BÀI 7: QUAN HỆ TỪA.MỤC TIÊU CẦN ĐẠT HS: Nắm khái niệm quan hệ từ, chức năng của quan hệ từ trong câu, các loại quan hệ từ … Có kỹ năng nhận biết quan hệ từ trong câu và sử dụng quan hệ t
Trang 1BÀI 7: QUAN HỆ TỪ
A.MỤC TIÊU CẦN ĐẠT
HS: Nắm khái niệm quan hệ từ, chức năng của quan hệ từ trong câu, các loại quan
hệ từ … Có kỹ năng nhận biết quan hệ từ trong câu và sử dụng quan hệ từ đúng và biểu cảm
Ra quyết định: lựa chon cách sử dụng Qht phù hợp với thực tiễn giao tiếp của bản thân
Giao tiếp: Trình bày suy nghĩ, ý tưởng, thảo luận và chia sẻ quan điểm cá nhân về cách
sử dụng quan heọ tửứ
B CÁC PH ƯƠNG PHÁP/ KĨ THUẬT DẠY HỌC TÍCH CỰC
1 Phân tích tình huống mẫu để hiểu cấu tạo và cách dùng quan hệ từ
2 Thực hành có hướng dẫn: sử dụng quan hệ từ theo những tình huống cụ thể
3 Động não: suy nghĩ, phân tích các ví dụ trong dùng quan hệ từ
GV: Nghiên cứu sách giáo khoa, đọc tài liệu tham khảo, bảng phụ
HS: Đọc trước bài ở nhà
C.
TIẾN TRÌNH LÊN LỚP
1 Ổn định
2 Kiểm tra bài cũ
? Từ Hán Việt có mấy loại? Sử dụng từ Hán – Việt tạo sắc thái gì?
3 Bài mới
I Thế nào là quan hệ từ
1.Ví dụ:
Trang 2GV: Treo bảng phụ.
Dựa vào kiến thức đã học ở bậc tiểu học, hãy xác định quan hệ từ trong những câu dưới đây?
a Đồ chơi của chúng tôi chẳng có nhiều
b Hùng vương thứ 18 có 1 người con gái tên là Mị Nương, người đẹp như hoa, tính nết hiền dịu
c Bởi tôi ăn uống điều độ và làm việc có chừng mực nen tôi chóng lớn lắm
? Các quan hệ từ nói trên liên kết với những từ ngữ hay những câu nào với nhau?
Nêu ý nghĩa của mỗi quan hệ từ?
- “Của" nối với phụ ngữ “chúng tôi" với danh từ trung tâm “Đồ chơi" của cụm từ danh từ – bởi quan hề sở hữu
- “Như" nối bổ ngữ với trung tâm - chỉ quan hệ so sánh
- “Bởi - nên" nối 2 vế của câu ghép - chỉ quan hệ nguyên nhân – kết quả
? Cách dùng “ Bởi – nên" có gì khác so với cách dùng từ “Của", “như".
- Nối vế câu “ Bởi – nên"
GV: Cho HS xét tiếp VD:
VD: Mẹ thường nhân lúc con ngủ mà làm vài việc riêng của mình Nhưng hôm nay
mẹ không tập trung được vào việc gì cả
? Từ những có ý nghĩa gì?
- Liên kết giữa câu nọ với câu kia đồng thời biểu thị ý nghĩa đối lập
? Qua phân tích VD trên em hãy cho biết quan hệ từ dùng để làm gì?
- Quan hệ từ dùng để biểu thị các ý nghĩa quan hệ như sở hữu, so sánh nhân quả ( Liên kết câu nọ với câu kia ) … giưũa các bộ phận của câu hay giữa câu với câu trong đoạn văn
GV: Cho bài tập để học sinh làm
BT: Tìm quan hệ từ trong bài “ Bánh trôi nước “ Của HXH
Trang 3Các quan hệ từ liên kết những từ ngữ hay nhiều câu nào với nhau Nêu ý nghĩa quan hệ
từ đó?
- Với: Bảy nổi ba chìm … nước non - Quan hệ sở hữu
- Mà: Nối câu trước với câu cuối - Quan hệ bổ sung
* Ghi nhớ 1 SGK
2 Sử dụng quan hệ từ:
? Trong các trường hợp dưới đay, trường hợp nào bắt buộc có quan hệ từ, trường
hợp nào không bắt buộc
- Các câu bắt buộc: b,d,g,h
? Vậy nếu bỏ quan hệ từ ở các câu: b,d,g,h thì có được không? Tại sao câu văn đổi nghĩa hoặc không rõ nghĩa?
- VD: Làm việc ở nhà khác làm việc nhà
- Bỏ quan hệ từ làm cho các câu sau không rõ nghĩa:
+ Nó đến trường xe đạp
+ Lòng tin nhân dân
GV: Trường hợp trên bắt buộc dùng quan hệ từ ở câu a, c, e, i không? Tại sao?
- Không cần bắt buộc ở câu đó bởi vì không có quan hệ từ thì nghĩa của câu không thay đổi
? Vậy sử dụng quan hệ từ khi nào?
- Khi nói hoặc viết, có những trường hợp bắt buộc phải dùng quan hệ từ, đó là những trường hợp nếu không dùng thì câu văn đổi nghĩa hoặc không rõ nghĩa Bên cạnh
đó, cũng có trường hợp không bắt buộc dùng quan hệ từ (Dùng cũng được, không dùng cũng được)
- Nếu - thì, vì - nên, tuy - nhưng, hễ - thì, sở - dĩ … là vì
? Đặt câu có các cặp quan hệ từ trên?
HS: Đặt
Trang 4GV: Đó là 1 số quan hệ từ được dùng thành cặp.
? Nhận xét ý nghĩa của quan hệ từ “Với" trong các câu sau:
- Nó với tôi đều quê ở Hà Tây
- Nó nói với tôi rằng nó quê ở Hà Tây
- Nó bảo tôi với giọng thân tình
a “Với" như “Và"
b “Với tôi rằng" như “Cho tôi biết" hoặc “để tôi biết rằng"
c “Với" bằng “Rằng"
? Vậy bài học hôm nay ta cần ghi nhớ điều gì?
2.Kết luận:* Cho HS đọc ghi nhớ SGK
Cho học sinh đọc
III Luyện tập:
1 Tìm các quan hệ từ trong đoạn trích văn bản “Cổng trường … ra" từ “Vào
đêm trước thức dậy cho kịp giờ"
? Vậy để tìm được cho chính xác quan hệ từ ta phải làm gì?
- Cần đọc kỹ văn bản đã cho và dựa vào tác dụng của quan hệ từ để làm bài tập
- QHT: Của, còn, và, như, mà, với, nhưng
+ Quan hệ từ sở hữu: Của
+ QHT so sánh: Như
+ QHT đối tượng: Với
+ QHT đối lập: Mà
+ Liên kết câu: Còn, nhưng
2 Bài tập 2
? Đọc và nêu yêu cầu của bài tập?
Trang 5- Cho HS làm,
3 Bài tập 3 Cho HS lên bảng làm
4 Bài tập 4
? Đọc nêu yêu cầu của bài tập?
GV: Định hướng cho HS nói về nội dung bài: “ Bánh trôi nước “ của HXH
D Củng cố- Dặn dò:
? Bài học hôm nay các em học thêm được từ loại gì? Có tác dụng gì? Sử dụng như
thế nào cho đúng?
HS: Làm bài tập và học bài
E.Rút kinh nghiệm: