Giáo án Ngữ văn 7 bài 8: Qua Đèo Ngang

Lỗi về quan hệ từ rất đa dạng, các lỗi về quan hệ từ làm cho câu văn sai không rõ ý, rối rắm, khó hiểu.. Còn quan hệ giữa 2 vế câu ở đây lại là quan hệ tương phản cho nên dùng quan hệ từ

Bài 8

Tiếng Việt:

CHỮA LỖI VỀ QUAN HỆ TỪ

A- Mục tiêu bài học:

Giúp học sinh:

- Thấy rõ các lỗi thường gặp về quan hệ từ

- Thông qua luyện tập nâng cao khả năng sử dụng quan hệ từ

B- Chuẩn bị:

- Đồ dùng: Bảng phụ viết ví dụ

- Những điều cần lưu ý:

Bồi dưỡng cho học sinh ý thức thận trọng trong việc sử dụng quan hệ từ

Để cho học sinh phát hiện được lỗi sai của bản thân

C- Tiến trình tổ chức dạy-học:

I- Ổn định tổ chức:

Lớp 7A2: Sĩ số: Vắng:

Lớp 7A3: Sĩ số: Vắng:

II- Kiểm tra:

- Thế nào là quan hệ từ? Đặt câu có dùng quan hệ từ và cho biết ý nghĩa của quan hệ từ đó ?

- Đặt câu có dùng quan hệ từ ? Em hãy thử bỏ quan hệ từ và nhận xét ý nghĩa của câu ? Khi nói viết phải dùng quan hệ từ như thế nào ?

Yêu cầu: trả lời dựa vào ghi nhớ- sgk ( 97, 98 )

III- Bài mới:

Khi nói viết, đặc biệt là khi viết, chúng ta vẫn phạm nhiều lỗi về sử dụng quan

hệ từ Lỗi về quan hệ từ rất đa dạng, các lỗi về quan hệ từ làm cho câu văn sai không rõ ý, rối rắm, khó hiểu Bài hôm nay sẽ giúp chúng ta nhận biết những lỗi sai đó

Hoạt động của thầy-trò Nội dung kiến thức

- Hs đọc vd

- Hai câu em vừa đọc đã rõ nghĩa

chưa? Vì sao? (chưa rõ nghĩa, vì thiếu

quan hệ từ )

- Hai câu trên thiếu quan hệ từ ở chỗ

nào?

Hãy chữa lại cho đúng?

- Hs đọc 2 câu vừa sửa

- So với 2 câu trước, em thấy 2 câu này

như thế nào? Vì sao? (2 câu sau rõ

nghĩa hơn, vì 2 câu này đã có thêm

quan hệ từ )

- Gv: Trong trường hợp này, chúng ta

phải dùng quan hệ từ, có như vâỵ thì

câu văn mới rõ ràng, mạch lạc và dễ

hiểu

- Hs đọc ví dụ

- Em hãy chỉ ra các quan hệ từ được

I- Các lỗi về quan hệ từ:

1- Thiếu quan hệ từ:

- Đừng nên nhìn hình thức đánh giá kẻ

khác -> Đừng nên nhìn hình thức mà

đánh giá kẻ khác

- Câu tục ngữ này chỉ đúng xã hội xưa, còn ngày nay thì không đúng -> Câu

tục ngữ này chỉ đúng với xã hội xưa, còn với ngày nay thì không đúng.

2- Dùng quan hệ từ không thích hợp:

- Nhà em ở xa trường và bao giờ em

dùng ở 2 câu này?

- Các quan hệ từ và, để trong 2 VD

trên, có diễn đạt đúng quan hệ ý nghĩa

giữa các bộ phận trong câu không? Vì

sao? Nên thay từ và, để ở đây bằng

quan hệ từ gì?

(Không - Vì:

+ Quan hệ từ và: chỉ ý ngang bằng,

tương đồng Còn quan hệ giữa 2 vế

câu ở đây lại là quan hệ tương phản

cho nên dùng quan hệ từ và ở đây là

không phù hợp vì vậy ta phải thay

quan hệ từ nhưng mới diễn đạt đúng ý

nghĩa

+ Quan hệ từ để: có ý nghĩa chỉ mục

đích của sự việc Còn quan hệ giữa 2

vế câu ở đây lại là quan hệ nhân - quả

Cho nên dùng quan hệ từ để ở đây là

không phù hợp Trong trường hợp này

ta phải thay quan hệ từ vì, có như vậy

thì mới diễn đạt được đúng ý nghĩa của

câu )

- Hs đọc ví dụ

- Em hãy xác định CN-VN của 2 câu

trên?

