- Phân tích các tình huống mẫu để nhận ra quan hệ từ và giá trị, tác dụng của việc sử dụng quan hệ từ phù hợp với tình huống giao tiếp.. - Động não: suy nghĩ phân tích các ví dụ để rút r
Trang 1Tiếng Việt: CHỮA LỖI VỀ QUAN HỆ TỪ
A.MỤC TIÊU CẦN ĐẠT.
1.Kiến thức: Một số lỗi thường gặp khi dùng quan hệ từ và cách sửa lỗi 2.Kĩ năng: - Sử dụng quan hệ từ phù hợp với ngữ cảnh.
- Phát hiện và chữa được một số lỗi thông thường về quan hệ từ
3.Thái độ: Tự giác, tích cực học tâp.
4.Tích hợp: giáo dục kĩ năng sống:
- Ra quyết định: lựa chọn cách sử dụng quan hệ từ phù hợp với tình huống giao tiếp
- Giao tiếp: trình bày suy nghĩ, ý tưởng, thảo luận và chia sẻ kinh nghiệm
cá nhân về cách sử dụng quan hệ từ Tiếng Việt
B CHUẨN BỊ.
1 Giáo viên: Nghiên cứu bài Soạn bài chu đáo.
a Phương tiện dạy học: Bảng phụ, bút lông.
b Các phương pháp/ kĩ thuật dạy học tích cực có thể sử dụng.
- Phân tích các tình huống mẫu để nhận ra quan hệ từ và giá trị, tác dụng của việc sử dụng quan hệ từ phù hợp với tình huống giao tiếp
- Thực hành có hướng dẫn: sử dụng quan hệ từ tiếng Việt theo những tình huống cụ thể
- Động não: suy nghĩ phân tích các ví dụ để rút ra những bài học thiết thực về cách dùng quan hệ từ Tiếng Việt phù hợp với tình huống giao tiếp
2 Học sinh: Học bài Đọc kĩ và soạn bài theo câu hỏi SGK.
C TIẾN TRÌNH LÊN LỚP.
Trang 21.Ổn định lớp.
2.Kiểm tra bài cũ:
? Thế nào là quan hệ từ? Đặt câu có dùng quan hệ từ và cho biết ý nghĩa
của quan hệ từ đó ?
? Đặt câu có dùng quan hệ từ ? Em hãy thử bỏ quan hệ từ và nhận xét ý
nghĩa của câu ?
? Khi nói viết phải dùng quan hệ từ như thế nào ?
3.Bài mới:
Khi nói viết, đặc biệt là khi viết, chúng ta vẫn phạm nhiều lỗi về sử dụng quan hệ từ Lỗi về quan hệ từ rất đa dạng, các lỗi về quan hệ từ làm
cho câu văn sai không rõ ý, rối rắm, khó hiểu Bài hôm nay sẽ giúp chúng
ta nhận biết những lỗi sai đó
Hoạt động của thầy-trò Nội dung kiến thức
+Hs đọc vd
- Hai câu em vừa đọc đã rõ nghĩa chưa? Vì
sao? (chưa rõ nghĩa, vì thiếu quan hệ từ )
- Hai câu trên thiếu quan hệ từ ở chỗ nào?
Hãy chữa lại cho đúng?
+Hs đọc 2 câu vừa sửa
- So với 2 câu trước, em thấy 2 câu này như
thế nào? Vì sao? (2 câu sau rõ nghĩa hơn, vì 2
câu này đã có thêm quan hệ từ )
+Gv: Trong trường hợp này, chúng ta phải
dùng quan hệ từ, có như vâỵ thì câu văn mới
rõ ràng, mạch lạc và dễ hiểu
A-Tìm hiểu bài:
I- Các lỗi về quan hệ từ:
1- Thiếu quan hệ từ:
- Đừng nên nhìn hình thức đánh giá kẻ khác ->
Đừng nên nhìn hình thức mà đánh giá kẻ khác.
- Câu tục ngữ này chỉ đúng xã hội xưa, còn ngày nay thì không đúng -> Câu tục ngữ này
chỉ đúng với xã hội xưa, còn với ngày nay thì
không đúng
2- Dùng quan hệ từ không thích hợp:
- Nhà em ở xa trường và bao giờ em cũng đến
trường đúng giờ -> Nhà em ở xa trường
Trang 3+Hs đọc ví dụ.
- Em hãy chỉ ra các quan hệ từ được dùng ở 2
câu này?
