phương pháp thúc đẩy nghành hạt điều rang muối tỉnh bình phước

Nhận thức được điều đó, tỉnh đã lựa chọn những sản phẩm mà địa phương có tiềm năng và tập trung phát triển, trong đó có ngành sản xuất và kinh doanh điều rang muối.. Thực tiễn những năm

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

NHỮNG GIẢI PHÁP THÚC ĐẨY NGHÀNH ĐIỀU RANG MUỐI

TRÊN ĐỊA BÀN BÌNH PHƯỚC

GIAI ĐOẠN 2017-2020

Họ và tên

TP HỒ CHÍ MINH, Tháng 7 năm 2016

MỤC LỤC trang

MỞ ĐẦU ……… 3

CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN KHOA HỌC VỀ NGHÀNH ĐIỀU PHÁT TRIỂN KINH TẾ

1.1.1 Khái niệm và đặc điểm của nghành điều rang muối ……… 5

1.2 Phân loại ngành điều rang muối và các nhân tố ảnh hưởng ……… 6

1.3 Sự hình thành và phát triển của ngành điều rang muối ……… 6

1.4 Kinh nghiệm quản lý nghành điều rang muối ……… 9

1.4.1 Mặt tích cực ……… 9

1.4.2 Mặt tiêu cực ……… 9

CHƯƠNG 2: PHÂN TÍCH THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN NHÀNH ĐIỀU RANG MUỐI BÌNH PHƯỚC NĂM 2016 2.1 Phân tích điều kiện tác động ảnh hưởng đến sự phát triển nghành điều rang muối 10 2.1.1 Điều kiện môi trường tự nhiên ……… 10

2.1.1.1 Điều kiện khí hậu ……… 10

2.1.1.2 Điều kiện về đất đai, thổ nhưỡng ……… 10

2.1.2 Điều kiện kinh tế - xã hôi ……… 11

2.1.2.1 Điều kiện kinh tế địa phương ……… 11

2.1.2.2 Quá trình sản xuất hạt điều rang muối ……… 13

2.2 Thực trạng của nghành điều ranh muối Bình Phước ……… 16

2.2.1 Mạng lưới hoạt động, sản xuất nghành điều rang muối ……… 17

2.2.2 Phân tích nguồn đầu tư cho sản xuất nghành hạt điều rang muối bình Phước 17 2.2.2.1 Đầu tư vốn ……… 17

2.2.2.2 Lao động kỹ thuật ……… 18

2.2.3 Phân tích thị trường tiêu thụ điều rang muối Bình Phước ……… 19

2.2.4 Chính sách nhà nước trong việc tổ chức và quản lý ……… 20

CHƯƠNG 3: NHỮNG GIẢI PHÁP CƠ BẢN THÚC ĐẨY PHÁT TRIỂN NGHÀNH ĐIỀU RANG MUỐI GIAI ĐOẠN 2017 – 2020 TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH BÌNH PHƯỚC 3.1 Quan điểm phát triển nghành điều rang muối ……… 22

3.2 Giải pháp cơ bản thúc đẩy phát triển nghành điều rang muối giai đoạn 2017-2020 trên địa bàn tỉnh Bình Phước ……… 22

3.2.1 Giải pháp hình thành nguồn nguyên liệu ổn định ……… 22

3.2.2 Giải pháp phát triển thị trường tiêu thụ ……… 23

3.2.3 Giải pháp nâng cao chất lượng đội ngũ lao động sản xuất nghành điều rang muối ……….… 25

3.2.4 Giải pháp đầu tư vốn ……….……… 26

3.2.5 Giải pháp vấn đề môi trường ……… 26

3.2.6 Giải pháp xây dựng chiến lược phát triển nghành điều rang muối ……… 26

3.2.6.1 Chiến lược phát triển quy hoạch vùng trọng điểm đối với cây điều trong toàn tỉnh ……… 26

3.2.6.2 Chính sách đầu tư, tái đầu tư đối với các doanh nghiệp ……… 28

3.2.6.3 Nâng cao vai trò Hiệp hội nghành điều ……… 29

3.2.6.4 Đào tạo phát triển nguồn nhân lực cho ngành điều rang muối ………… 30

3.2.6.5 Nâng cao năng lực cạnh tranh của các doanh nghiệp ……… 32

3.3.6.5.1 Thu mua và xây dựng nguyên liệu đầu vào ……… 32

3.3.6.5.2 Giải pháp maketing ……… 33

3.3.6.5.3 Giải pháp cải tiến công nghệ ……… 34

3 3 6 5 4 Giải pháp tối đa hóa nội lực ……… 35

3.3 Những kiến nghị ……… 35

KẾT LUẬN ……… 37

TÀI LIỆU THAM KHẢO ……… 38

MỞ ĐẦU

Như các bạn đã biết sản phẩm hạt điều rang muối Bình phước rất nỗi tiếng, sản phẩm như

là đặc sản của Bình Phước Nhưng từ trước đến nay hạt điều Bình Phước vẫn chưa ổn định giá cả, sản phẩm điều rang muối vẫn chưa được bày bán nhiều trong nước cũng như quốc tế Trong khi đó ngành điều là ngành kinh tế chủ yếu của người dân Bình Phước

Vì thế “Những giải Pháp thúc đẩy nghành điều rang muối tại địa bàn Bình Phước” sẽ phần nào tăng nền kinh tế Bình Phước và khẳng định thương hiệu hạt điều rang muối Bình Phước nói riêng, và hạt điều rang muối Việt Nam nói chung

Trong tiến trình hội nhập kinh tế quốc tế, chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng mở Việc phát triển mạnh mẽ các lĩnh vực kinh tế đối ngoại nhất là hoạt động kinh doanh có tầm quan trọng đặc biệt Thực tiễn những năm qua đã khẳng định vai trò cực kỳ to lớn, với tư cách là một trong những nhân tố có tính quyết định đến nhịp độ tăng trưởng kinh

tế, đóng góp có hiệu quả cao đối với sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa nền kinh tế quốc dân Bình Phước là một tỉnh miền núi thuộc Nam tây nguyên, là một tỉnh nghèo, còn nhiều khó khăn như cơ sở vật chất thiếu thốn, thu ngân sách còn nhiều hạn chế từ xuất phát điểm thấp, con đường đi lên là phát triển các ngành có lợi thế để đẩy mạnh kinhdoanh tạo được giá trị cao, tạo ra động lực thúc đẩy kinh tế - xã hội phát triển Nhận thức được điều đó, tỉnh đã lựa chọn những sản phẩm mà địa phương có tiềm năng và tập trung phát triển, trong đó có ngành sản xuất và kinh doanh điều rang muối Thực tiễn những năm vừa qua chứng minh, cây điều vẫn khẳng định là cây trồng chủ lực, sản phẩm ngành điều rang muối luôn mang lại giá trị xuất khẩu cao và đã tìm kiếm được nhiều thị trường đầu ra, tăng thu cho ngân sách của tỉnh, giải quyết việc làm cho nhiều lao động, nâng cao thu nhập cho dân cư, góp phần không nhỏ vào việc thay đổi bộ mặt đời sống kinh tế- xã hội của tỉnh Tuy nhiên, bên cạnh những thành tựu đã đạt được, ngành điều cũng bộc lộ nhiều hạn chế, thách thức như: khả năng mở rộng thị trường, chất lượng sản phẩm, mẫu

mã thương phẩm, sự quan tâm của nhà nước nói chung và tỉnh nói riêng, thực tế trên, đang đặt ra đòi hỏi tháo gỡ những khó khăn mà ngành điều tại địa phương đang gặp phải.Xuất phát từ đòi trên, tác giả chọn đề tài “NHỮNG GIẢI PHÁP THÚC ĐẨY NGHÀNH ĐIỀU RANG MUỐI TẠI ĐỊA BÀN TỈNH BÌNH PHƯỚC GIAI ĐOẠN 2017-2020” làm

đề tài nhằm góp phần tạo cơ sở khoa học giúp ngành xuất khẩu hạt điều có thể phát triển bền vững, ổn định, hiệu quả hơn, tương xứng với tiềm năng sẵn có

Bình phước là vùng đất rất thích hợp cho cây điều phát triển, và đây là tỉnh có diện tích trồng điều, chất lượng hạt điều, cũng như sản lượng cao nhất cả nước Từ những hạt điều bình phước có chất lượng, bằng tình yêu cùng với lòng đam mê, người dân nơi đây đã tạo

ra rất nhiều sản phẩm có giá trị kinh tế cũng như giá trị dinh dưỡng Và hạt điều rang muối Bình Phước là một sản phẩm như thế Từ những hạt điều thô trải qua nhiều công đoạn phức tạp đòi hỏi kỹ năng và lòng kiên trì, người dân đã cho sản phẩm hạt điều rang muối bình phước đặc trưng mà không nơi nào có được

Ngành Điều mang lại giá trị kinh tế cao cho người dân Bình Phước

Điều đã gắn bó với người dân Bình Phước nhiều năm nay Mặc dù Điều là cây trồng lâu năm, phải đầu tư chi phí nhiều mà đến khi thu hoạch có thể sẽ có một loại cây khác lên ngôi hoặc Điều rớt giá Biết được điều đó nhưng từ nhiều năm qua, người dân nơi đây vẫn thủy chung với cây Điều và làm giàu từ trồng xen cây công nghiệp khác trong vườn Điều

Cây Điều rất dễ trồng, dễ chăm sóc và thu hoạch, thời gian thu hồi vốn lại nhanh, hơn nữa chi phí bỏ ra ban đầu thấp nên được nông dân ưa chuộng Vì vậy, người dân khai hoang lập đồn điền trồng cây Điều nhiều nên diện tích được mở rộng rất nhanh.

Những năm gần đây, Chính phủ cũng đã có những chính sách giúp người dân trồng Điều

mở rộng phát triển, lai tạo các loại cây giống cho năng suất cao hơn Bà con Bình Phước cũng nhờ đó mà phát triển kinh tế mạnh mẽ hơn nhờ cây Điều

CHƯƠNG I TỔNG QUAN KHOA HỌC VỀ SẢN PHẨM HẠT ĐIỀU RANG MUỐI BÌNH PHƯỚC

1.1 Bản chất của nghành điều rang muối

1.1.1Khái niệm và đặc điểm của nghành điều rang muối Bình

Bình Phước Là thủ phủ cây điều, các sản phẩm hạt điều rang muối Bình Phước nổi tiếng

cả nước và thế giới Vì thế, ngành điều được tỉnh đặc biệt quan tâm Làm gì để giữ vững

uy tín và vị thế điều Bình Phước trên thị trường trong nước cũng như thế giới khi Việt Nam tham gia vào “sân chơi” TPP (Hiệp định Đối tác kinh tế xuyên Thái Bình Dương) làvấn đề cấp thiết đặt ra không chỉ cho các cấp quản lý, đặc biệt là quản lý vĩ mô, mà với cảdoanh nghiệp sản xuất - kinh doanh và người trồng điều trên địa bàn tỉnh Bình phước Bằng tình yêu cùng với lòng đam mê, người dân nơi đây đã tạo ra rất nhiều sản phẩm có giá trị kinh tế cũng như giá trị dinh dưỡng Và hạt điều rang muối Bình Phước là một sản phẩm từ tấm lòng người dân Bình Phước Từ những hạt điều thô trải qua nhiều công đoạnphức tạp đòi hỏi kỹ năng và lòng kiên trì, người dân đã cho sản phẩm hạt điều rang muối bình phước đặc trưng mà không nơi nào có được

Ngành Điều mang lại giá trị kinh tế cao cho người dân Bình Phước

Điều đã gắn bó với người dân Bình Phước nhiều năm nay Mặc dù Điều là cây trồng lâu năm, phải đầu tư chi phí nhiều mà đến khi thu hoạch có thể sẽ có một loại cây khác lên ngôi hoặc Điều rớt giá

Cây Điều rất dễ trồng, dễ chăm sóc và thu hoạch, thời gian thu hồi vốn lại nhanh, hơn nữa chi phí bỏ ra ban đầu thấp nên được nông dân ưa chuộng Vì vậy, người dân khai hoang lập đồn điền trồng cây Điều nhiều nên diện tích được mở rộng rất nhanh.

Những năm gần đây, Chính phủ cũng đã có những chính sách giúp người dân trồng Điều

mở rộng phát triển, lai tạo các loại cây giống cho năng suất cao hơn Bà con Bình Phước cũng nhờ đó mà phát triển kinh tế mạnh mẽ hơn nhờ cây Điều

Hạt điều rang muối Bình Phước ngon theo mỗi người có một cách định nghĩa khác nhau, nhưng nói chung lại hạt điều rang muối phải hội tụ đủ điều kiện sau: hạt điều phải được trồng tại Bình Phước những vùng mà có kinh nghiệm trồng điều lâu năm như: Bù Gia Mập, Bù Đăng, Phú Riềng, Đồng Phú… Hạt điều phải săn chắc, căng (điều đầu mùa), có hương thơm đặc trưng, vị ngon ngọt, bùi bùi béo béo, ngậy ngậy hấp dẫn, một khi đã ăn

là thèm ngay

1.2 Phân loại nghành điều rang muối và tác nhân ảnh hưởng

Nghành điều rang muối gồm 2 loại: nghành điều rang muối vỏ lụa và nghành điều rang muối bóc vỏ lụa (điều rang muối nhân trắng) Ngành điều rang muối được chọn là ngànhphổ biến mang lại thu nhập chính cho doanh nghiệp và người dân Bình Phước

Điều hiện là loại cây trồng chủ lực của tỉnh, tuy nhiên không tránh khỏi vòng luẩn

quẩn được mùa - mất giá và trồng - chặt Trong khi nông dân không có định

chiến lược lâu dài, còn nặng tư tưởng chạy theo những cây “thời hoàng

kim” nên diện tích vùng nguyên liệu ngày càng có xu hướng thu hẹp Cụ thể, năm

2010, toàn tỉnh có 171 ngàn ha điều, nhưng hiện (2016) chỉ còn 134.092 ha

“Do nguồn nguyên liệu giảm nên sản lượng điều thô cung cấp hằng năm cho các

DN trên địa bàn tỉnh chỉ đáp ứng được một phần, còn lại DN phải nhập khẩu điều

thô từ Ấn Độ, Indonesia, Bờ Biển Ngà Trong đó, Bờ Biển Ngà chiếm sản lượng

điều thô nhập khẩu vào Bình Phước cao nhất” - Phó chủ tịch UBND tỉnh Trần

Ngọc Trai cho biết tại buổi làm việc với Hiệp hội Bông và Điều Bờ Biển Ngà

tháng 2-2016

1.3 Sự hình thành và phát triển nghành điều rang muối

Bình Phước là tỉnh thành nằm ở vùng Đông Nam Bộ ở nước ta Với địa hình đồi núi cóđất đai màu mỡ, khí hậu chia lại chia làm 2 mùa rõ rệt cùng nhiệt độ trung bình khá ổn

định Nơi đây là vùng đất cực kì thuận lợi cho sự phát triển của các loại cây công nghiệp đặc biệt là cây Điều.

