MỤC TIấU BÀI HỌC: Giúp học sinh: - Nắm đợc chủ đề và dàn bài của bài văn tự sự.. Hoạt động1: Tìm hiểu chủ đề của bài văn tự sự i.. Tìm hiểu chủ đề và dàn bài của bài văn tự sự: - Gọi HS
Trang 1Tiết 14: CHỦ ĐỀ VÀ DÀN BÀI CỦA BÀI
VĂN TỰ SỰ
A MỤC TIấU BÀI HỌC: Giúp học sinh:
- Nắm đợc chủ đề và dàn bài của bài văn tự sự Mối qua hệ giữa sự việc và chủ đề
- Tập viết mở bài cho bài văn tự sự
B CHUẨN BỊ:
viên: + Soạn bài
+ Đọc sách giáo viên và sách bài soạn
- Học sinh: + Soạn bài
C CÁC BƯỚC LấN LỚP:
1 ổn định tổ chức
2 Kiểm tra bài
cũ:
1 Nờu đặc điểm của sự việc và nhõnn vật trong văn tự sự? nờu cỏc sự việc trong truyện truyền thuyết Hồ Gươm?
3 Bài mới * Giới thiệu
bài
* Bài mới Hoạt động của thầy Hoạt động của trũ Nội dung cần đạt
Trang 2Hoạt động
1:
Tìm hiểu chủ đề của bài văn tự sự i Tìm hiểu chủ đề và dàn bài
của bài văn tự sự:
- Gọi HS đọc
- Câu chuyện kể về ai?
- Trong phần thân bài có mấy
sự việc chính?
- Việc Tuệ Tĩnh ưu tiên chữa
bệnh trước cho chú bé nhà nông
bị gãy đùi đã nói lên phẩm chất
gì của người thấy thuốc?
- Theo em những câu văn nào
thể hiện tấm lòng của Tuệ Tình
với người bệnh?
- HS đọc
- HS trả lời
1 Chủ đề của bài văn tự sự:
a Ví dụ: Bài văn mẫu SGK - 44
* Nhận xét:
- Phần thân bài có 2 sự việc chính:
+ Từ chối việc chữa bệnh cho nhà giàu trước
+ Chữa bệnh cho con trai nhà nông dân
- Sự việc thứ hai thể hiện:
+ Tấm lòng của ông đối với người bệnh: ai bệnh nặng nguy hiểm hơn thì lo chữa trị trước + Thái độ hết lòng cứu giúp người bệnh
- Những câu văn thể hiện tấm lòng của ông đối với người bệnh:
+ Ông chẳng những mở mang ngành y được dân tộc mà còn là ngườihết lòng thương yêu cứu
Trang 3* GV : Những việc làm và lời
nói của Tuệ Tĩnh đã cho thấy
tấm lòng y đức cao đẹp của
ông đó cũng là nội dung tư
tưởng của truyện được gọi là
chủ đề
- Cho các nhan đề trong SGK,
em hãy chon nhan đề và nêu lí
do?
- Em có thể đặt tên khác cho bài
văn được không?
- Vậy em hiểu chủ đề của bài
văn tự sự là gì?
- HS trao đổi cặp trong 1 phút
- HS rút ra kết luận
giúp người bệnh
+ Ta phải chữa gấp cho chú bé này, để chậm tất có hại
+ Con người ta cứu giúp nhau lúc hoạn nạn, sao ông bà lại nói chuyện ân huệ
- 3 Nhan đề trong SGk đều thích hợp nhưng sắc thái khác nhau hai nhan đề sau trực tiếp chỉ ra chủ đề khá sát Nhan đề thứ nhất không trực tiếp nói về chủ đề mà nói lên tình huống buộc thấy Tuệ Tĩnh tỏ rõ y đức của ông Nhan đề này hay hơn, kín hơn, nhan đề bộc lộ rõ quá thì không hay
- Các nhan đề khác:
+ Một lòng vì người bệnh
+ Ai có bệnh nguy hiểm hơn thì chữa trước cho người đó
b Kết luận: Chủ đề là vấn đề chủ yếu mà người viết muốn đặt
ra trong văn bản
Trang 4Hoạt động
2:
Tìm hiểu dàn bài của bài văn tự sự 2 Dàn bài của bài văn tự sự:
- Bài văn tự sự trên gồm mấy
phần và nhiệm vụ của từng
phần?
- Theo em, bài văn tự sự gồm
có mấy phần? Nội dung của
từng phần?
- HS trả lời
- HS đọc ghi nhớ
a VD: Bài văn SGK - 44
- Mở bài: giới thiệu Tuệ Tĩnh
- Thân bài: Diễn biến sự việc Tuệ Tĩnh ưu tiên chữa trị trước cho chú bé con nhà nông dân bị gãy đùi rồi mới chữa cho con nhà quí tộc
- Kết bài: Kết cục của sự việc
b Ghi nhớ: SGK - 45
Hoạt động
3:
Hướng dẫn HS luyện tập I luyện tập
- En hãy nêu chủ đề của truyện
Phần thưởng?
- Sự việc nào thể hiện tập trung
cho chủ đề? nêu câu văn thể
- HS đọc câu
thưởng
- HS trả lời
Bài 1:
a Chủ đề:
- Tố cáo tên cận thần tham lam
- Ca ngợi trí thông minh của người nông dân
- Sự việc thể hiện tập trung chủ đề: Lời cầu xin phần thưởng lạ
Trang 5- Hãy chỉ ra 3 phần trong bố
cục của câu chuyện?
- Truyện này so với truyện tuệ
Tĩnh có gì giống nhau về bố
cục và khác nhau về chủ đề?
- Câu chuyện thú vị ở chõ nào?
dự kiến của tên quan và người đọc
b Bố cục:
- MB: câu 1
- TB: các câu tiếp theo
- KL: câu cuối
c So sánh với truyện Tuệ Tĩnh:
* Giống nhau:
- Kể theo trình tự thời gian
- Có bố cục 3 phần rõ rệt
- ít hành động, nhiều đối thoại
* Khác nhau:
- Chủ đề trong "Tuệ Tĩnh " nằm ngay ở phần mở bài
- Chủ đề trong phần thưởng không nằm trong câu nào mà phải từ truyện mới rút ra được
d Câu chuyện thú vị ở chỗ: Lời cầu xin phần thưởng lạ lùng và kết thúc bất ngờ nhưng nói lên được sự thông minh, tự tin, hóm hỉnh của người nông dân
Bài 2: Đánh giá cách mở bài, kết bài của hai truyện:
Trang 6- HS trao đổi cặp trong 2 phút
- Sơn Tinh, TT:
+ MB: Nêu tình huống + KL: Nêu sự việc tiếp diễn
- Sự tích Hồ Gươm:
+ MB: Nêu tình huống nhưng diễn giải dài
+ KL: Nêu sự việc kết thúc
Có hai cách mở bài:
- Giới thiệu chủ đề câu chuyện
- Kể tình huống nảy sinh câu chuyện
Có hai cách kết bài:
- Kể sự việc kết thúc
- Kể sự việc tiếp tục sang truyện khác như đang tiếp diễn
4 Hướng dẫn học tập:
- Học bài, thuộc ghi nhớ
- Hoàn thiện bài tập
- Tìm chủ đề của các truyện: Thánh Gióng, Bánh nói rõ cách thể hiện chủ
đề của từng truyện?
- Lập dàn ý cho hai truyện trên? xác định rõ 3 phần , các phần mở và kết có
gì giống và khác nhau? Theo em, mỗi truyện hay nhất, hấp dẫn nhất là ở chỗ nào?
Trang 7- Chuẩn bị làm bài viết số 1:
- Tham khảo các đề sau đây:
- Đề 1: Kể lại một truyện truyền thuyết bằng lời văn của em
- Đề 2: kể lại một kỉ niệm mà em nhớ nhất hồi còn học ở Tiểu học