- Đặc điểm thể loại của truyện cười với nhân vật, sự kiện, cốt truyện trong tác phẩm Treo biển.. - Cách kể hài hước về hành động không suy xét, không có chủ kiến trước những ý kiến của n
Trang 1Tiết 49 :
VĂN BẢN - TREO BIỂN HƯỚNG DẪN ĐỌC THÊM : LỢN CƯỚI ÁO MỚI
(Truyện ngụ ngôn)
A - Mục tiêu cần đạt
1 Kiến thức:
- Khái niệm truyện cười
- Đặc điểm thể loại của truyện cười với nhân vật, sự kiện, cốt truyện trong tác phẩm Treo biển
- Cách kể hài hước về hành động không suy xét, không có chủ kiến trước những
ý kiến của người khác
2 Kỹ năng:
- Đọc – hiểu văn bản truyện cười treo biển
- Phân tích, hiểu ngụ ý truyện
- Kể lại câu chuyện
3 Thái độ:
- Giáo dục học sinh đóng góp với cộng đồng khi thực hiện chức năng nhiệm vụ
B Chuẩn bị thầy và trò.
- GV: Bài soạn, SGV, sách chuẩn kiến thức, kỹ năng
- HS: sgk, vở soạn
Trang 2C - Tiến trình bài dạy
Bài cũ :
Nêu bài học rút ra từ truyện “Chân, Tay, tai, Mắt, Miệng”?
Bài mới :
Giới thiệu trên cơ sở nói về tiếng cười và ý nghĩa của truyện cười dân gian Việt Nam
1 TREO BIỂN
Định nghĩa truyện cười và chú thích 1, 2.
Hoạt động của GV, HS Nội dung cần đạt
- Gọi 2 học sinh đọc truyện
- Hướng dẫn học sinh tìm hiểu chú
thích Lưu ý chú thích để học
sinh nắm được
I Đọc và chú thích.
II Tìm hiểu văn bản.
? Nhà hàng treo biển để làm gì ? - Để giới thiệu, quảng cáo sản phẩm nhằm
mục đích bán được nhiều hàng
? Nội dung tấm biển treo ở cửa
hàng “ở đây có bán cá tươi” có
mấy yếu tố ?
- Nội dung biển gồm 4 yếu tố :
+ Yếu tố thứ nhất là trạng ngữ chỉ đại điểm bán hàng : “ở đây”
+ Yếu tố thứ 2 là vị ngữ chỉ hành động công việc của nhà hàng “có bán” (đây là yếu tố
Trang 3khụng thể thiếu).
+ Yếu tố thứ 3 là danh từ “cỏ” chỉ sản phẩm được bỏn của nhà hàng
+ Yếu tố thứ 4 là tớnh từ “tươi”, chỉ chất lượng hàng hoỏ ở đõy
? Như vậy nội dung biển đó đầy
đủ, trọn vẹn, đỏp ứng yờu cầu
quảng cỏo giới thiệu chưa?
- Đó đầy đủ, trọn vẹn, rừ nghĩa
? Cú mấy ý kiến “gúp ý” về nội
dung cỏi biển đề ở cửa hàng bỏn
cỏ?
- Cú 4 người lần lượt cú 4 ý kiến khỏc nhau
? Em cú nhận xột gỡ về từng ý
kiến?
- ý kiến đầu tiờn, đũi bỏ bổ ngữ 2 – tớnh từ
“tươi” làm mất đi sự khẳng định chất lượng cao của sản phẩm nhà hàng (tuy nhiờn cũn cú thể được)
- ý kiến thứ 2, đũi bỏ trạng ngữ chỉ đại điểm
“ở đõy” làm cho nội dung biển trở nờn tối nghĩa và thiếu lịch sự đối với khỏch hàng
- ý kiến thứ 3, đũi bỏ vị ngữ “cú bỏn” chỉ đề độc một từ “cỏ” là hết sức vụ lý, làm cho cỏi biển trở nờn cụt lủn, tối nghĩa
- ý kiến thứ 4 đề nghị cất nốt biển đi thỡ chẳng cũn gỡ để núi nữa
? Tại sao nhà hàng sau mỗi
lần đợc góp ý đều lập tức
nghe theo, sửa đổi nội
dung của biển đề ?
- Cả 4 ý kiến đều có cách lập luận
đanh thép, tự tin, vững chắc, đợc nói với giọng chất vấn, chê bai của
Trang 4ngời am hiểu.
- Vì nhà hàng không có chủ kiến, không có lập trờng
? Nếu đặc mình vào vị
trí của nhà hàng, em sẽ
giải quyết ra sao ?
- Lắng nghe ý kiến của cả 4 ngời, cảm ơn họ đã góp ý cho nhà hàng, nhng sẽ suy nghĩ cẩn thận và để nguyên nội dung cái biển nh ban
đầu
? Em thấy chuyện gây cời
ở chổ nào ?
- Sự thống nhất giữa các ý kiến với nhau cùng chê bai sự dài dòng, d thừa của nội dung biển và sự lắng nghe rồi nhất nhất làm theo không cần suy nghĩ, đắn đo của chủ nhà hàng
lộ rõ n? Tìm chi tiết thể
hiện cái cời bộc hất ? Vì
sao ?
- Đó là khi có ngời góp ý chữ “Cá” và tấm biển treo vẫn là thừa, chủ nhà hàng cất luôn cái biển
- Ta cời vì sự góp ý nghe có vẻ có lý
mà theo đó hành động thì kết quả cuối cùng lại thành phi lý Ta cời vì ngời nghe góp ý không biết suy xét, hoàn toàn mất hết chủ kiến
? Từ những điều phân
tích ở trên, hãy rút ra ý
nghĩa của truyện ?
- Phê phán nhẹ nhàng những ngời thiếu chủ kiến khi làm việc, không suy xét kỹ khi nghe ý kiến khác
? Từ truyện này em rút ra
những bài học gì ?
- Khi đợc ngời khác góp ý phải suy xét kỹ, không nên hành động vội vàng theo ý kiến của họ Làm việc
Trang 5gì cũng phải có chủ kiến, có lập tr-ờng
? Em có nhận xét gì về
nghệ thuật kể chuyện của
tác giả dân gian ?
- Kể chuyện hấp dẫn, giàu tính hài hớc, tạo nên tiếng cời vui vẻ
III - Ghi nhớ
- Cho 1 học sinh đọc ghi nhớ
- Giáo viên nhấn mạnh nội dung, kiến thức Yêu cầu học sinh
học thuộc
2 LỢN CƯỚI, ÁO MỚI
Hướng dẫn đọc thờm
Hoạt động của giỏo viờn Hoạt động của học sinh
- Cho 1 học sinh đọc văn bản
- Yờu cầu học sinh kể lại truyện
- Hướng dẫn HS tỡm hiểu chỳ thớch,
bổ sung thờm chỳ thớch “húng”
(trụng mong một cỏch sốt ruột)
I Đọc và chỳ thớch.
II Tỡm hiểu văn bản.
? Em hiểu thế nào về tớnh khoe của? - Là thúi thớch tỏ ra, trưng ra cho người ta biết là
Trang 6mình giàu.
? Anh đi tìm lợn khoe của trong tình
huống như tế nào ?
- Trong lúc nhà có việc lớn (làm đám cưới), lợn
để làm cỗ bị sổng mất
? Tình huống đó có ý nghĩa gì đặc
biệt ?
- Có nghĩa anh ta khoe của ngay cả lúc việc nhà đang bận rộn, bối rối nhất
? Lẽ ra anh ta phải hỏi người ta ra
sao ?
- “Bác có thấy con lợn của tôi chạy qua đây không? ”
? Từ lợn “cưới” có phải là từ thích
hợp để chỉ con lợn bị sổng và là
thông tin cần thiết cho người được
hỏi không ?
- Không Vì người được hỏi không cần biết con lợn ấy được dùng vào việc gì
? Còn anh có áo mới thích khoe của
đến mức nào ?
- “Đứng hóng ở cửa, đợi có ai đi qua người ta khen” (kiên nhẫn một cách lố bịch)
? Điệu bộ của anh ta khi trả lời có
phù hợp không ?
- Không Người ta hỏi về con lợn, hướng con lợn chạy, anh ta lại “giơ ngay vạt áo ra”
? Hãy phân tích yếu tố thừa trong
câu trả lời của anh ta ?
- Anh ta đã biến điều người ta không hỏi thành nội dung thông báo : đáng lẽ chỉ cần nói “tôi đứng đây từ sáng đến giờ” thì lại nói “từ lúc tôi mặc cái áo mới này” Để khoe bằng được cái áo mới
? Đọc truyện này vì sao em lại
cười?
- Cười vì hành động, ngôn ngữ của những nhân vật thích khoe của Cười vì cuộc ganh đua trong việc khoe của của 2 nhân vật
Trang 7? Nêu ý nghĩa của truyện ?
- Cho 1 học sinh đọc ghi nhớ
- Giáo viên nhấn mạnh nội dung,
kiến thức Yêu cầu HS học thuộc
- Truyện phê phán chế diễu những người có tính hay khoe của, một tính xấu phổ biến trong xã hội
III Ghi nhớ
* Cũng cố bài :
- Ý nghĩa của truyện cười và những đặc sắc về nội dung và nghệ thuật của 2 truyện vừa học
* Hướng dẫn học bài : - Học sinh về tìm đọc các truyện cười khác.
- Soạn bài ôn tập truyện dân gian