Kiến thức - HS cảm nhận và hiểu được những tình cảm sâu sắc của cha mẹ đối với con cỏi từ tâm trạng của một người mẹ trong đêm trước ngày khai trường của con ; ý nghĩa lớn lao của nhà tr
Trang 1Tiết1 - văn bản
CỔNG TRƯỜNG MỞ RA (Văn bản nhật dụng – LÍ LAN)
I Mục tiêu
1 Kiến thức
- HS cảm nhận và hiểu được những tình cảm sâu sắc của cha mẹ đối với con cỏi
từ tâm trạng của một người mẹ trong đêm trước ngày khai trường của con ; ý nghĩa lớn lao của nhà trường đối với cuộc đđời mỗi người
-Hiểu những giá trị biểu cảm trong lời văn biểu hiện tâm trạng của người mẹ trong văn bản
2 Kĩ năng
- HS cú kĩ năng đọc – hiểu văn bản biểu cảm; Phân tích một số chi tiết tiêu biểu diễn tả tâm trạng người mẹ trong đêm trước ngày khai trường đầu tiên của con; Liên hệ vận dụng khi viết bài văn biểu cảm
3 Thái độ
- HS có tình cảm biết ơn, yêu kính cha mẹ và trách nhiệm của học sinh đối với gia đình và XH
II Chuẩn bị:
- GV: tranh ảnh về ngày khai trường
- HS: vở soạn, SGK
Phương pháp
- Đọc diễn cảm, phân tích, bình , nêu vấn đề.
III Bài mới:
1 Ổn đ ịnh trật tự (1 phút)
Trang 22 Kiểm tra bài cũ: Kiểm tra sự chuẩn bị bài mới của HS (1 phút)
3 Tiến trình tổ chức các hoạt đ ộng dạy và học
*Hoạt đ ộng 1: Khởi động
Mục tiêu: tạo hứng thú cho HS tiếp thu kiến thức về văn bản" cổng trường
mở ra"
Cách tiến hành
Trong lần khai giảng đầu tiên của em ai đưa em đến trường? Em có nhớ đêm hôm trước ngày khai trường đó mẹ em đã làm gì, nghĩ gì không?
Hôm nay học bài văn này chúng ta sẽ hiểu được trong đêm trước ngày khai trường để vào lớp 1 của con, mẹ đã làm gì và nghĩ gì?
*Hoạt đ ộng 2: Đọc- hiểu văn bản
Mục tiêu:- HS hiểu được cách đọcdiễn
cảm đem lại hiệu quả trong quá trình cảm thụ
văn bản; HS cảm nhận được tình cảm thiêng
liêng của cha mẹ dành cho con cái
- HS có kĩ năng đọc diễn cảm, cảm thụ văn
bản
Cách tiến hành
-GV hướng dẫn đọc: to, rõ ràng, thể hiện tâm
trạng hồi hộp, thao thức của mẹ, giọng đọc tâm
tình, trầm lắng
-GV đọc mẫu
-Gọi 2-3 HS đọc bài
-HS nhận xét GV sửa chữa
I Tìm hiểu chung:
1
Đ ọc v ă n bản.
Trang 3? Em hiểu “ nhạy cảm” nghĩa là gì?
“ Háo hức “ là tâm trạng như thế nào?
HS đọc các chú thích còn lại
Văn bản nhật dụng “ Cổng trường mở ra” được
viết theo thể loại gì?( Phương thức biểu đạt
chính là gì?)
- Tự sự + biểu cảm
? Văn bản chia làm mấy phần? Nội dung chính
từng phần?
HS theo dõi phần I
? Tìm những chi tiết miêu tả tâm trạng hai mẹ
con trong đêm trước ngày khai giảng?
Mẹ Con
- Thao thức không
ngủ, chuẩn bị đồ
dùng, sách vở, đắp
mền, buông màn, trằn
trọc, suy nghĩ triền
miên
- Giấc ngủ đến với con nhẹ nhàng như một li sữa, ăn một cái kẹo, gương mặt thanh thoát, nghiêng trên gối mền, đôi môi hé
mở, thỉnh thoảng chúm lại háo hức, trong lòng không có mối bận tâm
? em hiểu trằn trọc có nghĩa là gì?
? Em có nhận xét gì về cách thức miêu tả của
tác giả?
2 Thảo luận chú thích
3.Bố cục
- P1: đầu -> ngày đầu năm học: tâm trạng của hai mẹ con trong đêm trước ngày khai giảng
P2: còn lại : tình cảm của mẹ đối với con
II Phân tích:
1 Tâm trạng của hai mẹ con trong đ êm tr
ư ớc ngày khai giảng
- Mẹ : thao thức, chuẩn bị đồ dùng cho con, trằn trọc suy nghĩ
- Con: giấc ngủ đến…uống li sữa, không có mối bận tâm nào
Trang 4- Thể hiện tâm trạng qua hành động, cử chỉ.
- Đối chiếu hai tâm trạng của mẹ con
? Cách miêu tả đó có tác dụng gì?
? Theo em tại sao người mẹ không ngủ được?
-HS thảo luận nhóm 4 thời gian 2 phút
-Đại diện báo cáo: GV kết luận
- Lo lắng, chăm chút cho con, trăn trở suy nghĩ
về người con
- Bâng khuâng, hồi tưởng lại tuổi thơ của mình
? Từ đó em hiểu gì về tình cảm của mẹ đối với
con?
? Vậy em làm gì đề đền đáp tình cảm của mẹ
đối với mình?
- Chăm học, chăm làm, vâng lời cha mẹ, thầy
cô…
?Chi tiết nào chứng tỏ ngày khai trường đã để
lại dấu ấn sâu đậm trong tâm hồn mẹ ?
- Sự nôn nao, hồi hộp khi cùng bà ngoại đến
trường, sự chơi vơi, hốt hoảng khi cổng trường
đóng lại
? Vì sao tác giả để mẹ nhớ lại ấn tượng buổi
khai trường đó của mình ?
- Mẹ có phần lo lắng cho đứa con trai nhỏ bé
lần đầu tiên đến trường
- Vì ngày khai trường có ý nghĩa đặc biệt với
mẹ, với mọi người
? Có phải người mẹ đang nói trực tiếp với con
không? Theo em, mẹ đang tâm sự với ai? Cách
- Tâm trạng của hai mẹ con không giống nhau:
+ Tâm trạng con: háo hức, thanh thản, nhẹ nhàng
+ Tâm trạng mẹ: bâng khuâng, xao xuyến, trằn trọc suy nghĩ miên man
2 Tình cảm của mẹ đ ối với con.
Trang 5viết đó có tác dụng gì ?
- Mẹ tâm sự gián tiếp với con, nói với chính
mình -> nội tâm nhân vật được bộc lộ sâu sắc,
tự nhiên Những điều đó đôi khi khó nói trực
tiếp
- HS theo dõi đoạn văn cuối
? Đoạn văn thể hiện điều gì qua hành động và
lời nói của mẹ ?
? Câu văn nào nói về tầm quan trọng của nhà
trường đối với thế hệ trẻ ?
“ Bằng hành động đó họ muốn… cả hàng dặm
sau này”
? Cách dẫn dắt của tác giả có gì đặc biệt ?
- Đưa ra ví dụ cụ thể mà sinh động để đi đến kết
luận về tầm quan trọng của giáo dục
-GV mở rộng về giáo dục ở Việt Nam và sự ưu
tiên cho giáo dục của Đảng và Nhà nước ta
? Người mẹ nói: “bước qua cổng trường là một
thế giới kì diệu sẽ mở ra” Em hiểu thế giới kì
diệu đó là gì ?
-HS thảo luận nhóm 4 (4p)
-Đại diện báo cáo
-GV kết luận:
? Từ sự phân tích trên em có suy nghĩ gì về
nhan đề “ Cổng trường mở ra” ?
- Hình ảnh nghệ thuật mang ý nghĩa tượng trưng
như cánh cửa cuộc đời mở ra
- Mẹ yêu thương, lo lắng, chăm sóc, chuẩn bị chu đáo mọi điều kiện cho ngày khai trường đầu tiên của con
Trang 6*Hoạt đ ộng 3: tổng kết rút ra ghi nhớ
Mục tiêu: HS khái quát được giá trị nội dung
và nghệ thuật của văn bản
Cách tiến hành
? Bài văn giúp ta hiểu gì về tình cảm của mẹ và
vai trò của nhà trường đối với cuộc sống mỗi
con người ?
-HS đọc ghi nhớ; GV khái quát
*Hoạt đ ộng 4: Luyện tập
Mục tiêu: HS hiểu được kiến thức của bài và
vËn dụng làm bài tập
Cách tiến hành
- HS đọc, xác định yêu cầu, làm bài
- GV hướng dẫn sửa chữa
- HS phát biểu cá nhân
- GVnx bổ sung
-GV hướng dẫn: Viết đoạn văn 7-8 dòng
+ Chủ đề: Kỷ niệm đáng nhớ nhất trong ngày
khai giảng đầu tiên
+ PT diễn đạt: tự sự + biểu cảm
- Mẹ đưa con đến trường với niềm tin
và kì vọng vào con
3 Tầm quan trọng của nhà tr ư ờng đ ối với thế hệ trẻ
- Nhà trường mang lại tri thức, hiểu biết
- Bồi dưỡng tư tưởng tốt đẹp, đạo lí làm người
- Mở ra ước mơ, tương lai cho con người
III Tổng kết:
1 Ý Nghĩa: Văn bản thể hiện tấm
lòng, tình cảm của người mẹ đối với con, đồng thời nêu lên vài trò
to lớn của nhà trường đối với cuộc sống của mỗi con người
2 Nghệ thuật: Lựa chọn hình thức tự
bạch như những dong nhật kí của người mẹ nói với con
- Sử dụng ngôn ngữ biểu cảm
3 Ghi nhớ: ( SGK)
IV Luyện tập
Trang 7Bài tập 1 :
Em tán thành ý kiến trên vì nó đánh dấu bước ngoặt, sự thay đổi lớn lao trong cuộc đời mỗi con người: sinh hoạt trong môi trường mới, học nhiều điều -> tâm trạng vừa háo hức vừa hồi hộp , lo lắng
Bài tập 2 :( về nhà)
4 Củng cố (3p)
- Em thấy người mẹ trong bài văn là người như thế nào?
( Tình cảm, sâu sắc, tế nhị, hiểu biết.)
? Mượn tâm trạng mẹ trong đêm trước buổi khai trường để nói gì?
- Tầm quan trọng của việc học , nhà trường
- Tình cảm sâu nặng mẹ -> con
- Nhắc nhở người làm con phải nhớ đến tình cảm của mẹ
5 Dặn dò:(1p)
- Học ghi nhớ + phân tích
- Làm BT 2 + đọc thêm SGK trang 9
- Soạn tiết 2 văn bản: Mẹ tôi, đọc trả lời câu hỏi SGK.
********************************************