BÀI 9 - TIẾT 35TỪ ĐỒNG NGHĨA A.Mục tiêu bài học: Giúp HS: - Hiểu được thế nào là từ đồng nghĩa, phân biệt các loại từ đồng nghĩa?. Dựa vào kiến thức đã học, hãy tìm các từ đồng nghĩa vớ
Trang 1BÀI 9 - TIẾT 35
TỪ ĐỒNG NGHĨA A.Mục tiêu bài học:
Giúp HS: - Hiểu được thế nào là từ đồng nghĩa, phân biệt các loại từ đồng
nghĩa? Có ý thức trong việc lựa chọn để sử dụng từ đồng nghĩa
B.Chuẩn bị :
Thầy : Soạn bài , Bảng phụ
Trò : Soạn bài , thảo luận một số vấn đề
C.Các hoạt động dạy và học:
1 Ổn định:
2 Kiểm tra: Thế nào là quan hệ từ ? Khi sử dụng qht thường mắc lỗi nào?
Cho VD và chỉ rõ những biểu thị của từ đó ?
3 Bài mới.
Hoạt động 1: Hình thành
Khái niệm từ đồng nghĩa:
G - Đèn chiếu bản dịch thơ
"Xa ngắm thác núi Lư"
? Dựa vào kiến thức đã
học, hãy tìm các từ đồng
nghĩa với mỗi từ
"Rọi”,”trông”.
? Ngoài nghĩa 1 từ "trông”
H - Quan sát, đọc
-Giải nghĩa từ:
+ Rọi: soi chiếu sáng vào 1 vật nào
I Thế nào là từ đồng nghĩa.
" Rọi": chiếu,
soi
"Trông": Nhìn,
Trang 2còn có những nghĩa sau:
a Coi sóc, giữ gìn cho yên
ổn
b Mong
-Với mỗi nghĩa trên, tìm
các từ đồng nghĩa
G: Từ "trông" là từ nhiều
nghĩa Từ việc tìm hiểu
VD trên em có nhận xét
gì?
?Em hiểu thế nào là từ
đồng nghĩa?
GV gọi hs đọc ghi nhớ
đó + Trông: Nhìn để nhận biết
- a Trông coi, chăm sóc,
b hy vọng, trông ngóng, mong đợi
- Một từ nhiều nghĩa có nghĩa có thể thuộc vào nhiều nhóm từ nghĩa khác nhau
H - đọc ghi nhớ
ngó, nhòm, liếc
* Ghi nhớ SGK
Hoạt động2: Tìm hiểu
các loại từ đồng nghĩa
II CÁC LOẠI
NGHĨA
Đèn chiếu các VD mục II
? So sánh nghĩa của từ
"Trái" và "quả" trong 2
VD
- “Trái” và “quả”: Nghĩa giống
nhau và hoàn toàn (không phân biệt sắc thái ý nghĩa)
? Nghĩa của 2 từ "bỏ
mạng" và "hy sinh" trong
- Đều có nghĩa là: chết
- Bỏ mạng: chết vô ích, sắc thái
1 Từ đồng nghĩa hoàn
Trang 3VD giống và khác nhau
ntn?
? Có mấy loại từ đồng
nghĩa?
GV gọi HS đọc ghi nhớ
giễu cợt, khinh bỉ
- Hy sinh: Chết vì nghĩa vụ cao cả
Sắc thái biểu cảm kinh trọng
H - Đọc ghi nhớ
toàn.
2.Từ đồng nghĩa không hoàn toàn
* Ghi nhớ 2:
Hoạt động 3: Hướng dẫn
tìm hiểu cách sử dụng từ
đồng nghĩa
III.SỬ DỤNG
TỪ ĐỒNG NGHĨA
? Thử thay các từ đồng
nghĩa "quả"và“trái"; "bỏ
mạng" và "hy sinh"trong
VD trên và rút ra nhận
xét?
? ở bài 7, tại sao đoạn trích
"Chinh phụ ngâm khúc"
lấy tiêu đề là "Sau phút
chia ly" mà không phải là
"Sau phút chia tay".
- Trái và quả: Thay thế được
- Bỏ mạng và hy sinh: không thay thế được vì sắc thái ý nghĩa khác nhau
- Chia ly: mang sắc thái cổ xưa, diễn tả được cái cảnh ngộ bi sầu lâu dài không biết ngày nào trở về
- Chia tay: Có tính chất tạm thời,
sẽ gặp lại trong thời gian gần
Trang 4? Cần lưu ý điều gì khi sử
dụng từ đồng nghĩa?
Gọi Hs đọc ghi nhớ
- Chú ý: Không phải bao giờ các
từ đồng nghĩa cũng thay thế đc cho nhau Khi sử dụng các từ đồng nghĩa cần cân nhắc lưu ý
H - đọc ghi nhớ
* Ghi nhớ:
? Bài học hôm nay, các em
cần ghi nhớ những đơn vị
kiến thức nào? - 3 đơn vị( HS trả lời khái quát ).
BT1: Tìm từ HV, đồng nghĩa.
- Gan dạ: Can đảm - Chó biển: Hải cẩu
- Nhà thơ: Thi nhân,thi sỹ - Đòi hỏi: yêu cầu
- Mổ xẻ: Phẫu thuật - Năm học: Niên khoá
- Của cải: Tài sản - Loài người: Nhân loại
- Nước ngoài: Ngoại quốc - Thay mặt: Đại diện
?Tìm từ có gốc ấn, Âu
đồng nghĩa?
BT2:
- Máy thu thanh: Rađiô - Xe hơi: ô tô
- Sinh tố: Vitamin - Dương cầm: Pianô Thi tìm nhanh từ đồng
nghĩa trong 1 phút
BT3 (Thêm)
BT4 (Thêm)
Trang 5Đánh dấu x vào các câu có
từ dùng sai
- Lan tặng Hà món quà nhân ngày sinh nhật
- Tôi cho bà cân cam
- Tập thể các em phải biết thương, đùm bọc bao che cho nhau
- Buổi chiều đẹp quá
- Kết quả của sự dối trá là sẽ chẳng có ai tin mình nữa
Tìm từ đồng nghĩa thích
hợp
BT5 (4/SGK)
- Món quà anh gửi tôi đã trao tận tay chị ấy
- Bố tôi tiễn khách ra đến cổng rồi mới về
BT6: (5/SGK)
* Trong từng ngữ cảnh
cần thiết biết sử dụng từ
đồng nghĩa cho thích hợp
thì đạt hiệu quả trong
giao tiếp.
D HDVN: BT3,6,7,8,9
- Học thuộc ghi nhớ
- Đọc kỹ bài " Cách lập ý
của bài văn biểu cảm?
BTVN: BT3,6,7,8,9
- Học thuộc ghi nhớ
- Đọc kỹ bài " Cách lập ý của bài văn biểu cảm?