- Em có nhận xét gì về cấu trúc ngữ

pháp của 2 câu trên? Vì sao 2 câu trên

thiếu CN? (2 câu trên thiếu CN vì các

quan hệ từ qua, về đã biến CN thành

TN)

- Hãy chữa lại để cho câu văn được

hoàn chỉnh?

cũng đến trường đúng giờ -> Nhà em

ở xa trường nhưng bao giờ em cũng

đến trường đúng giờ

- Chim sâu rất có ích cho nông dân để

nó diệt sâu phá hoại mùa màng

-> Chim sâu rất có ích cho nông dân vì

nó diệt sâu phá hoại mùa màng

- Hs đoc ví dụ.

- Các câu in đậm trên sai ở đâu?

Vì sao? (sai ở chỗ: a- dùng quan hệ từ

không những ở vế thứ 2 không có tác

dụng LK Vì quan hệ từ không những

ở vế thứ nhất phải đi kèm với mà còn ở

vế thứ 2 để tạo thành cặp sóng đôi mới

có tác dụng LK b- thiếu quan hệ từ

nối 2 vế câu nên 2 vế câu chưa có sự

LK)

- Hãy chữa lại cho đúng ?

- Qua việc sửa lỗi về quan hệ từ, em

thấy cần phải tránh những lỗi nào ?

- Hs đọc 2 câu văn

- Hai câu văn trên đã rõ nghĩa chưa?

Vì sao? (chưa rõ – vì dùng thiếu quan

hệ từ )

- Thêm quan hệ từ thích hợp (có thể

thêm hoặc bớt 1 vài từ khác) để hoàn

chỉnh các câu trên?

- Hs đọc 3 câu văn Chú ý các quan hệ

từ in đậm

- Em có nhận xét gì về việc dùng các

3- Thừa quan hệ từ :

- Qua câu ca dao “Công cha như núi Thái Sơn, Nghĩa mẹ như nước trong nguồn chảy ra” cho ta thấy công lao to lớn của cha mẹ đối với con cái -> Công cha như núi chảy ra / cho ta thấy

- Về hình thức có thể làm tăng giá trị nội dung đồng thời hình thức / có thể làm thấp giá trị nội dung ->Hình thức / có thể làm tăng đồng thời hình thức / có thể làm

4- Dùng quan hệ từ mà không có tác dụng LK:

- Nam là học sinh giỏi toàn diện

Không những giỏi về môn toán, không những giỏi về môn văn Thầy giáo rất khen Nam.-> Không những

mà còn

- Nó thích tự sự với mẹ, không thích

tự sự với chị.-> Nó thích ,nhưng

không

* Ghi nhớ: sgk (107 ).

II- Luyện tập:

1- Bài 1 (107 ):

- Nó chăm chú nghe kể chuyện đầu

quan hệ từ (in đậm) trong các câu văn

trên? (dùng quan hệ từ không thích

hợp về nghĩa)

- Thay các quan hệ từ dùng sai trong

các câu trên bằng những quan hệ từ

thích hợp?

- Hs đọc 3 câu văn

- Em có nhận xét gì về 3 câu văn trên?

(dùng thừa quan hệ từ)

- Chữa lại các câu văn sao cho hoàn

chỉnh?

đến cuối ->Nó nghe kể chuyện từ đầu

- Con xin báo một tin vui cha mẹ mừng

-> Con xin báo để cha mẹ mừng

2- Bài 2 (107 ):

- Ngày nay, chúng ta cũng có quan

niệm với (như) cha ông ta ngày xưa,

lấy đạo đức

- Tuy (Dù) nước sơn có đẹp đến mấy

mà chất

- Không nên chỉ đánh giá con người

bằng (về) hình thức bên ngoài mà nên đánh giá con người bằng (về) những

hành động, cử chỉ

3- Bài 3 (108 ):

- Bản thân em còn nhiều thiếu sót, em hứa sẽ tích cực sửa chữa

- Câu tục ngữ “Lá lành đùm lá rách” cho em hiểu đạo lí làm người

- Bài thơ này đã nói lên tình cảm của BH

IV- Củng cố:

- Khi nói viết nếu phải sd quan hệ từ thì chúng ta cần phải tránh những lỗi nào ?

V- Hướng dẫn học bài:

- Học thuộc ghi nhớ, làm bài 4, 5

- Đọc bài: Từ đồng nghĩa.

D-Rút kinh nghiệm