- Các quan hệ từ và, để trong 2 VD trên, có
diễn đạt đúng quan hệ ý nghĩa giữa các bộ
phận trong câu không? Vì sao? Nên thay từ
và, để ở đây bằng quan hệ từ gì? Không - Vì:
+ Quan hệ từ và: chỉ ý ngang bằng, tương
đồng Còn quan hệ giữa 2 vế câu ở đây lại là
quan hệ tương phản cho nên dùng quan hệ từ
và ở đây là không phù hợp vì vậy ta phải
thay quan hệ từ nhưng mới diễn đạt đúng ý
nghĩa
+ Quan hệ từ để: có ý nghĩa chỉ mục đích của
sự việc Còn quan hệ giữa 2 vế câu ở đây lại
là quan hệ nhân - quả Cho nên dùng quan hệ
từ để ở đây là không phù hợp Trong trường
hợp này ta phải thay quan hệ từ vì, có như vậy
thì mới diễn đạt được đúng ý nghĩa của câu
- Hs đọc ví dụ
- Em hãy xác định CN-VN của 2 câu trên?
- Em có nhận xét gì về cấu trúc ngữ pháp của
2 câu trên? Vì sao 2 câu trên thiếu CN? (2 câu
trên thiếu CN vì các quan hệ từ qua, về đã
biến CN thành TN)
- Hãy chữa lại để cho câu văn được hoàn
chỉnh?
nhưng bao giờ em cũng đến trường đúng giờ.
- Chim sâu rất có ích cho nông dân để nó diệt
sâu phá hoại mùa màng
-> Chim sâu rất có ích cho nông dân vì
nó diệt sâu phá hoại mùa màng
3- Thừa quan hệ từ :
- Qua câu ca dao “Công cha như núi Thái Sơn, Nghĩa mẹ như nước trong nguồn chảy ra” cho
ta thấy công lao to lớn của cha mẹ đối với con cái ->Thiếu CN->Bỏ quan hệ từ “Qua”
- Về hình thức có thể làm tăng giá trị nội dung đồng thời hình thức có thể làm thấp giá trị nội
dung -> Thiếu CN-> Bỏ quan hệ từ “Về"
4- Dùng quan hệ từ mà không có tác dụng LK:
- Nam là học sinh giỏi toàn diện Không những giỏi về môn toán, không những giỏi về môn văn Thầy giáo rất khen Nam.-> Không
những mà còn
- Nó thích tự sự với mẹ, không thích tự sự với chị.-> Nó thích ,nhưng không
Trang 4+Hs đoc ví dụ.
- Các câu in đậm trên sai ở đâu?Vì sao? (sai ở
chỗ: a- dùng quan hệ từ không những ở vế
thứ 2 không có tác dụng LK Vì quan hệ từ
không những ở vế thứ nhất phải đi kèm với
mà còn ở vế thứ 2 để tạo thành cặp sóng đôi
mới có tác dụng LK b- thiếu quan hệ từ nối
2 vế câu nên 2 vế câu chưa có sự LK)
- Hãy chữa lại cho đúng ?
HĐ2:Tổng kết(5 phút)
- Qua việc sửa lỗi về quan hệ từ, em thấy cần
phải tránh những lỗi nào ?
4 Luyện tập, củng cố(10 phút)
+Hs đọc 2 câu văn
- Hai câu văn trên đã rõ nghĩa chưa? Vì sao?
(chưa rõ – vì dùng thiếu quan hệ từ )
- Thêm quan hệ từ thích hợp (có thể thêm
hoặc bớt 1 vài từ khác) để hoàn chỉnh các câu
trên?
+Hs đọc 3 câu văn Chú ý các quan hệ từ in
đậm
- Em có nhận xét gì về việc dùng các quan hệ
từ (in đậm) trong các câu văn trên? (dùng
quan hệ từ không thích hợp về nghĩa)
- Thay các quan hệ từ dùng sai trong các câu
II-Tổng kết:
* Ghi nhớ: sgk (107 ).
B- Luyện tập:
- Bài 1 (107 ):
- Nó chăm chú nghe kể chuyện đầu đến cuối ->Nó nghe kể chuyện từ đầu
- Con xin báo một tin vui cha mẹ mừng
-> Con xin báo để cha mẹ mừng
- Bài 2 (107 ):
- Ngày nay, chúng ta cũng có quan niệm
(như) cha ông ta ngày xưa, lấy đạo đức
- Tuy (Dù) nước sơn có đẹp đến mấy mà chất
- Không nên chỉ đánh giá con người bằng (về)
hình thức bên ngoài mà nên đánh giá con người
bằng (về) những hành động, cử chỉ
- Bài 3 (108 ):
- Bản thân em còn nhiều thiếu sót, em hứa sẽ tích cực sửa chữa
- Câu tục ngữ “Lá lành đùm lá rách” cho em hiểu đạo lí làm người
- Bài thơ này đã nói lên tình cảm của BH
Trang 5trên bằng những quan hệ từ thích hợp?
+Hs đọc 3 câu văn
- Em có nhận xét gì về 3 câu văn trên? (dùng
thừa quan hệ từ)
- Chữa lại các câu văn sao cho hoàn chỉnh?
Đánh giá(3 phút)
-Gv đánh giá tiết học
5:Dặn dò(2 phút)
-VN học bài, soạn bài “Xa ngắm thác núi Lư”
* Rút kinh nghiệm: