MỤC TIấU BÀI HỌC: Giúp học sinh: - Biết tìm hiểu đề văn tự sự và cách làm bài văn tự sự.. Giới thiệu bài Trước khi bắt tay vào viết bài văn tự sự ta cần phải cú những thao tỏc gỡ?. Làm t
Trang 1Tiết 15 + 16: TèM HIỂU ĐỀ VÀ CÁCH LÀM BÀI
VĂN TỰ SỰ
A MỤC TIấU BÀI HỌC: Giúp học sinh:
- Biết tìm hiểu đề văn tự sự và cách làm bài văn tự sự
B CHUẨN BỊ:
- Giáo
viên: + Soạn bài
+ Đọc sách giáo viên và sách bài soạn
+ Bảng phụ viết các đề văn
- Học sinh: + Soạn bài
C CÁC BƯỚC LấN LỚP:
1 ổn định tổ chức
2 Kiểm tra bài
cũ:
Chủ đề là gỡ? Dàn bài của bài văn tự sự gồm mấy phần? Làm bài tập 2
3 Bài mới *.
Giới thiệu bài
Trước khi bắt tay vào viết bài văn tự sự ta cần phải cú những thao tỏc gỡ? Làm thế nào để viết được bài văn tự sự đỳng và hay? Bài học hụm nay sẽ giỳp cỏc em hiểu rừ điều đú
* Bài mới
Trang 2Hoạt động của thầy Hoạt động của trò Nội dung cần đạt
Hoạt động
1:
Hướng dẫn HS tìm hiểu đề I đề, tìm hiểu đề và cách làm
bài văn tự sự:
- GV treo bảng phụ
- Lời văn đề 1 nêu ra những yêu
cầu gì về thể loại? Nội dung?
- Các đề 3,4,5,6 không có từ kể
có phải là đề tự sự không? Vì
sao?
- Đó là sự việc gì? Chuyện gì?
Hãy gạch chân các từ trọng tâm
của mỗi đề?
- Trong các đề trên, em thấy đề
nào nghiêng về kể người?
- Đề nào nghiêng về kể việc?
- Đề nào nghiêng về tường
thuật?
- Ta xác định được tất cả các
- HS đọc các đề
- HS trả lời
1 Đề văn tự sự:
a Ví dụ: Các VD trong SGk - Tr 47
* Nhận xét:
- Lời văn đề 1 nêu ra các yêu cầu
+ Thể loại: kể
+ Nội dung: câu chuyện em thích
+ Ngôn ngữ: Lời văn của em
- Các đề 23,4,5,6 không có từ kể nhưng vẫn là đề tự sự vì đề yêu cầu có chuyện, có việc
- Gạch chân các từ trọng tâm trong mỗi đề:
Chuyện về người bạn tốt, chuyện kỉ niệm thơ ấu, chuyện sinh nhật của em, chuyện quê
em đổi mới, chuyện em đã lớn
- Trong các đề trên:
+ Đề nghiêng về kể người: 2,6
Trang 3yêu cầu trên là nhờ đâu?
* GV: Tất cả các thao tác ta vừa
làm: đọc gạch chân các từ
trọng tâm, xác định yêu cầu về
nội dung là ta đã thực hiện
bước tìm hiểu đề
- Vậy em hãy rút ra kết luận:
khi tìm hiểu đề ta cần phải làm
gì?
* GV: Đề văn tự sự có thể diễn
đạt thành nhiều dạng: tường
thuật, kể chuyện, tường trình;
có thể có phạm vi giới hạn hoặc
không giới hạn cách diễn đạt
các đề khác nhau: lộ hoặc ẩn
- Đọc ghi nhớ 1
- HS rút ra nghi nhớ
- HS đọc ghi nhớ
+ Đề nghiêng về kể việc: 3,4,5 + Đề nghiêng về tường thuật: 3,4,5
- Muốn xác định được các yêu cầu trên ta phải bám vào lòi văn của đề ra
b Ghi nhớ: SGK - Tr48
Hoạt động
2:
Tìm hiểu cách lập ý 2 Cách làm bài văn tự sự:
- Gọi HS đoc đề
- Đề đã đưa ra yêu cầu nào
- HS đọc Cho đề văn: Kể một câu chuyện
em thích bằng lời văncủa em
a Tìm hiểu đề:
Trang 4buộc em phải thực hiện?
- Sau khi xác định yêu cầu của
đề em dự định chọn chuyện nào
để kể?
- Em chọn truyện đó nhằm thể
hiện chủ đề gì?
* GV: VD nếu em chọn truyện
Thánh Gióng em sẽ thể hiện nội
dung gì trong số những nội
dung nào sau đây:
- Ca ngợi tinh thần đánh giặc
quyết chiến, quyết thắng của
Gióng
- Cho thấy nguồn gốc thần linh
của nhân vật và chứng tỏ truyện
là có thật
- Nếu định thể hiện nội dung 1
em sẽ chọn kể những việc nào?
Bỏ việc nào?
- Như vậy em thấy kể lại truyện
có phải chép y nguyên truyện
trong sách không? Ta phải làm
thế nào trước khi kể:
- Tất cả những thao tác em vừa
làm là thao tác lập ý
- Vậy em hiểu thế nào là lập ý?
- HS trả lời
- HS lựa chọn
- Thể loại: kể
- Nội dung: câu chuyện em thích
b Lập ý: Có thể:
- Lựa chọn câu chuyện ST, TT + Chọn nhân vật
+ Sự việc chính: St chiến thắng TT
- Nếu là chuyện TG thì là tinh thần ưuyết chiến của Gióng
- Hay Sự tích hồ Gươm nên chọn sự việc trả kiếm
Trang 5- HS trả lời nội dung ghi nhớ 2
Hoạt động
3:
Tìm hiểu cách lập dàn ý:
- Với những sự việc em vừa tìm
được trên, em định mở đầu câu
chuyện như thế nào?
- Phần diễn biến nên bắt đàu từ
đâu?
- Phần kết thúc nên kể đến chỗ
nào?
- Ta có thể đảo vị trí các sự việc
được không? Vì sao?
* GV: Như vậy việc sắp xếp các
sự việc để kể theo trình tự mở
HS trả lời c Lập dàn ý: Truyện TGióng
* Mở bài: Giới thiệu nhân vật:
* Thân bài:
- TG bảo vua làm cho ngựa sắt, roi sắt
- TG ăn khoẻ, lớn nhanh
- Khi ngựa sắt và roi sắt được đem đến, TG vươn vai
- Roi sắt gẫy lấy tre làm vũ khí
- Thắng giặc, gióng bỏ lại áo giáp sắt bay về trời
* KL: Vua nhớ công ơn phong là Phù Đổng thiên Vương và lập đền thờ ngay tại quê nhà
Trang 6thõn - kết ta gọi là lập dàn ý Kể
chuyện quan trọng nhất là biết
xỏc định chỗ bắt đầu và kết
thỳc
- Vậy thế nào là lập dàn ý?
- Muốn làm bài văn hoàn chỉnh
khi đó lập dàn ý ta phải làm thế
nào?
* GV: Lưu ý viết bằng lời văn
của mỡnh tức là diễn đạt, dựng
từ đặt cõu theo ý mỡnh, khụng
lệ thuộc sao chộp lại văn bản
đó cú hay bài làm của người
khỏc
- Từ cỏc ý trờn, em hóy rỳt ra
cỏch làm một bài văn tự sự?
- HS trả lời
- HS đọc ghi nhớ
d Viết bài: bằng lời văn của mỡnh
* Mở bài
* Thõn bài
* kết luận
* Ghi nhớ: SGK - Tr48
Hoạt động
4
Tiết 2: Hướng dẫn HS thực hành II luyện tập:
- GV nhận xét - HS viết vào giấy
nháp sau đó trình bày, nhận xét bổ sung
Bài tập: Hãy viết hoàn chỉnh câu chuyện TG bằng lời văn của em
* Mở bài
- Cách 1: Nói đến chú bé lạ Đời Hùng Vơng thứ sáu, ở
Trang 7làng Gióng có hai vợ chồng ông lão sinh đợc một đứa con trai đã lên 3 mà không biết nói, biết cời, biết đi
- Cách 2: Giới thiệu ngời anh hùng
TG là vị anh hùng đánh giặc nổi tiếng trong truyền thuyết đã lên ba mà TG không biết nói, biết cời, biết đi
- Cách 3: Nói tới sự biến đổi của Gióng
Ngày xa giặc Ân xâm phạm
bờ cõi nớc ta, vua sai sứ giả đi cầu ngời tài đánh giặc Khi tới làng Gióng, một đứa bé lên ba
mà không biết nói, biết cời, biết
đi tự nhiên nói đợc, bảo bố mẹ mời sứ giả vào Chú bé ấy là TG
4 H ớng dẫn học tập:
- Học bài, thuộc ghi nhớ
- Hoàn thiện bài tập
- Tập lập dàn ý một số đề kể chuyện tự chọn
- Soạn: Sọ Dừa