MỨC ĐỘ CẦN ĐẠT: - Hiểu được nhu cầu nghị luận trong đời sống và đặc điểm chung của văn bản nghị luận.. - Bước đầu biết cách vận dụng những kiến thức về văn nghị luận vào đọc - hiểu văn
Trang 1TẬP LÀM VĂN
TÌM HIỂU CHUNG VỀ VĂN NGHỊ LUẬN
I MỨC ĐỘ CẦN ĐẠT:
- Hiểu được nhu cầu nghị luận trong đời sống và đặc điểm chung của văn bản nghị luận.
- Bước đầu biết cách vận dụng những kiến thức về văn nghị luận vào đọc - hiểu văn
bản
II TRỌNG TÂM KIẾN THỨC, KĨ NĂNG:
1 Kiến thức:
- Khái niệm văn bản nghị luận
- Nhu cầu nghị luận trong đời sống
- Những đặc điểm chung của văn bản nghị luận
2 Kĩ năng:
a Kỹ năng chuyên môn:
- Nhận biết văn bản nghị luận khí đọc sách báo, chuẩn bị để tiếp tục tìm hiểu sâu kĩ hơn kiểu văn bản
quan trọng này
b Kỹ năng sống:
Trang 2- Suy nghĩ phê phán, sáng tạo: phân tích bình luận và đưa ra ý kiến cá nhân về đặc điểm
bố cục,
phương pháp làm bài văn nghị luận
- Ra quyết định lựa chọn : lựa chọ cách lập luận, lấy dẫn chứng khi tạo lập và giao tiếp hiệu quả bằng
văn nghị luận
3 Thái độ:
- Thấy được tầm quan trọng của thể loại văn nghị luận
III PHƯƠNG PHÁP:
- Vấn đáp kết hợp thực hành, thảo luận nhóm
IV TIẾN TRÌNH DẠY HỌC:
1 Ổn định :
2 Kiểm tra bài cũ Kiểm tra việc soạn bài của hs
3 Bài mới : GV giới thiệu bài
- Văn nghị luận là một trong những kiểu văn bản quan trọng trong đời sống xã hội
của con người, có vai trò rèn luyện tư duy, năng lực biểu đạt những quan niệm, tư tưởng sâu sắc trước đời sống Vậy văn nghị luận là gì ? khi nào chúng ta có nhu cầu nghị luận ? Tiết học này, sẽ trả lời cho câu hỏi đó
Trang 3HOẠT ĐỘNG CỦA GV VÀ HS NỘI DUNG BÀI DẠY
* HOẠT ĐỘNG 1 : Tìm hiểu Nhu
cầu nghị luận
? Trong cuộc sống hàng ngày, em có
thường gặp các vấn đề và câu hỏi kiểu
như: Vì sao em đi học hoặc vì sao con
người cần phải có bạn bè không ?
- HS: Rất thường gặp
? Em hãy nêu một số câu hỏi khác về
những vấn đề tương tự ?Vì sao em
thích đọc sách ?Vì sao em thích xem
phim?Làm thế nào để học giỏi môn
ngữ văn ?
? Gặp các vấn đề và câu hỏi loại đó,
em có thể trả lời bằng các kiểu vb đã
học như kể chuyện, miêu tả, biểu cảm
hay không ? Vì sao ?
- HS: Thảo luận, trình bày
- Không thể vì: Tự sự là thuật lại, kể
câu chuyện dù đời thường hay tưởng
tượng, dù hấp dẫn, sinh động đến đâu
cũng mang tính cụ thể – hình ảnh, vẫn
chưa có sức thuyết phục
- Miêu tả là dựng chân dung cảnh,
I TÌM HIỂU CHUNG:
1 Nhu cầu nghị luận.
Trang 4người, vật, sự vật,
sinh hoạt cũng tương tự như tự sự
- Biểu cảm đánh giá đã ít nhiều cần
dùng lí lẽ, lập luận nhưng chủ yếu vẫn
là cảm xúc, tình cảm, tâm trạng mang
nặng tính chủ quan và cảm tính nên
cũng không có khả năng giải quyết
các vấn đề trên 1 cách thấu đáo
? Để trả lời những câu hỏi như thế,
hằng ngày trên báo chí, qua đài phát
thanh, truyền hình, em thường gặp
những kiểu vb nào? Hãy kể tên một
vài kiểu vb mà em biết ?
- HS: Bình luận , xã luận , bình luận
thời sự , bình luận thể thao , các mục
nghiên cứu , phê bình , hội thảo khoa
học …
Hs đọc vb “ Chống nạn thất học “
của HCM
? Bác viết bài này nhằm mục đích gì ?
Bác viết cho ai đọc, ai thực hiện ? để
thực hiện mục đích ấy , bài viết nêu
những ý kiến như thế nào ? Những ý
kiến ấy diễn đạt thành những luận
điểm nào? Tìm những câu văn mang
2 Thế nào là văn nghị luận
* Văn bản: “ Chống nạn thất học “ của
HCM
- Mục đích Bác viết bài này là chống giặc dốt , đối tượng Bác hướng tới là quốc dân
VN – toàn thể nhân dân VN
- Luận điểm: Một trong những công việc phải thực hiện cấp tốc lúc này là: nâng cao dân trí
+ Những câu mang luận điểm đó
- Chính sách ngu dân của thực dân pháp
đã làm cho hầu hết người VN mù chữ
Trang 5luận điểm đó ? ( HSTLN)
? Để ý kiến có sức thuyết phục, bài
viết đã nêu lên lí lẽ nào ? Hãy liệt kê
các lí lẽ ấy ?
? Tác giả có thể thực hiện mục đích
của mình bằng văn kể chuyện, miêu
tả, biểu cảm hay không
? Vâỵ em hiểu thế nào là văn nghị
luận ?
( ghi nhớ sgk)
- GV: Như vậy văn nghị luận tồn tại
khắp nơi
*HOẠT ĐỘNG 2 : Hướng dẫn HS
luyện tập
- HS đọc phần luyện tập bài tập 1
- Thảo Luận nhóm câu hỏi sgk
*Bài tập 2 : Bố cục của vb trên
Bài văn này chỉ có bố cục 2 phần
+ Phần 1 : từ đầu đến nguy hiểm
+ Phần hai phần còn lại
? Bài tập 2 yêu cầu điều gì ? (HSTLN)
- Bài tập 4 HS đọc vb Biển Hồ
? Vb đó tự sự hay nghị luận ?
- Phải biết đọc, biết viết chữ quốc ngữ thì mới có kiến thức để tham gia xd tổ quốc
- Làm cách nào để nhanh chóng biết chữ quốc ngữ ? những điều kịên tiến hành công việc
* Ghi nhớ: sgk
II LUYỆN TẬP:
Bài tập 1
- Đây là 1 bài văn nghị luận vì nhan đề là
1 ý kiến , một luận điểm Mở bài là nghị luận kết bài là nghị luận, Thân bài trình bày những thói quen xấu cần loại bỏ Bài viết gọn
+ Ý kiến đề xuất của tác giả: Cần chống lại những thói quen xấu và tạo ra những
thói quen tốt trong đời sống xã hội.
+ Ý kiến đó được thể hiện bằng những câu sau : có thói quen tốt và thói quen xấu có người biết phân biệt
+ Tác giả đưa ra những lí lẽ dẫn chứng
- Thói quen tốt: Luôn dậy sớm, luôn đúng hẹn, giữ lời hứa, luôn đọc sách
- Thói quen xấu: Hút thuốc là, hay cáu giận, mất trật tự, gạt tàn thuốc bừa bãi ra
cả nhà, vứt rác bừa bãi ( ăn chuối xong là
Trang 6vứt toẹt cái vỏ ra cửa, ra đường …) những nơi khuất, nơi công cộng, rác
đâỳ rẫy, ném bừa chai, cốc vỡ ra đường rất nguy hiểm
+ Bài viết này nhằm giải quyết vấn đề có trong thực tế khắp cả nước ta Chúng ta tán thành với ý kiến trong bài viết vì những ý kiến giải thích của tác giả nêu đều đúng đắn , cụ thể ốt xấu… nhưng đã thành thói quen …xã hội
VI CỦNG CỐ, DẶN DÒ,HƯỚNG DẪN TỰ HỌC
- Trong cuộc sống ta thường gặp văn nghị luận dưới dạng nào ? Văn nghị luận là gì ?
- Học kĩ ghi nhớ Tìm thêm 1 số tư liệu mà bài tập 3 yêu cầu
- Chuẩn bị bài: Tục ngữ về con người và xã hội
***************************************************