BÀI 14 - TUẦN 15 VĂN BẢN: MỘT THỨ QUÀ CỦA LÚA NON: CỐM Thạch Lam A.Mục đích yêu cầu Giúp học sinh cảm nhận: - Phong vị đặc sắc, nét đẹp văn hóa của một thứ quà giản dị mà độc đáo trong c
Trang 1BÀI 14 - TUẦN 15 VĂN BẢN: MỘT THỨ QUÀ CỦA LÚA NON: CỐM
Thạch Lam
A.Mục đích yêu cầu
Giúp học sinh cảm nhận:
- Phong vị đặc sắc, nét đẹp văn hóa của một thứ quà giản dị mà độc đáo trong cảm nhận của một nhà văn
- Tình cảm trân trọng của nhà văn đối với một thứ quà mang hương vị đồng quê
- Nét nhẹ nhàng tinh tế, sự kết hợp hài hoà các phương thức miêu tả, biểu cảm, nghị luận trong thể tùy bút trữ tình
B Chuẩn bị.
- Thầy soạn bài và có một số tình huống có vấn đề
- Trò soạn bài và trả lời theo yêu cầu SGK
C.Các hoạt động dạy và học:
1.Ổn định
2 Kiểm tra : Đọc thuộc lòng một đoạn thơ em thích trong bài "Tiếng gà trưa”.
Tình cảm bà cháu thể hiện như thế nào qua bài thơ
3 Bài mới
Gọi HS đọc văn bản HS đọc văn bản 1.Đọc
Trang 2? Nêu hiểu biết của em
về tác giả?
Thạch Lam trước cách mạng nổi tiếng
là nhà văn lãng mạng chuyên viết truyện ngắn, tuỳ bút
- Văn của Thạch Lam nhẹ nhàng tinh
tế, giàu chất thơ, nhân ái
G- Trình bày về thể
loại tùy bút
2 Tác phẩm
- Tuỳ bút thường không
có cốt truyện, giàu tính
biểu cảm, gần với thơ
thể hiện trực tiếp cái tôi
trữ tình của người viết
-Tuỳ bút là 1 thể loại văn xuôi thuộc loại ký, thường ghi chép những hình ảnh, số việc, câu chuyện có thật mà nhà văn quan sát
- Tuỳ bút thiên về, biểu cảm, chú trọng thể hiện tính chất, chính xác
+ Thể loại
- Một số nhà văn nổi
tiếng
Nguyễn Tuân, Vũ Bằng
* Xuất xứ
H- Xem ảnh Thạch Lam
- Rút từ tập " Hà Nội
phố phường, viết về
cảnh sắc và phong vị
Hà Nội
H- Đọc - Nhận xét
? Kiểm tra vài từ HV Giải nghĩa
Trang 3? Tìm hiểu bố cục:
- Bố cục theo mạch
cảm xúc
- Đ1: Từ đầu…thuyền rồng cảm nghĩ
về nguồn gốc của cốm
- Đ2: Tiếp…Nhũn nhăn cảm nghĩ về giá trị văn hóa của cốm
- Đ3: Còn lại Cảm nghĩ về sự thưởng thức cốm
bản
H- Đọc đoạn 1 1 Cảm nghĩ về
nguồn gốc cốm.
? Cảm nghĩ về nguồn
gốc của cốm được trình
bày trong mấy đoạn
văn ngắn? ý mỗi đoạn?
1- Từ đầu: - Của trời: Cội nguồn của cốm
2- Tiếp …thuyền rồng :Nơi cốm nổi tiếng
? Cội nguồn của cốm là
lúa đồng quê Điều đó
được gợi tả bằng những
câu văn nào?
? Tác giả đã lập ý bằng
cách nào để miêu tả cội
nguồn của cốm? Tác
dụng?
- Dùng cảm giác và tưởng tượng
Gợi chính xác và tưởng tượng nói người đọc
- Thể hiện sự tinh tế…
? Em có nhận xét gì về - Giàu hình ảnh, trang trọng, nhẹ nhàng
Trang 4lời văn ở đoạn này? với những động từ thích hợp thanh nhã,
tinh khiết, phảng phất
? Giá trị của cốm được
phát hiện trên phương
diện nào?
? Qua đó tác giả muốn
truyền tới bạn đọc tính
chất và thái độ nào
trong ứng xử với thứ
quà dân tộc?
- Trân trọng và giữ gìn cốm như 1
vẻ đẹp văn hoá dân tộc
- Giá trị tinh thần
- Giá trị văn hoá dân tộc
H- Theo dõi phần cuối VB 3- Cảm nghĩ về sự
thưởng thức cốm.
? Phần cuối tác giả bàn
về sự thưởng thức cốm
trên những phương
diện nào?
- ăn và mua
? Khi viết về cách ăn
cốm, Thạch Lam đã
viết như thế nào?
- Tỉ mỉ, chi li, cặn kẽ ăn từng chút ít, thong thả, (cặn kẽ) ngầm nghĩ
? Tác giả đã thể hiện
cách cảm thụ cốm bằng
ấn tượng từ nhiều giác
quan Chỉ ra?
- Khứu giác: Mùi thơm, phức của lúa
- Xúc giác: Chất ngọt
- Thị giác: Trong màu xanh
Trang 5? Chứng tỏ điều gì về
tác giả?
Tinh tế sâu sắc" Sành cốm"
? Sau cùng tác giả đề
nghị điều gì?
- Hãy nhẹ nhàng mà nâng đỡ, chút chiu mà vuốt ve
? Lý lẽ mà tác giả đưa
ra về cốm: - Cốm là lộc
của trời
- Cốm là cái khéo léo
của người
- Cốm là sự cố gắng
tiềm tàng và nhẫn nại
của thần lúa
Cho thấy thái độ gì của
tác giả đối với thứ quà
quê này?
- Xem cốm như 1 giá trị tinh thần thiêng liêng đang đang được trân trọng giữ gìn
? Cảm nghĩ của nhà
văn về 1 thứ quà của
lúa non đã mang lại
cho em những hiểu biết
mới mẻ sâu sắc nào về
cốm?
- Cốm là thứ quà đặc sắc
- Cốm là sản vật quý của dân tộc cần được nâng niu và gìn giữ
? Em nhận thấy tuỳ bút - Một lối văn giàu ấn tượng, có sức gợi
Trang 6Thạch Lam có những
nét đẹp riêng nào từ
VB?
cảm cao
- Sự kết hợp của nhiều phương thức biểu đạt
- Lời văn giàu chất thơ, nhẹ nhàng, êm ái, mà sâu sắc
? Em hiểu gì nhà văn? - Một người có tấm lòng, 1 trái
tim người Hà Nội luôn luôn tha thiết và gìn giữ những phong tục tập quán tốt đẹp của cha ông Tính chất dân tộc tinh tế và sâu sắc