Dạy học lấy trẻ làm trung tâm là đặt trẻ vào vị trí trung tâm của hoạt động dạy – học với những phẩm chất và năng lực riêng của mỗi người, để tiềm năng của mỗi học sinh được phát triển t
Trang 1MỘT SỐ BIỆN PHÁP GIÁO DỤCLẤY TRẺ LÀM TRUNG TÂM CHO TRẺ
5 – 6 TUỔI
I ĐẶT VẤN ĐỀ:
1 Lý do chọn đề tài:
Như chúng ta đã biết giáo dục Mầm non là bậc học đầu tiên trong hệ thống giáo dục quốc dân Dạy học là quá trình tương tác qua lại giữa giáo viên và học sinh, khi
đó học sinh dưới sự hướng dẫn của cô giáo có thể tìm ra, khám phá ra những tri thức mới mà bản thân còn chưa biết hoặc chưa rõ, hình thành những thói quen tư duy đọc lập, sáng tạo Phát triển toàn diện các kỹ năng sống và những phẩm chất đạo đức phù hợp với chuẩn mực xã hội.Theo A.Kômenski: “Giáo dục có mục đích đánh thức năng lực nhảy cảm, phán đoán, phát triển nhân cách… hãy tìm ra phương pháp cho phép giáo viên dạy ít hơn, học sinh học được nhiều hơn” R.C.Shama viết: “Trong phương pháp dạy học lấy học sinh làm trung tâm, toàn bộ quá trình dạy học đều hướng vào nhu cầu, khả năng, lợi ích của người học Mục đích là phát triển ở học sinh kỹ năng và năng lực độc lập học tập và giải quyết vấn đề…” theo từng độ tuổi phù hợp Thực chất của quan điểm dạy học lấy trẻ làm trung tâm là hệ phương pháp dạy học tích cực lấy người học làm trung tâm Dạy học lấy trẻ làm trung tâm là đặt trẻ vào vị trí trung tâm của hoạt động dạy – học với những phẩm chất và năng lực riêng của mỗi người, để tiềm năng của mỗi học sinh được phát triển tối ưu, góp phần có hiệu quả vào việc xây dựng cuộc sống cho cá nhân, gia đình và xã hội Phương pháp dạy - học lấy trẻ em là trung tâm là phương pháp học tập tích cực, khác với phương pháp dạy học truyền thống Giáo viên được tập huấn cách thiết kế và giảng dạy theo phương pháp dạy - học tích cực, lấy học sinh làm trung tâm, áp dụng các kỹ năng làm việc theo nhóm, kỹ năng đặt câu hỏi, phương pháp đóng vai, tự làm đồ dùng đồ chơi bằng nguyên vật liệu sẵn có, sử dụng trò chơi học tập…
Bản thân là một giáo viên tôi hiểu rất rõ về trách nhiệm của mình, tôi luôn muốn học sinh của tôi được trải nghiệm, tư duy, được tìm tòi những gì mà trẻ còn chưa biết trong cuộc sống một cách thoải mái, không gò bó Vậy làm thế nào để có thể thựcc hiện điều đó? Tôi đã suy nghĩ và trăn trở rất nhiều Tôi phải làm thế nào để học sinh của tôi cảm thấy thoải mái trong các hoạt động mà vẫn đạt được kết quả như mục tiêu đề ra Và tôi đã mạnh dạn chọn đề tài: “Một số biện pháp giáo dục lấy trẻ làm trung tâm cho trẻ 5 – 6 tuổi” để làm đề tài nghiên cứu
2 Mục đích nghiên cứu:
Tìm hiểu thực trạng việc sử dụng phương pháp dạy học cho trẻ Mầm non, đặc biệt là trẻ lớp MGL Trúc Khê trường Mầm non Vành Khuyên Trên cơ sở phân tích, đánh giá khách quan , nêu ra những ý kiến đề xuất góp phần khắc phục thực trạng giáo dục trẻ ở trường Mầm non hiện nay, nhằm nâng cao hiệu quả giáo dục giúp trẻ phát triển một cách toàn diện
3 Nhiệm vụ:
Trang 2Trên cơ sở nghiên cứu đề tài “Một số biện pháp giáo dục lấy trẻ làm trung tâm cho trẻ 5 - 6 tuổi ” để tìm ra những giải pháp, biện pháp giáo dục trẻ mang tính hiệu quả mà khi đó trẻ được là trung tâm của mọi hoạt động Giáo viên chỉ là người tạo cơ hội, hướng dẫn, tạo cho trẻ tham gia các hoạt động
4 Đối tượng nghiên cứu:
Trẻ lớp 5 – 6 tuổi Trúc Khê và các biện pháp giúp trẻ phát huy mọi tiềm năng trog mọi hoạt động trên cơ sở lấy trẻ làm trung tâm ở trường Mầm non Vành Khuyên
5 Phương pháp nghiên cứu:
Căn cứ vào đối tượng và mục tiêu nghiên cứu trong đề tài tôi chọn các phương pháp sau:
a Phương pháp nghiên cứu lý luận
Tôi đã nghiên cứu các biện pháp lấy trẻ làm trung tâm bằng cách dựa vào lý luận thực tiễn qua các thông tin đại chúng, tập san, tài liệu bồi dưỡng, đài, báo, tivi, tài liệu có liên quan đến đề tài
b Phương pháp nghiên cứu thực tiễn:
*Phương pháp quan sát – đàm thoại
* Phương pháp điều tra
* Phương pháp trực quan sinh động,
* Phương pháp thực hành - luyện tập
c Phương phápthống kê toán học:
* Điều tra – kiểm tra
* Xử lí số liệu đã thu thập được
6 Giới hạn nghiên cứu:
Nghiên cứu tại lớp MGL Trúc Khê Trường Mầm non Vành Khuyên
7 Phạm vi và kế hoạch nghiên cứu:
* Phạm vi : Một số biện pháp giáo dục trẻ làm trung tâm cho trẻ 5 – 6 tuổi Trúc
Khê Trường Mầm non Vành Khuyên năm học 2018 – 2019 theo hình thức luyện tập cá nhân, nhóm, lớp và mở rộng phạm vi toàn khối
* Kế hoạch :
Thời gian thực hiện bắt đầu từ tháng 9 năm 2018 đến tháng 5 năm 2019
- Tháng 9 - 10 năm 2018: Nghiên cứu lý luận của đề tài
- Từ tháng 9 đến tháng 10 năm 2018: Nghiên cứu thực trạng và giải pháp giáo dục lấy trẻ làm trung tâm cho trẻ lớp MGL Trúc Khê Trường Mầm non Vành Khuyên
- Từ tháng 11 năm 2018 đến tháng 5 năm 2019: Đưa các giải pháp đã nghiên cứu
áp dụng vào thực tiễn công tác “Giáo dục lấy trẻ làm trung tâm cho trẻ 5 - 6 tuổi ở trường Mầm non Vành Khuyên”
II NỘI DUNG:
1 Cơ sở lý luận:
Trong lý luận dạy và học có những quan niệm khác nhau về vai trò của nhà giáo dục và vai trò của học sinh, nhưng quy tụ lại có hai hướng: Hoạt động lấy giáo viên làm trung tâm hoặc hoạt động lấy học sinh làm trung tâm, những năm gần đây các
Trang 3tài liệu giáo dục và dạy học ở nước ngoài và trong nước thường nói tới việc cần thiết phải chuyển từ dạy học lấy giáo viên làm trung tâm sang dạy học lấy học trẻ làm trung tâm, đây là một xu hướng tất yếu của nền giáo dục mà chúng ta nên áp dụng và đổi mới
Vậy trong công tác giảng dạy người giáo viên luôn quan tâm trước hết đến việc hoàn thành trách nhiệm của mình là truyền thụ tới trẻ cho hết nội dung quy định trong chương trình, cố gắng làm cho mọi học sinh hiểu và nhớ những lời cô dạy Cũng từ đó hình thành kiểu học thụ động, thiên về ghi nhớ, ít chịu suy nghĩ Để khắc phục tình trạng đó, cần phát huy tính tích cực chủ động học tập của trẻ, quan tâm đến nhu cầu khả năng của mỗi cá nhân trẻ trong tập thể lớp Các phương pháp
“Dạy học tích cực”, “Lấy người học làm trung tâm” đã đưa lại hiệu quả cao
2 Cơ sở thực tiển:
Tại trường Mầm non Vành Khuyên, căn cứ vào kế hoạch nhiệm vụ năm học
2018-2019 của trường Hoạt động chủ đạo của trẻ “Chơi mà học, học mà chơi” thông qua các hoạt động đa dạng phong phú mà trẻ lĩnh hội kiến thức trong cuộc sống xung quanh trẻ
Chương trình giáo dục mầm non mới là lấy trẻ làm trung tâm, tạo điều kiện cho mỗi đứa trẻ được hoạt động tích cực phù hợp với sự phát triển của bản thân trẻ, đáp ứng tối đa nhu cầu và hứng thú của trẻ trong quá trình giáo dục
Thực tế cho thấy việc tổ chức các hoạt động theo hướng lấy trẻ làm trung tâm đã tạo ra một không gian mở cho trẻ, khuyến khích trẻ phát triển tư duy và phương pháp giải quyết vấn đề Nếu trẻ được tạo nhiều cơ hội tự tham gia trải nghiệm khám phá, thì như vậy trẻ đã có thể được phát triển tư duy sáng tạo, giúp trẻ có nhiều cơ hội phát triển ngôn ngữ, tình cảm xã hội, phát triển thẩm mỹ, thể chất, phát triển nhận thức Những lợi ích đó có liên hệ trực tiếp với phương pháp dạy của các giáo viên, đó chính là cách tổ chức các hoạt động cho trẻ theo hướng lấy trẻ làm trung tâm Trong quá trình nghiên cứu đề tài: “Một số biện pháp giáo dục lấy trẻ làm trung tâm cho trẻ 5 – 6 tuổi”, tôi đã gặp những thuận lợi và khó khăn sau:
a Thuận lợi:
- Được sự quan tâm, giúp đỡ của Phòng Giáo dục và Đào tạo huyện Cam Lộ và Ban giám hiệu trường Mầm non Vành Khuyên Ban giám hiệu nhà trường luôn đi sâu đi sát, tạo điều kiện thuận lợi cho giáo viên có đủ điều kiện, phương tiện để chăm sóc và giáo dục trẻ, Tạo điều kiện để giáo viên được tham gia bồi dưỡng về chuyên môn nghiệp vụ, tham dự các lớp tập huấn do Phòng giáo dục và đào tạo tập huấn
Trang 4- Nhận được sự quan tâm, phối hợp của các bậc phụ huynh.
- Lớp 5 – 6 tuổi Trúc Khê trường Mầm non Vành Khuyên, với tổng số trẻ là 42 cháu Đa số các cháu nhanh nhẹn, có sức khoẻ tốt để tham gia vào các hoạt động
- Lớp được trang bị khá đầy đủ các trang thiết bị, đồ dùng thuận tiện như: Tivi, máy
vi tính…phù hợp với trẻ
- Giáo viên có trình độ chuyên môn, luôn yêu nghề, mến trẻ, ý thực cao trong công tác tự học và nâng cao trình độ
b Khó khăn
Bên cạnh những thuận lợi đó bản thân cũng gặp rất nhiều khó khăn:
- Giáo viên tổ chức các hoạt động còn gò bó, chưa sáng tạo, chưa gây hứng thú cho trẻ, chưa biết cách lấy trẻ làm trung tâm trong các giờ học
- Công tác phối kết hợp của giáo viên với cha mẹ trẻ trong việc cho trẻ tự học, tự tìm tòi trãi nghiệm, trao đổi còn chưa cao
- Khả năng tiếp thu của trẻ không đồng đều
- Kinh nghiệm nhận thức của trẻ còn nghèo, khả năng chú ý, ghi nhớ và khả năng diễn đạt của trẻ còn hạt chế
- Trẻ chưa biết cách giải quyết tình huống có vấn đề, chưa tích cực sáng tạo, còn dựa vào sự can thiệp của giáo viên
- Đồ dùng học liệu còn ít, chưa phong phú và đa dạng
- Đa số trẻ ở nông thôn nên khả năng giao tiếp còn hạn chế Trẻ chưa mạnh dạn, còn rụt rè khi tiếp xúc với mọi người
3 Kết quả khảo sát ban đầu
Thực tế trong giảng dạy cho trẻ 5 - 6 tuổi trong trường hiện nay, còn nhiều vấn đề cần khắc phục như: Sự am hiểu tính cách độ tuổi từng trẻ, cách xây dựng kế hoạch, lựa chọn chỉ số, lối dẫn dắt lôi cuốn trẻ, đa số còn dạy trẻ theo hướng lấy giáo viên làm trung tâm, cô hướng dẫn nhiều, nói nhiều, trẻ ít được thực hành, trao đổi, một phần cũng do đồ dùng đồ chơi ít, chưa đầy đủ để trẻ hoạt động
Để tháo gỡ khó khăn này, tôi đã chọn phương pháp giáo dục lấy trẻ làm trung tâm, thiết kế môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm và cách lập kế hoạch trên quan điểm giáo dục lấy trẻ làm trung tâm.Vì vậy đòi hỏi giáo viên phải có trình độ chuyên môn cao, sáng tạo, năng động trong giảng dạy để trẻ đạt được kết quả tốt nhất khi cho trẻ tự khám phá tìm tòi cái mới trong mọi hoạt động
Chất lượng giáo dục trẻ 5 – 6 tuổi tại lớp lá MG 5 – 6 tuổi Trúc Khê Trường Mầm non Vành Khuyên được thể hiện qua các số liệu như sau:
Tổng số trẻ: 23 trẻ; nữ: 24 trẻ; Khuyết tật: 1 trẻ
Bảng khảo sát chất lượng của trẻ đầu tháng 9/2018 như sau:
Trang 5STT Tiêu chí Đạt Chưa đạt
Số trẻ Tỷ lệ % Số trẻ Tỷ lệ %
1 Trẻ hứng thú tham gia vào
2 Trẻ có ý thức tự thực hiện
tốt yêu cầu của tiết học 16/42 38.1 27/42 64.3 3
Trẻ nắm vững kiến thức, kỹ
năng vận dụng linh hoạt,
sáng tạo vào thực tế
4 Trẻ có kỹ năng sử dụng
ngôn ngữ rõ ràng, mạch lạc 21/42 50 22/42 52.4
Từ thực tế khảo sát tôi thấy cần phải thay đổi cách nghĩ, cách nhìn nhận về phương pháp dạy học “lấy trẻ làm trung tâm” Làm thế nào để trẻ lớp tôi luôn mạnh dạn tự tin nói lên những điều mình nghĩ, mình biết và giúp trẻ tích cực hơn khi tham gia các hoạt động Từ những suy nghĩ đó tôi mạnh dạn nghiên cứu và áp dụng phương pháp “dạy học lấy trẻ làm trung tâm” vào công tác chăm sóc giáo dục trẻ trong trường Mầm non và tại lớp 5 - 6 tuổi tôi đang chủ nhiệm
4 Các biện pháp thực hiện:
a Biện pháp chung:
Trong quá trình nghiên cứu đề tài và qua thực tế chăm sóc giáo dục trẻ, tôi đã thực hiện các biện pháp chung để giải quyết vấn đề như sau:
* Xây dựng kế hoạch lấy trẻ làm trung tâm
* Xây dựng mục tiêu giáo dục
* Xây dựng nội dung giáo dục
* Tổ chức hoạt động lấy trẻ làm trung tâm
* Xây dựng môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm
b Biện pháp cụ thể:
* Xây dựng kế hoạch lấy trẻ làm trung tâm:
Khi xây dựng kế hoạch giáo dục tôi căn cứ vào khả năng, nhu cầu học tập kinh
nghiệm sống của trẻ tại lớp và địa phương để xác định mục tiêu, nội dung cụ thể
* Xây dựng mục tiêu giáo dục:
Trước hết giáo dục hướng trẻ chuẩn bị sớm thích nghi với sự thay đổi của môi trường, nhanh chóng hòa nhập vào cuộc sống Tôn trọng nhu cầu và lợi ích, tiềm năng của trẻ Lợi ích và nhu cầu cơ bản nhất của trẻ là sự phát triển toàn
Trang 6diện nhân cách cho mình, hình thành và phát triển bản thân Tôi dựa trên nhu cầu
và nhận thức của trẻ lớp tôi để đưa ra mục tiêu phù hợp với khả năng của trẻ Trẻ của lớp tôi ở vùng nông thôn nên hạn chế về mọi mặt Tôi không thể
áp đặt các con phải đạt được những yêu cầu, những mục tiêu quá với nhận thức của trẻ
+ Tôi căn cứ vào đặc điểm của trẻ như: Khả năng, nhu cầu học tập, sở thích của trẻ mà tôi đã quan sát được trong thời gian hai tuần đầu trẻ đến trường
để xác định mục tiêu cho phù hợp
+ Tôi căn cứ vào nội dung giáo dục theo từng độ tuổi ( trong chương trình
giáo dục Mầm non) để xác định mục tiêu
* Xây dựng nội dung giáo dục:
Chương trình giáo dục không chỉ học để hiểu sự vật hiện tượng trong thế giới xung quanh mà còn học để tự làm những việc gần gũi và phù hợp với trẻ Ở đây trẻ học cách làm như thế nào? (học cách tìm hiểu và khám phá, phát hiện ra
sự thay đổi của sự vật hiện tượng; học cách biểu đạt những suy nghĩ, hiểu biết và cảm nhận của mình; học cách làm đồ dùng đồ chơ
+ Tôi căn cứ vào nhu cầu học tập của trẻ, những điều kiện sẵn có ở địa phương để tôi lựa chọn nội dung cho phù hợp
Ví dụ: Trong chủ đề “Quê hương – Đất nước – Bác Hồ”, tôi có thể chọn những nội dung đơn giản gần gũi với trẻ như: “Cánh đồng quê em” ( phát triển nhận thức cho trẻ thông qua hoạt động khám phá nhằm giáo dục trẻ biết cánh đồng quê mình cho ra những sản phẩm gì? Và nó gắn bó với người nông dân như thế nào?
Từ đó trẻ biết yêu lao động sản xuất, yêu sản phẩm của quê hương), Dù trẻ nói đúng hay chưa đúng tôi vẫn khuyến khích trẻ nói và bằng những lời động viên của tôi giúp trẻ tự tin vào câu trả lời của mình Trẻ lớp tôi rất thích thú tham gia hoạt động và tích cực trao đổi ý kiến, tiết học nhẹ nhàng mà đạt hiệu quả đáng kể Tôi cũng cảm thấy vui khi trẻ của tôi ngày càng tiến bộ
* Tổ chức hoạt động lấy trẻ làm trung tâm
Tôi tổ chức hoạt động luôn đặt trẻ vào trung tâm của quá trình giáo dục, có nghĩa
là tạo mọi cơ hội cho trẻ tham gia vào các hoạt động:
*Hoạt động trải nghiệm : Trẻ được học qua thực tế qua việc làm, qua khám phá tìm tòi
Ví dụ: Khi tổ chức hoạt động cho trẻ tìm hiểu về “ Các loại quả” + Mục đích : Trẻ biết tên gọi, đặc điểm, màu sắc, vị của một số loại quả
- Tiến hành:
Trang 7Gây hứng thú: Cô cho trẻ quan sát đĩa quả (các miếng được cắt trên đĩa, gồm dưa hấu, cam, dứa…) và hỏi trẻ:
- Cô có đĩa gì đây? Đĩa quả của cô như thế nào?
- Theo các con trên đĩa có những quả gì? Tại sao con biết
- Quan sát và đàm thoại: Để biết được điều đó, cô và các con cùng chú ý xem nhé! + Ai muốn ăn thử nào?( Cho mỗi trẻ một quả bất kỳ Trẻ được cầm miếng quả để quan sát sau đó cho trẻ ăn và ngửi)
+ Con vừa được ăn miếng quả gì? Hãy nói về miếng quả mà mình được ăn ( trẻ tự nêu lên cảm nhận và phỏng đoán của mình)
+ Tại sao con biết miếng quả con ăn là miếng Cam?
+ Tại sao con biết là miếng Dứa?
+ Tại sao con biết miếng vừa ăn là miếng Xoài
Sau đó hỏi trẻ đặc điểm từng quả
+ Theo con quả cam như thế nào?
+ Thế còn quả xoài thì sao?
Củng cố lại:
- Tôi đặt câu hỏi trẻ mang tính suy ngẫm và củng cố nội dung đã học
+ Hôm nay chúng ta tìm hiểu những quả gì?
+ Quả đó như thế nào?
+ Khi ăn quả, chúng ta phải làm gì với các quả đó?
Cô và các con cùng điền vào bảng này nhé!( Cho trẻ thực hiện bảng hệ thống
hóa các đặc điểm về quả)
+ Tôi đọc câu đố về một số loại quả để trẻ suy nghĩ và đoán biết xem đó là quả gì? Thông qua hoạt động giải câu đố trẻ được tư duy, tưởng tượng và phán
10 đoán Nếu trẻ trả lời chưa đúng thì sẽ được nghe câu trả lời của bạn và điều đó
sẽ khắc sâu hơn cho trẻ kiến thức cần lĩnh hội
Kết thúc:
+ Hôm nay các con học được điều gì?
+ Chúng mình làm được những gì?
+ Ai thích điều gì nhất?
- Tôi đã gây hứng thú trực tiếp cho trẻ bằng trải nghiệm ( quan sát, ngửi, nếm)
- Trẻ được khuyến khích và chủ động nói ra những điều mình cảm nhận được
để nói lên nhận xét cá nhân
Trang 8- Tôi khuyến khích trẻ nói ra càng nhiều càng tốt, có thể đầy đủ hay chưa đầy đủ; đúng hay chưa đúng không quan trọng mà chỉ cần trẻ dám nói và được nói
ra Nhờ đó mà trẻ của tôi rất tự tin nói ra những điều mình suy nghĩ
- Qua hoạt động này tôi muốn trẻ được tự điều chỉnh hiểu biết của mình qua câu trả lời của bạn và qua việc trực tiếp được nhìn quả
- Trẻ được tự suy ngẫm và đánh giá hiểu biết kỹ năng của mình
- Thông qua trò chơi trẻ được củng cố lại hệ thống kiến thức mà trẻ đã học nhằm khắc sâu cho trẻ kiến thức cần cung cấp mà không bị nhàm chán và lặp lại
Ví dụ: Trong chủ đề “Nước và hiện tượng tự nhiên” Tôi cho trẻ được làm thí nghiệm “ Vật chìm vật nổi”, tôi phát cho trẻ các viên sỏi, miếng xốp, thìa inox Cho trẻ đoán xem khi thả các vật xuống nước vật nào sẽ nổi, vật nào sẽ chìm? Và
cô cho trẻ thảo luận xem tại sao lại nổi, vì sao lại chìm? Cho trẻ làm thí nghiệm “ chất nào tan trong nước”, tôi sử dụng đường, muối để cho trẻ dự đoán xem chất nào tan trong nước.( Có giáo án minh họa)
* Hoạt động giao tiếp: Trẻ được chia sẻ với bạn bè và học từ mọi người
Ví dụ: Trong chủ đề giao thông tôi chọn đề tài “ Trò chuyện về những chiếc
mũ bảo hiểm xinh xắn”
+ Tôi đặt câu hỏi : Vì sao chúng ta cần đội mũ bảo hiểm? Và khi nào thì đội mũ bảo hiểm? Tác dụng của mũ bảo hiểm? chất liệu của mũ bảo hiểm? Chỉ với những câu hỏi như vậy trẻ của tôi đã trả lời hăng hái và sôi nổi không mang tính gò bó
* Hoạt động suy nghĩ: Suy nghĩ và vận dụng những điều đã lĩnh hội được vào việc giải quyết các tình huống
Ví dụ: Tìm hiểu về nước và môi trường tự nhiên Tôi đưa ra đề tài mở để trẻ trò chuyện: “Điều gì sẽ xảy ra nếu không có nắng? Điều gì xảy ra nếu cây không được uống nước? Tôi chia nhóm cho trẻ thảo luận sau đó cho trẻ nói lên phán đoán hoặc suy nghĩ của mình Từ đó trẻ của tôi được thu hút vào việc suy nghĩ tìm nguyên nhân.( Có giáo án minh họa)
* Hoạt động trao đổi: Diễn đạt chia sẻ suy nghĩ và mong muốn Khi tổ chức hoạt động lấy trẻ làm trung tâm tôi chỉ là người tạo cơ hội, hướng dẫn, gợi mở giúp trẻ lĩnh hội được kiến thức một cách nhẹ nhàng không gò bó cứng nhắc
Ví dụ: Tôi sử dụng những câu hỏi mở để kích thích óc suy nghĩ của trẻ: Con sẽ làm gì khi con bị ốm? Con sẽ làm gì khi bạn khóc? Con nghĩ thế nào? Làm sao con
Trang 9biết? Tại sao con lại nghĩ nghư vậy? Nếu thì sao? Nếu không ….thì sao? Theo con điều gì/ cái gì sẽ xảy ra tiếp theo? Tôi thấy trẻ của tôi đã biết suy nghĩ và trả lời câu hỏi một cách tự tin
* Xây dựng môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm:
+ Tôi xây dựng môi trường học tập bằng việc sắp xếp thành các góc chơi
để trẻ dễ dàng lựa chọn cũng như lấy đồ dùng thuận tiện Các đồ dùng đồ chơi trong các góc được sắp xếp những bài tập có tính mục đích rõ rệt, mà khi cầm vào đồ dùng trẻ có thể tự tương tác và thực hành kỹ năng
+ Trái lại với những tiết học ngày xưa tôi chỉ diễn ra trong lớp học thì nay tôi cho trẻ được thay đổi môi trường như: ngồi dưới gốc cây, góc thiên nhiên, hay ngoài sảnh của trường giúp cho trẻ cảm thấy thoải mái khi được tham gia vào các hoạt động
+ Tôi sử dụng những nguyên vật liệu có sẵn trong tự nhiên để thực hiện các nội dung giáo dục:
* Lá cây :
Tôi cho trẻ trò chuyện về thiên nhiên, cho trẻ nhặt lá cây từ những lá cây
đó tôi có thể cho trẻ phân biệt theo kích cỡ (to – nhỏ), chiều dài (dài - ngắn), màu sắc (tối - sáng), hình dạng (tròn - thuôn), kết cấu bề mặt (ráp - mịn), công dụng của lá ( có ích- không có ích).( Có giáo án minh họa)
- Sắp xếp mỗi nhóm lá cây theo thứ tự nhất định: từ tối nhất đến sáng nhất,
từ to nhất đến nhỏ nhất, từ dài nhất đến ngắn nhất…
- Gọi tên : học nhận biết tên lá cây
- Xé lá cây thành các hình khác nhau
- Xâu thành vòng
- Vò lá, ngửi lá
- Dùng lá để tạo thành những đồ chơi: kết thành quạt, kèn, con vật…
- Sử dụng lá làm phép đếm…
* Cát:
Khi được ra ngoài thiên nhiên, được chơi với nguyên vật liệu thiên nhiên
sẽ tạo cho trẻ hứng thú và dễ tiếp thu Trẻ được thực hành trải nghiệm như: xúc cát, gạt cát, rót cát
- In hình bàn chân, bàn tay trên cát
- Dùng ngón tay vẽ hình trên cát
- Giấu đồ vật bàn tay trên cát
- Làm khuôn bánh, chơi bán hàng
Trang 10* Nước:
- Đong nước, rót nước, vục nước
- Quan sát mặt nước, trời mưa
- Nhận biết nước nóng, nước lạnh, nước mặn, nước ngọt
* Vỏ ngao, sò, ốc, hến
- Xếp tranh, hình, chữ, số
- Chồng tháp
- Thi ném và sò, lăn vỏ sò…
- So sánh theo hình dạng và kích thước của vỏ sò
- Sắp xếp theo trật tự nhất định
- Đếm số lượng
* Lùm cây:
- Chơi ú tim
- Đuổi bắt
- Giấu, tìm đồ vật
Tôi nghĩ những vật liệu tuy đơn giản và rất dễ tìm trong cuộc sống hàng ngày là những đồ chơi có giá trị giúp trẻ phát triển toàn diện Chỉ cần giáo viên chịu đầu tư thời gian tâm huyết thì những vật vô tri vô giác sẽ trở lên có hồn và thu hút trẻ tham gia khám phá
Ví dụ: Tôi bố trí các góc hợp lý, tạo không gian để trẻ có thể đi lại trao đổi giữa các góc, nhóm chơi, để trẻ có thể thể hiện và phối hợp hành động chơi , đồ dùng
có số lượng khác nhau, với chủng loại đa dạng và đẹp mắt
+ Đồ dùng chưa nhiều tôi đã huy động phụ huynh thu gom phế liệu để cô
và trẻ cùng làm những đồ chơi tự tạo phục vụ cho việc dạy và học để các con được cùng cô làm đồ dùng đồ chơi trẻ rất vui và cảm thấy tự hào vì mình đã góp phần nhỏ bé để tạo ra sản phẩm: cùng cô làm tranh tường (nguyên liệu từ báo cũ), những đồ chơi từ nắp chai (tạo lỗ trên nắp chai và xâu dây thành vòng) , vỏ bao thuốc lá ( dán giấy trắng lên bề mặt của bao thuốc sau đó vẽ các bức tranh khác nhau lên vỏ bào thuốc, cho trẻ đặt những bao thuốc lá nối tiếp nhau để tạo thành những bức tranh giống nhau) , vải vụn làm rối tay… Chỉ những việc đơn giản như vậy thôi những nó cũng góp phần vào phát triển toàn diện cho trẻ + Tôi luôn tạo môi trường thân thiện tạo cho trẻ một tâm thế thoải mái, trẻ cảm thấy được tôn trọng và tự tin khi giao tiếp; sự giao tiếp giữa trẻ với trẻ là sự bình đẳng và thân thiện với nhau Khi đó tôi đóng vai trò như những người bạn tâm sự cởi mở gần gũi với trẻ tạo cho trẻ cảm giác thoải mái tự tin vào bản thân