MỨC ĐỘ CẦN ĐẠT: - Hiểu được nhu cầu nghị luận trong đời sống và đặc điểm chung của văn bản nghị luận.. - Bước đầu biết cách vận dụng những kiến thức về văn nghị luận vào đọc - hiểu văn
Trang 1TẬP LÀM VĂN:
TÌM HIỂU CHUNG VỀ VĂN NGHỊ LUẬN
( tiếp )
I MỨC ĐỘ CẦN ĐẠT:
- Hiểu được nhu cầu nghị luận trong đời sống và đặc điểm chung của văn bản nghị luận.
- Bước đầu biết cách vận dụng những kiến thức về văn nghị luận vào đọc - hiểu văn
bản
II TRỌNG TÂM KIẾN THỨC, KĨ NĂNG:
1 Kiến thức:
- Khái niệm văn bản nghị luận
- Nhu cầu nghị luận trong đời sống
- Những đặc điểm chung của văn bản nghị luận
2 Kĩ năng:
a Kỹ năng chuyên môn:
- Nhận biết văn bản nghị luận khí đọc sách báo, chuẩn bị để tiếp tục tìm hiểu sâu kĩ hơn kiểu văn bản
quan trọng này
b Kỹ năng sống:
Trang 2- Suy nghĩ phê phán, sáng tạo: phân tích bình luận và đưa ra ý kiến cá nhân về đặc điểm
bố cục,
phương pháp làm bài văn nghị luận
- Ra quyết định lựa chọn : lựa chọ cách lập luận, lấy dẫn chứng khi tạo lập và giao tiếp hiệu quả bằng
văn nghị luận
3 Thái độ:
- Thấy được tầm quan trọng của thể loại văn nghị luận
III PHƯƠNG PHÁP:
- Vấn đáp kết hợp thực hành, thảo luận nhóm
IV TIẾN TRÌNH DẠY HỌC:
1 Ổn định :
2 Kiểm tra bài cũ Kiểm tra việc soạn bài của hs
3 Bài mới :
HĐ2 Hình thành kiến mới (20 phút)
Hoạt động của thầy-trò Nội dung kiến thức
*Hs thảo luận câu hỏi trong phần I.1 A- Tìm hiểu bài:
Trang 3-Trong đ.s em có thường gặp các v.đề và câu
hỏi kiểu như dưới đây không: Vì sao em đi học
? Vì sao con ng cần phải có bạn ? Theo em như
thế nào là sống đẹp ? Trẻ em hút thuốc lá là tốt
hay xấu, lợi hay hại ? (Trong đ.s ta vẫn thường
gặp n v.đề như đã nêu ra).
-Hãy nêu thêm các câu hỏi về n v.đề tương tự ?
-Gặp các v.đề và câu hỏi loại đó, em có thể trả
lời bằng các kiểu văn bản đã học như kể
chuyện, miêu tả, biểu cảm hay không ? Hãy
giải thích vì sao ? (Không- Vì bản thân câu hỏi
phải trả lời bằng lí lẽ,phải sd khái niệm mới
phù hợp).
-Để trả lời n câu hỏi như thế, hàng ngày trên
báo chí, qua đài phát thanh, truyền hình, em
thường gặp n kiểu văn bản nào ? Hãy kể tên 1
vài kiểu văn bản mà em biết
-Trong đời sống ta thg gặp văn nghị luận dưới
n dạng nào
+Hs đọc văn bản: Chống nạn thất học
-Bác Hồ viét bài này để nhằm mục đích gì ?
(Bác nói với dân: trong những việc cần làm
ngay là nâng cao dân trí)
-Để thực hiện mục đích ấy, bài viết nêu ra n ý
I-Nhu cầu nghị luận và văn bản nghị luận:
1-Nhu cầu nghị luận:
-Kiểu văn bản nghị luận như: Nêu gương sáng trong h.tập và
LĐ
N sự kiện xảy ra có liên quan đến đ.s
Tình trạng vi phạm luật trong xây dựng, sd đất, nhà
⇒Trong đời sống, ta thg gặp văn nghị luận dưới dạng các ý kiến nêu ra trong cuộc họp, các bài xã luận, bình luận, bài phát biểu ý kiến trên báo chí,
2-Thế nào là văn nghị luận:
*Văn bản: Chống nạn thất học
a-Luận điểm:
+Mọi ng VN phải hiểu biết q.lợi và bổn phận của mình +Có k.thức mới có thể tham gia vào công việc XD nc nhà b-Lí lẽ:
-Tình trạng thất học, lạc hậu
Trang 4kiến nào ? Những ý kiến ấy được diễn đạt
thành n luận điểm nào?
-Để ý kiến có sức thuyết phục, bài viết đã nêu
lên n lí lẽ nào ? Hãy liệt kê n lí lẽ ấy ?
-Tác giả có thể thực hiện mục đích của mình
bằng văn tự sự, miêu tả, biểu cảm không ? Vì
sao ? (V.đề này không thể thực hiện bằng văn
tự sự, miêu tả, biểu cảm Vì những kiểu văn
bản này không thể diễn đạt được mục đích của
ng viết).
-Vậy v.đề này cần phải thực hiện bằng kiểu
văn bản nào
-Em hiểu thế nào là văn nghị luận ?
+Gv: Những tư tưởng, q.điểm trong bài văn
nghị luận phải hướng tới giải quyết n v.đề
đặt ra trong đ.s thì mới có ý nghĩa.
III- HĐ3 Tổng kết (3 phút)
-Thế nào là văn bản nghị luận?
trước CM/8 do ĐQ gây nên -Đ.kiện trước hết cần phải có
là n.dân phải biết đọc, biết viết mới thanh toán được nạn dốt nát, lạc hậu
-Việc “chống nạn thất học” có thể thực hiện được vì n.dân ta rất yêu nước và hiếu học c-Không dùng văn tự sự, miêu
tả, biểu cảm
Phải dùng văn nghị luận
⇒Văn nghị luận: là văn được viết ra nhằm xác lập cho ng đọc, ng nghe 1 tư tưởng, q.điểm nào đó Muốn thế văn nghị luận phải có luận điểm rõ ràng, có lí lẽ, d.chứng thuyết phục
II-Tổng kết:( Ghi nhớ
Sgk/trang9)
B-Luyện tập:
Bài1- Cần tạo ra thói quen tốt trong đời sống xã hội.
a-Đây là bài văn nghị luận
Vì ngay nhan đề của bài đã có t.chất nghị luận
b-Tác giả đề xuất ý kiến: Tạo
Trang 5-Hs đọc ghi nhớ.
IV- HĐ4 Luyệntập (10 phút)
+Hs đọc bài văn
-Đây có phải là bài văn nghị luận không ? Vì
sao ?
-Tác giả đề xuất ý kiến gì ? Những dòng câu
nào thể hiện ý kiến đó ?
-Để thuyết phục ng đọc, tác giả nêu ra n lí lẽ và
dẫn chứng nào ?
-Em có nhận xét gì về n lí lẽ và d.chứng mà tác
giả đưa ra ở đây ? (Lĩ lẽ đưa ra rất thuyết
phục, d.chứng rõ ràng, cụ thể).
-Bài nghị luận này có nhằm giải quyết v.đề có
trong thực tế hay không ?
-Em hãy tìm hiểu bố cục của bài văn trên ?
+Hs đọc văn bản: Hai biển hồ
-Văn bản em vừa đọc là văn bản tự sự hay nghị
luận ?
V-HĐ5 Đánh giá (5 phút)
- Văn nghị luận được viết ra nhằm mục đích
nên thói quen tốt như dậy sớm, luôn đúng hẹn, luôn đọc sách, bỏ thói quen xấu như hay cáu giận, mất trật tự, vứt rác bừa bãi,
-Lĩ lẽ: Thói quen xấu dễ nhiễm, tạo thói quen tốt rất khó Nhưng mỗi ng, mỗi g.đình hãy tự xem xét lại mình
để tạo ra nếp sống đẹp, văn minh cho XH
-Dẫn chứng: thói quen gạt tàn bừa bãi ra nhà, thói quen vứt rác bừa bãi
c-Bài nghị luận g.quyết v.đề rất thực tế, cho nên mọi ng rất tán thành
Bài2-Bố cục: 3 phần.
-MB: Tác giả nêu thói quen tốt
và xấu, nói qua vài nét về thói quen tốt
-TB: Tác giả kể ra thói quen xấu cần loại bỏ
-KB: Nghị luận về tạo thói quen tốt rất khó, nhiiễm thói quen xấu thì dễ, cần làm gì để tạo nếp sống văn minh
Trang 6-Văn nghị luận có gì khác so với văn miêu tả,
tự sự và biểu cảm?
VI-HĐ6 Dặn dò (2 phút)
-VN học bài
-Soạn bài “Tục ngữ về con người và xã hội”
câu hỏi 1, 2, 3, 4
Bài3- Hai biển hồ.
-Là văn bản tự sự để nghị luận Hai cái hồ có ý nghĩa tượng trưng, từ đó mà nghĩ đến 2 cách sống của con người
*************************************************