Xử lý sai phạm trong việc bàn giao sổ bảo hiểm
Trang 1TIỂU LUẬN CUỐI KHÓA LỚP BỒI DƯỠNG NGẠCH CHUYÊN VIÊN KHÓA 1, NĂM 2018
Xử lý sai phạm trong việc bàn giao sổ bảo hiểm xã hội cho người lao động trên địa bàn
thị xã B, năm 2017
BẮC NINH, THÁNG 7 NĂM 2018
MỤC LỤC PHẦN THỨ NHẤT: MỞ ĐẦU 1
1 Nhận thức chung 1
2 Lý do chọn tình huống 3
Trang 23 Mục đích nghiên cứu 3
4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 3
5 Kết cấu của tiểu luận 3
PHẦN THỨ HAI: GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ 5
I MÔ TẢ TÌNH HUỐNG 5
1.1 Hoàn cảnh xảy ra tình huống 5
1.2 Diễn biến của tình huống 5
II PHÂN TÍCH TÌNH HUỐNG 5
2.1 Mục tiêu phân tích tình huống 10
2.2 Cơ sở lý luận 12
2.3 Phân tích tình huống 13
III XỬ LÝ TÌNH HUỐNG 15
3.1 Mục tiêu xử lý tình huống 15
3.2 Xây dựng và lựa chọn phương án, giải pháp tối ưu để lựa chọn tình huống 15
3.3 Lập kế hoạch tổ chức thực hiện phương án lựa chọn 17
3.4 Khuyến nghị và đề xuất 19
PHẦN THỨ 3: KẾT LUẬN 22 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT
Cụm từ viết tắt Cụm từ viết đầy đủ
Trang 3BHXH Bảo hiểm xã hộiBHTN Bảo hiểm thất nghiệp
ĐV SDLĐ Đơn vị sử dụng lao động
Trang 4PHẦN THỨ NHẤT: MỞ ĐẦU
1 Nhận thức chung
Bảo hiểm xã hội là nhu cầu khách quan của người lao động, xuất hiệntrên thế giới hàng trăm năm, được pháp luật của nhiều nước ghi nhận, làmột trong những chính sách xã hội cơ bản của mỗi quốc gia, là trụ cột trong
hệ thống an sinh xã hội Trong công cuộc đổi mới, xây dựng và phát triểnđất nước hiện nay, Đảng ta xác định “Bảo hiểm xã hội và bảo hiểm y tế làhai chính sách xã hội quan trọng, là trụ cột chính của hệ thống an sinh xãhội, góp phần thực hiện tiến bộ và công bằng xã hội, bảo đảm ổn địnhchính trị - xã hội và phát triển kinh tế - xã hội." (Bộ Chính trị, 2012, Nghịquyết số 21-NQ/TW ngày 22/11 về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đốivới công tác bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế giai đoạn 2012 – 2020, [8])
Thị xã B là trung tâm kinh tế - chính trị, văn hóa, khoa học kỹ thuậtcủa huyện, kinh tế tăng trưởng với nhịp độ cao Sau hơn 9 năm thực hiệnLuật BHXH số 71 (01/01/2007) trên địa bàn thị xã đã đạt được nhiều kếtquả quan trọng: nhận thức của các cấp, các ngành, NLĐ và nhân dân vềBHXH được nâng lên, chủ SDLĐ đã có ý thức trong việc quan tâm bảođảm quyền lợi cho NLĐ, đồng thời NLĐ đã dần nhận thức đầy đủ và sâusắc hơn về quyền và trách nhiệm của mình khi tham gia BHXH … Số đơn
vị, đối tượng tham gia và thụ hưởng BHXH, BHYT trên địa bàn thị xã hàngnăm đều gia tăng với tốc độ cao Việc tổ chức thực hiện đúng quy địnhchính sách BHXH đã đưa Luật BHXH dần đi vào cuộc sống, góp phần tolớn vào việc ổn định đời sống cho NLĐ tham gia và thụ hưởng BHXH; gópphần ổn định chính trị - xã hội và thực hiện thắng lợi nhiệm vụ phát triểnkinh tế - xã hội trên địa bàn thị xã B Theo quy định của Luật BHXH số 71thì người sử dụng lao động có trách nhiệm bảo quản sổ BHXH của NLĐtrong thời gian NLĐ làm việc tại đơn vị và trả sổ cho NLĐ khi không cònlàm việc Tuy nhiên, trong quá trình triển khai quy định này còn tồn tại một
Trang 5số bất cập như: NLĐ không nắm được thông tin về quá trình đóng BHXH;đơn vị sử dụng lao động vẫn trừ tiền đóng BHXH của NLĐ hàng thángnhưng không nộp cho cơ quan BHXH mà chiếm dụng tiền đóng BHXH củaNLĐ để sử dụng với mục đích khác ; tờ rời sổ BHXH bị thất lạc, thậm chíchủ sử dụng lao động không trả sổ cho NLĐ khi có nhu cầu chuyển đến nơilàm việc mới…Nhằm khắc phục phần nào những bất cập này, Luật BHXH
số 58/2014/QH13 ngày 20/11/2014 của Quốc hội nước Cộng hòa xã hộichủ nghĩa Việt Nam quy định: NLĐ có quyền được cấp, quản lý sổ BHXH
và có trách nhiệm bảo quản sổ BHXH Theo đó, để triển khai thực hiện quyđịnh này, đảm bảo bàn giao sổ BHXH đúng, đủ cho NLĐ tự quản lý, cơquan BHXH phải hoàn thiện sổ BHXH, đồng thời cập nhật đầy đủ dữ liệucủa người tham gia, quá trình đóng vào cơ sở dữ liệu của Ngành BHXH đểquản lý Thực hiện quy định này, trong tháng 10/2016, BHXH Việt Nam đãban hành Công văn số 4027/BHXH-ST về việc hướng dẫn rà soát và bàngiao sổ BHXH cho NLĐ Căn cứ quy định và công văn hướng dẫn, BHXHthị xã B đã tổ chức thực hiện ra rà soát và bàn giao sổ BHXH cho người laođộng Tuy nhiên, khi triển khai, BHXH thị xã B đã gặp một số khó khăn,vướng mắc trong quá trình thực hiện như: Một số công ty(ĐV SDLĐ)không phối hợp trong việc ra soát sổ BHXH cho NLĐ công ty mình quảnlý… Trước thực trạng đó, việc tích cực tổ chức thực hiện, phấn đấu hoànthành nhiệm vụ bàn giao sổ BHXH cho người lao động là một yêu cầu cấpthiết của năm 2017 Đồng thời, vận dụng kiến thức quản lý nhà nước quaquá trình học Lớp Bồi dưỡng kiến thức quản lý nhà nước ngạch chuyên
viên vào công việc thực tiễn, đề tài " Xử lý sai phạm trong việc bàn giao sổ bảo hiểm xã hội cho người lao động trên địa bàn thị xã B, năm 2017"; là
một đề tài nghiên cứu, có ý nghĩa trong thực hiện
nhiệm vụ chuyên môn năm 2017 Trong quá trình làm bài không tránhkhỏi những sai sót kính mong các thầy cô giáo bỏ qua
Trang 6Xin trân trọng cảm ơn các thầy cô, cán bạn đồng nghiệp và bạn họccùng lớp đã giúp tôi hoàn thành bài tiểu luận này.
2 Lý do chọn tình huống
Năm 2017, việc rà soát dữ liệu, trả sổ BHXH cho NLĐ sẽ tiếp tục làmột trong những nhiệm vụ trọng tâm của Ngành nhằm mục đích: bảo đảmquyền lợi cho NLĐ; giảm chi phí, thời gian cho doanh nghiệp Đây là bước
đi quan trọng trong quá trình nỗ lực hiện đại hóa, cải cách hành chính của
cơ quan BHXH Việt Nam tiến tới mục tiêu, đến năm 2020 sẽ đưa vào sửdụng sổ BHXH điện tử Để bàn giao sổ BHXH đảm bảo đúng, đủ chongười lao động giữ, cơ quan BHXH phải hoàn thiện sổ BHXH để giao chongười lao động, đồng thời cập nhật đầy đủ dữ liệu của người tham gia, quátrình đóng vào cơ sở dữ liệu của ngành để quản lý
3 Mục đích nghiên cứu
Trong khuôn khổ bài tiểu luận, chỉ nghiên cứu, phân tích và đưa ranhững mục tiêu nhằm thực hiện rà soát và bàn giao sổ BHXH cho ngườiđang tham gia BHXH tại BHXH thị xã B không đúng quy định Qua việcnghiên cứu, phân tích tình huống phát sinh trong thực tế sẽ góp phần kịpthời tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc trong quá trình thực hiện tạiBHXH thị xã B, đồng thời nỗ lực phấn đấu hoàn thành nhiệm vụ bàn giao
sổ BHXH cho người lao động Đồng thời thực hiện đợt thi đua quan trọngnhằm thực hiện nhiệm vụ trọng tâm năm 2017 và 2018 của Ngành BHXH
4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
- Đối tượng nghiên cứu: Nghiên cứu các hoạt động tổ chức và thực hiện
công tác rà soát và bàn giao sổ BHXH tại BHXH thị xã B
- Phạm vi nghiên cứu: tại cơ quan BHXH thị xã B
5 Kết cấu của tiểu luận
Kết cấu đề tài gồm 3 phần chính:
Phần thứ nhất: Phần mở đầu
Trang 7Phần thứ hai: Giải quyết vấn đềPhần thứ ba: Kết luận
Trang 8PHẦN THỨ HAI: GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
I MÔ TẢ TÌNH HUỐNG
1.1 Hoàn cảnh xảy ra tình huống
Luật BHXH số 58/2014/QH13 quy định: người lao động có quyền đượccấp, quản lý sổ BHXH và có trách nhiệm bảo quản sổ BHXH Để triển khaiLuật BHXH số 58/2014/QH13 kịp thời, đúng quy định đồng thời khắc phụcnhững tồn tại, vướng mắc trong công tác quản lý sổ BHXH tại đơn vị sửdụng lao động, ngày 14/10/2016, BHXH Việt Nam đã ban hành công văn
số 4027/BHXH-ST về việc hướng dẫn rà soát và bàn giao sổ BHXH chongười lao động Ngày 12/01/2017, BHXH Việt Nam tổ chức hội nghị trựctuyến triển khai công tác rà soát, bàn giao sổ BHXH cho người lao động.Trách nhiệm của cơ quan BHXH tổ chức thực hiện rà soát và bàn giao sổBHXH cho người lao động từ ngày 01/01/2017, phấn đấu năm 2017 đạt60% trên tổng số sổ BHXH phải bàn giao; hoàn thành việc rà soát và bàngiao sổ BHXH trước ngày 31/12/2018 Chuyển giao sổ BHXH cho ngườilao động là một trong những nhiệm vụ quan trọng của Ngành BHXH vàBHXH Việt Nam đã phát động phong trào thi đua chuyên đề: Nỗ lực tổchức thực hiện, phấn đấu hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ bàn giao sổ BHXHcho người lao động, trong thời gian từ tháng 01/2017 đến khi hoàn thànhnhiệm vụ bàn giao sổ BHXH Với chủ đề: “ Phát huy sáng kiến, thực hiện
và hoàn thành nhiệm vụ bàn giao sổ BHXH cho người lao động trước thờihạn”
Thực hiện hướng dẫn, BHXH thị xã B triển khai nhiệm vụ ngay từtháng 1/2017
1.2 Diễn biến của tình huống
BHXH thị xã B tổ chức rà soát sổ BHXH đối với các đơn vị đang thamgia BHXH trên địa bàn thị xã theo phân cấp quản lý thu của BHXH tỉnh
Trang 9Bảo hiểm xã hội thị xã B xây dựng kế hoạch triển khai thực hiện rà soát,bàn giao sổ BHXH cho người lao động trên địa bàn thị xã B với yêucầu đảm bảo hoàn thành với thời gian sớm nhất; báo cáo kết quả thực hiệncho UBND thị xã B và Bảo hiểm xã hội tỉnh.
