Bài 19-Tiết 2 Tiếng Việt: CÂU RÚT GỌN A-Mục tiêu bài học: -Hs nắm được cách rút gọn câu, hiểu được tác dụng của câu rút gọn.. -Những điều cần lưu ý: Câu rút gọn có thể làm cho văn bản t
Trang 1Bài 19-Tiết 2 Tiếng Việt: CÂU RÚT GỌN
A-Mục tiêu bài học:
-Hs nắm được cách rút gọn câu, hiểu được tác dụng của câu rút gọn
-Có kĩ năng dùng câu rút gọn cho phù hợp với hoàn cảnh giao tiếp
B-Chuẩn bị:
-Đồ dùng: Bảng phụ
-Những điều cần lưu ý: Câu rút gọn có thể làm cho văn bản trở nên cộc lốc, khiếm nhã Vì vậy, khi thực hiện thao tác này cần phải tính đến tình huống giao tiếp cụ thể để tránh n t.dụng tiêu cực mà câu rút gọn có thể gây ra
C-Tiến trình tổ chức dạy – học:
I-ổn định tổ chức:
II-Kiểm tra:
Đặt một câu đơn bình thường và phân tích cấu trúc câu ?
III-Bài mới:
Câu thường có những thành phần chính nào ? (2 thành phần chính: CN và VN)
Có n câu chỉ có 1 thành phần chính hoặc không có thành phần chính mà chỉ có thành phần phụ Đó là câu rút gọn – Bài hôm nay chúng ta sẽ tìm hiểu về loại câu này
Hoạt động của thầy-trò Nội dung kiến thức
Trang 2-Hs đọc vd (Bảng phụ).
-C.tạo của 2 câu ở vd1 có gì khác
nhau?
(Câu b có thêm từ chúng ta)
-Từ chúng ta đóng vai trò gì trong câu?
(làm CN)
-Như vậy 2 câu này khác nhau ở chỗ
nào ? (Câu a vắng CN, câu b có CN)
-Tìm những từ ngữ có thể làm CN
trong câu a ? (Chúng ta, chúng em,
người ta, người VN)
-Theo em, vì sao CN trong câu a được
lược bỏ ? Lược bỏ CN nhằm làm cho
câu gọn hơn, nhưng vẫn có thể hiểu
được)
-Hs đọc ví dụ
-Trong n câu in đậm dưới đây, thành
phần nào của câu được lược bỏ ? Vì
sao ?
-Thêm n từ ngữ thích hợp vào các câu
in đậm để chúng được đầy đủ nghĩa ?
-Tại sao có thẻ lược như vậy ? (Làm
cho câu gọn hơn, nhưng vẫn đảm bảo
lượng thông tin truyền đạt)
I-Thế nào là rút gọn gọn:
*Ví dụ1:
a-Học ăn, học nói, học gói, học mở
b-Chúng ta học ăn, học nói, học gói, học mở
*Ví dụ2:
a, Hai ba người đuổi theo nó Rồi ba bốn người, sáu bảy người ->lược CN.
->Rồi ba bốn người, sáu bảy người /
đuổi theo nó
b, -Bao giừ cậu đi Hà Nội ?
-Ngày mai ->lược cả CN và VN.
->Ngày mai, tớ / đi Hà Nội
Trang 3-Thế nào là câu rút gọn ? (Câu rút gọn:
là câu đã được lược bỏ 1 số thành phần
của câu, nhưng người đọc, người nghe
vẫn hiểu)
-Rút gọn câu để nhằm mục đích gì ?
(làm cho câu gọn hơn, thông tin nhanh,
tránh lặp từ )
-Hs đọc ghi nhớ1
-Hs đọc ví dụ (bảng phụ)
-Những câu in đậm thiếu thành phần
nào ? (thiếu CN)
-Có nên rút gọn câu như vậy không ?
Vì sao ? (Không nên rút gọn như vậy,
vì rút gọn như vậy sẽ làm cho câu khó
hiểu )
-Hs đọc ví dụ
-Em có nhận xét gì về câu trả lời của
người con ? (Câu trả lời của người con
chưa được lễ phép)
-Ta cần thêm n từ ngữ nào vào câu rút
gọn dưới đây để thể hiện thái độ lễ
phép ? (ạ, mẹ ạ)
-Khi rút gọn câu cần chú ý gì ?
-Hs đọc ghi nhớ2
*Ghi nhớ: sgk (15 )
II-Cách dùng câu rút gọn:
*Ví dụ:
1, Sáng chủ nhật, trong em tổ chức cắm trại Sân trong thật đông vui
Chạy loăng quăng Nháy dây Chơi kéo co
->Thiếu CN – làm cho câu khó hiểu
2, -Mẹ ơi, hôm nay con được điểm 10
-Con ngoan quá ! Bài nào được điểm 10 thế ?
-Bài kiểm tra toán.
Trang 4-Trong các câu tục ngữ sau, câu nào là
câu rút gọn ?
-Những thành phần nào của câu được
rút gọn ? Rút gọn như vậy để làm gì ?
-Em hãy thêm CN vào 2 câu tục ngữ
trên ? (Câu b: chúng ta, câu c: người)
-Hs thảo luận theo 2 dãy, mỗi dãy 1
phần
-Hãy tìm câu rút gọn trong các ví dụ
dưới đây ?
-Khôi phục n thành phần câu rút gọn ?
-Cho biết vì sao trong thơ, ca dao
thường có nhiều câu rút gọn như vậy ?
*Ghi nhớ2: sgk (16 ).
II-Luyện tập:
1-Bài 1 (16 ):
b-Ăn quả nhớ kẻ trồng cây
c-Nuôi lợn ăn cơm nằm, nuôi tằm ăn cơm đứng
->Rút gọn CN – Làm cho câu ngắn gọn, thông tin nhanh
2-Bài 2 (16 ):
a-Tôi bước tới
Tôi thấy cỏ cây lom khom lác đác Tôi như con quốc con gia gia
Tôi dừng chân
Tôi cảm thấy chỉ có một mảnh
->Những câu trên thiếu CN, câu cuối thiếu cả CN và VN chỉ có thành phần phụ ngữ
b-Thiếu CN (trừ câu 7 là đủ CV ,
Trang 5VN ).
-Người ta đồn rằng Quan tướng cưỡi ngựa Người ta ban khen Người ta ban cho Quan tướng đánh giặc Quan tướng xông vào Quan tướng trở về gọi mẹ
->Làm cho câu thơ ngắn gọn, xúc tích, tăng sức biểu cảm
IV-Hướng dẫn học bài:
-Học thuộc ghi nhớ, làm bài 3,4 (17,18 )
-Đọc bài: Câu đặc biệt
D-Rút kinh nghiệm: