Tuần 26 Văn bản: Ý NGHĨA VĂN CHƯƠNG -Hoài Thanh-A-Mục tiêu bài học: -Hiểu được quan niệm của Hoài Thanh về nguồn gốc cốt yếu, nhiệm vụ và công dụng của văn chương trong lịch sử loài ng
Trang 1Tuần 26
Văn bản: Ý NGHĨA VĂN CHƯƠNG
-Hoài
Thanh-A-Mục tiêu bài học:
-Hiểu được quan niệm của Hoài Thanh về nguồn gốc cốt yếu, nhiệm vụ và công dụng của văn chương trong lịch sử loài người.
-Hiểu được phần nào trong cách nghị luận văn chương của Hoài Thanh -Rèn kĩ năng phân tích văn nghị luận chứng minh.
B-Chuẩn bị:
-Gv:Tranh ảnh của tác giả Hoài Thanh Những điều cần lưu ý: Đây là văn bản nghị luận văn chương cụ thể là bình luận các v.đề về văn chương nói chung.
-Hs:Bài soạn
C-Tiến trình lên lớp:
I-HĐ1:Khởi động (5 phút)
1.Ổn định lớp
2.Kiểm tra:
Trong văn bản Đức tính giản dị của Bác Hồ, luận đề được triển khai thành mấy luận điểm, đó là những luận điểm nào ? (2 luận điểm: Giản dị trong lối ssống và giản dị trong nói, viết)
3.Bài mới:
Chúng ta đã được học những áng văn chương như: c.tích, ca dao, thơ, truyện, Chúng ta đến với văn chương một cách hồn nhiên, theo sự rung động của tình cảm Nhưng mấy ai đã suy ngẫm về ý nghĩa của văn chương đối với bản thân ta cũng như với mọi người Vậy văn chương có ý nghĩa gì ?
Trang 2Đọc văn chương chúng ta thu lượm được những gì ? Muốn giải đáp những câu hỏi mang tính lí luận sâu rộng rất thú vị ấy, chúng ta hãy cùng nhau tìm hiểu bài ý nghĩa văn chương của Hoài Thanh-một nhà phê bình văn học có tiếng.
II-HĐ2:Đọc – hiểu văn bản (25 phút)
Hoạt động của thầy-trò Nội dung kiến thức
-Dựa vào chú thích*, em hãy nêu hiểu biết
của mình về tác giả Hoài Thanh ?
-Em hãy nêu xuất xứ của văn bản ?
+GV: Bài Tinh thần yêu nước của n.dân ta
làvăn chính luận bàn về v.đề c.trị XH Còn
bài ý nghĩa văn chương là thuộc thể nghị
luận văn chương, bàn về v.đề thuộc văn
chương Vì là đ.trích trong 1 bài nghị luận
dài nên văn bản chúng ta học không đầy đủ
3 phần hoàn chỉnh.
+Hd đọc: Giọng chậm rãi, sâu lắng, rành
mạch, biểu lộ cảm xúc.
-Văn bản được viết theo thể loại gì?
-Ta có thể chia bài văn thành mấy phần, ý
của từng phần là gì ?
+Hs đọc đoạn 1,2.
-ở đoạn 1, tác giả đi tìm ý nghĩa v.chương
bắt đầu từ câu chuyện gì ? Đây có phải là
d.c không ?
-Vậy đâu là câu văn nêu lí lẽ ? (Tiếng khóc
ấy, nhịp đau thương ấy chính là nguồn gốc
A-Tìm hiểu bài:
I-Tác giả – Tác phẩm: 1-Tác giả:Hoài Thanh
(1909-1982).
-Là nhà phê bình văn học xuất sắc.
2-Tác phẩm:Viết 1936, in
trong sách "Văn chương và hoạt động"
II-Kết cấu:
-Thể loại:Nghị luận văn chương
-Bố cục: 2 phần.
+Đ1,2,: Nguồn gốc của văn chương.
+Đ3,4,5,6,7,8:Ý nghĩa và công dụng của văn chương.
III-Phân tích:
1-Nguồn gốc của văn
Trang 3của thi ca).
-Câu chuyện này cho thấy tác giả muốn cắt
nghĩa nguồn gốc của v.chương như thế
nào ?
-Từ câu chuyện ấy tác giả đi đến KL gì ?
Đây có phải là luận điểm không ?
-Em có nhận xét gì về v.trí của luận điểm
trong đ.v ? V.trí ấy cho thấy l.điểm đã được
trình bày theo cách nào?
-Em hiểu luận điểm này như thế nào ?
+GV: Câu chuyện có lí lẽ là một chuyện
hoang đường, song không phải là không có
ý nghĩa Đây chính là lí lẽ để chuyển tiếp
đến luận điểm.
+HS đọc đoạn 3,4,5,6,7,8.
-Hoài Thanh bàn về ý nghĩa của văn
chương qua câu văn nào? Đọc lại chú thích
5 rồi giải thích và tìm dẫn chứng?
+Gv:Cuộc sống của con người muôn hình
vạn trạng văn chương có nhiệm vụ phản
ánh cuộc sống đó
DC:cuộc sống của người dân VN qua ca
dao, tục ngữ, chuyện cổ tích;đất nước quê
hương qua “cây tre VN”, “Sông nước Cà
Mau”
+Vchương còn sáng tạo ra sự sống
chương:
-Chuyện con chim bị thg-Tiếng khóc của thi sĩ ->D.c thực tế
=>V.chương x.hiện khi con người có cảm xúc mãnh liệt
-Nguồn gốc cốt yếu của văn chương là lòng thương người và rộng ra thương cả muôn vật, muôn loài.
->Luận điểm ở cuối đoạn-Thể hiện cách trình bày theo lối qui nạp từ cụ thể đến k.quát.
2-Ý nghĩa và công dụng của văn chương
-Ý nghĩa:V.chg sẽ là hình dung của sự sống muôn hình vạn trạng Chẳng những thế v.chg còn s.tạo
ra sự sống.
=>V.chg phản ánh và sáng tạo ra đời sống, làm cho đ.s trở nên tốt đẹp hơn.
Trang 4:Vchương dựng lên những hình ảnh, đưa ra
những ý tưởng mà cuộc sống hiện tại chưa
có hoặc chưa đủ mức cần có để mọi người
phấn đấu, xây dựng VD:Dế Mèn phiêu lưu
kí, Lao xao
-Hoài Thanh đã bàn về công dụng của v.chg
đối với con người bằng những câu văn
nào ?
-ở câu thứ nhất, tác giả nhấn mạnh công
dụng nào của v.chg ? (Khơi dậy những cảm
xúc cao thượng của con người).
-ở câu thứ 2, tác giả đã cho thấy công dụng
nào của v.chg ? (Rèn luyện, mở rộng thế
giới tình cảm của con người).
-Kết hợp lại, Hoài Thanh đã cho ta thấy
công dụng lạ lùng nào của v.chg đối với con
người ?
-Em có nhận xét gì về nghệ thuật nghị luận
của tác giả ?
-Tiếp theo, Hoài Thanh giành 2 câu văn để
nói về công dụng xã hội của v.chg, đó là 2
câu văn nào ?
-Câu 1, tác giả muốn ta tin vào sức mạnh
nào của v.chg ? (V.chg làm đẹp và hay
những thứ bình thg).
-Câu 2, tác giả muốn ta cảm nhận sức mạnh
nào của v.chg ? (Các thi nhân, văn nhân
2-Công dụng của văn chương:
-Một người hằng ngày chỉ hay sao ?
-V.chg gây cho ta nghìn lần.
=>V.chg làm giàu tình cảm con người.
->Nghệ thuật nghị luận giàu cảm xúc nên có sức lôi cuốn người đọc.
-Có kẻ nói mới hay.
-Nếu pho lịch sử đến bực nào.
=>V.chg làm đẹp, làm giàu cho cuộc sống.
IV-Tổng kết:
Trang 5làm giàu sang cho lịch sử nhân loại).
-Hai câu văn trên, cho ta hiểu thêm gì về ý
nghĩa của v.chg ?
III-HĐ3:Tổng kết(5 phút)
+Gv: Rõ ràng v.chg đã bồi đắp cho chúng
ta biết bao tình cảm trong sáng, hướng ta
tới những điều đúng, những điều tốt và
những cái đẹp V.chg góp phần tôn vinh c.s
của con người Có nhà lí luận nói: chức
năng của v.chg là hướng con người tới
những điều chân, thiện, mĩ Hoài Thanh tuy
không dùng những từ mang tính k.q như thế,
nhưng qua lí lẽ giản dị, kết hợp với cảm xúc
nhẹ nhàng và lời văn giàu hình ảnh, cũng
đã nói được khá đầy đủ công dụng, hiệu
quả, t.dụng của v.chg Nói khác đi bài viết
của Hoài Thanh là những lời đẹp, những ý
hay ca ngợi v.chg, tôn vinh tài hoa và công
lao của các văn nghệ sĩ.
-B.văn đã cho em hiểu biết thêm gì về ý
nghĩa của v.chg ? Em h.tập được gì về cách
nghị luận của tác giả ?
-Qua văn bản này, em hiểu thêm gì về tác
giả Hoài Thanh ?
IV-HĐ4:Luyện tập, củng cố (5 phút)
*Ghi nhớ: sgk (63 ).
-Hoài Thanh là người am hiểu v.chg, có q.điểm rõ ràng, xác đáng về v.chg, trân trọng đề cao v.chg.
B-Luyện tập:
Bước vào đời không phải chúng ta đã sẵn có tất cả những k.thức, những tình cảm của người đời, nhất là cuộc sống con người ở các thời đại xa xưa Nhưng nhờ
có học truyện c.tích, ca dao tục ngữ mà ta hình dung được cuộc đời đầy vất
vả gian truân của người xưa Từ đó chúng ta được tiếp nhận những tư tưởng, tình cảm mới :thg yêu những người l.động có những thân phận đầy đắng cay" Vì vậy có thể nói xoá
bỏ v.chg đi thì cũng xoá bỏ hết những dấu vết lich sử, loài người sẽ nghèo nàn về tâm linh đến mức nào.
Trang 6-Hoài Thanh viết: "V.chg gây cho ta những
tình cảm ta không có, luyện những tình cảm
ta sẵn có" Hãy dựa vào k.thức v.học đã có,
giải thích và tìm d.c để chứng minh cho câu
nói đó ?
V-HĐ5:Đánh giá (3 phút)
-Nêu nguồn gốc cốt yếu của văn chương và
công dụng của nó
VI-HĐ6:Dặn dò(2 phút)
-Học thuộc ghi nhớ, làm tiếp phần luyện
tập.
-Ôn bài tiết sau kiểm tra 1 tiết
******************************************