Cho đề bài: Loài cây tôi yêu.. Dựa vào bố cục của bài văn biểu cảm, dựa vào yêu cầu của đề bài của các ý đã tìm ra em hãy lập dàn bài văn biểu cảm?. KB: Tình cảm của em với loài cây đó:
Trang 1BÀI 7: LUYỆN TẬP CÁCH LÀM VĂN BẢN BIỂU CẢM
A MỤC TIÊU CẦN ĐẠT
1.Kiến thức: Củng cố kiến thức về văn biểu cảm và các đặc điểm của nó
2 Kỹ năng: Luyện kỹ năng tìm hiểu đề, tìm ý, lập dàn ý và viết bài
Kĩ năngbnhận thức,kĩ năng giao tiếp, kĩ năng làm việc đồng đội,kĩ năng ra quyết định ,tư duy sáng tạo
B CÁC PH ƯƠNG PHÁP/ KĨ THUẬT DẠY HỌC TÍCH CỰC
1 Phân tích tình huống mẫu
2 Thực hành có hướng dẫn:
3 Động não: suy nghĩ, phân tích các ví dụ
GV: Nghiên cứu sách giáo khoa, đọc tài liệu tham khảo, bảng phụ
HS: Đọc trước bài ở nhà
C
TIẾN TRÌNH LÊN LỚP
1 Ổn định
2 Kiểm tra bài cũ
? Các bước làm văn biểu cảm?
3 Bài mới:
I chuẩn bị bài ở nhà: (HS làm ở nhà ).
Cho đề bài: Loài cây tôi yêu
1 Tìm hiểu đề, tìm ý
? Đề bài yêu cầu em viết về điều gì?
- Viết về thái độ và tình cảm đối với 1 loại cây cụ thể
? Tìm từ ngữ quan trong trong đề bài?
Trang 2- Loài cây, em yêu.
? Giải thích yêu cầu của đề qua 3 từ: Loài cây, em, yêu.
- Loài cây: Đối tượng miêu tả là loài cây chứ không phải là loài vật hay con người
- Em: Người viết và chủ thể bày tỏ thái độ, tình cảm
- Yêu: Chỉ cần tập trung khai thác tình cảm tích cực là yêu để nói lên sự gắn bó và cần thiết, ích lợi
2 Lập dàn bài
? Dựa vào bố cục của bài văn biểu cảm, dựa vào yêu cầu của đề bài của các ý đã tìm
ra em hãy lập dàn bài văn biểu cảm?
Cho HS lập dàn bài: GV ghi dàn bài lên bảng
a MB: Nêu loài cây và lý do mà em yêu thích loài cây đó: Gắn bó với tuổi thơ và những suy nghĩ về hình thức
b TB:
- Các đặc điểm gợi cảm của cây: Hình dáng, màu xanh
- Cây trong cuộc sống của con người: Gắn bó, có ích lợi như thế nào
- Cây trong cuộc sống của em: Gắn bó với kỷ niệm tuổi thơ
c KB: Tình cảm của em với loài cây đó: Gắn bó và yêu thương
3 Viết bài văn
- Viết đoạn mở bài: VD viết về cây bàng
a.MB: Có lẽ cây bàng trước cửa nhà tôi là một chứng nhận cho tình cảm gắn bó giữa tôi và Bình Tình bạn chúng tôi lớn lên cùng cây theo năm tháng
Hoặc có bạn viết về cây đa làng mình: Tôi yêu cây đa cổ thụ làng tôi Không biết từ bao đời nay cây đa đã đứng đó, như 1 vệ sỹ oai phong của làng tôi mà tôi rất tự hào
Trang 3GV: Hướng dẫn học sinh cách mở bài qua 1 VD, cho HS đọc bài làm của một số
em, gọi HS khác nhận xét
? Mở bài của bạn đã nêu được loài cây mà bạn yêu thích chưa? Lý do nào mà bạn lại yêu loài cây đó? Tình cảm của bạn với loài cây đó như thế nào?
- Mở bài có đầy đủ các yếu tố đó và cách diễn đạt thì mới hoàn chỉnh
b.TB: GV gọi HS trình bày phần thân bài đã chuẩn bị ở nhà
Yêu cầu: Qua miêu tả, tự sự mà biểu lộ cảm xúc, ý nghĩa 1 cách cụ thể, chi tiết, sâu sắc đảm bảo các ý trong lập dàn bài
VD: Tôi yêu làng Trong tình yêu bao la ấy có tình yêu những mái nhà san sát, lợp mái đỏ bình yên, yêu những vườn đào nở rộ những khi xuân về, yêu những vườn hồng xiêm ửng vàng trái chín … nhưng tôi yêu nhất là cây đa Đó chính là hồn của làng tôi Cây đa làng như chứa đựng bên trong tất cả những gì tinh tuý nhất Tôi không biết cây bao nhiêu tuổi Các cụ bảo khi làng tôi ra đời cũng là lúc cây đa được khai sinh Những buồn vui, khó khăn gian khổ hay phát triển xung quanh của làng quê cây đa đều chứng kiến
Thân cây đa to phải 5 đến 6 người ôm không xuể rễ cây dài, đâm sâu xuống lòng đất, có nhánh rễ chồi lên khỏi mặt đất thành 1 chiếc ghế băng cho những người ngồi nghỉ mát dưới gốc cây Tôi thường ngồi lên chồi rễ, tựa lưng vào thân cây, nhắm mắt lại thì thầm trò chuyện với cây và nghe cành lá xào xạc Khi ấy tôi có cảm giác cây đa là mái nhà mà sự an toàn chở che của đa là tuyệt đối không gì sánh được Với lũ trẻ trong làng, cây đa là nguồn vui tuổi thơ, là kỉ niệm về quê hương sau này các anh chị trong làng đi
xa hay như lũ chúng tôi còn ở lại thường nhớ về cây đa – là biểu tượng của quê hương Quên sao được buổi chưa chốn ngủ, cả lũ kéo nhau ra gốc đa chơi đánh trận giả rồi trèo lên cây hái quả Quả đa là món quả lý thú với lũ trẻ chúng tôi Quả đa chín ngọt lừ đến đâu vẫn thấy vị chan chát ở đầu lưỡi Những mùa là đa rụng trụi gốc, chúng tôi đốt lên, sưởi ấm với nhau trong những ngàu se lạnh Những làn khói bay lên, nhuốm vào cành lá, quyện với hơi sương tạo thành một vùng khói kì ảo, lung linh huyền diệu như cổ tích Đó thực sự là thứ cổ tích hiện đại mà cây đa làng đã mang đến cho làng tôi, lũ trẻ chúng tôi Giáo viên: gọi học sinh đọc bài của mình- cho học sinh khác nhận xét
Gợi ý câu hỏi để nhận xét
Trang 4? Bài văn của bạn bộc lộ tình cảm gì với loài cây đó? Thông qua chi tiết nào? Nhận
xét cách trình bày, cách viết có lưu loát không?
? Tình cảm đó được bộc lộ trực tiếp hay gián tiếp?
Giáo viên nhận xét chung và bài làm còn thiếu sót giáo viên gợi ý thêm để bổ sung vào bài viết sao cho hoàn chỉnh đầy đủ
c, Kết bài
? Phần kết thúc bài yêu cầu như thế nào?
- Kết đọng cảm xúc, ý nghĩa, nâng lên bài học tư tưởng
Giáo viên gọi học sinh đọc bài Cho học sinh nhận xét Giáo viên nhận xét bổ sung
Cho học sinh tham khảo kết bài sau:
Không biết tâm hồn những con người làng quê tôi sẽ cảm thấy trống trải nhường nào nếu không còn cây đa, lũ trẻ chúng tôi sẽ cảm thấy tẻ nhạt ra sao nếu một ngày nào
đó cây đa bỗng biến mất Mảnh hồn làng mãi mãi là mảnh hồn làng Cây đa làng tôi mãi mãi là hiện diện của làng tôi
4 Luyện tập bằng văn bản mẫu
Giáo viên gợi dẫn:
+ Có hai cách luyện tập dàn bài
Cách 1: Lập dàn bài cho một đề bài Đây là bước chuyển tiếp để viết văn bản
Cách 2: Lập dàn bài cho một văn bản mẫu, thực chất là rút gọn văn bản thành dàn bài ( đề cương)
Sơ đồ chung như sau:
Đề bài Dàn bài Văn bản sáng tạo Văn bản Dàn bài Văn bản sáng tạo
Cách thức luyện tập Bước bắt buộc Mục đích
(Mũi tên hai chiều: biểu thị mối quan hệ tương tác giữa chương trình
Trang 5luyện tập và kết quả luyện tập).
+ GV gợi dẫn cho học sinh nhận xét bố cục văn bản mẫu: Cây sấu Hà Nội
1 Mở bài: ấn tượng về những cơn mưa lá sấu vàng ào ạt rơi trong hương sấu dìu
dịu thơm
2 Thân bài
a, Hương vị, mầu sắc của cây sấu: Hương lá dịu dàng hoa hình sao màu trắng sữa, quả sấu xanh
b, Tình cảm: Gợi nhớ, gợi thương, đậm đà chất Hà Nội
c, Kỉ niệm: Thời thơ ấu, nghến cổ nhìn lên tán lá cao vút mà ngắm
Lớn lên, đi xa, nỗi khát khao
3 Kết bài: Cây sấu đã trở thành một phần máu thịt của Hà Nội để mà nhớ, để mà
thương
Cho học sinh đọc đoạn văn tham khảo trong sách giáo khoa
D Củng cố- Dặn dò:
- Nắm được đặc điểm của văn bản biểu cảm Các bé làm văn bản biểu cảm
Hoàn thành bài viết : Loài cây em yêu
E.Rút kinh nghiệm: