MỨC ĐỘ CẦN ĐẠT: - Hiểu thế nào là rút gọn câu và tác dụng của việc rút gọn câu.. - Biết cách sử dụng câu rút gọn trong nói và viết.. CÁC PHƯƠNG TIỆN DẠY HỌC TÍCH CỰC CÓ THỂ SỬ DỤNG: -
Trang 1RÚT GỌN CÂU
I MỨC ĐỘ CẦN ĐẠT:
- Hiểu thế nào là rút gọn câu và tác dụng của việc rút gọn câu.
- Nhận biết được câu rút gọn trong văn bản.
- Biết cách sử dụng câu rút gọn trong nói và viết
II TRỌNG TÂM KIẾN THỨC, KĨ NĂNG, THÁI ĐỘ:
1 Kiến thức:
- Khái niệm câu rút gọn
- Tác dụng của việc rút gọn câu
- Cách dùng câu rút gọn
2 Kĩ năng:
a Kỹ năng chuyên môn
- Nhận biết phân tích câu rút gọn
- Rút gọn câu phù hợp với hoàn cảnh giao tiếp
b Kỹ năng sống
- Ra quyết định lựa chọn cách sử dụng các loại câu rút gọn theo những mục đích giao tiếp
cụ thể của bản thân
Trang 2- Giao tiếp: trình bày suy nghĩ ý tưởng trao đổi về rút gon câu
3 Thái độ:
- Dùng câu rút gọn đúng hoàn cảnh nâng cao hiệu quả giao tiếp khi cần thiết
III CÁC PHƯƠNG TIỆN DẠY HỌC TÍCH CỰC CÓ THỂ SỬ DỤNG:
- Phân tích tình huống mẫu để hiểu cách dùng câu
- Động não : suy nghĩ, phân tích các ví dụ để rút ra những bài học thiết thực về giữ gìn
sự trong sáng trong
sử dụng câu tiếng Việt
- Thực hành có hướng dẫn
- Học theo nhóm trao đổi phân tích
IV PHƯƠNG PHÁP:
- Vấn đáp kết hợp thực hành, thảo luận nhóm
V TIẾN TRÌNH DẠY HỌC:
1 Ổn định :
2 Kiểm tra bài cũ :- Kiểm tra việc chuẩn bị bài của hs
3 Bài mới : GV giới thiệu bài
- Trong c/s hàng ngày trong khi nói hoặc viết chúng ta nhiều khi dùng câu rút gọn nhưng chúng ta không biết Vậy câu rút gọn là gì ? rút gọn như thế nào và có tác dụng gì ? Hôm nay, cô cùng các em sẽ đi tìm hiểu
Trang 3* HOẠT ĐỘNG 1: Tìm hiểu Thế
nào là câu rút gọn ? Cách dùng
câu rút gọn.
? Qua phân tích vd em hiểu thế nào
là câu rút gọn ? ( sgk)
? Rút gọn như thế có tác dụng gì ?
? Em hãy lấy cho cô một vài câu
rút gọn mà chúng ta đã học trong
các vb trước ?
- HS: Đọc vd trong sgk
? Những từ in đậm trong vd thiếu
thành phần nào ? có thể rút gọn câu
như vậy không ? Vì sao ?
- HS: Rút gọn thành phần chủ ngữ
- Không nên rút gọn câu như vậy vì
trong trường hợp này nội dung câu
không được thông báo đầy đủ
Người nghe chưa hiểu rõ ai “chạy
loăng quăng, ai nhảy dây, ai chơi
kéo co
? Trong vd 2 cần thêm những từ
ngữ nào vào câu rút gọn in đậm để
I TÌM HIỂU CHUNG
1 Thế nào là câu rút gọn ?
a Xét vd.
a Học ăn…………
b.Chúng ta………
=> Là lời khuyên chung cho tất cả mọi người
b Kết luận: Ghi nhớ.
- Là lược bỏ một số thành phần của câu mà vẫn hiểu được ý nghĩa của nó
* Tác dụng :
- Làm cho câu gọn hơn, thông tin nhanh hơn, tránh được lặp từ
- Ngụ ý hành động đặc điểm nói ở trong câu là của chung mọi người
2 Cách dùng câu rút gọn:
+ Không làm cho người nghe, người đọc hiểu sai hoặc hiểu không đầy đủ nội dung câu nói
+ Không biến câu nói thành 1 câu cộc lốc khiếm nhã
*Ghi nhớ : sgk/15,16
Trang 4thể hiện được thái độ lễ phép ?
- HS: Thưa mẹ … ạ !
? Từ hai bài tập trên, hãy cho biết
khi rút gọn câu cần chú ý những
điều gì ?( ghi nhớ sgk)
- Hs: Đọc ghi nhớ sgk
? Thiếu thành phần nào?có thể rút
gọn như vậy không?vì sao?
*HOẠT ĐỘNG2: Hướng dẫn
luyện tập
1 Bài tập 1:
? Bài tập 1 yêu cầu điều gì ?
- HS: Làm việc độc lập.
- GV: Chốt ghi bảng
2 Bài tập 2:
? Bài tập 2 yêu cầu điều gì ?
- HS: Làm việc độc lập.
- GV: Chốt ghi bảng
3 Bài tập 3:
? Bài tập 3 yêu cầu điều gì ?
- HS: Thảo luận trình bày bảng.
- GV: Chốt
II LUYỆN TẬP :
Bài tập 1: Những câu rút gọn là “
- b, c hai câu đều lược bỏ chủ ngữ Rút gọn như vậy làm cho cách nói của câu tục ngữ trở nên cô đọng, súc tích hơn, làm cho thông tin được nhanh hơn và có ý nhắc chung mọi người
Bài Tập 2 :
a Tôi bước tới …
- ( thấy ) cỏ cây ;…… lom khom …….;
……lác đác ………
- ( Tôi như ) con quốc quốc đau lòng nhớ nước
- ……… Cái gia gia mỏi miệng thương nhà
- ( Tôi ) dừng chân ……
b - Thiên hạ đồn rằng …
- Vua khen …
Trang 51 Bài tập 4:
? Bài tập 4 yêu cầu điều gì ?
- HS: Thảo luận trình bày bảng.
- GV: Chốt ghi bảng
- Vua ban …
- Quan tướng …
- Quan tướng ……
+ Trong thơ ca thường gặp rất nhiều câu rút gọn vì thơ,ca chuộng lối diễn đạt súc tích, vả lại số chữ 1 dòng rất hạn chế
Bài tập 3:
+ Vì : Cậu bé khi trả lời người khách, đã dùng câu rút gọn khiến người khác hiểu sai
ý nghĩa + Qua bài này cần rút ra được bài học : phải cẩn thận khi dùng câu rút gọn, vì dùng câu rút gọn không đúng chỗ sẽ gây ra hiểu lầm
Bài tập 4 : Trong truyện việc dùng câu
rút gọn của anh phàm ăn đều có tác dụng gây cười và phê phán , Vì rút gọn đến mức không hiểu được và rất thô
VI CỦNG CỐ, DẶN DÒ,HƯỚNG DẪN TỰ HỌC
- Thế nào là câu rút gọn ?
- Rút gọn như vậy có tác dụng gì ?
- Khi rút gọn câu chúng ta cần chú ý những điều gì ?
- Học thuộc ghi nhớ
- Làm hết bài tập còn lại :
- Soạn bài tiếp theo” Đặc điểm của văn nghị luận”
Trang 6VII RÚT KINH NGHIỆM
………
………
……….………
******************************************************