Bài 23-Tiết 1 Văn bản: ĐỨC TÍNH GIẢN DỊ CỦA BÁC HỒ Phạm Văn Đồng A-Mục tiêu bài học: -Cảm nhận được 1 trong những p.chất cao đẹp của Bác Hồ là đức tính giản dị: giản dị trong lối ssống,
Trang 1Bài 23-Tiết 1 Văn bản: ĐỨC TÍNH GIẢN DỊ CỦA BÁC HỒ
(Phạm Văn Đồng) A-Mục tiêu bài học:
-Cảm nhận được 1 trong những p.chất cao đẹp của Bác Hồ là đức tính giản dị: giản dị trong lối ssống, trong qh với mọi người, trong việc làm và lời nói, bài viết
-Nhận ra và hiểu được NT nghị luận của tác giả trong bài, đ.biệt là việc nêu d.c
cụ thể, toàn diện, rõ ràng, kết hợp với giải thích, bình luận ngắn gọn mà sâu sắc -Rèn kĩ năng đọc và p.tích văn bản nghị luận
B-Chuẩn bị:
-Đồ dùng: Tranh ảnh về c.tịch HCM và thủ tướng Phạm Văn Đồng
-Những điều cần lưu ý: Đây là bài viết nghị luận CM Thao tác nghị luận chủ yếu là dùng d.c và sắp xếp các d.c ấy theo 1 h.thống lập luận hơpk lí
C-Tiến trình tổ chức dạy – học:
I-ổn định tổ chức:
II-Kiểm tra:
Bài nghị luận Sự giàu đẹp của TV đã đem lại cho em những hiểu biết sâu sắc nào về TV ? NT nghị luận của tác giả có gì nổi bật ?
III-Bài mới:
Chúng ta nhất là thanh thiếu niên VN đã từng được nghe nhiều người kể chuyện về c.tịch HCM, về những k.niệm được gặp Bác Hồ, được làm việc bên Bác, h.tập ở Bác biết bao điều bổ ích VăN BảN Đức tính giản dị của Bác Hồ sẽ giúp chúng ta hiểu thêm về Bác kính yêu
Hoạt động của thầy-trò Nội dung kiến thức
Trang 2-Dựa và phần c.thích*, em hãy nêu 1
vài nét về tác giả Phạm Văn Đồng ?
-Nêu xuất xứ của văn bản ?
-Hd đọc: Đọc rõ ràng, mạch lạc, sôi
nổi, lưu ý những câu cảm
-Giải thích từ khó
-Trong văn bản này, tác giả đã kết hợp
các kiểu nghị luận Cm, giải thích, bình
luận Theo em kiểu nghị luận nào là
chính ?
-V.đề mà tác giả nghị luận là gì
(Đ.tượng-Đề tài nghị luận-Luận điểm
chính) ?
-Tác giả đã CM ở những ph.diện nào
trong đời sống và con người của Bác ?
(Đc biểu hiện trong cách ăn ở, s.hoạt,
cách ứng xử và trong lời nói, bài viết)
-ở bài này tác giả đã lập luận theo trình
tự nào ? (Từ nhận xét k.q đến những
biểu hiện cụ thể)
-Dựa vào trình tự lập luận, em hãy nêu
bố cục của bài văn ?
-Gv: Vì là đ.trích nên văn bản này
I-Giới thiệu chung:
1-Tác giả: PVĐ (1906-2000)
2-Tác phẩm: Trích từ bài Chủ tịch
HCM, tinh hoa và khí phách của DT, lương tâm của thời đại - Diễn văn trong lễ kỉ niệm 80 năm ngày sinh c.tịch HCM (1970)
II-Đọc-Hiểu văn bản:
-Thể loại: Nghị luận chứng minh
Trang 3không đủ 3 phần như trong bố cục
thông thường của bài văn nghị luận
Bài chỉ có 2 phần MB và TB
-Hs đọc Đ1,2-ý chính của đoạn này là
gì ?
-ở phần mở đầu, câu văn nào nêu nhận
xét chung ? Đây có phải là câu văn nêu
l.điểm chính của bài không ?
-Từ “với” biểu thị qh gì giữa 2 vế
câu ? Tác dụng của sự đối lập đó là
gì ?
-Câu văn nêu l.điểm chính của bài cho
ta hiểu gì về Bác ?
-Câu nào là câu giải thích nhận xét
chung ấy ?
-Đức tính giản dị của Bác được tác giả
nhận định bằng những từ nào ?
-Lời giải thích này có t.d gì ?
-Lời nhận định đó đã thể hiện thái độ
gì của tác giả ?
-Em có nhận xét gì về cách lập luận
của tác giả ở đ.v này ?
-Gv: Như vậy là ph.chất vừa vĩ đại vừa
giản dị của HCT luôn hướng về n.dân,
gắn bó với h.p của n.dân Sự trong
-Bố cục: 2 phần
+MB (Đ1,2): Nêu nhận xét chung về đức tính giản dị của Bác
+TB (Đ3,4,5): Trình bày những biểu hiện cụ thể về đức tính giản dị của Bác
(Chứng minh sự giản dị của Bác)
1-Nhận xét chung về đức tính giản dị của Bác:
-Điều rất q.trong là sự nhất quán giữa đời h.đ c.trị lay trời chuyển đất với đ.s
vô cùng giản dị và khiêm tốn của HCT
->Sử dụng qh từ đối lập có t.d bổ xung cho nhau
=>Bác Hồ vừa là bậc vĩ nhân lỗi lạc, phi thường vừa là người b.thường, rất gần gũi thân thương với mọi người
-Rất lạ lùng là trong 60 năm của
cuộc đời đầy sóng gió trong sáng,
thanh bạch, tuyệt đẹp.
->Giải thích và nhấn mạnh thêm nét đ.trưng về “sự nhất quán” trong cuộc đời và phong cách sống của Bác
=>Ngợi ca cuộc đời và phong cách sống cao đẹp của Bác
->Cách lập luận ngắn gọn, sâu sắc
Trang 4sáng, thanh bạch của Bác vừa bắt
nguồn từ n.dân vừa bổ xung nâng cao
cuộc đời và phẩm giá làm người trong
sáng, thanh bạch
-Hs đọc Đ3,4,5-ý chính của 3 đoạn này
là gì ?
-Đ3 CM sự giản dị của Bác ở mặt
nào ?
-ở Đ3, tác giả đã đề cập tới 2 phương
diện trong lối sống giản dị của Bác Đó
là những ph.diện nào ? (Giản dị trong
s.hoạt, làm việc và giản dị trong qh với
mọi người)
-Để làm rõ nếp s.hoạt giản dị của Bác,
tác giả đã đưa ra những chứng cớ nào ?
-Em có nhận xét gì về các d.c mà tác
giả đưa ra ở đây ?
-Các d.c trên cho ta hiểu thêm gì về
Bác ?
-Ph.diện thứ 2 trong lối sống giản dị
của Bác là gì ?
-Để thuyết phục bạn đọc về sự giản dị
của Bác trong qh với mọi người, tác
giả đã đưa ra những d.chứng cụ thể
nào ?
-Em có nhận xét gì về cách nêu d.c ở
2-Chứng minh sự giản dị của Bác:
a-Giản dị trong lối sống:
* Trong s.hoạt, làm việc:
-Bữa cơm chỉ có vài ba món
-Cái nhà sàn chỉ vẻn vẹn vài ba phòng
-Bác suốt đời làm việc, suốt ngày làm việc, từ việc lớn đến việc rất nhỏ
->D.c chọn lọc, tiêu biểu, rất đời thường, gần gũi với mọi người nên dễ hiểu, dễ thuyết phục
=>Bác là người giản dị trong s.hoạt
Trang 5đây ?
-Những d.c nêu ra ở đây có ý nghĩa
gì ?
-Gv: Tiếp theo, tác giả giải thích cội
nguồn, đối chiếu đức tính giản dị của
Bác bằng lí lẽ dễ hiểu mà sâu sắc: Bác
sống giản dị không phải là theo lối
sống khắc khổ của các nhà tu hành,
cũng không phải kiểu của các nhà hiền
triết ẩn dật Sống giản dị về đời sống
v.chất bởi vì Bác Hồ có đời sống tinh
thần phong phú Đó là cuộc sống của
người làm cách mạng, vì 1 lí tưởng cao
đẹp Có thể nói phong cách sống giản
dị của Bác Hồ:
-Đây có phải là câu văn sơ kết đ.v
không ? Tác dụng của nó là gì ?
-Câu văn sơ kết đ.v có ý nghĩa gì ?
-Để làm s.tỏ sự giản dị trong cách nói
và viết của Bác, tác giả đã dẫn những
câu nói nào của Bác ?
-Vì sao tác giả lại dẫn những câu nói
này ?
cũng như trong công việc
*Trong quan hệ với mọi người:
-Viết thư cho 1 d.chí
-Nói chuyện với các cháu M.Nam
-Đi thăm nhà tập thể của c.nhân
->Liệt kê những d.c tiêu biểu
=>Thể hiện sự quan tâm, trân trọng và yêu quí tất cả mọi người
-Đó là đ.s thực sự văn minh mà Bác
Hồ nêu gương sáng trong thế giới ngày nay
->Câu văn sơ kết đ.v, vừa có g.trị kq nhấn mạnh l.điểm, vừa rút ra bài học
Trang 6-Khi nói và viết cho quần chúng n.dân,
Bác đã dùng những câu rất giản dị, vì
sao ? (Vì muốn cho quần chúng hiểu
được, nhớ được, làm được)
-Những lời nói và viết của Bác có tác
dụng gì ?
-Tác giả đã bình luận như thế nào về
t.dụng của lối nói giản dị mà sâu sắc
của Bác ?
-Lời bình luận này có ý nghĩa gì ?
-VăN BảN này cho em hiểu biết thêm
gì về Bác ? (Cùng với nhiều ph.chất
cao quí khác, giản dị là đức tính nổi
bật ở Bác Hồ Giản dị trong đời sống,
trong qh với mọi người, Bác Hồ cũng
giản dị trong lời nói và bài viết ở Bác
đời sống v.chất giản dị hoà hợp với đ.s
tinh thần ph.phú, với tư tưởng và tình
cảm cao đẹp)
-Em h.tập được gì về cách nghị luận
của tác giả ? (Nghị luận của tác giả
giàu sức th.phục Vì: L.điểm rõ ràng,
mạch lạc, d.c toàn diện, ph.phú, xác
thực; xen giữa d.c là giải thích, bình
luận nhẹ nhàng, sâu sắc)
-Hs đọc ghi nhớ
-Qua VăN BảN, em hiểu gì về tình
cảm của tác giả đối với Bác ?
thiết thực
=>Khẳng định lối sống giản dị của Bác
và bày tỏ tình cảm quí trọng đối với Bác
b-Giản dị trong cách nói và viết:
-Không có gì quí hơn ĐL TD
-Nc VN là 1, DT VN là 1, Sông có thể cạn, núi có thể mòn, song chân lí ấy không bao giờ thay đổi
->Đây là những câu nói nổi tiếng của Bác, mọi người dân đều biết
=>Có sức tập hợp, lôi cuốn, cảm hoá lòng người
-Những chân lí giản dị mà sâu sắc ,
đó là chủ nghĩa anh hùng cách mạng
->Lời bình luận vừa ngợi ca sức mạnh phi thường của lối nói giản dị mà sâu sắc của Bác, vừa sơ kết kq luận điểm
Trang 7-Tìm một số ví dụ chứng minh sự giản
dị trong thơ văn của Bác ?
*Ghi nhớ: sgk (55)
-Tác giả: Là người kính yêu và trân trọng Bác
*Luyện tập:
-Tôi nói đồng bào nghe rõ không ? (Tuyên ngôn độc lập)
-Sáng ra bờ suối, tối vào hang, (Tức cảnh Pác Bó)
IV-Hướng dẫn học bài:
-Học thuộc ghi nhớ
Trang 8-Soạn bài: ý nghĩa văn chương.
D-Rút kinh nghiệm: