skkn một số biện pháp giúp trẻ 5 6 tuổi học tốt môn khám phá khoa học

Đổi mới giáo dục mầm non nhằm mục đích nângcao chất lượng dạy và học để đáp ứng được nhu cầu mà nền giáo dục đặt ratrong đó đặc biệt chú trọng đến việc triển khai thực hiện chuyên đề “Xâ

MỤC LỤC

1 Trang bìa

2 Phụ bìa

3 Mục lục

Phần thứ nhất: MỞ ĐẦU 2

I Đặt vấn đề 2

II Mục đích nghiên cứu 3

Phần thứ hai: GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ 4

I Cơ sở lí luận của vấn đề 4

II Thực trạng vấn đề 5

III Các giải pháp đã tiến hành để giải quyết vấn đề 6

- Giải pháp 1 6

- Giải pháp 2 10

- Giải pháp 3 13

- Giải pháp 4 15

IV Tính mới của giải pháp 17

V Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm 18

Phần thứ ba: Kết luận , kiến nghị 19

I Kết luận 19

II Kiến nghị 20

Tài liệu tham khảo 21

Phần thứ nhất: MỞ ĐẦU

I Đặt vấn đề

- Lý do lý luận:

Trẻ em sinh ra vốn đã có tính tò mò và thích khám phá những điều mới

mẻ xung quanh, ví dụ khi lần đầu tiên nhìn thấy trời mưa thì trẻ hỏi cha, mẹhoặc những người xung quanh mình “vì sao lại có nhiều nước từ trên cao rơixuống như thế?” Trẻ rất muốn chạy ra ngoài trời mưa để nếm thử xem nướcmưa có vị gì? Thắc mắc tại sao khi mưa to lại kèm theo những tiếng sấm, sétnhư vậy Nhà tâm lý học Jean Piaget đã giải thích tính ham hiểu biết của trẻ đó

là do “quá trình tự điều chỉnh hay còn gọi là sự cân bằng”

Trẻ từ 35 tuổi quá trình tư duy có nhiều thay đổi từ giai đoạn cảm giác vận động đến giai đoạn tư duy tiền thao tác, kèm theo tư duy tượng trưng để trẻtìm hiểu các sự, hiện tượng xung quanh Trẻ tích cực tham gia hoạt động thăm

-dò, khám phá, tìm hiểu tự nhiên Đó là quá trình quan sát, so sánh, phân loại, thửnghiệm, dự đoán

Hoạt động Khám phá khoa học chính là chìa khóa để mở ra cánh cửa giúptrẻ đón nhận những kiến thức cơ bản nhất về thế giới xung quanh, mang lạinguồn biểu tượng vô cùng phong phú, đa dạng, sinh động, đầy hấp dẫn với trẻthơ, từ môi trường tự nhiên, đến môi trường xã hội nhất là đối với trẻ Mẫu giáo

5 tuổi Khám phá khoa học là phương tiện để giao tiếp và làm quen với môitrường xung quanh, để giao lưu và bày tỏ nguyện vọng của mình, nhận thức sựvật, hiện tượng xung quanh và giáo dục thái độ ứng xử đúng đắn với thiênnhiên, với xã hội cho trẻ Thông qua hoạt động này hình thành cho trẻ kĩ năngquan sát, tư duy, phân tích, tổng hợp, khái quát Chính nhờ có vốn hiểu biếtphong phú về thế giới xung quanh dưới dạng những biểu tượng, nhờ có tư duytrực quan, ngôn ngữ của trẻ ở tuổi mẫu giáo phát triển và vào lớp một trẻ tiếpthu dễ dàng những tri thức khoa học mang tính khái quát ở trường tiểu học

- Lý do thực tiễn:

Trong những năm gần đây nền giáo dục nước ta có nhiều chuyển biến,việc giáo dục đang được quan tâm ở hầu hết các cấp, các ngành trong toàn xãhội, đặc biệt là bậc học Mầm non cũng có những chuyển biến lớn về chươngtrình chăm sóc và giáo dục trẻ Đổi mới giáo dục mầm non nhằm mục đích nângcao chất lượng dạy và học để đáp ứng được nhu cầu mà nền giáo dục đặt ratrong đó đặc biệt chú trọng đến việc triển khai thực hiện chuyên đề “Xây dựngtrường mầm non lấy trẻ làm trung tâm” giai đoạn 2016- 2020 trên địa bàn huyệncủa phòng giáo dục và đào tạo huyện Krông Ana, thực hiện xây dựng kế hoạch

và tổ chức các hoạt động chăm sóc giáo dục trẻ, xây dựng môi trường vật chất,môi trường xã hội trong và ngoài lớp học theo quan điểm giáo dục lấy trẻ làmtrung tâm, từ đó đổi mới hoạt động chăm sóc giáo dục trẻ khuyến khích sử dụng

đồ dùng dạy học từ các nguyên vật liệu mở, phát huy tính tích cực sáng tạo ở trẻ

Thế nhưng trong thực tế những năm học qua, việc tổ chức các hoạt động

khám phá khoa học chưa sử dụng các phương pháp hợp lý để tăng cường tínhchủ động, tích cực hoạt động của trẻ, chưa thực sự xây dựng được kế hoạch giáodục phù hợp với nhu cầu, hứng thú và sự phát triển của từng cá nhân trẻ để trẻ

có cơ hội được bộc lộ hết khả năng của riêng mình Giáo viên lên kế hoạch cònrập khuôn, giờ học còn mang tính hình thức, gò bó trẻ, chính vì vậy việc tổ chứccho trẻ khám phá khoa học chưa đạt được hiệu quả như mong muốn, trẻ chưathật sự hứng thú với hoạt động khám phá khoa học

Là giáo viên đứng lớp giảng dạy trẻ 5 - 6 tuổi trong năm học 2017 - 2018,tôi nhận thấy năm học vừa qua đa số trẻ còn nhút nhát, thụ động trong hoạt độngkhám phá khoa học, một số trẻ có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn và yếu kém hơncác bạn cùng lớp, giáo viên chưa có sự quan tâm kịp thời và tạo cơ hội cho trẻđược khám phá thêm thông qua các hoạt động hàng ngày ở mọi lúc mọi nơi đểhình thành cho trẻ một số kĩ năng, thao tác, giúp trẻ tiến bộ, hào hứng hơn khitham gia vào các hoạt động khám phá khoa học Ngoài ra, giáo viên chưa tạođược mối quan hệ hợp tác với cha mẹ trẻ nên gia đình trẻ chưa có sự quan tâmđúng mức đến hoạt động khám phá khoa học của trẻ ở trên lớp cũng như ở nhà,các học liệu cho trẻ sử dụng trong hoạt động này còn ít Từ những lí do trên tôi

đã chọn và viết đề tài “Một số biện pháp giúp trẻ 5-6 tuổi học tốt môn Khám phákhoa học tại lớp Lá 2 trường MN Ea Na” để nghiên cứu và áp dụng cho trẻ 5 - 6tuổi học tốt môn Khám phá khoa học tại lớp tôi trong năm học 2018-2019 này

Đối tượng nghiên cứu: Một số biện pháp sư phạm nhằm phát triển nhậnthức cho trẻ qua hoạt động khám phá khoa học

Đối tượng khảo sát: Trẻ 5 - 6 tuổi lớp Lá 2 trường Mầm non Ea Na

Thời gian nghiên cứu:Từ tháng 9 năm 2018 đến tháng 4 năm 2019 (nămhọc 2018 - 2019)

II Mục đích nghiên cứu:

Áp dụng một số biện pháp nhằm giúp trẻ học tốt môn Khám phá khoa học.Lựa chọn những hình thức phù hợp để tổ chức cho trẻ hoạt động Khámphá khoa học có hiệu quả từ đó hình thành các kĩ năng, thao tác như quan sát, tưduy, phân tích, tổng hợp, khái quát, giúp trẻ tìm hiểu, phám phá thế giới xungquanh một cách tích cực hơn

Sử dụng những đồ dùng phong phú, xây dựng môi trường lấy trẻ làmtrung tâm cho trẻ mạnh dạn, tự tin để khám phá môi trường xung quanh

Trẻ yêu thích hoạt động khám phá khoa học, lĩnh hội được các tri thức cơbản về đặc điểm nổi bật, cấu tạo, hình dáng của các sự vật, phát triển ngôn ngữcho trẻ, giúp trẻ tích lũy và mở rộng vốn biểu tượng phong phú, đa dạng về môitrường xung quanh, giúp trẻ phát âm đúng sự vật, hiện tượng, diễn đạt rõ ràng,mạch lạc, cung cấp những kiến thức, kĩ năng sống cho trẻ trước khi vào lớp 1

Trẻ phát triển trí nhớ, tư duy và ngôn ngữ, khả năng cảm thụ cái hay, cáiđẹp của mọi vật xung quanh trẻ

Trẻ có thái độ đúng đắn trước các sự hiện hiện tượng, mạnh dạn, tự tintrong giao tiếp, thích tìm hiểu, khám phá môi trường xung quanh.

Phần thứ hai: GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ

I Cơ sở lí luận của vấn đề

Sinh thời Bác Hồ đã dạy “Vì lợi ích mười năm thì trồng cây vì lợi ích trăm năm thì phải trồng người” Lời dạy ấy không những đánh giá cao vai trò của giáo dục mà còn chỉ ra cách thức phương pháp của giáo dục: Giáo dục là trồng người, mà đã trồng thì phải ươm mầm, chăm bón, săn sóc từ nhỏ mới có thể gặt hái kết quả tốt đẹp vì “Mẫu giáo tốt mở đầu cho nền giáo dục tốt”, giáo dục phải chú trọng ngay từ công việc ươm mầm ban đầu, phải chú ý động viên, khuyến khích, chăm sóc thế hệ mầm non Ngày nay, theo nghị quyết số 29- NQ/

TW của Ban chấp hành trung ương về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo đã chỉ rõ quan điểm chỉ đạo “ Giáo dục và đào tạo là quốc sách hàng đầu, là sự nghiệp của Đảng, Nhà nước và của toàn dân Đầu tư cho giáo dục là đầu tư phát triển, được ưu tiên đi trước trong các chương trình, kế hoạch phát triển kinh tế- xã hội” và mục tiêu cụ thể đối với giáo dục mầm non là “Phát triểngiáo dục mầm non dưới 5 tuổi có chất lượng phù hợp với điều kiện của từng địa phương và cơ sở giáo dục”

Năm học 2018-2019 là năm học thứ ba thực hiện chuyên đề giáo dục lấy trẻ làm trung tâm, dựa theo công văn số 25/KP- PGDĐT của phòng giáo dục và đào tạo huyện Krông Ana để thực hiện tốt chuyên đề này ban giám hiệu trường mầm non Ea Na đã tăng cường xây dựng môi trường vật chất môi trường xã hội trong và ngoài lớp học một cách đa dạng, phong phú giúp trẻ tích cực tham gia các hoạt động đặc biệt hoạt động Khám phá khoa học dựa trên nhu cầu và hứng thú của trẻ Đây cũng là hoạt động giúp trẻ phát triển nhận thức và là một trong những nhiệm vụ quan trọng nhất ở trường Mầm non

Tham gia vào hoạt động Khám phá khoa học, trẻ không những nắm đượcnhững đặc điểm đặc trưng, chính xác, cần thiết về các sự vật, hiện tượng xungquanh mà còn phát triển các kỹ năng nhận thức, kỹ năng xã hội và hình thànhcho trẻ thái độ sống tích cực, trong đó mục tiêu phát triển kỹ năng là mục tiêu cơbản, không nhấn mạnh vào việc cung cấp những kiến thức, kỹ năng đơn lẻ màtheo hướng tích hợp, coi trọng việc hình thành và phát triển các năng lực, kỹnăng khám phá Để đạt được các mục tiêu nêu trên rất cần sự tổ chức, điềukhiển, hỗ trợ đúng lúc và phù hợp từ phía giáo viên

Hoạt động Khám phá khoa học tạo điều kiện để trẻ tích cực tìm tòi pháthiện về các hiện tượng sự vật xung quanh, qua đó trẻ hiểu biết về đặc điểm, tínhchất, các mối quan hệ, sự thay đổi và phát triển của thế giới xung quanh giúp trẻhọc được các kỹ năng quan sát, phân nhóm, phân loại, đo lường, phán đoán vàgiải quyết vấn đề, chuyển tải ý kiến của mình và đưa ra kết luận về các sự vâthiện tượng đã quan sát, tiếp xúc Chính vì thế hiểu biết của trẻ về đối tượngđược củng cố và chính xác hơn ngôn ngữ cũng được phát triển

Là giáo viên Mầm non tiếp cận với chương trình giáo dục mầm non mới,

thực hiện nội dung xây dựng môi trường lấy trẻ làm trung tâm bản thân tôi thấycần phát huy khả năng sáng tạo trong cách truyền thụ kiến thức cho trẻ, nhất là ởhoạt động Khám phá khoa học.

II.Thực trạng của vấn đề:

Trong quá trình giảng dạy tôi nhận thấy khả năng tiếp thu khi trẻ hoạtđộng Khám phá khoa học chưa cao, đa số trẻ còn nhút nhát, nhiều trẻ còn lúngtúng, khả năng ghi nhớ còn nhiều hạn chế một số trẻ mới chỉ tìm hiểu các sự vậtqua hình dáng bên ngoài chứ chưa biết phân tích các thuộc tính bên trong củachúng Sự phát triển của trẻ trong lớp không đồng đều, một số trẻ có hoàn cảnhđặc biệt khó khăn

Tổ chức hoạt động Khám phá khoa học cho trẻ 5 - 6 tuổi trong trường lớpMầm non còn nhiều vấn đề cần khắc phục như: giáo viên chưa chủ động, linhhoạt trong việc xây dựng kế hoạch hoạt động khám phá khoa học của lớp mình

vì vậy ôm đồm quá nhiều nội dung khám phá trong một hoạt động tổ chức khámphá Điều này làm cho các hoạt động khám phá trở nên nặng nề, quá tải, sửdụng đồ dùng dạy học không có sự sáng tạo, lối dẫn dắt chưa lôi cuốn, trẻ chưa

có hứng thú khi tham gia các hoạt động Khám phá khoa học, lựa chọn đề tàichưa gần gũi với trẻ, chưa phù hợp với điều kiện ở địa phương, việc lạm dụngcông nghệ thông tin trong giảng dạy, khiến trẻ thụ động và đối với trẻ ở địaphương đa phần cha mẹ là nông dân, không có máy tính và các phương tiện chotrẻ khám phá, nên không đồng nhất được cách học giữa trên lớp và gia đình …Đòi hỏi giáo viên phải có sự linh hoạt, sáng tạo, năng động trong giảng dạy đểtrẻ đạt được kết quả tốt nhất khi trẻ tham gia hoạt động Khám phá khoa học

Tình hình của lớp: Tổng số trẻ trong lớp: 35 trẻ; nữ: 18 trẻ, dân tộc: 2 trẻ

Bảng khảo sát chất lượng tham gia hoạt động Khám phá khoa học của trẻ lớp Lá 3 cuối năm học 2017-2018 như sau:

Xuất phát từ tình hình thực tế của lớp là giáo viên chủ nhiệm tôi thấy bảnthân cần thay đổi cách dạy của mình, cách nhìn của cha mẹ trẻ, cách học của trẻ.

Để trẻ học tốt môn Khám phá khoa học tôi sử dụng các biện pháp một cách nhẹnhàng linh hoạt, dạy đón đầu sự phát triển của trẻ và phân loại trẻ dạy theonhóm để từ đó phát huy tính tích cực, sáng tạo của trẻ Làm đồ dùng đồ chơiđẹp, phong phú đa dạng, tuyên truyền cho cha mẹ trẻ hiểu rõ tầm quan trọng củaviệc cho trẻ tham gia hoạt động Khám phá khoa học từ lứa tuổi mầm non

Tổ chức các hoạt động Khám phá khoa học đạt hiệu quả cao, trước hếtphải xây dựng kế hoạch giáo dục và tổ chức các hoạt khám phá khoa học phùhợp với khả năng, nhu cầu, kinh nghiệm sống của trẻ và điều kiện thực tế củalớp, của địa phương Xây dựng môi trường trong và ngoài lớp hấp dẫn, làm đồdùng đồ chơi phục vụ các hoạt động từ các nguyên vật liệu mở kích thích sựsáng tạo của trẻ hình thành các kĩ năng quan sát, phân tích, so sánh, phân loại,phát triển tư duy cho trẻ giúp trẻ yêu thích và hào hứng khi tham gia các hoạtđộng khám phá khoa học

Phối hợp các phương pháp hợp lý, giáo viên sử dụng các phương phápmột cách linh hoạt tùy vào từng để tài sao cho trẻ khám phá một cách có hiệuquả nhất

Xây dựng môi trường cho trẻ khám phá phong phú, đa dạng, gần gũi vớitrẻ để tăng cường tích chủ động tích cực của trẻ giúp trẻ khám phá mọi lúc mọinơi mà vẫn đảm bảo trẻ “học bằng chơi, chơi mà học” từ đó có tạo cơ hội chotrẻ trải nghiệm các hoạt động khám phá khoa học và giúp đỡ những trẻ yếu kémtiến bộ.Tích hợp với các hoạt động hàng ngày của trẻ một cách nhẹ nhàng, linhhoạt rèn luyện cho trẻ những năng lực cảm giác, tri giác, trí tưởng tượng, quansát để trẻ đón nhận những điều mới mẻ về thế giới xung quanh Gây hứng thúcho trẻ bằng cách sử dụng truyện kể, thơ, ca dao, tục ngữ, câu đố, bài hát vàohoạt động Khám phá khoa học và giúp cho hoạt động trở lên sinh động hơn, trẻtích cực tham gia vào hoạt động

Giúp cha mẹ trẻ hiểu được tầm quan trọng của các hoạt động giáo dục,đặc biệt với hoạt động khám phá khoa học, phát huy tính tích cực của cha mẹ trẻkhi tham gia các hoạt động

III Các giải pháp đã tiến hành để giải quyết vấn đề:

Giải pháp 1: Tổ chức hoạt động khám phá khoa học theo nguyên tắc lấy

cho phù hợp với khả năng của trẻ, để xây dựng kế hoạch cho trẻ hoạt động khámphá khoa học giáo viên cần đánh giá trẻ, từ đó lựa chọn nội dung dạy học đónđầu sự phát triển của trẻ, không dạy những gì trẻ đã biết hoặc quá cao so với sựhiểu biết của trẻ.

Ví dụ trong chủ đề “ nước và các hiện tượng tự nhiên” giáo viên có thểchọn đề tài khám phá gây hứng thú và tạo sự trải nghiệm cho trẻ như: một số thínghiệm với nước như sự bốc hơi của nước, sự hòa tan của nước, sự ngưng tụ củanước và sự trong suốt của nước, để tổ chức cho trẻ quan sát và làm thí nghiệm,giúp trẻ dự đoán kết quả và đưa ra kết luận về các đặc tính của nước, ngoài ragiáo viên gợi ý cho trẻ trả lời những câu hỏi như với thí nghiệm sự bốc hơi củanước trẻ có dự đoán gì khi đun nước? khi nước ở nhiệt độ cao sẽ như thế nào?thời tiết nắng nóng thì sẽ ảnh hưởng đến nguồn nước tự nhiên như thế nào? Trẻ

có cách gì để bảo vệ nguồn nước?

+ Việc lập kế hoạch giáo dục sẽ hướng giáo viên vào việc cung cấp chotrẻ những kĩ năng, thao tác để khám phá các đối tượng chứ không phải nhấnmạnh vào việc cung cấp cho trẻ kiến thức gì

+ Tùy vào địa phương mà giáo viên lựa chọn những đề tài gần gũi, dễ sưutầm những vật thật có sẵn ở địa phương và gần gũi với trẻ như: rau, củ, quả, convật nuôi, đồ dùng trong gia đình giúp trẻ quan sát, tìm tòi, khám phá và hoạtđộng với đồ vật thật, tạo hình ảnh trọn vẹn về đối tượng trẻ được khám phá, từ

đó gây được hứng thú cho trẻ

Ví dụ: Trong chủ đề một số loại rau, giáo viên chọn đề tài khám phá một

số loại rau củ quả có sẵn ở địa phương như: dưa leo, cà chua, đậu ve nhữngloại quả thật giúp trẻ nhận biết chính xác về màu sắc, có thể sờ, nếm để biết vị,trẻ còn có thể tự thao tác khám phá các đối tượng như cắt vỏ ra, lấy tay táchhột giúp trẻ quan sát kĩ, nắm đầy đủ các đặc điểm của đối tượng, sẽ giúp trẻ sosánh tốt và phân loại nhanh

Hình 1: giáo viên lựa chọn đề tài gần gũi với trẻ và có sẵn ở địa phương giúp trẻ được khám phá trên vật thật thay vì phải quan sát trên tranh ảnh.

- Xây dựng môi trường cho trẻ khám phá khoa học:

Tạo môi trường trong và ngoài lớp để trẻ khám phá khoa học.

+ Môi trường trong lớp: Xây dựng góc “Bé yêu khoa học” ở đó giáo viêntreo tranh, ảnh, bài thơ câu truyện về các đối tượng được khám phá, những thínghiệm khoa học, các giá treo tranh truyện, giá đựng các dụng cụ thí nghiệmđược đánh dấu để trẻ dễ lấy, dễ cất dọn Qua các góc chơi ở hoạt động góc, giáoviên chuẩn bị những đồ dùng tự tạo liên quan đến chủ đề trẻ đang khám phá

Ví dụ: Chủ đề quê hương đất nước bác hồ giáo viên tận dụng nhữngnguyên vật liệu mở để tạo ra những đồ dùng đẹp trong hoạt động góc giúp trẻkhám phá về những đồ dùng có ở địa phương như gùi, quần áo thổ cẩm, đồ đantre

Hình 2: Giáo viên sưu tầm, trang trí các góc theo chủ đề trẻ đang học thay vì

chỉ chơi ở những góc chơi chính.

+ Trang trí lớp, góc học tập, góc thơ truyện bằng các tranh ảnh về các đốitượng khám phá, trang trí qua câu truyện theo các chủ đề ví dụ: chủ đề nước vàhiện tượng thiên nhiên giáo viên trang trí góc khám phá theo câu truyện “ vì sao

có mưa” Ở góc gọc tập, góc thư viện giáo viên sưu tầm những câu truyện, bàithơ có trong chủ đề như: truyện “Giọt nước tí xíu”, thơ “Mưa” cho trẻ xem vàogiờ đón trẻ, hoạt động góc, hoặc cô treo tranh rời lên tường, tranh các hiện tượngmưa, cầu vồng, mây trong chủ đề để trẻ kể chuyện theo tranh, kể chuyện sángtạo và quan sát vào những lúc ngoài tiết học

Hình 3:Một chủ đề được trang trí tranh tường theo các đề tài Khám phá khoa học sẽ gây hứng thú với trẻ hơn cách trang trí thông thường.

+ Ngoài những đồ dùng sẵn có giáo viên còn tự tạo ra những đồ dùng đồchơi phục vụ cho hoạt động khám phá khoa học từ những vật liệu mở như vỏhộp sữa, chai nhựa, lon nước ngọt, bìa cát tông, xốp bitis giúp trẻ rất thích thú,hứng hứng với tiết học

Ví dụ: Đề tài phương tiện giao thông giáo viên sưu tầm những vật liệu cósẵn như que đè lưỡi, ống hút, tre , xốp bitis, thìa nhựa, vỏ hộp sũa chua tạo thành

mô hình về các phương tiện giao thông sau đó tổ chức cho trẻ khám phá vàchơi trò chơi phân loại các phuowg tiện giao thông với đồ dùng được tạo nên từrất nhiều nguyên liệu như thế này sẽ rất sinh động, bắt mắt và lôi cuốn trẻ

Hình 4:Giáo viên Tự tạo mô hình từ nguyên vật liệu mở cho trẻ

khám phá sẽ gây hứng thú hơn so với việc dùng tranh ảnh

+ Môi trường ngoài lớp: Tận dụng những khoảng không gian ngoài sântrường như: vườn rau, vườn hoa, bể cá, góc thiên nhiên để trẻ khám phá.

Ví dụ: Chủ đề thế giới thực vật trẻ được ra sân tìm hiểu các loại hoa, câytrồng trong khuôn viên sân trường, góc thiên nhiên, thông qua các hoạt độngngoài trời để trẻ khám phá về sự phát triển của cây bằng cách cho trẻ tưới nước,nhặt lá vàng, bắt sâu cho lá, trẻ biết được cây xanh cần ánh nắng để quang hợp,cần đủ nước và dinh dưỡng thì sẽ phát triển và cho ra hoa, quả, ngoài ra việc tổchức các hoạt động khám phá khoa học ở mọi lúc mọi nơi như thế này sẽ giúpgiáo viên quan tâm , động viên đến những trẻ yếu, giúp trẻ hình thành các kĩnăng khám phá, giúp trẻ tìm ra những điều mới lạ, sự thay đổi hàng ngày của sựvật, củng cố kiến thức và phát triển ngôn ngữ cho trẻ nhất là những trẻ nóingọng, nói lắp

Hình 5:Tạo góc thiên nhiên phong phú để trẻ được tự tay trồng và chăm sóc các loại cây cảnh, rau, hoa để thỏa mãn nhu cầu khám phá ở trẻ.

Tổ chức hoạt động khám phá khoa học theo nguyên tắc lấy trẻ làm trungtâm tạo môi trường thuận lợi cho trẻ được trải nghiệm, khám phá, việc xây dựngmôi trường trong và ngoài lớp học sẽ thiết kế được các hoạt động khám pháphong phú, đa dạng và lôi cuốn trẻ tham gia

Giải pháp 2: Linh hoạt sử dụng các thủ thuật gây hứng thú trong hoạt

Ví dụ: cho trẻ khám phá các con vật sống trong rừng bằng video và máychiếu sẽ giúp trẻ tìm hiểu được cụ thể về hình dáng, tiếng kêu, sự di chuyển,

cách săn bắt mồi của chúng sẽ kích thích sự tập trung, chú ý và ghi nhớ có chủđịnh của trẻ vào bài giảng mà các loại đồ dùng khác không mang lại hiệu quảbằng.

+Sử dụng đồ vật thật có sẵn ở địa phương giúp giáo viên dễ dàng chuẩn bịđược đồ dùng dạy học, và gần gũi với trẻ

+Sử dụng tranh ảnh, mô hình có nội dung phù hợp, đẹp và đa dạng bằngnhiều cách như sưu tầm, quyên góp từ phụ huynh

- Sử dụng truyện kể, thơ, ca dao, tục ngữ, câu đố, bài hát vào hoạt động

Khám phá khoa học

Giáo viên sưu tầm câu đố, truyện, bài hát, bài thơ, đồng dao có trongchủ đề trên mạng, sách báo, tuyển trọn trò chơi, bài hát, thơ ca, truyện kể, câu đốdành cho từng độ tuổi theo chương trình giáo dục mầm non để vào bài làm chotiết học nhẹ nhàng, sinh động và hấp dẫn hơn

Ví dụ: Đề tài một số loại hoa giáo viên cho trẻ đọc bài thơ “Hoa kết trái”trẻ sẽ biết thêm về tên gọi, đặc điểm của một số loại hoa như hoa Cà thì có màutím, hoa Mướp màu vàng, hoa Lựu màu đỏ ngoài ra trẻ còn biết cách chăm sócbảo vệ hoa, không được hái hoa để hoa cho những trái

-Sử dụng trò chơi

Đối với trẻ Mầm non thì việc “Chơi mà học - học bằng chơi” giúp trẻ tiếpthu kiến thức một cách dễ dàng và sâu sắc nhất, chính vì vậy khi sử dụng tròchơi sẽ giúp hoạt động đạt hiệu quả cao

+Trò chơi học tập: Sử dụng các đồ vật thật như củ, quả, đồ dùng cho trẻchơi ở phần củng cố, nâng cao kiến thức cho trẻ, giáo viên nâng cao kiến thứccho trẻ chơi các trò chơi từ dễ đến khó, từ đơn giản đến khái quát hóa kiến thứccho trẻ

Ví dụ: Đề tài Khám phá một số loại quả tổ chức cho trẻ chơi trò chơi

“Chiếc túi kì lạ” Giáo viên cho một số loại quả quen thuộc với trẻ như: nhãn,quýt, cam, xoài, bơ, chuối vào trong một chiếc túi sau đó mời một trẻ lên sờ tayvào trong túi, nói lên đặc điểm của loại quả mình vừa sờ và đoán tên quả, saukhi đoán xong trẻ mới cầm quả đó ra khỏi chiếc túi, giơ lên và kiểm tra xemmình đoán đúng chưa

+Trò chơi dùng lời nói: rèn luyện khả năng phản ứng nhanh nhẹn và pháttriển tư duy của trẻ gồm có rất nhiều trò chơi và các chơi như: “Đúng – sai”, “Kể

đủ ba thứ”

Ví dụ: Đề tài phân loại các nhóm phương tiện giao thông, cho trẻ chơi tròchơi “ Đúng- sai”, giáo viên tổ chức cho trẻ chơi theo nhóm, mỗi nhóm phát chomột xắc xô, khi giáo viên đọc xong câu hỏi đội nào lắc xắc xô trước sẽ được trảlời, khi cô đọc câu hỏi:

Tàu hỏa là phương tiện giao thông đường bộ, trẻ lắc xắc xô và trả lời saiMáy bay là phương tiện giao thông đường thủy, trẻ trả lời sai

Xe máy là phương tiện giao thông đường bộ, trẻ trả lời đúng

Mỗi câu trả lời đúng của trẻ giáo viên tặng cho đội đó một mặt cười, khitrò chơi kết thúc giáo viên kiểm tra kết quả, đội nào nhiều mặt cười nhất là độichiến thắng và nhận được một phần quà

+Những trò chơi củng cố sự nhận biết của một đối tượng cụ thể như “Xếptranh theo thứ tự” “Hãy chọn đúng”

Ví dụ: Đề tài khám phá vòng tuần hoàn của bướm giáo viên tổ chức chotrẻ chơi trò chơi“xếp tranh theo thứ tự”, giáo viên chia trẻ làm 3 đội, bật quavòng thể dục và lấy tranh treo lên bảng đúng theo thứ tự vòng tuần hoàn củabướm: Ấu trùng - sâu - nhộng - bướm

+Những trò chơi củng cố sự nhận biết, phân biệt các đối tượng ví dụ nhưtrò chơi: “Nói thật nhanh”, “Đô mi nô” rèn luyện khả năng quan sát, so sánh

Ví dụ: Trong đề tài một số loại quả giáo viên cho trẻ chơi trò chơi “Nóithật nhanh” giáo viên phát cho trẻ một số tranh loại quả trong đó có một loại quảkhông cùng nhóm và trẻ phải chỉ ra được quả đó và nói tên nhanh

Trò chơi rèn luyện khả năng phân nhóm các đối tượng như trò chơi “Xếpnhanh thành các nhóm”, “Tìm nhà”, “Xếp lô tô theo nhóm”

+Trò chơi vận động: Dùng để gây hứng thú, hoặc chơi củng cố, trẻ đượcchơi, được hoạt động và giải tỏa căng thẳng

Ví dụ:Trong chủ đề thế giới thực vật có thể tổ chức cho trẻ chơi trò chơi

“Gieo hạt nảy mầm” để trẻ biết quá trình phát triển của cây

+Trò chơi sáng tạo dùng chơi ở phần củng cố

Ví dụ: Trò chơi đóng vai cô giáo, đóng vai chú bộ đội giáo viên tổ chứctheo từng chủ đề, kích thích sự sáng tạo ở trẻ

Khi tổ chức các trò chơi trong tiết học giáo viên phải tổ chức đan xen cáctrò chơi động và trò chơi tĩnh với nhau, để tiết dạy sôi nổi, trẻ hoạt bát, nhanhnhẹn

-Sử dụng thí nghiệm:

Giáo viên phải tìm tòi và thiết kế các thí nghiệm khoa học vào hoạt độngcho trẻ làm quen với môi trường xung quanh để trẻ tự trải nghiệm, tạo sự hứngthú ở trẻ

Nếu như dạy trẻ trên máy tính, lô tô, tranh ảnh… Thì trẻ sẽ hiểu theocách thụ động, gò ép hiệu quả giáo dục không cao Nhưng bằng cách cho trẻtham gia hoạt động thực tiễn cùng thực hiện theo các bước làm đất, gieo hạt,tưới nước, chăm sóc cây để trực tiếp theo dõi quá trình thay đổi và phát triển củacây từ hạt thì kiến thức sẽ khắc sâu và hiệu quả với trẻ hơn rất nhiều

Ví dụ: Thí nghiệm “Sự bay hơi của nước”, chuẩn bị gồm có bếp hồngngoại, một chiếc Nồi có nắp vung đậy bằng thủy tinh bên trong đựng nước Giáoviên cho trẻ quan sát chiếc Nồi khi chưa đun sôi, nước đang ở thể lỏng, khi bật