Kiến thức: - Hiểu thế nào là rút gọn câu, tác dụng của việc rút gọn câu.. - Nhận biết được câu rút gọn trong văn bản - Biết cách sử dụng câu rút gọn.. Tổ chức các hoạt động dạy và học:
Trang 1BÀI 19 - TIẾT 78- TV: RÚT GỌN CÂU
A-Mục tiêu bài học:
1 Kiến thức:
- Hiểu thế nào là rút gọn câu, tác dụng của việc rút gọn câu
- Nhận biết được câu rút gọn trong văn bản
- Biết cách sử dụng câu rút gọn
2 Kĩ năng:
- Nhận biết và phân tích câu rút gọn
- Rút gọn câu phù hợp với hoàn cảnh giao tiếp
3 Thái độ:
- Biết cách sử dụng rút gọn câu trong khi nói và viết
B-Chuẩn bị:
- GV: TLTK, giáo án
- HS: soạn bài theo câu hỏi SGK
C-Tiến trình tổ chức dạy – học:
1 - Ổn định tổ chức:
2- Kiểm tra: Đặt một câu đơn bình thường và phân tích cấu trúc câu ?
3 Tổ chức các hoạt động dạy và học:
Hoạt động 1: KĐ-GT: Câu thường có những thành phần chính nào ? (2 thành phần chính: CN và VN).Có
những câu chỉ có 1 thành phần chính hoặc không có thành phần chính mà chỉ có thành phần phụ Đó là câu rút gọn – Bài hôm nay chúng ta sẽ tìm hiểu về loại câu này
Trang 2*Hoạt động 2 Tìm hiểu kiến thức
H: Đọc VD- SGK
G? Cấu tạo của 2 câu ở VD 1 có gì khác
nhau?
H: Câu b có thêm từ chúng ta.
G:? Từ chúng ta đóng vai trò gì trong
câu?
H: làm CN
G: ? Như vậy 2 câu này khác nhau ở chỗ
nào
H: Câu a vắng CN, câu b có CN.
G:? Tìm những từ ngữ có thể làm CN
trong câu a ?
H:Chúng ta, chúng em, người ta, người
VN
G:? Theo em, vì sao CN trong câu a
được lược bỏ ?
H: Lược bỏ CN nhằm làm cho câu gọn
hơn, nhưng vẫn có thể hiểu được
H: Đọc ví dụ.
G: ? Trong những câu in đậm dưới đây,
thành phần nào của câu được lược bỏ ?
Vì sao ?
? Thêm những từ ngữ thích hợp vào các
câu in đậm để chúng được đầy đủ
nghĩa ?
I-Thế nào là rút gọn câu:
1 Ví dụ:
*Ví dụ 1:
a-Học ăn, học nói, học gói, học mở b-Chúng ta học ăn, học nói, học gói, học mở
- Câu a vắng CN, câu b có CN
- Những từ ngữ có thể làm CN trong câu a : Chúng ta, chúng em, người ta, người VN
=> Vì câu tục ngữ là lời khuyên chung cho tất cả mọi người, là lời nhắc nhở mang tính đạo lý truyền thống của dân tộc VN
*Ví dụ 2:
a, Hai ba người đuổi theo nó Rồi ba
bốn người, sáu bảy người ->lược
VN
->Rồi ba bốn người, sáu bảy người /
đuổi theo nó
b, -Bao giờ cậu đi Hà Nội ?
-Ngày mai ->lược cả CN và VN.
Trang 3H: TL
G:? Tại sao có thể lược như vậy ?
H: Làm cho câu gọn hơn, nhưng vẫn
đảm bảo lượng thông tin truyền đạt
G:? Thế nào là câu rút gọn ?
H: Câu rút gọn: là câu đã được lược bỏ
1 số thành phần của câu, nhưng người
đọc, người nghe vẫn hiểu.
G: Rút gọn câu để nhằm mục đích gì ?
H: làm cho câu gọn hơn, thông tin
nhanh, tránh lặp từ
H: Đọc ghi nhớ
H: Đọc ví dụ SGK
G:? Những câu in đậm thiếu thành phần
nào ?
H: thiếu CN.
G:? Có nên rút gọn câu như vậy không ?
Vì sao ?
H: Không nên rút gọn như vậy, vì rút
gọn như vậy sẽ làm cho câu khó hiểu
H: Đọc ví dụ.
G:? Em có nhận xét gì về câu trả lời của
người con ?
H: Câu trả lời của người con chưa được
->Ngày mai, tớ / đi Hà Nội
*Ghi nhớ: sgk (15 ).
II-Cách dùng câu rút gọn:
*Ví dụ:
1, Sáng chủ nhật, trong em tổ chức cắm trại Sân trong thật đông vui
Chạy loăng quăng Nhảy dây Chơi kéo co
->Thiếu CN – làm cho câu khó hiểu
2, -Mẹ ơi, hôm nay con được điểm 10 -Con ngoan quá ! Bài nào được điểm 10 thế ?
-Bài kiểm tra toán.
Trang 4lễ phép
G: ? Ta cần thêm những từ ngữ nào vào
câu rút gọn dưới đây để thể hiện thái độ
lễ phép ?
H: (ạ, mẹ ạ).
G:? Khi rút gọn câu cần chú ý gì ?
H: Đọc ghi nhớ.
*Hoạt động 3: Luyện tập:
G: Trong các câu tục ngữ sau, câu nào là
câu rút gọn ?
-Những thành phần nào của câu được rút
gọn ? Rút gọn như vậy để làm gì ?
-Em hãy thêm CN vào 2 câu tục ngữ trên
? H: Câu b: chúng ta, câu c: người.
H: thảo luận theo 2 dãy, mỗi dãy 1
phần
G: Hãy tìm câu rút gọn trong các ví dụ
dưới đây ?
-Khôi phục những thành phần câu rút
gọn ?
*Ghi nhớ: sgk (16 ).
II-Luyện tập:
1-Bài 1 (16 ):
b-Ăn quả nhớ kẻ trồng cây
c-Nuôi lợn ăn cơm nằm, nuôi tằm ăn cơm đứng
->Rút gọn CN – Làm cho câu ngắn gọn, thông tin nhanh
2-Bài 2 (16 ):
a-Tôi bước tới
Tôi thấy cỏ cây lom khom lác đác
Tôi như con quốc con gia gia Tôi dừng chân
Tôi cảm thấy chỉ có một mảnh ->Những câu trên thiếu CN, câu cuối thiếu cả CN và VN chỉ có thành phần phụ ngữ
Trang 5-Cho biết vì sao trong thơ, ca dao thường
có nhiều câu rút gọn như vậy ?
b-Thiếu CN (trừ câu 7 là đủ CV ,
VN )
-Người ta đồn rằng Quan tướng cưỡi ngựa Người ta ban khen Người ta ban cho Quan tướng đánh giặc Quan tướng xông vào Quan tướng trở về gọi mẹ
->Làm cho câu thơ ngắn gọn, xúc tích, tăng sức biểu cảm
Hoạt động 4 Củng cố: Gv cùng Hs khái quát nội dung bài học
Hoạt động 5.Dặn dò- HDTH: -Học học thuộc ghi nhớ, làm BT 3,4-SGK
- Soạn bài: Đặc điểm của VB NL
Rút kinh nghiệm:
***********************************