Bảo hiểm xã hội thị xã B chủ trì, phối hợp với các sở, ban, ngành, đoànthể, UBND thị xã và các cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp trên địa bàn thị xãtrong việc rà soát, bàn giao sổ BHXH cho người lao động; xây dựng lộtrình, thời gian rà soát; thực hiện tuyên truyền đến các đơn vị sử dụng laođộng và người lao động về mục đích, yêu cầu của việc rà soát, bàn giao sổBHXH
Các ban, ngành, đoàn thể và các cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp trên địabàn thị xã cần phối hợp với cơ quan Bảo hiểm xã hội rà soát thông tin trênBHXH, bổ sung các giấy tờ cần thiết khi có yêu cầu của cơ quan Bảo hiểm
xã hội; thực hiện giao sổ BHXH cho từng người lao động theo hướng dẫncủa cơ quan Bảo hiểm xã hội
Căc cứ quyết định số 1414/QĐ-BHXH ngày 04/10/2016 của TổngGiám đốc Bảo hiểm xã hội Việt Nam quy định chức năng, nhiệm vụ, quyềnhạn và cơ cấu tổ chức của Bảo hiểm xã hội địa phương và quyết định số514/QĐ-BHXH ngày 10/03/2006 của Tổng Giám đốc BHXH Việt Nam vềviệc thành lập Bảo hiểm xã hội thị xã B, thuộc Bảo hiểm xã hội tỉnh ; Đồngthời để thực hiện đúng tiến độ, BHXH thị xã đã xây dựng kế hoạch về ràsoát và bàn giao sổ BHXH cho người lao động
UBND thị xã chỉ đạo cơ quan Bảo hiểm xã hội, các cơ quan, đơn vị,doanh nghiệp trên địa bàn thực hiện rà soát, bàn giao sổ BHXH cho ngườilao động quản lý theo đúng quy định Bảo hiểm xã hội thị xã B báo cáo Thị
ủy, tham mưu UBND thị xã chỉ đạo công tác rà soát và bàn giao sổ BHXHcho người lao động UBND thị xã ban hành công văn tổ chức triển khai,
Trang 10nêu rõ trách nhiệm của các cơ quan ban ngành liên quan trong phối hợpthực hiện trên địa bàn thị xã.
Ngay đầu tháng 2/2017, BHXH thị xã có quyết định thành lập Tổ thẩmđịnh, nhập liệu với những nội dung cơ bản thực hiện rà soát, bàn giao sổBHXH với thời gian thực hiện cụ thể Đồng thời, ban hành công văn hướngdẫn phối hợp rà soát và bàn giao sổ BHXH cho người lao động gửi tới cáctrưởng các đơn vị sử dụng lao động tham gia BHXH trên địa bàn thị xã Bcùng Thông báo nội dung đến từng đơn vị biết để chuẩn bị và phối hợpthực hiện (có thông báo riêng)
* Quy trình rà soát sổ BHXH:
Bước 1 Tổ Thẩm định, Nhập liệu BHXH thị xã thực hiện như sau:
- In phiếu đối chiếu quá trình đóng BHXH (Mẫu số 03) và Danh sáchgiao nhận sổ BHXH (Mẫu số 01) của người lao động đang tham giaBHXH tại các đơn vị từ cơ sở dữ liệu Thu - Cấp sổ, thẻ đang quản lý,chuyển Mẫu số 03 và Mẫu số 01 cho đơn vị sử dụng lao động
- Phối hợp với đơn vị sử dụng lao động thực hiện rà soát, phân loại
sổ BHXH tại đơn vị hoặc tại cơ quan BHXH
Bước 2: Đơn vị sử dụng lao động (nhận hồ sơ từ cơ quan BHXH)
- Nhận thông báo nội dung, thời gian phối hợp thực hiện với cơ quanBHXH
- Nhận Phiếu đối chiếu quá trình đóng BHXH (Mẫu số 03), Danhsách giao nhận sổ BHXH (Mẫu số 01), Phiếu hướng dẫn bổ sung hồ sơnếu có (Mẫu số 02) đối với các trường hợp phải bổ sung hồ sơ nộp về
Tổ Thẩm định, Nhập liệu BHXH thị xã B chậm nhất sau 3 ngày
- Chuyển người lao động: Phiếu đối chiếu quá trình đóng BHXH(Mẫu số 03) để xác nhận; Phiếu hướng dẫn bổ sung hồ sơ (Mẫu số 02)
để bổ sung hồ sơ
Trang 11- Đối với những trường hợp BHXH không có dữ liệu để in phiếu(mẫu số 03), đơn vị lập bổ sung phiếu (mẫu số 03, mẫu số 01) và sổBHXH chuyển đến cơ quan BHXH nêu rõ lý do và kèm theo sổ BHXH
về cơ quan BHXH thị xã B để xem xét xử lý
Tuy nhiên khi thực hiện bước này, tổ Thẩm định bàn giao Mẫu 03,Mẫu số 01 đã gặp một số khó khăn:
Tình huống số một: Đơn vị không lên nhận mẫu 03, mẫu 01 Để vềbàn giao cho người lao động đối chiếu quá trình tham gia BHXH,BHYT, BHTN của bản thân
Tình huống số hai: Đơn vị nhận mẫu 03, mẫu 01 về rồi nhưng đếnhạn không mang sổ BHXH cùng mẫu 03, mẫu 01 lên để cán bộ tổ Thẩmđịnh nhập liệu kiểm tra đối chiếu quá trình tham gia BHXH của NLĐ
Bước 3: Người lao động: Nhận phiếu đối chiếu quá trình đóng
BHXH (Mẫu số 03) từ đơn vị, kiểm tra kỹ các thông tin và ký xác nhậnchịu trách nhiệm về tính chính xác theo quy định của pháp luật; trườnghợp thông tin chưa đúng thì ghi nội dung đề nghị điều chỉnh kèm theo
hồ sơ bổ sung (Mẫu số 02) Chuyển lại đơn vị sử dụng lao động: Phiếuđối chiếu quá trình đóng BHXH (Mẫu số 03); Phiếu hướng dẫn bổ sung
hồ sơ (Mẫu số 02) kèm theo hồ sơ bổ sung
Bước 4: Đơn vị sử dụng lao động: Nhận từ người lao động Phiếu đối
chiếu quá trình đóng BHXH (Mẫu số 03); Phiếu hướng dẫn bổ sung hồ
sơ (Mẫu số 02) kèm theo hồ sơ bổ sung
- Ký xác nhận trên Mẫu số 03
- Chuyển cơ quan BHXH thị xã B: sổ BHXH theo Danh sách giaonhận sổ BHXH (Mẫu số 01); Phiếu đối chiếu quá trình đóng BHXH(Mẫu số 03); Phiếu hướng dẫn bổ sung hồ sơ (Mẫu số 02) kèm theo hồ
sơ bổ sung
Bước này không được đơn vị sử dụng làm đúng thời gian chuyển hồ
sơ lên cơ quan BHXH Một số trường hợp đơn vị nợ chưa chốt sổ
Trang 12BHXH và trả sổ BHXH cho người lao động chuyển việc tới đơn vị mớinên đơn vị mới không hoàn thành giao 100% sổ BHXH của người laođộng lên cơ quan BHXH thực hiện rà soát quá trình tham gia BHXH.
Bước 5: Tổ Thẩm định, Nhập liệu BHXH thị xã (Cán bộ thẩm định):
Nhận từ đơn vị sử dụng lao động:
- Đối với trường hợp sổ BHXH đúng, đủ thông tin: nhận sổ BHXHtheo Danh sách giao nhận sổ BHXH (Mẫu số 01), Phiếu đối chiếu quátrình đóng BHXH (Mẫu số 03) và ký xác nhận, chuyển cán bộ nhậpliệu
- Trường hợp sổ BHXH chưa đúng, chưa đủ thông tin; sổ BHXH cấplại do bị rách, nhoè: nhận sổ BHXH, Danh sách giao nhận sổ BHXH(Mẫu số 01), Phiếu đối chiếu quá trình đóng BHXH (Mẫu số 03) và kèmtheo hồ sơ làm căn cứ điều chỉnh; thẩm định, trình Giám đốc duyệt,chuyển cán bộ nhập liệu
Bước 6: Tổ thẩm định, nhập liệu BHXH thị xã (Cán bộ nhập liệu):
- Nhận sổ BHXH theo Danh sách giao nhận sổ BHXH (Mẫu số 01),Phiếu đối chiếu quá trình đóng BHXH (Mẫu số 03) đối với trường hợp
sổ BHXH đúng, đủ thông tin
- Ký trên Phiếu đối chiếu quá trình đóng BHXH (Mẫu số 03), trìnhGiám đốc BHXH thị xã duyệt
- Cấp lại đối với sổ BHXH đã cấp theo mẫu quy định tại Quyết định
số 1443LĐTBXH ngày 09/10/1995 của Bộ trưởng Bộ Lao động Thương binh và Xã hội về việc ban hành mẫu sổ BHXH Đục lỗ toàn bộ
-sổ BHXH đã cấp theo mẫu quy định tại Quyết định số 1443-LĐTBXH;chuyển toàn bộ hồ sơ, sổ đục lỗ cho Phòng Tiếp nhận và trả kết quả thủtục hành chính của BHXH tỉnh để lưu theo quy định
- In tờ rời sổ BHXH xác nhận quá trình tham gia liên tục đến ngày
31 tháng 12 năm 2016
Trang 13- Nhận sổ BHXH, Danh sách giao nhận sổ BHXH (Mẫu số 01),Phiếu đối chiếu quá trình đóng BHXH (Mẫu số 03), Phiếu hướng dẫn bổsung hồ sơ (Mẫu số 02) kèm theo hồ sơ bổ sung làm căn cứ điều chỉnh(đối với trường hợp sổ BHXH điều chỉnh, bổ sung thông tin).
- Nhập đầy đủ thông tin trên sổ BHXH của người lao động đối vớithời gian đóng BHXH, BHTN chưa hưởng và thông tin điều chỉnh đãđược Tổ Thẩm định, Nhập liệu phê duyệt vào cơ sở dữ liệu
- Trả sổ BHXH cho người lao động thông qua đơn vị sử dụng laođộng
* Bàn giao sổ BHXH
- Cơ quan BHXH (tổ thẩm định và nhập liệu BHXH thị xã) phối hợpvới đơn vị sử dụng lao động bàn giao trực tiếp sổ BHXH cho người laođộng (nếu tổ chức được) Qua thực tiễn tác nghiệp, đại bộ phận các đơn vị
sử dụng lao động đều phối hợp lên nhận danh sách(Mẫu 1), phiếu đối chiếuđiều chỉnh quá trình BHXH(Mẫu 3) Nhưng vẫn còn không ít đơn vị khôngphối hợp trong việc bàn giao sổ BHXH này
Để đảm bảo tiến độ, kịp thời Viên chức Cấp sổ, thẻ BHXH thị xãtrong Tổ Thẩm định, Nhập liệu hàng tháng lập Báo cáo tình hình bàn giao
sổ BHXH (Mẫu số 04) gửi BHXH tỉnh (qua Tổ nhập liệu) trước ngày 05của tháng sau Tuy nhiên hiện nay, mẫu 04 chưa in được dù cán bộ BHXH
đã thực hiện đúng thao tác trên phần mềm dữ liệu TST theo Công văn4027/BHXH-ST
II PHÂN TÍCH TÌNH HUỐNG
2.1 Mục tiêu phân tích tình huống
Thực hiện tốt nhiệm vụ bàn giao sổ BHXH cho người lao động là mộttrong những nhiệm vụ trọng tâm của Ngành BHXH nói chung và BHXHthị xã nói riêng Việc phân tích tình huống công tác triển khai thực hiện rà