Để giáo dục lấy trẻ làm trung tâm được thực hiện một cách tốt nhất và có hiệu quả thì việc xây dựng môi trường giáo dục trong các trường mầm non rất cần thiết, việc lập kế hoạch xây dựng
Trang 1Phần thứ nhất: MỞ ĐẦU
I Đặt vấn đề:
- Trong những năm qua, cùng với sự phát triển của các bậc học khác, bậc học mầm non là một bậc học đã có nhiều đóng góp to lớn, thực sự có trách nhiệm trong việc giáo dục thế hệ trẻ mai sau Thấy rõ tầm quan trọng đó, những năm gần đây
Bộ Giáo Dục luôn chú trọng việc nâng cao chất lượng giáo dục và coi chất lượng chăm sóc giáo dục trẻ là một trong những vấn đề được quan tâm hàng đầu trong xã hội Để nâng cao chất lượng chăm sóc giáo dục trẻ mầm non cần rất nhiều yếu tố khác nhau, nhưng một trong những yếu tố quan trọng là đổi mới tổ chức hoạt động giáo dục xây dựng môi trường “Lấy trẻ làm trung tâm"
- Để nâng cao chất lượng giáo dục mầm non, cần thay đổi hoạt động của trẻ Nhưng yếu tố quan trọng nhất vẫn là đổi mới nâng cao hình thức tổ chức các hoạt động lấy trẻ làm trung tâm
- Trong môi trường lấy trẻ làm trung tâm đội ngũ giáo viên không chỉ truyền đạt kiến thức cho trẻ một cách thụ động mà các giáo viên phải tạo mọi điều kiện, để trẻ lĩnh hội chủ động, sáng tạo, tích cực hoạt động, tự chiếm lĩnh kiến thức và kinh nghiệm Để đạt được điều này giáo viên cần nắm được môi trường hoạt động của từng trẻ trong lớp, trên cơ sở đó lựa chọn được nội dung, phương pháp phù hợp với từng nhóm, từng cá nhân trẻ Trong quá trình giáo dục lấy trẻ làm trung tâm cần tạo
sự hứng thú cho trẻ về nhu cầu, kỹ năng, thế mạnh của mỗi trẻ Để giáo dục lấy trẻ làm trung tâm được thực hiện một cách tốt nhất và có hiệu quả thì việc xây dựng môi trường giáo dục trong các trường mầm non rất cần thiết, việc lập kế hoạch xây dựng giáo dục, tổ chức các hoạt động vui chơi, hợp tác với cha mẹ học sinh trong việc chăm sóc giáo dục trẻ là việc làm cần thiết
- Trong nhà trường cần tạo cảnh quan môi trường lành mạnh, an toàn đối với trẻ, hợp với độ tuổi, đồ dùng phải hấp dẫn, mới lạ có tính thu hút trẻ, trẻ được tự lựa chọn hoạt động cá nhân hoặc theo nhóm một cách tích cực, qua đó kiến thức và
kỹ năng ở trẻ dần được hình thành Đặc biệt, từ khi Bộ Giáo dục và Đào tạo triển khai Chương trình Giáo dục lấy trẻ làm trung tâm, thì vấn đề xây dựng môi trường giáo dục cho trẻ mầm non được đặt ra ngày càng cấp thiết hơn Bởi môi trường giáo dục được ví như người giáo viên thứ hai tổ chức và hướng dẫn trẻ chơi, trẻ hoạt động để nhận thức và phát triển
- Tiếng Việt là ngôn ngữ phổ biến của người Việt Nam, là phương tiện quan trọng nhất để lĩnh hội nền văn hóa dân tộc, để giao lưu với những người xung quanh, để tư duy, để tiếp thu khoa học, để bồi dưỡng tâm hồn Hoàn thành xong chương trình mẫu giáo trẻ đứng trước một nền văn hóa đồ sộ của dân tộc và nhân loại mà nó có nhiệm vụ phải lĩnh hội những kinh nghiệm của cha ông để lại, đồng thời có sứ mạng xây dựng nền văn hóa đó trong tương lai Cho nên việc phát triển tiếng Việt cho trẻ em lứa tuổi mẫu giáo là một nhiệm vụ cực kì quan trọng, mà ở
Trang 2tuổi mẫu giáo lớn nhiệm vụ đó phải được hoàn thành Đặc biệt đối với trẻ là con
em đồng bào dân tộc thiểu số thì nhiệm vụ này là hết sức cần thiết Bởi vì các cháu dân tộc thiểu số thường hay dùng tiếng mẹ đẻ của trẻ, nên khó khăn trong việc tiếp nhận tiếng Việt, dẫn đến cháu khó tiếp thu lời giảng của cô
