Giáo án Ngữ văn 7 bài 16: Ôn tập tác phẩm trữ tình

phẩm sau:-Hãy sắp xếp lại tên TP khớp với ND tư tưởng, tình cảm được biểu hiện?. 2-Sắp xếp tên TP khớp với ND tư tưởng, tình cảm được biểu hiện: -Bài ca CS: Nhân cách thanh cao và sự gia

Bài 16-Tiết 1,2

ÔN TẬP TÁC PHẨM TRỮ TÌNH

A-MỤC TIÊU BÀI HỌC:

-Hs bước đầu nắm được khái niệm trữ tình và một số đ.điểm NT phổ biến của

TP trữ tình, thơ trữ tình

-Củng cố những k.thức cơ bản và duyệt lại một số kĩ năng đơn giản đã được cung cấp và rèn luyện, trong đó ccần đ,biệt lưu ý cách tiếp cận 1 TP trữ tình

B-Chuẩn bị:

-Đồ dùng:

-Những điều cần lưu ý: Gv cần nhấn mạnh đến những v.đề có ý nghĩa chung nhất, tránh cho hs đi vào n chi tiết vụn vặt

C-Tiến trình tổ chức dạy – học:

I-ổn định tổ chức:

II-Kiểm tra:

Nêu những nét đặc sắc về ND và NT của văn bản MXCT ? (Ghi nhớ- sgk-178)

III-Bài mới:

Từ đầu năm đến giờ chúng ta đã được học một số TP trữ tình Bài hôm nay chúng ta sẽ củng cố hệ thống hoá lại những k.thức đó

Hoạt động của thầy-trò Nội dung kiến thức

-Hãy nêu tên tác giả của những tác

I-Nội dung ôn tập:

phẩm sau:

-Hãy sắp xếp lại tên TP khớp với ND

tư tưởng, tình cảm được biểu hiện ?

1-Tên tác giả và tác phẩm:

-CNTĐTT: Lí Bạch

-Phò giá về kinh: Trần Quang Khải -Tiếng gà trưa: Xuân Quỳnh

-Cảnh khuya: HCM

-Ngẫu nhiên viết : Hạ Tri Chương -Bạn đến chơi nhà: Ng.Khuyến

-Buổi chiều đứng ở : Trần Nhân Tôn.g

-Bài ca nhà tranh bị : Đỗ Phủ

2-Sắp xếp tên TP khớp với ND tư tưởng, tình cảm được biểu hiện:

-Bài ca CS: Nhân cách thanh cao và sự giao hoà tuyệt đối với TN,

-Cảnh khuya: T.yêu TN, lòng yêu nước sâu nặng và phong thái ung dung lạc quan

-Cảm nghĩ trong : Tình cảm q,hg sâu lắng trong khoảnh khắc đêm thanh vắng

-Bài ca nhà : Tinh thần nhân đạo và lòng vị tha cao cả

-Qua ĐN: Nỗi nhớ thg quá khứ đi đôi với nỗi buồn đơn lẻ thầm lặng giữa núi đèo hoang sơ

-Sông núi : ý thức ĐL tự chủ và q,tâm tiêu diệt địch

-Ngẫu nhiên : Tình cảm q.hg chân

-Hãy sắp xếp lại để tên TP (hoặc

đ.trích) khớp với thể thơ ?

-Hãy nêu những ý kiến em cho là

không c.xác ?

-Qua những bài tập trên, em rút ra bài

thành pha chút xót xa lúc mới trở về quê

-Tiếng gà trưa: Tình cảm g.đ, q.hg qua những KN đẹp của tuổi thơ

3-Sắp xếp lại tên TP (hoặc đ.trích) khớp với thể thơ:

-Sau phút chia li: STLB

-Qua ĐN: TNBIểU CảM

-Bài ca CS: Lục bát

-Tiếng gà trưa: Thơ 5 chữ

-Cảm nghĩ trong đêm thanh tĩnh: NNTT

-Sông núi nc Nam: TNTT

4-N ý kiến em cho là không c.xác:

a-đã là thơ thì nhất thiết chỉ được dùng phương thức biểu cảm

e-Thơ trữ tình chỉ được dùng lối nói tr.tiếp để biểu hiện tình cảm, cảm xúc

i-Thơ trữ tình phải có 1 cốt truyện hay

và 1 h.thống nhân vật đa dạng

k-Thơ trữ tình phải có 1 lập luận chặt chẽ

*Ghi nhớ: sgk (182 ).

II-Luyện tập:

học gì về thơ trữ tình ?

-Hs đọc ghi nhớ

-Đọc những câu thơ của Ng.Trãi Em

hãy nói rõ ND trữ tình và hình thức thể

hiện của những câu thơ đó ?

-So sánh tình huống thể hiện tình yêu

q.hg và cách thể hiện tình cảm đó qua

2 bài thơ Cảm nghĩ trong và Ngẫu

nhiên viết ?

1-ND trữ tình và hình thức thể hiện của những câu thơ của Ng.Trãi là:

-Suốt ngày ôm nỗi ưu tư Đêm lạnh quàng chăn ngủ chẳng yên -Bui một tấc lòng ưu ái cũ

Đêm ngày cuồn cuộn nước triều đông

->Kể và tả để biểu cảmảm tr.tiếp (câu 1) ; Dùng lối nói ẩn dụ để biểu cảm g.tiếp và tô đậm thêm cho tình cảm được biểu hiện ở câu trên (câu 2)

=>Đây chưa phải là “tiếng thơ xé lòng” nhưng đã thấm đượm 1 nỗi lo buồn sâu lắng, có t.chất thg trực (Suốt ngày Đêm ; Đêm ngày )

2- So sánh tình huống thể hiện tình yêu q.hg và cách thể hiện tình cảm đó qua 2 bài thơ Cảm nghĩ trong và Ngẫu nhiên viết :

-CNTĐTT: Là tình cảm q.hg được biểu hiện lúc xa quê- là biểu cảmảm tr.tiếp

và tình cảm đó được thể hiện 1 cách nhẹ nhàng, sâu lắng

-NHVNBMVQ: Là tình cảm được biểu hiện lúc mới đặt chân về quê- là biểu cảmảm g.tiếp và tình cảm đó đậm màu sắc hóm hỉnh mà ngậm ngùi

3-So sánh bài thơ Đêm đỗ thuyền ở Phong Kiều (phần đọc thêm, bài 9) với bài Rằm tháng giêng về 2 v.đề: cảnh được miêu tả và tình cảm được thể hiện:

-Cảnh vật có n yếu tố giống nhau: Đêm

-So sánh bài thơ Đêm đỗ thuyền ở

Phong Kiều (phần đọc thêm, bài 9) với

bài Rằm tháng giêng về 2 v.đề: cảnh

được miêu tả và tình cảm được thể

hiện ?

-Gv:Dù cảnh vật,tình cảm được thể

hiện trong 2 bài có nhiều điểm khác

nhau song ở cả 2 bài, mối quan hệ giữa

khuya, trăng, thuyền, dòng sông

-Nhưng màu sắc khác nhau:

+Đêm đỗ thuyền : Cảnh vật yên tĩnh

và chìm trong u tối

+Rằm tháng giêng: Cảnh vật sống động, tuy có nét huyền ảo song cơ bản

là trong sáng

-Điểm khác nổi bật ở chủ thể trữ tình: +Đêm đỗ thuyền : là kẻ lữ khách thao thức không ngủ, vì nỗi buồn xa xứ

+Rằm tháng giêng: là ng c.sĩ vừa hoàn thành 1 công việc trọng đại đối với sự nghiệp CM

4-Những câu mà em cho là đúng:

III-Tiến hành hoạt động: Tuỳ bút

không có cốt truyện và có thể không có nhân vật

c-Tuỳ bút sd nhiều phương thức (tự sự, miêu tả, biểu cảmảm, th.minh, lập luận) nhưng biểu cảmảm là phương thức chủ yếu

e-Tuỳ bút có n yếu tố gần với tự sự nhưng chủ yếu thuộc loại trữ tình

cảnh và tình đều rất hoà quyện.

-Đọc kĩ 3 bài tuỳ bút trong bài 15, 16

Hãy lựa chọn n câu mà em cho là

đúng?

IV-Hướng dẫn học bài: -Học thuộc ghi nhớ, làm tiếp n bài còn lại.

-Chuẩn bị bài kiểm tra tổng hợp cuối học kì I