Sơ giản về thể loại thơ đường luật, hệ thống các văn bản đã học 2.. Tổ chức các hoạt động dạy và học: Hoạt động 1: Khởi động Chúng ta đã học xong phần Văn học lớp 7.. Hãy kể tên những tá
Trang 1TUẦN 32- BÀI 30 TIẾT 121- ÔN TẬP PHẦN VĂN
A Mục tiêu cần đạt
1 Kiến thức :
- Một số kn thể loại liên quan đến đọc hiểu vb như ca dao, dân ca, tục ngữ, thơ trữ tình,thơ đường luật,thơ lục bát , thơ song thất lục bát, phép tương phản , phép tăng cấp trong nghệ thuật Sơ giản về thể loại thơ đường luật, hệ thống các văn bản đã học
2 Kĩ năng :
- Khái quát hóa kiến thức về các văn bản, so sánh ghi nhớ học thuộc các văn bản, tự sự, miêu tả, biểu cảm, nghị luận
3.Thái độ :
- Giáo dục ý thức ôn tập nghiêm túc
B.Chuẩn bị
- Giáo viên: Giáo án, TLTK, bài soạn
- Học sinh: soạn bài
C.Các bước lên lớp
1 - Ổn định tổ chức:
2- Kiểm tra:
3 Tổ chức các hoạt động dạy và học:
Hoạt động 1: Khởi động
Chúng ta đã học xong phần Văn học lớp 7 Để củng cố kiến thức, chúng ta cùng ôn tập
Hoạt động 2: Ôn tập
- G: ? Hãy kể tên những tác
phẩm đã học trong chương
trình Ngữ văn 7?
1.Một số thể thơ, truyện a.Ca dao dân ca
- Thơ ca dân gian: là những bài thơ bài hát trữ tình
Trang 2- Học sinh kể: học kì I: 24
học kì II: 10
- G: ?Nêu khái niệm ca dao
– dân ca
?Phân biệt ca dao, dân ca
?Tục ngữ là gì
- H: TL
- G: ?Em hiểu thế nào là
thơ trữ tình
?Thơ chữ tình trung đại VN
gồm những thể loại nào
- H: Kể
- G: ?Thể thất ngôn tứ tuyệt
có đặc điểm gì?
- H: TL
dân gian do quần chúng nhân dân sáng tác, biểu diễn
và truyền miệng từ đời này sang đời khác
b.Tục ngữ
- Là những câu nói dân gian ngắn gọn, ổn định , có nhịp điều, hình ảnh thể hiện những k/v của nhân dân
về mọi mặt cuộc sống
c.Thơ trữ tình
- Một thể loại văn học phản ánh cuộc sống bằng cảm xúc trực tiếp của người sáng tác
- Thường có vần điệu, nhịp ddieeujh, ngôn ngữ cô đọng, mang tính cách điệu cao
* thơ trữ tình trung đại VN -Đường luật: Thất ngôn, ngũ ngôn, bát cú, tứ tuyệt
- VN: lục bát, song thất lục bát, 4 tiếng học tập từ ca dao dân ca
* Thất ngôn tứ tuyệt Đường luật
- 4 câu, mỗi câu 7 tiếng
- Kết cấu: khai, thừa, chuyển, hợp
- Nhịp: 4/3; 2/2/3
- Vần chân
* Ngũ ngôn tứ tuyệt đường luật
- 4 câu, mỗi câu 5 tiếng
- Vần bằng , trắc
- Nhịp 3/2 hoặc 2/3
* Thất ngôn bát cú
- 8 câu mỗi câu 7 tiếng
- Vần bằng trắc, chân
- Kết cấu: đề, thực, luận, kết
- Luật: nhất tam tứ bất luận, nhị tứ lục phân minh
Trang 3- G: ? Đó là những tình cảm
nào? Lấy ví dụ
- H: TL
- G; ?Tục ngữ nêu lên
những kinh nghiệm gì của
nhân dân
- Câu 3-4, 5-6 đối
* Thơ lục bát
- Thể thơ dân tộc kết cấu cặp, 1 câu 6, một câu 8
- Vần bằng, vần lưng
- Nhịp 2/2/2/2 hoặc 3/3 4/4 2/4/2
* Song thất lục bát
- 2 câu 7, 1 câu 6, 1 câu 8 -> một khổ d.Truyện ngắn hiện đại
- Có thể ngắn, rất ngắn, dài, hơi dài
- kể linh hoạt, không gò bó, không hoàn toàn tuân theo trình tự thời gian, thay đổi ngôi kể, nhịp văn nhanh, kết thúc đột ngột
* nghệ thuật: tương phản Tăng cấp: thường đi cùng tương phản tăng dần về cường độ, chất lượng, tốc độ, số lượng, màu sắc, âm thanh
3.Những tình cảm, thái độ thể hiện trong các bài
ca dao – dân ca
- Nhớ thương, kính yêu, than thân trách phận, buồn
bã, hối tiếc, tự hào, biết ơn, châm biếm, hài hước, dí dỏm, đả kích
4.Những kinh nghiệm của nhân dân được thể hiện trong tục ngữ
- Kinh nghiệm về thiên nhiên , thời tiết
- kinh nghiệm về lao động, sản xuất
- Kinh nghiệm về con người, xã hội
5.Giá trị tư tưởng, tình cảm trong các bài thơ đoạn thơ VN và TQ
-Lòng yêu nước và tự hào dân tộc
Trang 4- ý chí bất khất, kiên quyết đánh bại quân xâm lược
- Tình yêu nhân dân, nỗi nhớ, mong quê, ngỡ ngàng khi trở về, nhớ mẹ, nhớ thương bà
- Ca ngợi cảnh đẹp thiên nhiên
- Tình bạn chân thành, tình vợ chồng thuỷ chung sâu sắc
6 Giá trị chủ yếu về tư tưởng
- Nghệ thuật của các tác phẩm văn xuôi đã học ( trừ văn nghị luận)
STT Nhan đề
(tác giả) Giá trị nội dung Giá trị nghệ thuât
mở ra- Lí Lan
Lòng mẹ thương con vô bờ, mong con học giỏi nên người
-> tình thương của mẹ trong đêm trước ngày khai giảng của con
Tâm trạng người mẹ được thể hiện chân thực, nhẹ nhàng mà cảm động , sâu sắc
Et-môn đô đơ
Amixi
- Tình yêu thương kính trọng cha mẹ là tình cảm thiêng liêng Thật xấu hổ và nhục nhã cho kẻ nào trà đạp lên tình cảm đó
- Lời lẽ nghiêm khắc, thấm thía, đích đáng khiến cho người con ăn năn, hối lỗi
của những con
búp bê –
Khánh Hoài
- Tình cảm gia đình là vô cùng quý giá và quan trọng
- Bậc cha mẹ hãy vì hạnh phúc con cái mà tránh những cuộc chia tay
- Qua cuộc chia tay của những con búp bê -> đặt ra vấn đề một cách nghiêm túc
và sâu sắc
Trang 54 Sống chết mặc
bay –
Phạm Duy Tốn
- Lên án tên quan phủ vô trách nhiệm gây nên tội ác khi làm nhiệm vụ hộ đê
- Cảm thông với nỗi khổ của nhân dân vì đê vỡ
- Tương phản
- Tăng cấp
hay là Varen và
Phan Bội Châu
– NAQ
- Đả kích toàn quyền Varen đầy âm mưu thủ đoạn, thất bại đáng cười trước Phan Bội Châu.Ca ngợi người anh hùng kiên cường
- Cuộc gặp gỡ đầy kịch tính
- Xây dựng nhân vật đối lập
của lúa non:
Cốm - Thạch
Lam
- Ca ngợi miêu tả vẻ đẹp và giá trị của một thứ quà quê đặc sản mà quen thuộc của người Việt Nam
-Cảm giác tinh tế, trữ tình, đậm đà, trân trọng nâng niu
- Bút kí, tuỳ bút
yêu – Minh
Hương
- Tình cảm sâu đậm của tác giả đối với Sài Gòn qua sự gắn bó lâu bền, am hiểu tường tận và cảm nhận tinh
tế về tác phẩm này
- bút kí, kể, tả , giói thiệu và biểu cảm kết hợp khéo léo , nhịp nhàng
- Lời văn giản dị
tôi – Vũ Bằng
Vẻ đẹp độc đáo của mùa xuân miền Bắc và Hà Nội qua nỗi buồn lòng của người con xa xứ
Hồi ức trữ tình, lời văn giàu cảm xúc, chất thơ, nhẹ êm
và cảm động ngọt ngào
sông Hương –
Hà Ánh Minh
Giới thiệu ca Huế - sinh hoạt và thú vui văn hoá tao nhã ở cố đô
Văn bản giới thiệu thuyết minh mạch lạc, giản dị
G? Tại sao nói Tiếng Việt của
- Tiếng Việt giàu chất nhạc
Trang 6- Dồi dào về từ vựng, uyển chuyển về ngữ pháp, phong phú về hình thức diễn đạt, thoả mãn nhu cầu đời sống đủ khả năng diễn đạt đời sống và tâm hôn con người Việt
8.Những điểm chính về ý nghĩa của văn chương
- Nguồn gốc văn chương là lòng thương người mà rộng ra là thương muôn vật, muôn loài không có tình cảm với con người , cuộc sống thì không có văn chương
- Văn chương là hình ảnh của cuộc sống , văn chương sáng tạo ra sự sống
-> cuộc sống con người không thể thiếu văn chương
9 Việc học phân tiếng việt và tập làm văn theo hướng tích hợp có nhiều lợi ích cho việc học văn.Nó có tác dụng gắn
lí luận với thực tiễn, lí thuyết với thực hành
Kiến thức về tiếng việt và tập làm văn là phương tiện để tìm hiểu sâu sắc hơn văn
HĐ 3,Củng cố:
HDD4 Hướng dẫn học bài ở nhà:
- Học thuộc các nội dung ôn tập đặc biệt câu 6, làm câu 9 ( sgk)
- Soạn: Dấu gạch ngang, trả lời câu hỏi sgk
Rút kinh nghiệm:
Trang 7********************************