giải quyết khiếu nại về quản lý đất đai thôn KP xã cao đức, huyện gia bình, tỉnh bắc ninh, năm 2016 giải quyết khiếu nại về quản lý đất đai thôn KP xã cao đức, huyện gia bình, tỉnh bắc ninh, năm 2016 giải quyết khiếu nại về quản lý đất đai thôn KP xã cao đức, huyện gia bình, tỉnh bắc ninh, năm 2016
Trang 1ĐẶT VẤN ĐỀ
1 Nhận thức chung
Quản lý nhà nước (QLNN) là hoạt động thực thi quyền lực Nhà nước
do các cơ quan quản lý nhà nước tiến hành đối với tất cả mọi cá nhân và tổ chức trong xã hội, trên tất cả các mặt của đời sống xã hội bằng cách sử dụng quyền lực của nhà nước có tính cưỡng chế đơn phương nhằm mục tiêu phục
vụ lợi ích chung của cả cộng đồng, duy trì ổn định an ninh trật tự và thúc đẩy
xã hội phát triển theo một hướng thống nhất của nhà nước
Hành chính được hiểu là hoạt động chấp hành và điều hành trong việc quản lý một hệ thống theo những quy định trước nhằm giúp cho hệ thống đó hoàn thành mục tiêu của mình
Hành chính Nhà nước (HCNN) là sự tác động có tổ chức và điều chỉnh bằng quyên lực nhà nước đối với các quá trình xã hội và hành vi hoạt động của công dân, do các cơ quan trong hệ thống hành pháp từ trung ướng đến cơ
sở tiến hành để thực hiện những chức năng và nhiệm vụ của nhà nước
Ở nước ta, hoạt động HCNN phải nằm dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam, nhằm thực hiện hóa chủ trương đường lối của Đảng trong mỗi giai đoạn nhất định HCNN có vai trò đặc biệt quan trọng trong sự phát triển kinh tế - xã hội của mỗi quốc gia Thông qua hoạt động hành chính nhà nước, các quy phạm pháp luật đưa vào đời sống xã hội, điều chỉnh, duy trì các trật tự của xã hội theo hướng mong muốn của Nhà nước, Do vậy, cải cách hành chính là hoạt động rất quan trọng và thường xuyên nhằm đáp ứng yêu cầu quản lý nhà nước Cải cách hành chính ở nước ta hiện nay diễn ra trong khuôn khổ của cải cách nhà nước theo hướng xây dựng nhà nước pháp quyền
xã hội chủ nghĩa, là tiền đề quan trọng để thực hiện thành công quá trình đổi mới đất nước dưới sự lãnh đạo của Đảng
Trang 2Để thực hiện quản lý nhà nước cần sử dụng kết hợp các công cụ khác nhau một trong những công cụ quản lý rất quan trọng đó là pháp luật Pháp luật giữ vai trò điều chỉnh, hoàn thiện hoạt động quản lý hành chính của Nhà nước Các quy phạm pháp luật quy định địa vị pháp lý của các cơ quan HCNN, gồm: Chính phủ, Bộ, các cơ quan ngang bộ: UBND các cấp Xác định các nguyên tắc cơ bản của quản lý HCNN Thông qua đó, pháp luật đảm bảo việc củng cố, hoàn thiện bộ máy HCNN và không ngừng nâng cao hiệu quả của hoạt động quản lý HCNN
2 Lý do chọn tình huống.
Tài nguyên đất đai luôn được xem là tài sản quý giá của mỗi quốc gia nói chung và ở Việt Nam nói riêng, nó là nguồn lực nội sinh để phát triển kinh
tế - xã hội trong mọi thời kì cách mạng, đặc biệt trong thời kì công nghiệp hóa, hiện đại háo như hiện nay Đảng và Nhà nước ta đã đánh giá cao vai trò, tầm quan trọng tài sản quý giá này, coi đó là tài sản quốc gia thuộc sở hữu toàn dân và do nhà nước thống nhất quản lý Quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa đang diễn ra nhanh chóng, các khu công nghiệp mọc lên khắp nơi, nhu cầu sử dụng đất của cá nhân, tổ chức càng tăng cao, giá cả đất đai nóng lên từng ngày, làm cho quỹ đất càng khan hiếm Đó là một trong những rất nhiều nguyên nhân dẫn đến những vấn đề sai phạm trong việc thực hiện chấp hành Luật đất đai của một số cán bộ lãnh đạo, quản lý Việc giải quyết các công việc ở các cấp địa phương một phần do nhận thức am hiểu pháp luật, phần vì lợi dụng chức quyền đã tham nhũng dẫn đến tình trạng sử dụng đất và cấp đất
ở không đúng thẩm quyền, sai pháp luật Do vậy đã có nhiều đơn thư tố cáo, khiếu nại đến các ngành, các cấp trong thời gian qua
Nhận thức rõ thực trạng trên chúng ta thấy rằng Đảng, Nhà nước ta đã không ngừng quan tâm, kiểm tra theo dõi sát sao và đưa ra những biện pháp
Trang 3quản lý nguồn tài nguyên quý giá của quốc gia bằng một hệ thống pháp luật ngày càng hoàn thiện và chặt chẽ Tại điều 18 hiến pháp 1992 quy định: Nhà nước thống nhất quản lý toàn bộ đất đai theo quy định của pháp luật, bảo đảm
sử dụng đất đúng mục đích và có hiệu quả… Tổ chức, cá nhân có trách nhiệm bảo vệ, bồi bổ khai thác hợp lý, sử dụng tiết kiệm đất Luật đất đai sửa đổi
2013 quy định chế độ quản lý thống nhất của nhà nước đối với luật đất đai, quy định quyền và nghĩa vụ của người sử dụng đất nhằm quản lý chặt chẽ toàn
bộ đất trên lãnh thổ đất nước, đưa đất đai vào sử dụng có hiệu quả kinh tế cao Đồng thời góp phần vào việc tăng cường pháp chế xã hội chủ nghĩa và sự nghiệp xây dựng chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam
Mặc dù đã có hệ thống pháp luật tương đối hoàn chỉnh như vậy, nhưng vẫn có nhiều cán bộ quản lý thực hiện sai Ở địa phương tôi vừa qua cũng đã xuất hiện nhiều đơn thư khiếu nại, tố cáo của nhân dân về việc sử dụng đất sai mục đích, cấp đất sai quy định của một số cán bộ thôn, xã Là một cán bộ của
cơ quan nhà nước, có sự quan tâm và tìm hiểu về các vấn đề liên quan đến Luật Đất đai, sau khóa học bồi dưỡng kiến thức Quản lý Nhà nước chương trình chuyên viên khoá 1 năm 2018 tại Trường Chính trị Nguyễn Văn Cừ, kết
hợp với thực tiễn xảy ra tại địa phương, tôi mạnh dạn chọn đề tài : “Giải quyết khiếu nại về quản lý đất đai thôn KP xã Cao Đức, huyện Gia Bình, tỉnh Bắc Ninh, năm 2016” làm đề tài nghiên cứu tiểu luận cuối khóa học.
3 Mục đích nghiên cứu
Mục đích nghiên cứu của tiểu luận là phân tích tình huống, tìm ra những mâu thuẫn, bất cập, những khó khăn và nguyên nhân của các sai phạm trong quá trình cấp đất ở đối với chính quyền cơ sở, từ đó làm sáng tỏ một số vấn đề lý luận và thực tiễn có liên quan Bên cạnh việc đưa ra phương án, biện pháp giải quyết, việc nghiên cứu còn đưa ra các kiến nghị, đề xuất với các cơ
Trang 4quan nhà nước có thẩm quyền nhằm hoàn thiện các quy định của pháp luật trong việc cấp đất ở đối với chính quyền cơ sở
4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
- Đối tượng nghiên cứu: Giải quyết đơn thư khiếu nại của công dân
trong việc thực hiện Luật đất đai 2013 của chính quyền địa phương
- Phạm vi nghiên cứu: Thôn KP, xã Cao Đức, huyện Gia Bình, tỉnh
Bắc Ninh trong năm 2016
5 Kết cấu của tiểu luận
Kết cấu của tiểu luận gồm 3 phần:
ĐẶT VẤN ĐỀ: Trình bày lý do lựa chọn tình huống, mục đích nghiên cứu, đối tượng và phạm vi nghiên cứu
GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ: Mô tả tình huống, phân tích tình huống và xử
lý tình huống, trong đó nêu 2 phương án và lựa chọn phương án tối ưu
KẾT LUẬN, KIẾN NGHỊ: Tổng hợp đưa ra kết luận đối với việc xử
lý tình huống đồng thời kiến nghị với các cơ quan nhà nước có thẩm quyền để hoàn thiện các quy định của pháp luật liên quan tới vấn đề trình bày nhằm giảm thiểu ảnh hưởng tiêu cực của các vấn đề tương tự trong tương lai
Trang 5GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
I MÔ TẢ TÌNH HUỐNG
I.1 Hoàn cảnh diễn ra tình huống
Thôn KP, xã Cao Đức, huyện Gia Bình là địa phương thuần nông, người dân luôn luôn cần cù chịu khó làm ăn, kinh tế địa phương đang trên đà phát triển Trong những năm qua do nhu cầu của người dân ai cũng muốn có một mảnh đất ở hai bên đường liên xã để mở mang ngành nghề và dịch vụ buôn bán kinh doanh Trước nhu cầu đó, Chi bộ và Chính quyền địa phương thôn KP và Ủy ban nhân dân xã Cao Đức đã họp vào ngày 7 tháng 3 năm
2016 đi đến thống nhất bán đấu thầu công khai 20 lô đất với diện tích là 1500
m2 để lấy tiền xây dựng Đình và nâng cấp đường làng Dự kiến chính quyền thôn, xã cho đấu thầu bán lô đất đó vào ngày 22/9/2016 với giá từng lô đất từ cao xuống thấp Những hộ gia đình có đất nông nghiệp trong phạm vi để bán
sẽ được đền bù với mức giá 30 triệu một sào Trong thời gian từ ngày họp đến ngày thống nhất bán lô đất đó đã xảy ra nhiều vấn đề tiêu cực phát sinh trong thôn KP
1.2 Diến biến của tình huống
Vào ngày 25 tháng 7 năm 2016 Ủy ban nhân dân huyện Gia Bình đã nhận được một số đơn thư khiếu nại tố cáo, trong đó có một đơn thư tố cáo của ông Nguyên Văn A thôn KP, xã Cao Đức (trong đơn thư có thêm 40 chữ
kí của công dân thôn khác) đã tố cáo Chính quyền thôn cùng với lãnh đạo UBND xã đã bán đất nông nghiệp thành đất ở cho một số hộ dân không đúng với pháp luật Sau khi nhận được đơn thư tố cáo của công dân, Chủ tịch Ủy ban nhân dân huyện Gia Bình đã xem xét và chuyển đơn cho các cơ quan chức năng để thực hiện nhiệm vụ Chánh thanh tra huyện nghiên cứu nội dung đơn thư tố cáo đó và chỉ đạo công tác thanh tra theo đúng pháp luật quy định
Trang 6II PHÂN TÍCH TÌNH HUỐNG
2.1 Mục tiêu phân tích tình huống
Việc phân tích tình huống một cách thấu đáo có ý nghĩa quan trọng, giúp các cơ quan nhà nước nắm được rõ ràng, cụ thể, chính xác bản chất của
sự việc Xác định đúng đắn động cơ, hành động của các đối tượng có liên quan sẽ giúp cho các cơ quan nhà nước làm rõ các hành vi của những người
có trách nhiệm, từ đó có biện pháp xử lý phù hợp, vừa nghiêm minh, đúng pháp luật, vừa đảm bảo được quyền lợi của nhà nước, của tập thể và các cá nhân liên quan, vừa có tính răn đe đối với các đối tượng vi phạm
Mục tiêu của việc phân tích tình huống là xác định các nội dung trong đơn thư phản ánh của quần chúng nhân dân là đúng hay sai Nếu đúng, cần đề xuất phương án xử lý và tổ chức thực hiện đúng quy định của pháp luật
2.2 Cơ sở lý luận
Đất đai thuộc quyền quản lý của Nhà nước Quản lý Nhà nước là hoạt động của Nhà nước trên các lĩnh vực lập pháp, hành pháp và tư pháp nhằm thực hiện các chức năng đối nội, đối ngoại của Nhà nước Nói cách khác: Quản lý Nhà nước là sự tác động bằng pháp luật của các chủ thể mang quyền lực Nhà nước tới các đối tượng quản lý nhằm thực hiện các chức năng đối nội
và đối ngoại của Nhà nước Như vậy, tất cả các cơ quan Nhà nước đều làm chức năng quản lý Nhà nước
Trong quản lý xã hội thì quản lý Nhà nước có các đặc điểm sau:
- Chủ thể quản lý Nhà nước là các cơ quan trong bộ máy Nhà nước thực hiện chức năng lập pháp, hành pháp, tư pháp
- Đối tượng của quản lý Nhà nước là toàn thể nhân dân sống và làm việc trong phạm vi lãnh thổ quốc gia
Trang 7- Quản lý Nhà nước diễn ra trên tất cả các lĩnh vực đời sống xã hội, chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội, an ninh quốc phòng, ngoại giao nhằm thỏa mãn nhu cầu hợp pháp của nhân dân
Quản lý hành chính Nhà nước: Quản lý Nhà nước trong lĩnh vực hành pháp được gọi là quản lý hành chính Nhà nước Quản lý hành chính nhà nước
là hoạt động tác động bằng quyền lực pháp luật của Nhà nước, được thực hiện bởi các văn vản pháp luật của các cơ quan quyền lực Nhà nước, có nội dung là đảm bảo sự chấp hành các văn bản pháp luật của các cơ quan quyền lực Nhà nước, nhằm tổ chức, chỉ đạo một cách trực tiếp và thường xuyên các lĩnh vực kinh tế, văn hóa – xã hội và hành chính – chính trị
Chế độ quản lý Nhà nước về đất đai: Hoạt động quản lý về đất đai không chỉ chú trọng đến việc hình thành và kiện toàn cơ quan quản lý Nhà nước về đất đai
Luật đất đai: Là tổng thể các quy phạm pháp luật điều chỉnh các quan
hệ về chiếm hữu, sử dụng, định đoạt số phận pháp lý của đất đai giữa Nhà nước và người sử dụng đất, nhằm mục đích sử dụng đất đai hợp lý, hiệu quả Bảo vệ quyền và lợi ích của Nhà nước và người sử dụng đất
Luật đất đai 2013: Trên cơ sở kế thừa và phát triển các nội dung về quản lý Nhà nước đó được ghi nhận trong Luật đất đai 1993, Luật đất đai 2003; đặc biệt quan tâm đến một số nội dung quan trọng trước thực tế cuộc sống đòi hỏi cần phảo quản lý mà pháp luật đất đai trước đây chưa đề cập hoặc đề cập chưa cụ thể, rõ ràng như: Thanh tra, kiểm tra, xử lý ác vi phạm đất đai; giải quyết tranh chấp, khiếu nại, tố cáo về đất đai
2.3 Phân tích diễn biến của tình huống
Chủ tịch UBND huyện đã họp và thống nhất trong thường trực Ủy ban nhân dân về biện pháp xử lý vụ việc trên như sau:
Trang 8- Ra quyết định thành lập đoàn kiểm tra do Chánh thanh tra huyện làm Trưởng đoàn cùng đại diện các ban, ngành liên quan làm thành viên
- Sau khi có quyết định thành lập Đoàn kiểm tra, Chủ tịch UBND huyện đã họp với các đoàn thể giao nhiệm vụ cho từng thành viên và yêu cầu đoàn thực hiện tốt các nội dung sau:
+ Kiểm tra, xác minh làm rõ việc bán đất trên có đúng quy định của pháp luật hay không, có được các cấp có thẩm quyền phê duyệt hay không?
+ Làm rõ tính chất sai phạm trong việc thiếu dân chủ, thiếu công bằng, thiếu khách quan trên
Những yêu cầu đặt ra trên đây phải được thực hiện đầy đủ và có kết luận cụ thể bằng văn bản để xử lý đúng pháp luật và trả lời trước dân
Sau khi đoàn kiểm tra về thu thập chứng cứ và xác minh thực tế trong nhân dân, xem xét hiện trường và nghiên cứu những văn bản của chính quyền thôn và UBND xã, Đoàn kiểm tra đã có kết luận như sau:
- Trước hết Đoàn kiểm tra khẳng định những nội dung trong đơn thư tố cáo của ông Nguyên Văn A: Đây là vụ việc có thật, chính quyền thôn KP xã Cao Đức đã có Nghị quyết bán 20 lô đất ven 2 bên đường liên xã của thôn với diện tích là 1500m2, từ đất nông nghiệp thành đất ở chưa có quy hoạch cụ thể
và chưa được cấp có thẩm quyền phê duyệt và quyết định
- Lãnh đạo thôn có chủ trương bán đất chưa được sự ủng hộ của Chị
bộ Đảng và bàn bạc thống nhất trong nhân dân Việc định giá đền bù không đúng với khung giá do Nhà nước quy định
Qua điều tra, thực tế 20 lô đất trên người dân chỉ được mua 10 lô, còn
5 lô để bán cho người nhà lãnh đạo thôn và xã Nghiêm trọng hơn chính quyền thôn, xã đã tự ý bán 5 lô đất cho người ngoài thôn, xã lấy giá cao, tiền chênh lệch giá bỏ túi cá nhân không nộp vào ngân sách xã
Trang 9Toàn bộ hồ sơ chứng từ bán đất Đoàn thu thập gồm:
+ Nghị quyết của thôn về việc bán 20 lô đất trên
+ Nghị quyết bán đất của Ban thường vụ xã
+ Nghị quyết bán đất của Chủ tịch UBND xã và toàn bộ biên lai thu tiền bán đất cho các hộ
Qua quá trình kiểm tra thực tế tại diện tích đất và toàn bộ chứng cứ trên đoàn kiểm tra đã đi đến kết luận:
Việc tự ý chuyển đất nông nghiệp thành đất ở để bán của thôn KP xã Cao Đức là sai và vi phạm luật đất đai, vi phạm luật quản lý hành chính nhà nước Việc ra nghị quyết chia đất và bán đất ở Chính quyền thôn và Đảng ủy, UBND xã là trái pháp luật không đúng thẩm quyền, không có quy hoạch khu dân cư và kế hoạch cấp đất của cấp có thẩm quyền phê duyệt thiếu dân chủ không bàn bạc công khai trong dân Việc bán đất không đúng đối tượng, không bảo đảm được tính công bằng, đền bù giá đất bị thu hồi cho người dân không thỏa đáng, không đúng khung giá đất do Chính phủ quy định Bán đất không khách quan, không công bằng mà mang tính vụ lợi cá nhân ở một số cán bộ lão đạo thôn, xã
Do vậy, để giải quyết có hiệu quả vụ việc vi phạm pháp luật trên cần phải xây dựng được phương án giải quyết tốt
III XỬ LÝ TÌNH HUỐNG
3.1 Mục tiêu xử lý tình huống
Từ việc phân tích, đánh giá tình huống trên chúng ta thấy việc làm đó gây nên sự bất bình trong nhân dân, làm tổn hại đến niềm tin của nhân dân vào
sự lãnh đạo của Đảng, của chính quyền dẫn đến việc mất ổn định chính trị, xã hội ở địa phương
Trang 10Mục tiêu xử lý tình huống là lấy lại niềm tin của nhân dân đối với sự lãnh đạo của Đảng, sự quản lý, chỉ đạo điều hành của chính quyền, giúp giữ vững ổn định chính trị, kinh tế xã hội tại địa phương Việc xử lý phải đúng người, đúng việc, đảm bảo khách quan, nghiêm minh, đảm bảo quyền lợi của Nhà nước, của xã hội song vẫn mang tính giáo dục, răn đe cao
3.2 Xây dựng và lựa chọn phương án, giải quyết tối ưu để xử lý
Căn cứ vào việc phân tích, đánh giá tình huống trên tôi đưa ra 2 phương án giải quyết sau:
3.2.1 Phương án 1
Sau khi xem xét toàn bộ sự việc như trên là có thật, Ủy ban nhân dân huyện triệu tập ông Trưởng thôn và Bí thư Chi bộ thôn KP, ông chủ tịch UBND xã Cao Đức, yêu cầu thôn và xã trong quá trình tự ý chuyển đổi đất nông nghiệp sang đất thổ cư vượt cấp không đúng thẩm quyền phải làm kiểm điểm nhận sai sót trước Đảng ủy Yêu cầu thôn và xã đã nhận tiền 5 lô đất của người nhà mua và 5 lô đất bán chênh lệch giá mang tính chất vụ lợi cá nhân đem xung quỹ
Qua phương án này ta thấy việc giải quyết mang tính chất tình cảm chung chung sẽ không hợp lý, không đảm bảo quyền lợi tập thể và lợi ích cá nhân, mới giải quyết được về mặt tình cảm còn về mặt lý lẽ theo pháp luật thì không được chấp nhận Vì phương án này trái với quy định của pháp luật do vậy mà phương án không mang tính khả thi
3.2.2 Phương án 2
UBND huyện ra quyết định đình chỉ việc bán đất trái thẩm quyền, thu hồi toàn bộ 5 lô đất bán cho người nhà cán bộ thôn, xã và thu hồi 5 lô đất bán cho người ngoài xã mang tính chất kinh doanh Đồng thời chỉ đạo UBND xã Cao Đức phối hợp với phòng Địa chính – xây dựng huyện và các ngành có