không phải là duy nhất.. Công dụng của văn chương cao thượng của con người... thư bình thường trong cuộc sống.. thêm cho lịch sử nhân loại.. Văn chương làm đẹp, làm già
Trang 1TUẦN 27
TIẾT 97–VĂN BẢN
Ý NGHĨA VĂN CHƯƠNG
(Hoài Thanh)
A KẾT QUẢ CẦN ĐẠT
1 Kiến thức:
dụng và ý nghĩa của văn chương trong lịch sử nhân loại
- HS thấy được luận điểm và cách trình bày luận điểm về một vấn đề văn học trong một bài văn nghị luận của nhà văn Hoài Thanh từ đó rút ra nghệ thuật nghị luận đắc sắc, độc đáo của Hoài Thanh
2 Kĩ năng:
- Giúp HS rèn luyện kĩ năng đọc – hiểu văn bản nghị luận văn học;
- Xác định và phân tích luận điểm được triển khai trong văn bản nghị luận;
- Vận dụng kiến thức để trình bày luận điểm trong bài văn nghị luận
B CHUẨN BI
-GV nghiên cứu bài, soạn bài, chuẩn bị tranh ảnh minh họa về tác giả và bảng phụ
- HS học bài cũ, đọc trước văn bản đã học
C Bài mới
Hoạt động 1:
-GV hướng dẫn HS đọc với giọng rành
mạch vừa xúc cảm, chậm và sâu lắng
- Chú ý các chú thích (4),(5),(9),(11)
I TÌM HIỂU CHUNG
1 Đọc, tìm hiểu từ kho
*Từ kho: Theo 12 chú thích SGK.
Trang 2? Nêu tóm tắt những nét chính về tác giả
và tác phẩm?
? có thể chí bố cục của bài văn như thế
nào?
?Tương ứng với mỗi phần có nội dung
như thế nào?
? Bài văn thuộc kiểu nghị luận nào trong
hai loại sau? Giải thích vì sao?
a) Nghị luận chính trị – xã hội
Hoạt động 2:
Bước 1:
- HS chú ý phần thứ nhất của văn
bản
? Theo Hoài Thanh, nguồn gốc cốt yếu
của văn chương là gì?
-Cốt yếu là cái chính, cái quan trọng
nhất chứ chưa phải là nói tất cả
? Vậy, quan niệm như thế đã đúng chưa?
? ngoài quan niệm của Hoài Thanh như
trên, em hãy nêu một số quan niệm về
văn chương mà em biết?
- “Văn chương bắt nguồn từ cuộc
sống lao động của con người.”
? Hoài Thanh viết: “Văn chương sẽ la
2 Tác giả, tác phẩm
SGK, tr 61- 62
3 Bố cục: 2 phần
- Từ đầu đến “gợi lòng vịt tha”=>
Nguồn gốc cốt yếu của văn chương.
- Phần còn lại => Công dụng của
văn chương.
4 Phương thức nghị luận:
Nghị luận văn chương => làm sáng to một vấn đề của văn chương, đó là ý nghĩa văn chương
II ĐỌC – HIỂU VĂN BẢN
1 Nguồn gốc cốt yếu của văn chương
”
Trang 3hình dung của sự sống …….sáng tạo ra
sự sống…”
Em hãy giải thích và tìm dẫn chứng đê
làm rõ các ý đó?
- Những câu hát về tình cảm gia
đình;
Những câu hát về tình yêu quê hương
đất nước; Những câu hát than thân
? Bên cạnh những bài xuất phát từ lòng
thương người thì văn chương cũng có
những bài nhằm mục đích châm biếm,
đả kích Vậy từ thực tế đó em co suy
nghĩ như gì về quan điểm văn chương
của Hoài Thanh?
Bước 2:
-HS đọc đoạn văn từ “ Vậy thì, hoặc
hình dung sự sống” đến hết văn bản và
trả lời câu hoi
? Để nêu lên tác dụng của văn chương,
tác giả đã nhắc lại nguồn gốc của văn
chương: “ Nguồn gốc của văn chương
đều la tình cảm, la lòng vị tha” Từ đó,
tác giả chỉ ra công dụng lớn lao của văn
chương là gì?
- “ giúp cho tình cảm va gợi lòng vị
tha”
? Theo Hoài Thanh, công dụng của văn
+ “Văn chương sẽ la ….vạn trạng” => V/c phản ánh cuộc sống
+ “V/c còn sáng tạo ra sự sống” => V/c dựng ra những hình ảnh mới, đưa ra những ý tưởng hiện tại chưa có
không phải là duy nhất
2 Công dụng của văn chương
cao thượng của con người
=> Văn chương có sức cảm hóa lạ lùng
Trang 4chương đối với con người có biểu hiện
cụ thể như thế nào? thể hiện trong
những câu văn nào?
-Một người hằng ngay….hay sao?
- Văn chương gây cho ta…đến trăm
nghìn lần.
? Tiếp theo, Hoài Thanh dành hai câu
văn để nói về công dụng của văn
chương đối với đời sống xã hội Em hãy
cho biết đó là hai câu văn nào?
? Khi nói: “Có kẻ nói…tiếng suối nghe
mới hay ”, tác giả muốn khẳng định sức
mạnh nào của văn chương?
? Khi nói: “ Nếu pho lịch sử…nghèo
nan đến bậc nao ”, tác giả muốn nói lên
sức mạnh nào của văn chương?
? Qua đây em thấy, văn chương có tác
động mạnh mẽ đến cuộc sống xã hội
như thế nào?
? Như vậy, bằng 4 câu văn bàn về công
dụng của văn chương, Hoài Thanh đã
giúp ta hiểu thêm những ý nghĩa sâu sắc
nào của văn chương?
- Rèn luyện, mở rộng thế giới tình cảm của
con người
Văn chương đã chăm lo, vun đắp, làm
giàu cho đời sống tâm hồn, tình cảm của con người Văn chương làm giàu tình cảm con người.
thư bình thường trong cuộc sống.
thêm cho lịch sử nhân loại.
Văn chương làm đẹp, làm giàu cho cuộc sống.
Trang 5cuộc sống.
Hoạt động 3:
? Tác phẩm nghị luận văn chương của
Hoài Thanh mở ra cho em những hiểu
biết mới mẻ, sâu sắc nào về ý nghĩa của
văn chương?
? Bài văn nghị luận của Hoài Thanh có
gì đặc sắc? Hãy chọn một trong số các ý
sau để trả lời:
a) Lập luận chặt chẽ, sáng sủa;
b) L.L chặt chẽ, sáng sủa va giau cảm
xúc;
c) Vừa có lí lẽ, vừa có cảm xúc, hình
ảnh.
? Hãy tìm một đoạn trong văn bản để
dẫn chứng và làm rõ ý đã chọn?
? Qua văn bản này, em hiểu thêm điều gì
về tác giả Hoài Thanh?
văn chương.
III TỔNG KẾT
1 Nội dung:
2 Nghệ thuật:
.
D CỦNG CỐ – DẶN DO
Ghi nhớ ( sgk/tr.63 )
Trang 6- Theo Hoài Thanh, nguồn gốc cốt yếu của văn chương là gì? Và văn chương có công dụng như thế nào?
- HS học bài cũ, nắm nội dung và nghệ thuật của văn bản; chuẩn bị bài mới: Tiết 98