Kiến thức: - Hiểu được nhu cầu nghị luận trong đời sống là rất phổ biến và cần thiết.. Kĩ năng: - Bước đầu vận dụng những kiến thức về văn nghị luận vào đọc – hiểu văn bản, chuẩn bị để
Trang 1BÀI 18 - TIẾT 75+76 –TLV TÌM HIỂU CHUNG VỀ VĂN NGHỊ LUẬN
A-Mục tiêu bài học:
1 Kiến thức:
- Hiểu được nhu cầu nghị luận trong đời sống là rất phổ biến và cần thiết
- Nắm được đặc điểm chung của văn bản nghị luận
2 Kĩ năng:
- Bước đầu vận dụng những kiến thức về văn nghị luận vào đọc – hiểu văn bản, chuẩn bị
để tiếp tục tìm hiểu sâu, kĩ hơn về kiểu văn bản này
3 Thái độ :
-Thấy rõ tầm quan trọng của văn nghị luận và có ý thức nắm vững kiến thức , thực hành viết loại văn này
B-Chuẩn bị:
-Đồ dùng:
-Những điều cần lưu ý: Văn bản nghị luận là 1 trong n kiểu văn bản q.trong trong đời sống XH của con ng có vai trò rèn luyện tư duy, năng lực biểu đạt những q.niệm, tư tưởng sâu sắc trước đời sống
C-Tiến trình tổ chức dạy – học:
1 - Ổn định tổ chức:
2- Kiểm tra:
3 Tổ chức các hoạt động dạy và học:
Hoạt động 1: KĐ-GT: Bài học hôm nay chúng ta sẽ làm quen với một kiểu văn bản mới đó là văn nghị luận Để tìm hiểu kiểu văn này chúng ta sẽ cùng nhau vào bài mới
Trang 2Hoạt động của thầy- trò Nội dung chính
Hoạt động 2: Tìm hiểu nhu cầu
nghị luận và văn bản nghị luận
G: ?Trong đ.s em có thường gặp các
v.đề và câu hỏi kiểu như dưới đây
không: Vì sao em đi học ? Vì sao
con người cần phải có bạn ? Theo
em như thế nào là sống đẹp ? Trẻ em
hút thuốc lá là tốt hay xấu, lợi hay
hại ?
H: Trong đ.s ta vẫn thường gặp n
v.đề như đã nêu ra.
G: ?Hãy nêu thêm các câu hỏi về
các v.đề tương tự ?
G:? Gặp các v.đề và câu hỏi loại đó,
em có thể trả lời bằng các kiểu văn
bản đã học như kể chuyện, miêu tả,
biểu cảm hay không ? Hãy giải thích
vì sao ?
H: Không- Vì bản thân câu hỏi phải
trả lời bằng lí lẽ,phải sử dụng khái
niệm mới phù hợp.
G:? Để trả lời những câu hỏi như
thế, hằng ngày trên báo chí, qua đài
phát thanh, truyền hình, em thường
gặp những kiểu văn bản nào ? Hãy
kể tên 1 vài kiểu văn bản mà em biết
I-Nhu cầu nghị luận và văn bản nghị luận:
1-Nhu cầu nghị luận:
- Tại sao học phải đi đôi với hành ?
- Tại sao nói LĐ là quí nhất trong cuộc sống
- Tại sao nói thiên nhiên là bạn tốt của con người ?
- Kiểu văn bản nghị luận như:
+ Nêu gương sáng trong h.tập và LĐ
Trang 3G:? Trong đời sống ta thường gặp
văn nghị luận dưới những dạng
nào ?
H: Đọc văn bản: Chống nạn thất
học
-G? Bác Hồ viét bài này để nhằm
mục đích gì ?
G:? Để thực hiện mục đích ấy, bài
viết nêu ra những ý kiến nào ?
Những ý kiến ấy được diễn đạt
thành n luận điểm nào ?
-G? Để ý kiến có sức thuyết phục,
bài viết đã nêu lên những lí lẽ nào ?
Hãy liệt kê những lí lẽ ấy ?
H: LLTL
+ Những sự kiện xảy ra có liên quan đến đời sống
+ Tình trạng vi phạm luật trong xây dựng,
sử dụng đất, nhà
=>Trong đời sống, ta thường gặp văn nghị luận dưới dạng các ý kiến nêu ra trong cuộc họp, các bài xã luận, bình luận, bài phát biểu ý kiến trên báo chí,
2-Thế nào là văn nghị luận ?
*Văn bản: Chống nạn thất học.
a-Mục đích: Bác nói với dân về “1 trong
những công việc cần phải làm ngay trong lúc này là nâng cao dân trí ”
- Luận điểm:
+Mọi người VN phải hiểu biết quyền lợi và bổn phận của mình
+Có kiến thức mới có thể tham gia vào công việc XD nước nhà
b-Lí lẽ:
-Tình trạng thất học, lạc hậu trước CM/8
do ĐQ gây nên
- Điều kiện trước hết cần phải có là người dân phải biết đọc, biết viết mới thanh toán được nạn dốt nát, lạc hậu
-Việc “chống nạn thất học” có thể thực hiện được vì nhân dân ta rất yêu nước và
Trang 4G:? Tác giả có thể thực hiện mục
đích của m bằng văn tự sự, miêu tả,
biểu cảm không ? Vì sao ?
H: V.đề này không thể thực hiện
bằng văn tự sự, miêu tả, biểu cảm.
Vì những kiểu văn bản này không
thể diễn đạt được mục đích của
người viết.
G:? Vậy v.đề này cần phải thực hiện
bằng kiểu văn bản nào ?
GV chốt
G? Em hiểu thế nào là văn nghị luận
?
Gv: Những tư tưởng, quan điểm
trong bài văn nghị luận phải hướng
tới giải quyết những v.đề đặt ra
trong đời sống thì mới có ý nghĩa.
-Hs đọc ghi nhớ
* Hoạt động 3: Luyện tập:
( Hết tiết 75, chuyển tiết 76)
H: đọc bài văn.
G:Đây có phải là bài văn nghị luận
không ? Vì sao ?
G: Tác giả đề xuất ý kiến gì ?
hiếu học
c-Không dùng văn tự sự, miêu tả, biểu cảm.
- Phải dùng văn nghị luận
=>Văn nghị luận: là văn được viết ra nhằm xác lập cho người đọc, người nghe 1 tư tưởng, quan điểm nào đó Muốn thế văn nghị luận phải có luận điểm rõ ràng, có lí
lẽ, dẫn chứng thuyết phục
*Ghi nhớ: ( sgk - 9 ).
II-Luyện tập:
1-Bài văn: Cần tạo ra thói quen tốt trong đời sống xã hội.
a-Đây là bài văn nghị luận.
Vì ngay nhan đề của bài đã có tính chất nghị luận
Trang 5Những dòng câu nào thể hiện ý kiến
đó ?
G? Để thuyết phục ng đọc, tác giả
nêu ra những lí lẽ và dẫn chứng
nào ?
H: XĐ
G? -Em có nhận xét gì về những lí
lẽ và dẫn chứng mà tác giả đưa ra ở
đây ?
H: Lĩ lẽ đưa ra rất thuyết phục,
d.chứng rõ ràng, cụ thể.
G: Bài nghị luận này có nhằm giải
quyết v.đề có trong thực tế hay
không ?
Em hãy tìm hiểu bố cục của bài văn
trên ?
H: XĐ
H: Đọc văn bản: Hai biển hồ.
b-Tác giả đề xuất ý kiến: Tạo nên thói
quen tốt như dậy sớm, luôn đúng hẹn, luôn đọc sách, bỏ thói quen xấu như hay cáu giận, mất trật tự, vứt rác bừa bãi,
-Lĩ lẽ: Thói quen xấu dễ nhiễm, tạo thói quen tốt rất khó Nhưng mỗi ng, mỗi g.đình hãy tự xem xét lại mình để tạo ra nếp sống đẹp, văn minh cho XH
-Dẫn chứng: thói quen gạt tàn bừa bãi ra nhà, thói quen vứt rác bừa bãi
c-Bài nghị luận giải quyết vấn đề rất thực
tế, cho nên mọi người rất tán thành
2-Bố cục: 3 phần.
-MB: Tác giả nêu thói quen tốt và xấu, nói qua vài nét về thói quen tốt
-TB: Tác giả kể ra thói quen xấu cần loại bỏ
-KB: Nghị luận về tạo thói quen tốt rất khó, nhiễm thói quen xấu thì dễ, cần làm gì
để tạo nếp sống văn minh
4-Văn bản: Hai biển hồ.
-Là văn bản tự sự để nghị luận Hai cái hồ
có ý nghĩa tượng trưng, từ đó mà nghĩ đến
2 cách sống của con người
Trang 6G? -Văn bản em vừa đọc là văn bản
tự sự hay nghị luận ?
H: XĐ- NX
Hoạt động 4 Củng cố: Gv cùng Hs khái quát nội dung bài học
Hoạt động 5.Dặn dò- HDTH: -Học thuộc ghi nhớ, làm bài 3 (10 ).
- Soạn bài: Đặc điểm của văn bản nghị luận
Rút kinh nghiệm:
********************************