Mục đích yêu cầu : Giúp HS: - Hiểu được giá trị của đoạn văn trong việc khắc họa sắc nét hai nhân vật Va-ren và Phan Bội Châu trái ngược nhau trên đất nước ta thuộc thời Pháp.. - Thấy đ
Trang 1Tiết 109
NHỮNG TRÒ LỐ HAY LÀ VA-REN
VÀ PHAN BỘI CHÂU
I Mục đích yêu cầu :
Giúp HS:
- Hiểu được giá trị của đoạn văn trong việc khắc họa sắc nét hai nhân vật Va-ren và Phan Bội Châu trái ngược nhau trên đất nước ta thuộc thời Pháp
- Thấy được khả năng tưởng tượng dồi dào, xây dựng tình huống truyện bất ngờ, thú vị, cách kể chuyện mới mẻ, hấp dẫn, giọng văn châm biếm sắc
sảo, hóm hỉnh của tác giả Nguyễn Ái Quốc trong truyện ngắn “Những
trò lố hay là Va-ren và Phan Bội Châu”
- Hiểu được tình cảm yêu nước, mục đích tuyên truyền cách mạng của tác giả Nguyễn Ái Quốc trong truyện ngắn này
Trọng tâm
1-Kiến thức :
- Bản chất xấu xa, đê hèn của Va-ren
- Phẩm chất, khí phách của người chiến sĩ cách mạng Phan Bội Châu
- Nghệ thuật tưởng tượng, sáng tạo tình huống truyện độc đáo, cách xây hình tượng nhân vật đối lập, cách kể, giọng kể hóm hỉnh, châm biếm
2-Kĩ năng :
- Đọc kể diễn cảm văn xuôi tự sự (truyện ngắn châm biếm) bằng giọng điêu phù hợp
- Phân tích tình cách nhân vật qua lời nói, cử chỉ và hành động
3-Thái độ.Cảm thông với nhân dân, ghét bọn quan lại.
Trang 2II- Chuẩn bị của thầy và trò
-Thày: SGK + SGV + giáo án Tranh Nguyễn Ai Quốc và Phan Bội Châu
(?) Phân tích và chứng minh đặc sắc của truyện: “Sống chết mặc bay” qua 2 biện
pháp nghệ thuật nổi bật?
(?) Giải thích ý nghĩa sâu sắc và lí thú nhan đề của truyện ngắn: “ Sống chết mặc
bay”?
-Trò: SGK+ Vở ghi
-Phương pháp: Đàm thoại , diễn giảng, phát vấn
III Tiến trình lên lớp
1 Ổn định lớp : 1 phút 7
2 Kiểm tra bài cũ :5p Tranh Nguyễn Ai Quốc và Phan Bội Châu
(?) Phân tích và chứng minh đặc sắc của truyện: “Sống chết mặc bay” qua 2 biện
pháp nghệ thuật nổi bật?
(?) Giải thích ý nghĩa sâu sắc và lí thú nhan đề của truyện ngắn: “ Sống chết mặc
bay”?
Hoạt động 1: Giới thiệu bài mới.
-Mục tiêu:Tạo tâm thế và định hướng chú ý cho hs
-Phương pháp: thuyết trình
-Thời gian: 1p
3 Giới thiệu bài mới.1 phút
Giới thiệu: Nguyễn Ái Quốc tên của chủ tịch Hồ Chí Minh (từ 1919 – 1945) Trên đất Pháp từ những năm 1920 – 1925 bút danh ấy đã gắn bó với tờ báo: “Người cùng khổ”
và nhiều tác phẩm khác trong đó có “Những trò lố hay là Va-ren và Phan Bội Châu”viết 1920, từ 1 hiện tượng lịch sử: Nhà cách mạng Phan Bội Châu sau 20 năm bôn ba hải ngoại đi tìmđường cứu nước đến năm 1925 bị thực dân Pháp bố trí bắt cóc
từ Trung Quốc giải về nước xử tù chung thân
Trang 3Hoạt động của GV Hoạt động
của HS
Ghi chú
Hoạt động 2: I GIỚI THIỆU CHUNG
-Mục tiêu: Nắm được tác giả tác phẩm
-Phương pháp: Vấn đáp, thuyết trình
-Thời gian: 10p
HOẠT ĐỘNG 1: Hướng dẫn HS tìm
hiểu tác giả, tác phẩm
* Yêu cầu HS đọc chú thích (*)/SGK
* GV gợi ý HS tìm hiểu những nét nổi
bật về tác giả và xuất xứ
? Tác giả lấy tên Nguyễn Ai Quốc từ
năm nào ? Gắn với tác phẩm nào ?
? Đoạn trích “ Những trò lố hay là
Va-ren và Phan Bội Châu có xuất xứ
từ đâu ?
=>GV nhận xét và kết luận, ghi bảng
-HS đọc to chú thích (*)
-HS dựa vào chú thích, nêu những nét nổi bật về tác giả, xuất xứ
I GIỚI THIỆU CHUNG
1 Tác giả
-Nguyễn Ai Quốc là tên gọi rất nổi tiếng của chủ tịch Hồ Chí Minh
- Bút danh gắn với tờ báo
“Người cùng khổ”
2 Tác phẩm
- Văn bản trích trừ “ Truyện
ký Nguyễn Ai Quốc”
- Được viết sau khi Phan Bội Châu bị bắt 18/6/1925
Hoạt động 3: II Phân tích
-Mục tiêu: Bản chất xấu xa, đê hèn của Va-ren
-Phương pháp: Vấn đáp, giải thích, thuyết trình
-Thời gian: 25p
HOẠT ĐỘNG 2: Hướng dẫn HS đọc
tác phẩm, tìm bố cục.
1 Đọc văn bản
* GV đọc mẫu một đoạn và hướng dẫn
HS các đoạn còn lại( chú ý về sự thay
-HS lắng nghe và đọc
II PHÂN TÍCH
Trang 4đổi giọng đọc ở các câu, đoạn văn thể
hiện tính cách nhân vật)
* GV yêu cầu HS kiểm tra chéo về
nghĩa các từ khó-> Gv nhận xét, kết
luận
* Yêu cầu HS tóm tắt truyện theo nội
dung chính
2.Bố cục:
? Bố cục chia làm mấy phần là hợp
lý?
? Tìm nội dung chính của mỗi phần
=> GV nhận xét, kết luận, ghi bảng
?.GV gợi ý HS tìm hiểu nghĩa của cụm
từ “ Những trò lố”
=> Kết luận: Là trò hề, nhảm nhí, tòi
tệ.,
HOẠT ĐỘNG 3: Hướng dẫn HS
phân tích.
? Va-ren hứa gì về vụ Phan Bội
Châu ?
? Thực chất của lời hứa đó là gì ?
? Cụm từ “nửa chính thức hứa” và
câu hỏi của tác giả “ Giả thử cứ cho
rằng [ ] sẽ “chăm sóc” vụ ấy vào lúc
naò và ra làm sao ?” Có nghĩa gì trong
việc bộc lộ thực chất lời hứa của
Va-ren ?
văn bản -HS tìm hiểu chú giải các từ khó
-HS tĩm tắt truyện
-HS tìm bố cục
-HS tìm hiểu nghĩa của cụm từ
-HS suy nghĩ, trả lời
1 Nhân vật Va-ren
-Là đảng viên Đảng XH
Pháp, phản bội Đảng
- Được cử làm toàn quyền Đông Dương
- Va-ren hứa sẽ “chăm sóc”
vụ Phan Bội Châu Đó là lời hứa dối trá-> để ve vuốt, trấn
an nhân dân Việt Nam
=> Là một trò lố
Trang 5=>GV lắng nghe, nhận xét, kết luận
ghi bảng
Hoạt động 4:Củng cố.
-Mục tiêu:HS khái quát và khắc sâu kiến thức vừa học
-Phương pháp: Hỏi đáp
-Thời gian: 3p
4 Củng cố: Nội dung bài.
5 Dặn dò: Về nhà soạn tiết 2.
* RÚT KINH NGHIỆM, BỔ SUNG:
………
………
………
……… ………
Tuần 30:
Tiết 110:
NHỮNG TRÒ LỐ HAY LÀ VA-REN
Trang 6VÀ PHAN BỘI CHÂU (t2)
I Mục đích yêu cầu :
Giúp HS:
- Hiểu được giá trị của đoạn văn trong việc khắc họa sắc nét hai nhân vật Va-ren và Phan Bội Châu trái ngược nhau trên đất nước ta thuộc thời Pháp
- Thấy được khả năng tưởng tượng dồi dào, xây dựng tình huống truyện bất ngờ, thú vị, cách kể chuyện mới mẻ, hấp dẫn, giọng văn châm biếm sắc
sảo, hóm hỉnh của tác giả Nguyễn Ái Quốc trong truyện ngắn “Những
trò lố hay là Va-ren và Phan Bội Châu”
- Hiểu được tình cảm yêu nước, mục đích tuyên truyền cách mạng của tác giả Nguyễn Ái Quốc trong truyện ngắn này
Trọng tâm :
1-Kiến thức :
- Bản chất xấu xa, đê hèn của Va-ren Phẩm chất, khí phách của người chiến
sĩ cách mạng Phan Bội Châu
- Nghệ thuật tưởng tượng, sáng tạo tình huống truyện độc đáo, cách xây hình tượng nhân vật đối lập, cách kể, giọng kể hóm hỉnh, châm biếm
2-Kĩ năng :
- Đọc kể diễn cảm văn xuôi tự sự (truyện ngắn châm biếm) bằng giọng điêu phù hợp
- Phân tích tình cách nhân vật qua lời nói, cử chỉ và hành động
3-Thái độ.Cảm thông với nhân dân, ghét bọn quan lại.
II- Chuẩn bị của thầy trò
-Thày: SGK + SGV + giáo án
-Trò: SGK+ Vở ghi
-Ph ương pháp: Đàm thoại , diễn giảng, phát vấn
Trang 7III Tiến trình lên lớp
1 Ổn định lớp : 1 phút 7
2 Kiểm tra bài cũ :5p ? Trình bày những nét chính về tác giả.? Va-ren hứa gì
về vụ Phan Boi Châu ? Thực chất của lời hứa ấy ?
Hoạt động 1: Giới thiệu bài mới.
-Mục tiêu:Tạo tâm thế và định hướng chú ý cho hs
-Phương pháp: thuyết trình
-Thời gian: 1p
3 Giới thiệu bài mới.1 phút
của HS
Ghi chú
Hoạt động 2: Phaân tích chi tieát.
-Mục tiêu: Bản chất xấu xa, đê hèn của Va-ren Phẩm chất, khí phách của người chiến sĩ cách mạng Phan Bội Châu Nghệ thuật tưởng tượng, sáng tạo tình huống truyện độc đáo, cách xây hình tượng nhân vật đối lập, cách kể, giọng kể hóm hỉnh, châm biếm
-Phương pháp: Vấn đáp, giải thích
-Thời gian: 25p
HOẠT ĐỘNG 5: Hướng dẫn HS tìm
hiểu nét tương phản giữa va-ren và
Phan Bội Châu.
? Đây là truyện ngắn ghi chép sự thật
hay mang tính hư cấu ?
? Căn cứ vào đâu để kết luận ?
=>Giảng , chốt :
-Truyện có vẻ như một bài kí sự nhưng
thực tế là một câu chuyện hư cấu.
- Truyện được viết trước khi Va-ren
-HS nêu ý kiến
-HS lắng nghe, ghi
Trang 8sang nhận chức Toàn quyền Đông
Dương và thực tế sao khi ý sang
Đông Dương cũng không có chuyện
gặp Phan Bội Châu ở Hỏa Lò- Hà
Nội.
* GV chuyển vấn đề
* GV yêu cầu HS tìm những yếu tố
tương phản giữa Va-ren và Phan Bội
Châu
=> Bình giảng, kết luận:
- Tác giả dành một lượng ngôn ngữ
lớn và hình thức ngôn ngữ trần thuật
để khắc họa tính cách của Va-ren
- Với Phan Bội Châu tác giả dùng sự
im lặng làm phương thức đối lập
=> Vừa tả, vừa gợi, tạo sự sinh động lí
thú cho câu chuyện
HOẠT ĐỘNG 6: Hướng dẫn HS tìm
hiểu cuộc gặp gỡ giữa Va-ren và
Phan Bội Châu trong nhà tù ở Hỏa
Lò- Hà Nội.
nhận
-Suy nghĩ , trả lời
-HS lắng nghe
-HS suy nghĩ, trả lời
-HS tiếp thu kiến thức
-HS phát biểu ý kiến
cá nhân
2 Sự đối lập giữa Va-ren
và Phan Bội Châu.
-Va-ren:
+ Là một viên Toàn quyền + Là kẻ bất lương nhưng thống trị
+ Ngôn ngữ trần thuật gần như là độc thoại-> Thể hiện
sự vuốt ve, dụ dỗ, bịp bợm một cách trắng trợn
- Phan Bội Châu
+ Là một người ở tù + Là người cáchmạng vĩ đại nhưng thất bại, bị đàn áp + Im lặng, phớt lờ, coi như không có Va-ren trước
mặt-> khinh bỉ, bản lĩnh trước kẻ thù
=>Sự đối lập gần như tuyệt đối
Trang 9?Nhân vật Va-ren lời lẽ mang hình
thức gì ?
?.Qua ngôn ngữ gần như độc thoại của
Va-ren, động cơ, tính cách của Va-ren
được bộc lộ như thế nào ?
=> GV giảng, chốt: Thể hiện sự vuốt
ve, dụ dỗ, bịp bợm một cách rất trắng
trợn của Va-ren.
? Nhân vật Phan Bội Châu đã có cách
ứng xử với Va-ren như thế nào ? Qua
hình thức ứng xử đó, thái độ tính cách
của Phan Bội Châu được bộc lộ ra
sao ?
? Riêng lời bình của tác giả trước hiện
tượng yên lặng, dững dưng của Phan
Bội Châu đã thể hiện giọng điệu như
thế nào ? Và điều đó có ý nghĩa gì?
=> Kết luận:
-Thái độ Phan Bội Châu: im lặng, phớt
lờ, coi như không có Va-ren trước mặt.
-> Khinh bỉ và bản tính kiên cường
trước kẻ thù.
-Giọng điệu: hóm hỉnh, mỉa mai
HOẠT ĐỘNG 6: Hướng dẫn Hs tìm
hiểu sự nâng cấp tính cách và thái độ
Phan Bội Châu trước kẻ thù.
? Ví thử tác phẩm châm dứt ở câu “
-HS lắng nghe, nêu ý kiến
-HS suy nghĩ, trả lời
-HS ghi chú
3 Nhân vật Phan Bội
Châu.
- Khí phách: kiên cường, hiên ngang trước kẻ thù
- Tư thế ngạo nghễ, mang tầm vóc của bật anh hùng
- Giọng điệu hóm hỉnh, mỉa mai góp phần làm rõ khí phách và tư thế của Phan Bội Châu
Trang 10Nhưng cứ xét binh tình không hiểu”
thì có được không ?
? Nhưng ở đây có thêm đoạn kết,
trong đó có lời quả quyết của anh lính
dõng An Nam và lời đoán thêm của
tác giả thì giá trị của câu chuyện có gì
khác ?
=> GV chốt lại vấn đề, ghi bảng
HOẠT ĐỘNG 7: Hướng dẫn HS tìm
hiểu cách dẫn truyện.
? Nếu lời kết như trên, thái độ khinh
bỉ của Phan Bội Châu bằng hình thức
ứng xử im lặng, dững dưng thì ở lời tái
bút lại là một hành động chống trả
quyết liệt Hành động đó là gì ?
=>Kết luận: Nhổ vào mặt Va-ren
-> Với kẻ thù có nhiều cch tỏ thái độ:
im lặng, dững dưng, nhổ vào mặt nó
-> Cách dẫn truyện dí dỏm và thú vị
làm tăng thêm ý nghĩa của vấn đề
-HS nêu ý kiến cá nhân
dụng phần chuẩn bị ở nhà, trình bày
Hoạt động 3 III Tổng kết
-Mục tiêu:HS khái quát và khắc sâu kiến thức vừa học.
-Phương pháp: Hỏi đáp
-Thời gian: 12p
? Nội dung, nghệ thuật của bài ?
-Bằng giọng văn sắc sảo, hóm hỉnh và
III TỔNG KẾT
(Ghi nhớ /
III TỔNG KẾT (Ghi nhớ /SGK)
Trang 11khả năng tưởng tượng, hư cấu, Những
trò lố hay là Va-ren và Phan Bội
Châu (phần được học) đã khắc họa
được hai nhân vật có tính cách đại diện
cho hai lực lượng xã hội hoàn toàn đối
lập nhau ở nước ta thời Pháp thuộc
Va-ren : gian trá, lố bịch, đại diện cho
thực dân Pháp phản động ở Đông
Dương Phan Bội Châu kiên cường,
bất khuất, xứng đáng là “bậc anh
hùng , vị thiên sứ, đấng xã thân vì độc
lập”, tiêu biểu cho khí phách dân tộc
Việt Nam
SGK)
-HS nêu ý kiến cá nhân
-HS nêu ý kiến cá nhân
Hoạt động 4:Củng cố.
-Mục tiêu:HS khái quát và khắc sâu kiến thức vừa học -Phương pháp: Hỏi đáp
-Thời gian: 3p
4.Củng cố: Nội dung bài.
5.Dặn dò:
a Bài vừa học: nắm nội dung, nghệ thuật của văn bản; làm bài tập.
b Soạn bài: Dùng cụm chủ- vị để mở rộng câu (TT), SGK /97
- Xem lại lí thuyết ở tiết trước; Thực hiện các bài tập theo yêu cầu