Giáo án Ngữ văn 7 bài 24: Ý nghĩa văn chương

Kiến thức : - Học sinh hiểu được quan niệm của Hoài Thanh về nguồn gốc, cụng dụng và ý nghĩa của văn trong lịch sử loài người.. Đã từng có nhiều quan niệm khác nhau, chúng ta sẽ được tì

BÀI 24 - TIẾT 97 - VB

Ý NGHĨA VĂN CHƯƠNG

Hoài Thanh

-A Mục tiêu cần đạt

1 Kiến thức :

- Học sinh hiểu được quan niệm của Hoài Thanh về nguồn gốc, cụng dụng và ý nghĩa của văn trong lịch sử loài người

- Từ đó hiểu những nét cơ bản về phong cách nghị luận đặc sắc,độc đáo của nhà phê bình kiệt xuất Hoài Thanh

2 Kĩ năng :

- Xác định và phân tích luận điểm được triển khai trong văn bản nghị luận

- Vận dụng trình bày luận điểm trong bài văn nghị luận

3 Thái độ :

- Thêm yêu thơ văn, có ý thức học tập môn ngữ văn tốt hơn

B Chuẩn bị

- Giáo viên: giáo án

- Học sinh: soạn bài, đọc sách tham khảo

C Các bước lên lớp

1 - Ổn định tổ chức:

2- Kiểm tra: ? Đức tính giản dị của Bác Hồ được thể hiện như thế nào?

3 Tổ chức các hoạt động dạy và học:

HĐ 1: * Gv giới thiệu bài

Từ xưa đến nay, văn chương nghệ thuật là một trong những hoạt động tinh thần hết sức lí thú và bổ ích trong cuộc sống con người Nhưng ý nghĩa và công dụng của văn chương là gì? Đã từng có nhiều quan niệm khác nhau, chúng ta sẽ được tìm hiểu qua quan niệm của nhà phê bình nổi tiếng - Hoài Thanh

• Hoạt động 2: Tìm hiểu chung

G: Nêu vài nột về tác giả

Giải thích “ văn chương” ?

H: nêu

G: hướng dẫn đọc: giọng rành mạch,

giàu cảm xúc, chậm, sâu lắng

H: đọc bài Gv và học sinh nhận xét

Theo dõi chú thích * ( sgk)

- G:? Lựa chọn câu trả lời đúng nhất và

giải thích lí do chọn của em? Văn bản

thuộc thể loại gì?

a Nghị luận chính trị

b Nghị luận xã hội

c Nghị luận nhật dụng

d Nghị luận văn chương

e Nghị luận chứng minh một vấn đề

văn học

G: Tìm bố cục của văn bản?

- Mở bài: Từ đầu – muôn loài:nêu vấn

đề: Nguồn gốc cốt yếu của văn

I.TÌM HIỂU CHUNG

1 Tác giả: Hoài Thanh tên khai sinh

là Nguyễn Đức Nguyên ( 1909-1982)

là nhà phê bình văn học xuất sắc

2 Tác phẩm :

* Từ khó : ( sgk)

3 Thế loại

- Thể loại: Nghị luận chứng minh một vấn đề văn học

4 Bố cục: hai phần

- Còn lại: Thân bài: Phân tích, chứng

minh ý nghĩa và công dụng của văn

chương đối với cuộc sống con người

• Hoạt động 3: Tìm hiểu VB

H: Theo dõi đoạn đầu

G: Em nhận xét gì về cách vào đề của

tác giả?

H: Vào đề độc đáo, bất ngờ, tự

nhiên , hấp dẫn, xúc động -> bằng

cách kể chuyện để dẫn vào luận đề

theo cách quy nạp

G: Luận đề tác giả đưa ra là gì?

H: Luận đề: Ý nghĩa văn chương

G:Theo Hoài Thanh, nguồn gốc cốt yếu

của văn chương là gì?

H: TL

G: Theo em đoạn văn này thiên về giải

thích hay chứng minh?

G: Đây là đoạn văn nghị luận giải

thích -> chúng ta sẽ đọc sau

Hoài Thanh viết: “ văn chương sẽ là

hình dạng của sự sống, chẳng những

thế văn chương cũng sáng tạo ra sự

sống” Em hãy giải thích và tìm dẫn

II.

TÌM HIỂU VB

1 Nguồn gốc của văn chương

- Là lòng thương người thương muôn vật, loài người, là tình cảm và lòng vị tha

- Văn chương là hình ảnh của sự sống

và sáng tạo ra sự sống

chứng làm để làm rõ

- Văn chương là hình ảnh của sự

sống, văn chương sáng tạo ra sự sống

-> đó là quan niệm đúng đắn về cội

nguồn của văn chương chân chính

đều xuất phát từ tình thương, lòng

nhân ái

Nguyễn Du viết Truyện Kiều vì những

gì trông thấy mà đau đớn lòng

- Nguyễn Đình Chiểu viết văn tế

- Tú Xương làm thơ thương vợ….

G:Tác giả giải thích công dụng của văn

chương là gì?

H: -Giúp cho tình cảm và gợi lòng vị

tha

- Tác động đến người đọc một cách tự

giác

- Gợi cho ta những tình cảm ta không

có, luyện cho ta những tình cảm có

sẵn

Gv: Sóng Hồng trong bài “Đọc thơ Ức

Trai” viết:

Dưới đèn đọc thơ Ức Trai

Đêm khuya nói chuyện với người xưa

Và thức tỉnh một thời đã qua

G: Qua “ý nghĩa văn chương”, em thấy

2 Công dụng của văn chương

- Giúp cho tình cảm và gợi lòng vị tha -> Văn chương làm cho tình cảm của người đọc trở nên phong phú, sâu sắc tốt đẹp

văn nghị luận của Hoài Thanh có gì đặc

sắc?

H: TL

G:? Chọn ý đúng nhất? Tìm một đoạn

trong văn bản làm rõ ý đó chọn:

- Lập luận chặt chẽ, sáng sủa

- Lập luận chặt chẽ, giàu cảm xúc

* Vừa có lí lẽ vừa có cảm xúc, hình ảnh

H: Đọc ghi nhớ (2 em), gv chốt

• Hoạt động 4: Luện tập

H: đọc bài tập luyện tập

H: làm bài

- GV gọi 1,2 em đọc kết quả

Học sinh nhận xét

Gv bổ sung, sửa chữa

=> Ghi nhớ(sgk)

III Luyện tập

- Đây là một nhận định sâu sắc về ý nghĩa văn chương.Văn chương luyện những tình cảm sẵn có tức là làm cho những tình cảm sẵn có trong lòng người trở nên sâu sắc hơn.Con người sinh ra và lớn lên có sẵn lòng yêu kính

mẹ cha khi bắt gặp những câu thơ như thế này:

Tụi nhớ mẹ tụi thuở thiếu thời

(Lưu Trọng Lư)

Ai chẳng bâng khuâng da diết nhớ về những kỉ niệm ngọt ngào mà thiêng liêng của mẹ và bỗng thấy mình yêu

mẹ xiết bao Văn chương cũng gây cho

ta những tình cảm ta không có tức là đem dến cho tâm hồn ta những tình cảm mới mẻ ta chưa hề có Đọc “ Ngoài thềm …

…… rơi nghiêng” của Trần Đăng Khoa ta thấy xao xuyến lạ thường, ta chợt nhận ra thiên nhiên quanh ta thú

vị và hấp dẫn

Hoạt động 5 Củng cố :- Học nội dung, ghi nhớ

- Đọc thêm sgk 64

Hoạt động 6: Dặn dò- Hướng dẫn tự học

- Soạn bài: Chuyển đổi câu chủ động thành câu bị động

Rút kinh nghiệm:

*************************************