Cây Điều là một loại cây công nghiệp lâu năm khá dễ trồng và chăm sóc, hợp với nhiều loại đất khác nhau, đặc biệt thích hợp với đất bazan Cây Điều được trồng nhiều nhất ở vùng Đông Nam Bộ

Trong đó Bình Phước là tỉnh có diện tích trồng Điều lớn nhất cả nước – với đất đỏ, đất bazan chiếm gần 60% diện tích toàn tỉnh Đây là điều kiện thuận lợi cho sự phát triển tối

ưu của cây Điều, mang lại năng suất rất cao Đây là lý do tại sao cây Điều phát triển ở bình phước

Cây Điều là một loại cây công nghiệp lâu năm khá dễ trồng và chăm sóc

Thêm vào đó, khí hậu ở Bình Phước cũng thuận lợi cho loại cây này sinh trưởng và phát triển Bà con có thể quan sát và chủ động phòng tránh những đợt lạnh hay nắng nóng bất thường, tạo điều kiện cho điều ra hoa, kết quả sớm

+ Tình hình trồng Điều tại Bình Phước hiện nay

Hiện nay, Bình Phước chiếm hơn 45% diện tích Điều toàn quốc, đồng thời cũng chiếm hơn 40% sản lượng điều thô của cả nước Cây Điều được đánh giá là một trong những cây công nghiệp chủ lực, đem lại giá trị kinh tế cao và giải quyết công ăn việc cho nhiều người nông dân

Năm 2016, Bình Phước có tổng diện tích trồng Điều khoảng 135.000 ha Trong đó, diện tích đang cho thu hoạch là 132.575 ha Dự kiến nếu năng suất gần 1tấn/ ha thì sản lượng điều của tỉnh đạt hơn 132 ngàn tấn hạt Từ một loại cây trồng chủ lực, cây Điều đã trở thành cây làm giàu cho hàng ngàn hộ dân

+ Cây Điều mang lại giá trị kinh tế cao cho người dân Bình Phước

Cây Điều đã gắn bó với người dân Bình Phước nhiều năm nay Mặc dù Điều là cây trồng lâu năm, phải đầu tư chi phí nhiều mà đến khi thu hoạch có thể sẽ có một loại cây khác lên ngôi hoặc Điều rớt giá Biết được điều đó nhưng từ nhiều năm qua, người dân nơi đâyvẫn thủy chung với cây Điều và làm giàu từ trồng xen cây công nghiệp khác trong vườn Điều

Cây Điều rất dễ trồng, dễ chăm sóc và thu hoạch, thời gian thu hồi vốn lại nhanh, hơn nữa chi phí bỏ ra ban đầu thấp nên được nông dân ưa chuộng Vì vậy, người dân khai hoang lập đồn điền trồng cây Điều nhiều nên diện tích được mở rộng rất nhanh

Những năm gần đây, Chính phủ cũng đã có những chính sách giúp người dân trồng Điều

mở rộng phát triển, lai tạo các loại cây giống cho năng suất cao hơn Bà con Bình Phước cũng nhờ đó mà phát triển kinh tế mạnh mẽ hơn nhờ cây Điều

Từ việc thu hoạch điều thô, sản xuất nhân điều trắng, và các sản phẩm kẹo điều Người dân Bình Phước đã tìm tòi học hỏi và cho ra đời sản phẩm điều rang muối Từ khâu chọn giống, trồng cây, chăm sóc, thu hoạch, chế biến thành thành phẩm điều rang muối trở thành thương hiệu nỗi tiếng của người dân Bình Phước, điều đặc biệt mọi quy trình đều được làm tại địa bàn tỉnh Bình Phước Và từ đó kéo theo nhành điều nói chung và ngành điều rang muối nói riêng

Hạt điều rang muối Bình Phước tung ra thị trường được sự chào đón của nhiều cửa hang, siêu thị, các trung tâm thương mại, và các nước trên thế giới, gần đây điều rang muối Bình Phước nói riêng, điều rang muối Việt Nam nói chung đã gia nhập được vào thị trường Mỹ Từ đó ngành điều rang muối Bình Phước được các doanh nghiệp đón nhận

1.4.1 Mặt tích cực kinh nghiệm quản lí nghành điều rang muối

Nhiều doanh nghiệp lớn đã tận dụng được nhiều điều kiện sẵn có, kinh nghiệm quản lí nghành điều, xưởng nhỏ và vừa đã đầu tư thêm phân đoạn sản xuất điều rang muối cơ sởsản xuất điều rang muối sẻ không phải bóc vỏ lụa nếu như sản xuất điều rang muối nguyên vỏ lụa thì việc quản lí cũng sẻ dễ ràng hơn với các doanh nghiệp theo ngành

Do là nghành chủ lực về kinh tế của tỉnh cho nên Bình Phước đã thành lập Hiệp hội điềuBình Phước (2002) nhằm tạo cơ hội cho việc trao đỗi kinh nghiệm quản lí giữa các doanhnghiệp, đào tạo và bồi dưỡng cho các doanh nghiệp mới, doanh nghiệp nhỏ và vừa mang nghành điều rang muối Bình Phước phát triển

CHƯƠNG 2-PHÂN TÍCH THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN NHÀNH ĐIỀU RANG MUỐI BÌNH PHƯỚC NĂM 2016

2.1 Phân tích điều kiện tác động ảnh hưởng đến sự phát triển nghành điều rang muối:

2.1.1 Điều kiện môi trường tự nhiên

2.1.1.1 Điều kiện khí hậu

Khí hậu Bình Phước nằm trong vùng có điều kiện tự nhiên thuận lợi cho việc phát triển nông nghiệp, với khí hậu xích đạo có hai mùa rõ rệt Mùa mưa thường bắt đầu vào tháng

5 và kéo dài đến tháng 10 Mùa khô kéo dài từ tháng 10 năm trước đến hết tháng 4 năm sau Lượng mưa trung bình hàng năm khoảng 2.598 ml rải đều trong các tháng Vào những tháng cuối mùa mưa đầu mùa khô thời tiết thường se lạnh vào đêm Mùa khô nhiệt

độ ban ngày thường cao nhất cả nước, tuy nhiên nhiệt độ cao chỉ kéo dài trong khoảng một tháng rồi giảm dần Nhìn chung, khí hậu Bình Phước nắng ấm quanh năm nhiệt độ trung bình khoảng 26, 27 độ C, với nền nhiệt độ cao quanh năm, độ ẩm cao và nguồn ánhsáng dồi dào, rất thuận lợi cho phát triển cây điều Khí hậu Bình Phước tương đối hiền hoà, ít thiên tai bão, lụt… Điều kiện khí hậu tạo cho nghành điều rang muối Bình Phước.Tài nguyên nước Bình Phước gồm nước ngầm và nước mặt Nước ngầm tập trung ở khu vực phía Nam tỉnh, nguồn nước ngầm có 03 tầng trữ nước với chất lượng tốt Độ sâu trung bình của nguồn nước ngầm từ 60-100 m Lưu lượng nước ngầm từ 5-9 lít/giây, ở vùng trũng có thể từ 9-12 lít/giây Nguồn nước mặt trên địa bàn Bình Phước có diện tích khoảng 101,35 ha các sông, hồ, đập lớn là nguồn nước chủ yếu để phục vụ cho việc pháttriển nghành điều- Điều rang muối

Bình Phước có vị trí thượng nguồn của khu vực, là nơi duy trì nguồn nước là nơi xây dựng các công trình thủy lợi lớn, nhưng khả năng cung cấp nước tưới cho nông nghiệp hạn chế Vì vậy, việc bố trí trồng cây ít tưới là cần thiết đặc biệt là cây điều và cây cao su

là một vấn đề lợi thế lớn phù hợp với thổ nhưỡng và điều kiện của địa phương

Trên địa bàn Bình Phước có 4 con song lớn đi qua là sông bé, song sài gòn, đồng nai, sông măng Suối trong có long hẹp, dốc lũ lớn trong mùa mưa và khô kiệt trong mùa khô

Vì vậy khả năng cung cấp nước cho nông nghiệp thấp, nếu sử dụng nguồn nước thì chi phí bỏ ra rất lớn

2.1.1.2 Điều kiện về đất đai, thổ nhưỡng

Nằm ở độ cao trung bình là 88,63 m so với mặt nước biển, có thể xếp Bình Phước vào vùng cao nguyên dạng địa hình đồi, thấp dần từ Đông Bắc xuống Tây Nam với hai dạng

địa hình chủ yếu Dạng địa hình đồi thấp lượn sóng, phân bố hầu hết trên địa bàn tỉnh chủyếu là đất đỏ phát triển trên đất đá bazan và đất xám phát triển trên phù sa cổ Dạng địa hình bưng bàu thấp trũng, nằm xen kẽ với dạng địa hình đồi thấp lượn sóng, thổ nhưỡng thường gặp trên dạng địa hình này là đất dốc tụ, mùn glây… thích hợp cho cây điều- cây trồng lâu năm là điều kiện thiết yếu cho nghành điều rang muối Bình Phước.

Về tài nguyên thiên nhiên, Bình Phước có nguồn tài nguyên đất đai giàu có, với tổng diệntích tự nhiên là 168,48 km2, trong đó, đất có chất lượng trung bình trở lên thích hợp cho sản xuất nông – lâm nghiệp là 40.627 ha, chiếm 27,59 % diện tích; đất có độ phì cao chiếm 11.894 ha, đất đỏ bazan chiếm 3.343 ha, đất kém chất lượng chỉ có 2.128 ha Nhìn chung đất đai của Bình Phước có tầng phong hoá khá dày, thích hợp với việc trồng các cây công nghiệp, nhất là cây điều

2.1.2 Điều kiện kinh tế - xã hôi

2.1.2.1 Điều kiện kinh tế địa phương

Bình Phước có tổng số dân là 874.961 người, mật độ dân số là 122 người/km2, mật độ dân số tỉnh thấp hơn so với các tỉnh trong khu vực và mức bình quân trong cả nước nên

có thuận lợi trong việc đẩy mạnh năng suất sử dụng đất trên phạm vi toàn tỉnh

Trong tỉnh có 41 dân tộc anh em, phần lớn là người kinh, dân tộc ít người chiếm 17,91%

đa số là Stieng, một ít dân tộc Khmer, tày… Vì thế có rất nhiều hoạt động văn hóa của người đồng bào dân tộc Stieng Đây là thuận lợi trong việc xây dựng và áp dụng các chính sách phát triển kinh tế trong toàn tỉnh vì dân tộc trong toàn tỉnh tuy nhiều nhưng tập chung vào một số dân tộc lớn

Tổng số lực lượng lao động từ 15- 60 tuổi trong toàn tỉnh là 432.605 người trong đó có 229.509 người nam và nữ là 194.986 người ta thấy tỉ lệ lao động trong độ tuổi tại Bình Phước với tổng số dân trong toàn tỉnh cứ một người lao động nuôi một người chưa đến tuổi lao động theo tỉ lệ gần 1:1, cơ cấu dân số như vậy chứng minh Bình Phước trong tương lai sẽ có một đội ngũ lao động kế thừa đảm bảo ngành sản xuất, kinh doanh tại địa

phương Theo tổng số liệu thống kê cận từ 10- 14 tuổi toàn tỉnh hiện nay là 50.723 người trong đó nam là 20.206 người.

Tỉnh Bình Phước mới tái lập nhưng hiện nay Bình Phước đã thu hút được 3.000 nhà đầu

tư trong nước với số vốn lên tới hơn 30.000 tỷ đồng, hơn 100 nhà đầu tư nước ngoài có

số vốn đang hoạt động từ 650 - 750 triệu USD (vốn đăng ký cao gấp 3 lần vốn đang hoạt động) Bình Phước là địa phương có diện tích trồng điều và đạt sản lượng điều lớn nhất Việt Nam (diện tích 162.200 ha, sản lượng 173.500 tấn)

Bình Phước nằm trong vùng kinh tế trọng điểm phía nam đây là vùng có trung tâm kinh

tế, khoa học kỉ thuật vào loại lớn nhất cả nước, vì vậy Bình Phước có điều kiện thuận lợi trong việc huy động vốn, nguồn nhân lực có tay nghề cao, khoa học chế biến và thị trường tiêu thụ Bên cạnh đó có những khó khan chẳng hạn như có sự cạnh tranh khốc liệt từ các tỉnh lân cận trong việc thu hút đầu tư, đẩy mạnh xuất khẩu chủ lực vì có sự tương đồng về điều kiện thuận lợi

Nhờ vào 2 cây trồng chủ đạo điều và cao su và nghành chế biến, xuất khẩu điều đăc biệt

là điều rang muối, nhanh chóng nền kinh tế Bình Phước đứng top 10 kinh tế Việt nam.Bảng 2.1 Tổng sản phẩm trong tỉnh theo giá so với năm 2008

Đvt: tỷ đồngNội dung 2012 2013 2014 2015 2016

Nông lâm

nghiệp 1352,077 2,029,000 3,051,040 3,191,750 3,264,430Công nghiệp

xây dựng 631,732 951,598 1,596,072 1,716,761 1,965,660Dịch vụ 835,684 1,182,172 1,786,395 1,953,545 2,151,510Tổng cộng 1,819,493 3,162,770 5,395,150 5,831,966 6,581,600

Bình Phước là một tỉnh miền núi nhưng có nhiều thuận lợi trong việc vận chuyển hàng hóa đến tất cả các vùng khác trên cả nước Trong những năm gần đây không ngừng mở rộng xây dựng đường liên thông trực tiếp đến các tỉnh như Đồng Nai, Lâm Đồng, và các tỉnh Tây Nguyên… qua đây góp phần phát triển kinh tế các vùng trong toàn tỉnh Các tuyến đường liên huyện trong tỉnh được láng nhựa hơn 90% nên giao thông trong tỉnh rất thuận lợi

Tình hình Thu hút vốn đầu tư nước ngoài: Bằng nhiều giải pháp thu hút vốn đầu tư và lấpđầy các khu công nghiệp tại tỉnh Bình Phước, tỉnh đã đề ra một loạt các giải pháp như ưu đãi tiền thuê đất, miễn giảm tiền thuê đất, thuế thu nhập doanh nghiệp, tạo điều kiện thuận lợi nhất cho các doanh nghiệp (từ khâu chuẩn bị dự án, cấp phép đầu tư, giải phóngmặt bằng, hỗ trợ đào tạo nhân lực, triển khai dự án đến suốt quá trình hoạt động) Đối với

khu kinh tế cửa khẩu Hoa Lư giáp với vương quốc Campuchia ngoài hỗ trợ tiền thuê đất, thuế thu nhập doanh nghiệp, tỉnh còn hỗ trợ đầu tư kết cấu hạ tầng thiết yếu Bên cạnh đócải thiện thủ tục hành chính, vận hành đăng ký hệ thống cấp phép xây dựng trực tuyến, tạo điều kiện nhanh, gọn cho các doanh nghiệp đến đầu tư tại tỉnh Kết quả 10 tháng đầu năm 2015 có 585 doanh nghiệp trong nước đăng ký hoạt động với tổng vốn 4.737 tỷ đồng So với cùng kỳ năm trước, số doanh nghiệp đăng ký mới giảm 7,1% số vốn đăng

ký tăng 55,4% Ước cả năm có 700 doanh nghiệp đăng ký với số vốn 5.200 tỷ đồng Ước đến cuối năm 2015 toàn tỉnh có 3.022 doanh nghiệp hoạt động với tổng số vốn đăng ký là19.763 tỷ đồng

Thu hút vốn đầu tư trực tiếp từ nước ngoài (FDI) 10 tháng đầu năm 2015 thu hút được 9

dự án với tổng số vốn đăng ký là 133,6 triệu USD Ước cả năm có 11 dự án tổng vốn đăng ký là 151,2 triệu USD, lũy kế đến 31/12/2015 toàn tỉnh có 120 dự án với tổng vốn đăng ký là 844,73 triệu USD Khi mới thành lập tỉnh năm 1997 toàn tỉnh chỉ có 181 doanh nghiệp hoạt động với tổng số vốn đăng ký là 35 tỷ đồng Đến năm 2015 toàn tỉnh

có 3.722 doanh nghiệp, với tổng vốn đăng ký là 19.763 tỷ đồng tăng 16,7 lần về số lượng

và 564,7 lần về vốn Riêng đầu tư nước ngoài, năm 1997 chỉ có 1 dự án với số vốn đăng

ký là 5 triệu USD đến nay đã có hơn 120 dự án Số doanh nghiệp và số vốn đăng ký đầu

tư luôn tịnh tiến qua các năm đây là dấu hiệu tích cực trong việc phát triển kinh tế của tỉnh Bình Phước, từ đó tạo sức bật của nền kinh tế trong tương lai

2.1.2.2 Quá trình sản xuất hạt điều rang muối

Trước kia, điều được xem là cây xoá đói giảm nghèo cho Bình Phước, và là loại cây để phủ xanh đất trống đồi trọc Những năm hoàng kim gần đây, cây điều lên ngôi

Mùa thu hoạch của cây điều nằm trong khoảng thời gian từ cuối tháng 12 đến tháng 4

Để sản xuất và tạo nên ngành điều rang muối Bình Phước cây điều phải được trồng trên địa bàn Bình Phước nơi tạo ra những hạt điều to, căn tròn, đủ chất dinh dưỡng đủ điều kiện để rang muối

Khi thu hoạch điều, người nông dân chỉ thu lượm những trái đã chín, chỉ thu hoạch hạt vàlặt bỏ trái vào từng đống nhỏ để phân huỷ làm phân cho đất Trái điều rất nhanh phân huỷ, chỉ cần rụng xuống đất qua 2 ngày đã bắt đầu phân huỷ

Để đảm bảo vệ sinh, chất lượng cho Hạt Điều Rang Muối, tiến hành rang hạt điều sau khi chẻ vỏ lấy hạt, như vậy hạt điều sẽ đảm bảo được độ ngọt, béo của hạt Sau khi hấp chín

và đem rang bằng củi với muối tinh, hạt điều tươi rang củi vẫn giữ được hương vị thơm ngon, giòn rụm Bằng phương pháp rang củi truyền thống, các nghệ nhân đã tạo ra những hạt điều mang đậm hương vị đặc trưng

Hạt điều rang muối sau khi rang xong, phải để thật nguội, sàn lọc hạt điều nhỏ, bị bể, chấtlượng mới đóng vào hộp thành phẩm.

* sơ đồ chế biến điều rang muối Bình Phước

Điều trồng trên địa bàn Bình Phước => Thu hoạch lấy hạt => Thu mua => Phơi khô => hấp => Chẻ, tách hạt => Sấy => (Bóc vỏ lụa) => Phân loại => Rang muối => Đóng gói

2.2 Thực trạng của nghành điều rang muối Bình Phước

Thương hiệu hạt điều rang muối của Việt Nam chưa có, làm ảnh hưởng ít nhiều đến giá hạt điều rang muối, làm giá trị gia tăng mỗi năm vào tay các doanh nghiệp nước ngoài mạnh về marketing Thực tế, hiện nay chưa có nhiều doanh nghiệp đăng ki thương hiệu

cho sản phẩm như: hạt điều, thanh long, bưởi, cam, xoài …Việc đăng kí nhãn hiệu sản phẩm thưa thớt cho thấy khách hàng chưa được các doanh nghiệp chú trọng

Trong những năm gần đây 2014, 2015, giá điều nhanh chóng tuột dốc người nông dân Bình Phước 1 số đã phá cây điều trồng cây trồng khác làm cho sản lượng điều Bình Phước thụt giảm, sản lượng điều rang muối cũng thụt giảm và bị hạ giá thành mạnh

• Bảng giá điều rang muối trong các năm gàn đây (nghìn đồng/kg)

Điều rang muối Bình Phước đã và đang được xuất khẩu sang nước ngoài, đặc biệt là thị trường Mỹ

Giá cả điều thô biến đổi mạnh cùng với năng suất thụt giảm nghành điều rang muối BìnhPhước gặp nhiều kho khan, có những doanh nghiệp không thể xoay vốn và phá sản

Điều nước ngoài, đặc biệt là điều campuchia và điều Ấn Độ tràn vào Bình Phước với giá thành thấp hơn so với giá điều trong nước và giá điều Bình Phước gây nhiều chở ngại trong nghành điều rang muối Bình Phước.

Ảnh hưởng chiêu trò của thương lái Trung quốc như: mua lá điều khô, mua hạt điều xanh…

2.2.1 Mạng lưới hoạt động, sản xuất nghành điều rang muối

Mạng lưới hoạt động sản xuất điều rang muối Bình Phước được phân bố hầu hết toàn tỉnh

từ các doanh nghiệp nhỏ cho tới các doanh nghiệp lớn Hoạt động sản xuất cạnh tranh caogiữa các huyện trong địa bàn tỉnh

Khu vực trong nước điều rang muối hoạt động và sản xuất nhiều ở các tỉnh như Bình Dương, Đồng Nai, Tây Ninh, Nha Trang, Bình Thuận

Khu vực thế giới có điều rang muối Ấn Độ, Philipin …

2.2.2 Phân tích nguồn đầu tư cho sản xuất nghành hạt điều rang muối bình Phước 2.2.2.1 Đầu tư vốn

Khái niệm vốn đầu tư: Từ trước đến nay có rất nhiều quan điểm khác nhau về vốn, mỗi

quan điểm đều có cách tiếp cận riêng Nhưng có thể nói với thực chất chính là biểu hiện bằng tiền, là giá trị tài sản mà doanh nghiệp đang nắm giữ Vốn (C) là biểu hiện bàng tiềncủa tất cả các nguồn lực đã bỏ ra để đầu tư Nguồn lực có thể là của cải vật chất tài

nguyên thiên nhiên là sức lao động và tất cả các tài sản vật chất khác Trong nền kinh tế thị trường, vốn được quan niệm là toàn bộ giá trị ứng ra ban đầu trong các quá trình sản xuất tiếp theo của doanh nghiệp Như vậy, vốn là yếu tố không thể thiếu của hoạt động sản xuất kinh doanh, là điều kiện đầu tiên để tiến đến hoạt động kinh doanh

Khái niệm nguồn vốn: Nguồn hình thành vốn đầu tư chính là phần tích lũy được thể

hiện dưới dạng giá trị được chuyển hóa thành vốn đầu tư đáp ứng yêu cầu phát triển của

xã hội Đây là thuật ngữ dùng để chỉ các nguồn tập trung và phân phối vốn cho đầu tư phát triển kinh tế đáp ứng nhu cầu chung của nhà nước và xã hội

Khái niệm nguồn vốn của doanh nghiệp: Nguồn vốn của doanh nghiệp là biểu hiện

bằng tiền toàn bộ tài sản của doanh nghiệp

Nguồn vốn đầu tư cho nghành điều không quá lớn, vì nghành điều rang muối chỉ là sản phẩm của nghành chế biến điều Nghành điều rang muối cần vốn đầu tư trang thiết bị choquá trình vận chuyển, sản xuất, đóng gói, trả lương…

2.2.2.2 Lao động kỹ thuật

* Chi phí nhân công

Chi phí nhân công là chi phí được chi trả trực tiếp, hoặc gián tiếp cho con người phục vụ cho quá trình sản xuất doanh nghiệp, bao gồm chi phí tiền công nhân trực tiếp tham gia sản xuất từ phơi, tách, trôn, sấy… tiêu thụ sản phẩm, lương công nhân vận chuyển bốc, xếp, dỡ, bảo quản nguyên vật liệu.

Các khoản làm đêm thêm giờ, các khoản phụ cấp có tính chất lương như phụ cấp trách nhiệm, phụ cấp thâm niên…

Chi phí nhân công chiếm vị trí quan trọng nhất trong quá trình sản xuất của các doanh nghiệp vì đây là lực lượng chính tạo ra thành phẩm cho đơn vị, nếu không có lực lượng này sẽ không thể tạo ra sản phẩm nhưng lương nhân công quá cao sẽ dẫn đến chi phí sản xuất tang, giá thành sản phẩm tang, sức cạnh tranh của sản phẩm giảm, lợi nhuận của doanh nghiệp giảm và ngược lại Vì vậy doanh nghiệp phải có chính sách phù hợp với hoàn cảnh của địa phương qua đó đảm bảo cuộc sống và doanh nghiệp vẫn đảm bảo đượclợi nhuận của mình

* Chi phí khác: là các chi phí phát sinh trong quá trình sản xuất tiêu thụ sản phẩm bao

gồm một số chi phí như:

Chi phí bán hang: là toàn bộ chi phí phát sinh cần thiết để tiêu thụ sản phẩm, hang hóa, bao gồm các chi phí như bốc vác, bao bì, lương nhân viên bán hang, hoa hồng bán hang, khấu hao tài sản cố định và những chi phí liên quan đến dự trữ, bảo quản sản phẩm, hang hóa …

Chi phí quản lý doanh nghiệp: là toàn bộ những chi phí chi ra cho việc tổ chức và quản

lý trong toàn doanh nghiệp Đó là những chi phí hành chính, kế toán, quản lí chung …

2.2.3 Phân tích thị trường tiêu thụ điều rang muối Bình Phước

Thị trường ra đời gắn liền với nền sản xuất hang hóa, nó là môi trường để tiến hành các hoạt động giao dịch mang tính chất thương mại cho mọi doanh nghiệp Trong một xã hội phát triển, thị trường không nhất thiết phải là địa điểm cụ thể gặp gỡ trực tiếp giữa người mua người bán mà doanh nghiệp và các khách hang có thể giao dịch thỏa thuận với nhau thông qua các phương tiện thông tin viễn thông hiện đại Cùng với sự phát triển của sản xuất hang hóa, khái niệm thị trường càng trở nên phong phú

• Thị trường trong nước

Là nơi trao đổi buôn bán hang hóa giữa người sản xuất hang hóa và người tiêu thụ trên một phạm vi lãnh thổ một quốc gia Đối với bất kì một quốc gia nào, thị trường nội địa cũng góp phần quan trọng trong sự bền vững của tang trưởng kinh tế Thị trường trong nước phát triển tạo ra nhiều nhà kinh doanh giỏi và kích thích sản xuất trong nước, cung cấp thêm nhiều hang hóa cho xuất khấu