nhiều sự việc nhưng nói
chung các sự việc này đều xoay
quanh nội dung, sự kiện chính là gì?
H: ¸( Sự chia tay )
lạc trong văn bản.
1 Mạch lạc trong văn bản.
+ Định nghĩa: Mạch lạc là sự tiếp nối các
câu, các ý theo một trình tự hợp lí
+ Tính chất của mạch lạc.
- Thông suốt, liên tục, không đứt đoạn
- Tiếp nối các câu , các ý theo một trình tự hợp lí
2 Các điều kiện để văn bản có tính mạch lạc.
a.- Chủ đề chính là cuộc chia tay của Thành và Thủy
Trang 3G: ? Những con búp bê và hai anh em
Thành có vai trò gì trong truyện? Sự
chia tay có vai trò gì?
-H: (Là nhân vật chính, sự việc
chính)
* GV: vậy trong văn bản muốn có
tính mạch lạc người viết phải để cho
các sự việc xoay quanh một sự việc
chính, sự việc chính xảy ra với các
HS đọc BT 2b
G? Theo em đó có phải là chủ đề liên
kết các sự việc nêu trên thành một thể
thống nhất không? Đó có xem là
mạch lạc trong văn bản không?
H : ( Tất các từ ngữ trên đều xay
quanh chủ đề: sự chia li và tâm trạng
không muốn chia li của hai anh em
Thành- Thuỷ )
G: Cho học sinh làm việc theo nhóm
câu 2c sgk
H: Đọc BT 2c(SGK) HS thảo luận
nhóm lớn 5 phút
- Đại diện trình bày
+ Liên hệ tâm lí( nhớ lại)
+ Liên hệ ý nghĩa(tương đồng tương
phản)
GV chốt lại
- Sự việc trong văn bản xoay quanh một chủ đề chính
b.- Mạch văn chính: sự chia tay
-> Mạch lạc và liên kết có sự thống nhất với nhau
c Các bộ phận trong văn bản phải liên hệ với nhau bằng nhiều mối quan hệ một cách hợp lí và tự nhiên
* Ghi nhớ: (sgk-32) III Luyện tập
1 Bài tập 1:Tìm mạch lạc văn bản
a Văn bản Mẹ tôi:
- Văn bản xoay quanh chủ đề: Thái độ của người cha trước sự vô lễ của En-ri-cô với
mẹ -> giáo dục -> răn dạy con biết kính yêu cha mẹ
Trang 4H : Đọc ghi nhớ
Hoạt động 3: Luyện tập:
G: y/c H đọc kỹ đề bài
H: HĐ nhóm nhỏ theo bàn
H: Đại diện nhóm trình bày bài tập
G: Cùng các nhóm chữa bài
- Các ý, các đoạn trong văn bản đều hướng về chủ đề đó
+ Thái độ của người cha về hành động của con
+ Người cha nhắc lại công lao và tình cảm của người mẹ đối với En-ri-cô
b.1 Văn bản: Lão nông dân và các con
- Chủ đề: lao động là vàng
- Chủ đề xuyên suốt toàn bài + Hai câu mở bài nêu chủ đề + Đoạn giữa: kho vàng chôn dưới đất và sức lao động của con người làm nên lúa tốt “ vàng”
b.2 Ý tứ chủ đạo và xuyên suốt toàn bộ đoạn văn của TH là: sắc vàng trù phú, đầm ấm của làng quê vào mùa đông, giữa ngày mùa í tứ ấy đã được dẫn dắt theo một dòng chảy hợp lý, phù hợp với nhận thức của người đọc: câu đầu giới thiệu bao quát về săc vàng trong thời gian( mùa đông, giữa ngày mùa) và không gian làng quê Sau đó tác giả nêu lên những biểu hiện của sắc vàng trong thời gian và không gian đó Hai câu cuối là nhận xét, cảm xúc về màu vàng Một trình tự với 3 phần nhất quán và rõ ràng như thế làm cho mạch văn thông suốt và bố cục của
Trang 5G: y/c HS đọc kỹ đề bài
H: HĐ độc lập
G: Cùng hs chữa bài
đoạn văn trở lên mạch lạc
2 Bài tập 2: ý tứ chủ đạo của câu chuyện
xoay quanh cuộc chia tay của hai đứa trẻ
và hai con búp bê Việc thuật lại quá tỉ mỉ nguyên nhân dẫn đến cuộc chia tay của hai người lớn có thể làm cho ý tứ chủ đạo trên bị phân tán, không giữ được sự thống nhất và do đó làm mất sự mạch lạc của câu chuyện
Hoạt động 4: Củng cố : - Khái quát lại ND kiến thức của bài
Hoạt động 5 Dặn dò- Hướng dẫn tự học: - Học kỹ bài
- Hoàn thành các bài tập
- Soạn bài CD-DC, Những câu hát về t/c gia đình,
- Sưu tầm CD cùng chủ đề
Rút kinh nghiệm: