Hoạt động của thầy-trò Nội dung kiến thức* Hoạt động 2: Nội dung ôn tập - Hãy nêu tên tác giả của những tác phẩm sau: - Hãy sắp xếp lại tên tác phẩm khớp với ND tư tưởng, tình cảm được b
Trang 1ÔN TẬP TÁC PHẨM TRỮ TÌNH
A MỤC TIÊU CẦN ĐẠT
1 Kiến thức:
- Khái niệm tác phẩm trữ tình, thơ trữ tình
- Một số đặc điểm chủ yếu của thơ trữ tình
- Một số thể thơ đã học
- Giá trị nội dung và nghệ thuật của một số tác phẩm trữ tình đã học
2 Kĩ năng:
- Rèn các kĩ năng ghi nhớ, hệ thống hóa, tổng hợp, phân tích, chứng minh
- Cảm nhận, phân tích tác phẩm trữ tình
3 Thái độ: - Giáo dục lòng yêu thích bộ môn, học tập tích cực – tự giác.
4 Tích hợp:
B CHUẨN BỊ
1 Giáo viên: Những điều cần lưu ý: Gv cần nhấn mạnh đến những vấn đề có ý
nghĩa chung nhất, tránh cho học sinh đi vào những chi tiết vụn vặt
2 Học sinh: Học bài Đọc kĩ và soạn bài theo câu hỏi SGK.
C TIẾN TRÌNH LÊN LỚP
1 Ổn định lớp.
2 Kiểm tra bài cũ: ? Nêu những nét đặc sắc về ND và NT của văn bản Sài
Gòn tôi yêu?
3 Bài mới: * Hoạt động 1:
Từ đầu năm đến giờ chúng ta đã được học một số tác phẩm trữ tình Bài hôm nay chúng ta sẽ củng cố hệ thống hoá lại những kiến thức đó
Trang 2Hoạt động của thầy-trò Nội dung kiến thức
* Hoạt động 2: Nội dung ôn tập
- Hãy nêu tên tác giả của những tác
phẩm sau:
- Hãy sắp xếp lại tên tác phẩm khớp với
ND tư tưởng, tình cảm được biểu hiện ?
I Nội dung ôn tập:
1 Tên tác giả và tác phẩm:
- Cảm nghĩ trong đêm thanh tĩnh: Lí Bạch
- Phò giá về kinh: Trần Quang Khải
- Tiếng gà trưa: Xuân Quỳnh
- Cảnh khuya: Hồ Chí Minh
- Ngẫu nhiên viết : Hạ Tri Chương
- Bạn đến chơi nhà: Nguyễn Khuyến
- Buổi chiều đứng ở : Trần Nhân Tông
- Bài ca nhà tranh bị : Đỗ Phủ
2 Sắp xếp tên tác phẩm khớp với ND tư tưởng, tình cảm được biểu hiện:
- Bài ca Côn Sơn: Nhân cách thanh cao và sự giao hoà
tuyệt đối với thiên nhiên
- Cảnh khuya: Tình yêu thiên nhiên, lòng yêu nước sâu
nặng và phong thái ung dung lạc quan
- Cảm nghĩ trong : Tình cảm quê hương sâu lắng trong
khoảnh khắc đêm thanh vắng
- Bài ca nhà : Tinh thần nhân đạo và lòng vị tha cao cả.
- Qua Đèo Ngang: Nỗi nhớ thương quá khứ đi đôi với
nỗi buồn đơn lẻ thầm lặng giữa núi đèo hoang sơ
- Sông núi nước Nam: ý thức độc lập tự chủ và quyết
Trang 3- Hãy sắp xếp lại để tên tác phẩm (hoặc
đoạn trích) khớp với thể thơ ?
Tiết 67.
- Hãy nêu những ý kiến em cho là
không chính xác ?
tâm tiêu diệt địch
- Ngẫu nhiên viết nhân buổi mới về quê.: Tình cảm quê
hương chân thành pha chút xót xa lúc mới trở về quê
- Tiếng gà trưa: Tình cảm gia đình, quê hương qua
những kỉ niệm đẹp của tuổi thơ
3 Sắp xếp lại tên tác phẩm (hoặc đoạn trích) khớp với thể thơ:
- Sau phút chia li: song thất lục bát.
- Qua Đèo Ngang: thất ngôn bát cú Đường luật
- Bài ca Côn Sơn: Lục bát.
- Tiếng gà trưa: Thơ 5 chữ.
- Cảm nghĩ trong đêm thanh tĩnh: ngũ ngôn tứ tuyệt.
- Sông núi nước Nam: thất ngôn tứ tuyệt.
4 Những ý kiến em cho là không chính xác:
a Đã là thơ thì nhất thiết chỉ được dùng phương thức biểu cảm
e Thơ trữ tình chỉ được dùng lối nói trực tiếp để biểu hiện tình cảm, cảm xúc
i Thơ trữ tình phải có 1 cốt truyện hay và 1 hệ thống nhân vật đa dạng
k Thơ trữ tình phải có 1 lập luận chặt chẽ
* Ghi nhớ: sgk (182 ).
II Luyện tập:
Trang 4- Qua những bài tập trên, em rút ra bài
học gì về thơ trữ tình ?
-> Hs đọc ghi nhớ
* Hoạt động 2: Luyện tập
- Hs đọc câu thơ
- Em hãy nói nội dung trữ tình và hình
thức thể hiện câu thơ đó
- So sánh tình huống thể hiện tình yêu
quê hương và cách thể hiện tình cảm đó
qua 2 bài thơ Cảm nghĩ trong và
Ngẫu nhiên viết ?
* Bài1: ND trữ tình và hình thức thể hiện của những câu thơ của NguyễnTrãi là:
- Suốt ngày ôm nỗi ưu tư Đêm lạnh quàng chăn ngủ chẳng yên
- Bui một tấc lòng ưu ái cũ Đêm ngày cuồn cuộn nước triều đông
-> Kể và tả để biểu cảm trực tiếp (câu 1) ; Dùng lối nói
ẩn dụ để biểu cảm gián tiếp và tô đậm thêm cho tình cảm được biểu hiện ở câu trên (câu 2)
=> Đây chưa phải là “tiếng thơ xé lòng” nhưng đã thấm
đượm 1 nỗi lo buồn sâu lắng, có tính chất thường trực (Suốt ngày Đêm ; Đêm ngày )
* Bài 2: So sánh tình huống thể hiện tình yêu quê hương và cách thể hiện tình cảm đó qua 2 bài thơ Cảm nghĩ trong và Ngẫu nhiên viết :
- Cảm nghĩ trong đêm thanh tĩnh: Là tình cảm quê
hương được biểu hiện lúc xa quê- là biểu cảm trực tiếp
và tình cảm đó được thể hiện một cách nhẹ nhàng, sâu lắng
- Ngẫu nhiên viết nhân buổi mới về quê: Là tình cảm
được biểu hiện lúc mới đặt chân về quê- là biểu cảm gián tiếp và tình cảm đó đậm màu sắc hóm hỉnh mà ngậm ngùi
* Bài3: So sánh bài thơ Đêm đỗ thuyền ở Phong Kiều (phần đọc thêm, bài 9) với bài Rằm tháng giêng về 2 vấn đề: cảnh được miêu tả và tình cảm được thể hiện:
- Cảnh vật có nhiều yếu tố giống nhau: Đêm khuya, trăng, thuyền, dòng sông
- Nhưng màu sắc khác nhau:
+ Đêm đỗ thuyền : Cảnh vật yên tĩnh và chìm trong u
Trang 5- So sánh đêm đỗ thuyền ở Phonh Kiều
với bài rằm tháng giêng về 2 vấn đề:
cảnh vật được miêu tả và tình cảm được
thể hiện?
- Đọc kĩ 3 bài tuỳ bút trong bài 15, 16
Hãy lựa chọn những câu mà em cho là
đúng?
tối
+ Rằm tháng giêng: Cảnh vật sống động, tuy có nét
huyền ảo song cơ bản là trong sáng
- Điểm khác nổi bật ở chủ thể trữ tình:
+ Đêm đỗ thuyền : là kẻ lữ khách thao thức không ngủ,
vì nỗi buồn xa xứ
+ Rằm tháng giêng: là ng chiến sĩ vừa hoàn thành một
công việc trọng đại đối với sự nghiệp cách mạng
* Bài 4: Những câu mà em cho là đúng:
- Tuỳ bút không có cốt truyện và có thể không có nhân
vật
- Tuỳ bút sử dụng nhiều phương thức (tự sự, miêu tả, biểu cảm, thuyết minh, lập luận) nhưng biểu cảm là phương thức chủ yếu
- Tuỳ bút có nhiều yếu tố gần với tự sự nhưng chủ yếu thuộc loại trữ tình
Trang 64 Củng cố: - Gv đánh giá tiết học
5 Dặn dò: - VN ôn tập phần văn bản, soạn bài ôn tập tiếng Việt