- Vì vậy việc cung cấp vốn tiếng Việt cho trẻ dân tộc thiểu số là vấn đề cần được quan tâm, nhằm hình thành và phát triển những kỹ năng cần thiết cho việc học tiếng Việt ở các bậc học cao hơn là cơ hội để sớm hình thành ở trẻ những năng lực hoạt động ngôn ngữ thái độ, phát triển trí tuệ và kĩ năng làm quen với các môn học khác Qua đó giáo dục tình cảm và phát triển tư duy mở rộng vốn hiểu biết của trẻ góp phần vào việc phát triển nhân cách toàn diện, chuẩn bị cho trẻ một hành trang “tiếng Việt” vững chắc để trẻ bước vào lớp 1
* Đối tượng nghiên cứu
- Một số biện pháp chỉ đạo giúp giáo viên nâng cao chất lượng tăng cường Tiếng Việt cho trẻ dân tộc thiểu số theo hướng xây dựng môi trường lấy trẻ làm trung tâm
* Phạm vi nghiên cứu: Chỉ đạo giáo viên nâng cao chất lượng tăng cường Tiếng Việt cho trẻ dân tộc thiểu số trong môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm
ở vùng đồng bào DTTS trường MN Hoa Sen
Đối tượng khảo sát học sinh trường mầm non Hoa Sen
Thời gian nghiên cứu từ tháng 9 năm 2017 đến tháng 3 năm 2019
Để dạy trẻ mầm non đạt hiệu quả cao trong việc tăng cường Tiếng Việt cho trẻ dân tộc thiểu số trong môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm thì giáo viên phải tăng cường sử dụng các phương pháp xây dựng môi trường trong và ngoài lớp học
là rất cần thiết, chính vì vậy mà tôi đã chọn đề tài này “ Một số biện pháp chỉ đạo giáo viên nâng cao chất lượng tăng cường Tiếng Việt cho trẻ dân tộc thiểu số trong môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm”.
II Mục đích nghiên cứu:
Giúp giáo viên có nhiều kinh nghiệm, nhiều biện pháp hay trong quá trình tổ chức tăng cường Tiếng Việt cho trẻ dân tộc thiểu số
Giúp giáo viên xây dựng các kế hoạch giáo dục linh hoạt, sáng tạo để nâng cao chất lượng chăm sóc và giáo dục Rèn luyện và phát triển ngôn ngữ mạch lạc, phát triển khả năng nghe, hiểu ngôn ngữ và hình ảnh nội dung, đồng thời phát huy được tính tích cực sáng tạo của trẻ Rèn kỹ năng đọc, kể diễn cảm, nói lưu loát Tiếng Việt cho trẻ đồng bào dân tộc ở các lớp đạt hiệu quả cao
Giáo viên biết cách vận dụng linh hoạt, sáng tạo phương pháp giáo dục trẻ theo chương trình giáo dục lấy trẻ làm trung tâm đưa vào bài dạy và lựa chọn phương pháp giảng dạy, sáng tạo phù hợp với lứa tuổi, giúp trẻ phát triển ngôn ngữ
Trang 3Bồi dưỡng giáo viên thường xuyên đổi mới những phương pháp dạy học, bổ sung các phương tiện dạy học phù hợp với nội dung bài dạy
Giúp trẻ hiểu biết về tầm quan trọng của việc nghe và hiểu được lời hướng dẫn các hoạt động của giáo viên, thông qua việc cung cấp vốn tiếng Việt cho trẻ
dân tộc thiểu số đáp ứng yêu cầu phát triển toàn diện cho trẻ mầm non Xây dựng
môi trường trong và ngoài lớp học, kích thích tính tìm tòi, ham hiểu biết, phát triển
về trí tuệ và ngôn ngữ cho trẻ Thông qua đó nhằm phát huy tính tích cực, sáng tạo
ở trẻ
Phần thứ hai: GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
I Cơ sở lí luận của vấn đề:
Thực hiện Nghị quyết số 1008/QĐ- TTG về việc phê duyệt đề án lồng ghép tăng cường tiếng Việt cho trẻ Mầm non, học sinh tiểu học vùng dân tộc tiểu số giai đoạn 2016- 2020, định hướng 2025 với mục tiêu tập trung tăng cường tiếng Việt cho trẻ Mầm non, học sinh tiểu học người dân tộc thiểu số, bảo đảm các em có kỹ năng cơ bản trong việc sử dụng tiếng Việt để hoàn thành chương trình giáo dục Mầm non, tạo điều kiện để học tập lĩnh hội tri thức các cấp học tiếp theo góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống và phát triển bền vững các dân tộc thiểu số góp phần vào sự tiến bộ, phát triển đất nước
Việc phát triển ngôn ngữ cho trẻ phải liên quan mật thiết với việc phát triển của bán cầu đại não và hệ thần kinh nói chung, bộ máy phát âm nói riêng Vì thế
cần phải phát triển ngôn ngữ đúng lúc mới đạt kết quả tốt (Trích phương pháp phát triển ngôn ngữ cho trẻ em nhà xuất bản Đai học Huế)
Ngôn ngữ là phuơng tiện giao tiếp, là hiện thực trực tiếp của tư duy Sử dụng ngôn ngữ tốt không thể không tính đến yếu tố mạch lạc Ngôn ngữ mạch lạc là ngôn ngữ có nội dung rõ ràng, cụ thể, có trình tự, logic, có thể được sử dụng hỗ trợ bằng các quan hệ từ, câu chuyển ý được người nghe lĩnh hội và hiểu đúng Ngôn ngữ mạch lạc cũng thể hiện năng lực tư duy và hiểu vấn đề
của trẻ (Trích môđun 3 tài liệu bồi dưỡng thường xuyên)
Trẻ càng lớn thì vốn từ càng tăng nhanh, theo các nghiên cứu thì năm lên 4 tuổi vốn từ của trẻ là 1200 từ, 5 tuổi là 2000 từ và khi được 6 tuổi vốn từ của trẻ lên đến 3000 từ Sự linh hoạt và phong phú trong ngôn ngữ của trẻ không chỉ phụ thuộc vào tuổi, mà nó phụ thuộc rất lớn vào môi trường ngôn ngữ xung quanh trẻ,
nó bao gồm cả môi trường lớp học, môi trường gia đình và môi trường văn hóa xã hội ở địa phương nơi mà trẻ sinh sống
Vì vậy, là một cán bộ quản lí phụ trách chuyên môn tôi chỉ đạo giáo viên cho trẻ sử dụng được thành thạo tiếng Việt trong đời sống hằng ngày Tiếng Việt là phương tiện quan trọng nhất để trẻ lĩnh hội nền văn hóa dân tộc để giao lưu với những người xung quanh, để tư duy, để tiếp thu tri thức khoa học, kinh nghiệm
Trang 4làm phong phú tâm hồn trẻ Cho nên việc phát triển tiếng Việt cho trẻ em ở lứa tuổi mầm non một nhiệm vụ cực kỳ quan trọng, mà ở độ tuổi mẫu giáo nhiệm vụ đó phải được hoàn thành
Đất nước Việt Nam ta có rất nhiều dân tộc anh em nhưng tiếng Việt là ngôn ngữ chính để giao tiếp trao đổi với nhau thuận lợi hơn Tuy nhiên trong thực tế hiện nay đa số trẻ vùng sâu, vùng xa, vùng dân tộc thiểu số, trước khi đến trường trẻ chỉ sống trong gia đình, ở các thôn buôn nhỏ, trong môi trường tiếng mẹ đẻ do vậy trẻ chỉ nắm được tiếng mẹ đẻ ở dạng khẩu ngữ Trẻ biết rất ít hoặc thậm chí không biết tiếng Việt Trong khi đó tiếng Việt là ngôn ngữ được dùng chính thức trong trường học và các cơ sở giáo dục khác Trên thực tế tiếng nói các dân tộc thiểu số, hầu như chưa có vai trò rõ rệt trong việc hỗ trợ tiếng Việt trong giáo dục vì vậy, cho đến nay việc dạy và học tiếng Việt ở các vùng dân tộc thiểu số chỉ đạt kết quả thấp Đặc biệt
ở trường chúng tôi đa số các cháu là người dân tộc Êđê việc nghe và nói tiếng Việt rất kém, mặc dù cô giáo có kèm cặp nhiệt tình thì trẻ vẫn nói bằng hai thứ tiếng mà chủ yếu là tiếng mẹ đẻ, nhất là khi trẻ ra khỏi lớp học Sở dĩ như vậy là do tiếng Việt không phải là một phương tiện sử dụng dễ dàng đối với học sinh dân tộc thiểu
số Ở lớp trẻ mới dùng tiếng Việt nói với giáo viên khi cần thiết còn ngoài ra trẻ vẫn thường xuyên sử dụng ngôn ngữ riêng của dân tộc mình, dẫn đến tình trạng cô
và trò không hiểu nhau dẫn đến chất lượng chăm sóc giáo dục trẻ không thể đạt được kết quả như mong muốn Vì vậy việc cung cấp tiếng Việt cho trẻ dân tộc thiểu số là hoạt động cần thiết nhằm giúp học sinh chưa biết hoặc biết ít tiếng Việt
có thể học tập và sử dụng tiếng Việt là ngôn ngữ chính thức một cách đơn giản hơn
+ Chỉ đạo giáo viên tổ chức các hoạt động để trẻ khám phá, trả lời các câu hỏi
và giải quyết các vấn đề đặt ra như: Hoạt động tham quan môi trường, quan sát, thảo luận, trò chuyện, phỏng vấn, tìm hiểu qua sách, tranh ảnh, khám phá trực tiếp thông qua thực hành, lao động
+ Tạo cơ hội cung cấp, củng cố kinh nghiệm, làm tăng sự tò mò, hứng thú Qua thực hiện đề tài này nhằm giúp giáo viên trong tiết dạy tạo nhiều cơ hội học tập và lĩnh hội được nhiều kiến thức mới nhằm phát huy tính sáng tạo, tính tò mò ở trẻ thông qua chương trình dạy lấy trẻ làm trung tâm
+ Cùng giáo viên giúp trẻ trải nghiệm, khám phá, tìm tòi, kích thích sự ham học hỏi của trẻ, qua việc cho trẻ trải nghiệm trẻ thích tìm hiểu khám phá môi trường xung quanh
+ Sau khi vận dụng đề tài sẽ góp phần đắc lực đối với giáo viên trong quá trình hình thành nhân cách phát triển tư duy ngôn ngữ cho trẻ
Vào đầu học kỳ I năm học 2017-2018, tôi đã chỉ đạo cho khối trưởng lên
Trang 5Tiếng Việt ở các lớp để nắm bắt khả năng nói Tiếng Việt của từng cá nhân trẻ
cụ thể:
TỔNG SỐ TRẺ
ĐƯỢC KHẢO SÁT
Trẻ phát âm chuẩn tiếng Việt
Trẻ phát âm chưa chuẩn
tiếng Việt
Dạy tăng cường Tiếng Việt cho trẻ trong môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm là công việc đòi hỏi giáo viên phải tổ chức để trẻ hứng thú bước vào hoạt động phát triển ngôn ngữ một cách tự nhiên Để trẻ trở thành một chủ thể hoạt động tích cực, sáng tạo trong các giờ học
Bản chất nhanh nhẹn, ham học hỏi, tìm hiểu khám phá thế giới xung quanh là những nét tâm lý nổi bật của trẻ thơ khiến trẻ nhanh chóng tìm ra các đặc điểm nổi bật của sự vật, hiện tượng, nhờ đó cô giáo và trẻ càng có thêm hứng thú để mỗi giờ học là mỗi giờ chơi vui vẻ và ý nghĩa
* Thuận lợi:
Được sự quan tâm của các cấp ủy Đảng, chính quyền địa phương, hội cha mẹ học sinh và đặc biệt là sự quan tâm chỉ đạo của bộ phận chuyên môn Phòng giáo dục và đào tạo, nhà trường làm tốt công tác xã hội hóa giáo dục về công tác xây dựng cơ sở vật chất trường học Hiện nay trường đã hoàn thành 2 mô hình xây dựng môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm và tăng cường Tiếng Việt cho trẻ đồng bào dân tộc thiểu số
Là một P Hiệu trưởng quản lý chuyên môn, tôi luôn tìm tòi vận dụng các biện pháp, hình thức, đổi mới phương pháp giảng dạy; tiếp thu những chuyên đề đã được tập huấn vận dụng vào đơn vị mình Thường xuyên tổ chức các đợt sinh hoạt chuyên đề, hội thi đồ dùng, đồ chơi để rút kinh nghiệm áp dụng cho giáo viên trường mình
* Khó khăn:
Giáo viên chưa tạo được môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm để cho trẻ
có thể thỏa thích trải nghiệm, vui chơi
Động viên giáo viên chưa kịp thời, đồ dùng dụng cụ phục vụ cho các hoạt động chưa phong phú Đồ dùng, đồ chơi phục vụ cho hoạt động còn đơn điệu, màu sắc không phù hợp nên không cuốn hút trẻ trong các hoạt động
Trang 6Một số giáo viên sử dụng đồ dùng chưa có khoa học, chưa phát huy được tính tích cực ở trẻ Khai thác môi trường xung quanh ngay trong lớp để vận dụng hoặc giáo dục trẻ còn hạn chế
Đối với việc tăng cường Tiếng Việt cho trẻ đồng bào dân tộc đòi hỏi phải có tranh ảnh thật sinh động hoặc vật thật để cho trẻ khám phá, trải nghiệm điều này rất khó khăn bởi hầu hết các lớp về thời gian rất hạn chế như thời gian cô đứng lớp từ sáng đến tối, vậy việc làm đồ dùng cũng như tìm kiếm hình ảnh cho trẻ khám phá, trải nghiệm rất khó khăn
Qua theo dõi việc tổ chức các hoạt động, dự giờ, thao giảng bản thân tôi nhận thấy rằng giáo viên chưa mạnh dạn đổi mới, chưa có sự linh hoạt, sáng tạo còn rập khuôn máy móc, cứng nhắc Do đó chưa phát huy được vai trò tích cực của trẻ trong quá trình tổ chức các hoạt động, một số giáo viên còn yếu về kĩ năng tổ chức các hoạt động lúng túng khi xử lý tình huống Giáo viên trong quá trình lên lớp nói nhiều, ôm đồm chưa phát huy được tính tích cực chủ động của trẻ, sử dụng giáo cụ trực quan chưa phù hợp, chưa khoa học nên chưa thực sự cuốn hút trẻ trong các tiết dạy cũng như tổ chức các hoạt động vui chơi cho trẻ dẫn đến tiết dạy chưa đạt hiệu quả cao
Từ đó bản thân tôi nhận thấy cần phải có định hướng giúp giáo viên thay đổi các biện pháp giảng dạy trước đây như đầu tư hơn nữa vào việc nâng cao các phương pháp, hình thức cho trẻ hoạt động, chú trọng nhiều đến việc tổ chức các tiết dạy dưới nhiều hình thức đa dạng và phong phú Qua những việc làm đó đã có những bước đầu góp phần cho sự thành công trong công tác dạy trẻ tiếp thu kiến thức
Quán triệt quan điểm giáo dục hiện đại “ Lấy trẻ làm trung tâm” nên bản thân tôi luôn nghiên cứu, tìm tòi những biện pháp, phương tiện dạy học phù hợp nhằm giúp giáo viên có cách dạy linh hoạt, lôi cuốn trẻ và hình thành cho trẻ kĩ năng giao tiếp, trải nghiệm thực tiễn cuộc sống
III Các giải pháp đã tiến hành để giải quyết vấn đề:
Giúp giáo viên nắm vững phương pháp, chủ động linh hoạt, sáng tạo trong quá trình tổ chức các hoạt động
Sử dụng đồ dùng một cách khoa học hơn Khai thác môi trường xung quanh ngay trong lớp để vận dụng hoặc giáo dục trẻ đạt hiệu quả hơn
Có khả năng xử lý tình huống sư phạm tốt, thu hút, lôi cuốn trẻ vào các hoạt động
Vận dụng những giải pháp, biện pháp, cách thức tổ chức cho trẻ các hoạt động sao cho đạt hiệu quả nhất, vừa duy trì được hứng thú của trẻ vừa giúp trẻ tiếp thu kiến thức một cách nhẹ nhàng và thoải mái
Trang 7Giúp trẻ tham gia vào các hoạt động tích cực hơn Trẻ hiểu được nội dung kiến thức, khám phá được thế giới xung quanh, định hướng cơ bản trong môi trường xung quanh, giúp trẻ chính xác hóa những biểu tượng đã có về xã hội, từng bước cung cấp cho trẻ những khái niệm mới và kinh nghiệm sống
Vận dụng những phương pháp, biện pháp, cách thức tổ chức cho trẻ các hoạt động sao cho đạt hiệu quả nhất, vừa duy trì được hứng thú của trẻ vừa giúp trẻ tiếp thu kiến thức một cách nhẹ nhàng và thoải mái “Chơi mà học, học mà chơi”
- Nội dung và cách thức thực hiện giải pháp
Giải pháp 1: Các hình thức tổ chức bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên:
-Từ đầu năm học tôi bám vào kế hoạch của phòng giáo dục để lên kế hoạch cụ thể cho từng tháng Thực hiện được việc bồi dưỡng và tự bồi dưỡng, giúp giáo viên có thêm kiến thức, kỹ năng mới trong thực hiện giáo dục lấy trẻ làm trung tâm Đồng thời qua đó cũng giúp Ban giám hiệu chúng tôi có những định hướng đúng để xây dựng kế hoạch bồi dưỡng chuyên môn trong suốt cả năm học thiết thực và hiệu quả hơn
Tổ chức bồi dưỡng dưới nhiều hình thức chỉ đạo giáo viên tự nghiên cứu kỹ các nội dung chương trình, sách hướng dẫn thực hiện chương trình, các tài liệu có liên quan đến giáo dục lấy trẻ làm trung tâm Tổ chức cho giáo viên thảo luận nêu được những vướng mắc trong quá trình nghiên cứu tài liệu và thực hiện chương trình Bồi dưỡng chuyên môn theo kế hoạch định kì đầu năm, hàng tháng là một việc làm không thể thiếu của cán bộ quản lý Việc giáo dục lấy trẻ làm trung tâm là mục tiêu hàng đầu để nâng cao chất lượng chăm sóc giáo dục trẻ
Để phát huy vai trò là lực lượng quyết định chất lượng chăm sóc và giáo dục trẻ của trường, đội ngũ giáo viên phải thường xuyên được bồi dưỡng đào tạo, để nâng cao trình độ chuyên môn - nghiệp vụ cho đội ngũ giáo viên, tôi đã áp dụng một số nội dung sau:
- Chỉ đạo thực hiện các chuyên đề: Chuyên đề được hiểu là vấn đề chuyên môn được đi sâu chỉ đạo trong một thời gian nhất định, nhằm tạo ra sự chuyển biến chất lượng chăm sóc giáo dục trẻ
Được sự chỉ đạo của phòng giáo dục Huyện, trường mầm non Hoa Sen thực hiện các chuyên đề tăng cường Tiếng Việt cho trẻ đồng bào dân tộc thiểu số, làm quen chữ cái, làm quen văn học, chuyên đề lễ giáo, hoạt động góc, xây dựng môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm Tôi đã xây dựng kế hoạch chuyên đề trên cơ
sở tình hình và khả năng thực tế của trường và những yêu cầu chỉ đạo của ngành,
kế hoạch chuyên đề xác định rõ mục đích, yêu cầu, nội dung, biện pháp và các bước tiến hành Việc xây dựng và bồi dưỡng giáo viên thực hiện chuyên đề, tôi chọn giáo viên có năng lực, năng khiếu phù hợp với từng chuyên đề để giáo viên dạy tiết mẫu, cử giáo viên đi tập huấn chuyên đề ở ngành và dự giờ một số tiết dạy
Trang 8mẫu ở trường bạn Xây dựng giáo án cho giáo viên phụ trách dạy mẫu, tham mưu với hiệu trưởng mua tài liệu, đồ dùng phục vụ cho chuyên đề Tất cả các giáo viên
dự giờ các tiết dạy mẫu đóng góp ý kiến đã rút ra nhiều kinh nghiệm và xác định được những vấn đề mới, thống nhất thực hiện trong toàn trường Tôi thường xuyên theo dõi kiểm tra việc thực hiện chuyên đề, tổ chức thi giáo viên dạy giỏi cấp trường Qua các buổi hội thi, dự giờ tôi nhận thấy giáo viên đã nắm vững nội dung, phương pháp và hình thức dạy các môn học đã chuyên đề, điều này chứng tỏ việc thực hiện các chuyên đề trong năm đạt kết quả cao
- Công tác dự giờ, thao giảng, kiểm tra: Bản thân tôi lên kế hoach, kiểm tra,
dự giờ thăm lớp hàng tháng rõ ràng để nắm chắc được tình hình thực hiện chương trình của giáo viên, kịp thời có biện pháp chỉ đạo sát thực và hiệu quả.Tổ chức thao giảng, sau đó tất cả các giáo viên góp ý rút kinh nghiệm, giúp giáo viên nắm vững nội dung, phương pháp, hình thức các bước lên lớp và sự sáng tạo trong quá trình dạy học
- Đối với công tác kiểm tra: Kiểm tra là một việc làm thường xuyên, kiểm tra
bằng nhiều hình thức, kiểm tra chuyên đề, kiểm tra theo định kỳ, kiểm tra đột xuất Tôi kiểm tra công tác chủ nhiệm việc thực hiện quy chế chuyên môn và kiểm tra chất lượng trên trẻ: Nề nếp, các thói quen vệ sinh văn minh, kiến thức, đặt câu hỏi
để trẻ trả lời qua đó tôi đánh giá việc giảng dạy của giáo viên Qua kiểm tra, đã uốn nắn một số sai lệch, đồng thời khuyến khích những mặt mạnh của giáo viên trong công tác giáo dục Từ đó có biện pháp chỉ đạo cụ thể giúp cho giáo viên ôn luyện kiến thức, xây dựng kế hoạch bối dưỡng giúp cho trẻ có chất lượng giáo dục tốt hơn Đầu năm và cuối học kì I, tổ chức kiểm tra chất lượng trẻ kết hợp kiểm tra bảng đánh giá trẻ cuối học kỳ I của giáo viên để xếp loại trẻ, tôi trao đổi với giáo viên từng nhóm lớp để giáo viên nắm được trình độ nhận thức trẻ đang có để giáo viên có những biện pháp dạy trẻ cho phù hợp nhằm giúp trẻ phát triển tốt về năm lĩnh vực
- Chỉ đạo giáo viên xây dựng môi trường giáo dục “Lấy trẻ làm trung tâm”
qua các môn học:
Việc xây dựng môi trường học tập và vui chơi đối với trẻ là vô cùng quan trọng nó không thể thiếu được Chính vì hiểu được điều đó với cương vị là P Hiệu Trưởng phụ trách chuyên môn nhà trường ngay từ cuối năm học trước bước vào tháng sáu trước khi tuyển sinh cho năm học mới tôi họp chuyên môn cho ý kiến xây dựng cơ sở vật chất tạo cảnh quan môi trường cho năm học kế tiếp từ đó tôi
đã có kế hoạch xây dựng môi trường có tác dụng mạnh mẽ đối với trẻ, tạo cho trẻ hứng thú trong giờ học tập trẻ thích thú, khám phá được thế giới xung quanh
Đây là nguyên tắc dạy học quan trọng để hình thành biểu tượng, hình ảnh ban đầu cho trẻ mầm non Học bằng chơi chơi mà học, tăng cường tiếng Việt không chỉ dừng lại ở hoạt động cho trẻ làm quen với các hoạt động mà còn được tắm trong
Trang 9môi trường tiếng Việt, cho trẻ vận dụng những kiến thức kĩ năng đã có giúp trẻ nhớ lâu hơn về các hình ảnh, với tiêu chí mỗi ngày trẻ đến trường là một ngày vui chúng tôi đã chỉ đạo giáo viên, vận động phụ huynh tạo môi trường cho trẻ từ ngoài vào, bắt đầu đến trường đã thấy vui và hứng thú bằng các hình ảnh có tiếng Việt ngay từ cổng trường
Tôi chỉ đạo hai mảng rõ ràng môi trường bên trong và môi trường bên ngoài lớp học Cả hai môi trường này đều rất quan trọng đến việc dạy và học của cô và trẻ Trẻ tham gia vào các hoạt động một cách hứng thú tùy thuộc vào môi trường
mà trẻ đang ở đó, phù hợp với thực tế giáo viên đang dạy
* Môi trường trong lớp học:
Ngay từ đầu năm học tôi đã xây dựng các lớp điểm về các lĩnh vực khác nhau như lớp điểm về xây dựng môi trường học tập, lớp điểm về chuyên đề phát triển vận động, lớp điểm về các tiết dạy mẫu Phân công cho giáo viên đứng các điểm trường ở các thôn, buôn sao cho phù hợp với tình hình thức tế của đơn vị Giáo viên phải có năng lực chuyên môn giỏi, có uy tín với cha mẹ học sinh Chọn lớp điểm để dự giờ đúc rút kinh nghiệm, trước khi chỉ đạo đại trà
Thông qua hình thức xây dựng lớp điểm, xây dựng tiết học tăng cường Tiếng Việt cho trẻ đồng bào dân tộc thiểu số trong môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm, tạo môi trường học tập cho trẻ Trẻ tự biết cách trang trí sắp xếp đồ dùng đồ chơi các góc, giáo viên biết thiết kế hoạt động theo hướng giáo dục lấy trẻ làm trung tâm
Giáo viên tạo ra được các góc chơi phong phú để đáp ứng nhu cầu vật chất vui chơi của trẻ, tạo điều kiện cho trẻ “chơi mà học, học mà chơi” Thực hiện quan điểm xây dựng môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm Giáo viên gợi mở cho trẻ nói lên ý tưởng và tham gia hoạt động một cách tích cực Thông qua các góc chơi các bé sẽ được trải nghiệm những hoạt động trong cuộc sống hằng ngày như : người bán hàng, thợ xây, …
Tạo môi trường giáo dục phù hợp với chủ đề, kích thích trẻ tìm tòi, khám phá, tìm ra cái mới, thể hiện sự hiểu biết của trẻ trong cuộc sống hàng ngày, bầu không khí, quan hệ xã hội, giao tiếp giữa trẻ với người lớn giáo viên, cha mẹ học sinh, giữa trẻ với nhau và giữa người lớn với nhau
Để phát âm tốt tiếng Việt trước tiên giáo viên cho trẻ phát âm đúng các chữ cái thường xuyên qua các góc học tập, ở những góc chơi được trang trí hấp dẫn như góc ong tìm chữ và ghép từ tiếng Việt để phát âm tốt và nhớ lâu hơn
Môi trường trong lớp học không thể thiếu những góc chơi của trẻ, do đó để lớp học thêm lôi cuốn trẻ, tôi đã chỉ đạo giáo viên cần tạo nên một môi trường trong lớp học với những màu sắc sinh động và ngộ nghĩnh Môi trường có không gian, cách sắp xếp phù hợp, gần gũi, quen thuộc với cuộc sống thực hàng ngày của trẻ;
Trang 10Khi thiết kế các góc hoạt động trong lớp cần chú ý bố trí các góc hoạt động hợp lí Góc hoạt động cần yên tĩnh bố trí xa góc hoạt động ồn ào Các góc hoạt động có
“ranh giới” rõ ràng, có lối đi cho trẻ di chuyển thuận tiện khi liên kết giữa các góc chơi Sắp xếp các góc để giáo viên có thể dễ dàng quan sát, giám sát được toàn bộ hoạt động của trẻ Đồ dùng, đồ chơi, nguyên vật liệu được thay đổi và bổ sung phù hợp với mục tiêu chủ đề, hoạt động và hứng thú của trẻ Có nguyên vật liệu mang tính mở (lá cây, hột hạt…), sản phẩm hoàn thiện, sản phẩm chưa hoàn thiện…Có sản phẩm mua sẵn, sản phẩm cô và trẻ tự làm, sản phẩm của địa phương đặc trưng văn hóa vùng miền
* Môi trường bên ngoài lớp học:
Thực tế ở trường tôi việc xây dựng môi trường lấy trẻ làm trung tâm, cơ sở vật chất chưa được hoàn thiện, đồ dùng đồ chơi chưa phong phú Sân chơi mới được tạo, cảnh quan môi trường còn nghèo nàn, chưa có đồ dùng phong phú Sân thực hành còn chật hẹp Vì vậy tôi đã tiến hành cho xây dựng môi trường trồng cây xanh, tạo vườn hoa cây cảnh, làm đồ dùng tự tạo bằng nguyên vật liệu đã qua sử dụng như lốp xe, thùng nhựa, vỏ chai các loại, một số lát gỗ Để tạo cảnh quan môi trường sử dụng trong giờ học
Xây dựng môi trường giáo dục trong trường mầm non không chỉ ở trong nhóm, lớp mà phải được tiến hành ngoài khuôn viên trường học
Môi trường vườn hoa cây cảnh các hệ thống đã được trang bị trong sân trường thực hiện theo từng chủ đề giáo viên phải biết tận dụng, khai thác, bổ sung các thiết
bị, đồ dùng để tổ chức hoạt động ngoài trời cho trẻ
Sắp xếp, bố trí tạo khoảng không gian phù hợp cho các khu vực hoạt động
ngoài trời dựa vào diện tích sân chơi dựa trên tổng diện tích của trường, giáo viên
có thể quy định khoảng không gian hoạt động trong mỗi chủ đề cho trẻ ở các độ tuổi
Tận dụng các loại cây xanh tạo bóng mát phổ biến có thực ở địa phương để trẻ
dể nhận biết, màu sắc đa dạng và gần gũi với cuốc sống thực của trẻ từ đó giúp trẻ phát triển khả năng nói Tiếng Việt một cách lưu loát hơn
Đồ chơi trong sân trường đa dạng: đu quay, cầu trượt, bập bênh, xích đu…phù hợp với độ tuổi, vị trí Ví dụ: trẻ nhà trẻ nên có đồ chơi riêng: cầu trượt đa năng, bập bênh, thú nhún, xe đạp …đồ chơi được sắp xếp hợp lý, đảm bảo an toàn khi trẻ chơi
Giải pháp 2: Cung cấp vốn tiếng Việt cho trẻ thông qua các hoạt động
Trong tất cả các giờ học tôi đều chỉ đạo cho giáo viên phải có hình ảnh đập vào mắt trẻ trò chuyện và đặt câu hỏi giáo viên luôn khuyến khích trẻ nói và trả lời
cô bằng tiếng Việt