Giáo án Ngữ văn 6 bài 6: Thạch Sanh

Cuộc đời và những chiến công của TS cùng với sự hấp dẫn của truyện và của nhiều chi tiết thần kì đã làm xúc động, xay mê rất nhiều thế hệ ng-ời đọc, ngng-ời nghe.. Kể tóm tắt: Các sự việ

Tiết 21 +

(Truyện cổ

tích)

A Mục tiêu bài học: Giúp học sinh:

-Hiểu đợc nội dung, ý nghiã của truyện Thạch Sanh và một số đặc

điểm tiêu biểu của kiểu nhân vật ngời dũng sĩ

- Kể lại đợc truyện (kể lại những tình tiết chính bằng ngôn ngữ của HS)

B Chuẩn bị:

- Giáo viên: + Soạn bài

+ Đọc sách giáo viên và sách bài soạn

+ Tranh về Thạch Sanh

- Học sinh: + Soạn bài

C Các b ớc lên lớp:

1 ổn định tổ chức

2 Kiểm tra

bài cũ: 1 Nêu ý nghã của truyện cổ tích Sọ Dừa? Trongtruyện, em thích chi tiết nào nhất? Vì sao?

3 Bài mới * Giới Thạch Sanh là một trong những truyện

cổ tích VN, đợc nhân dân ta rất yêu thích Cuộc đời và những chiến công của TS cùng với sự hấp dẫn của truyện

và của nhiều chi tiết thần kì đã làm xúc động, xay mê rất nhiều thế hệ

ng-ời đọc, ngng-ời nghe Để hiểu sâu hơn

về truyện và nhân vật TS, cô trò chúng ta cùng nhau tìm hiểu

* Bài mới

Hoạt động của thầy Hoạt động

của trò Nội dung cần đạt

Hoạt

động 1: Hớng dẫn HS đọc và tìm hiểuchung I Đọc và tìm hiểu chung:

- GV nêu yêu cầu đọc

- Đọc mẫu 1 đoạn

- Gọi HS đọc tiếp

- Hãy tóm tắt lại truyện

TS bằng một chuỗi sự

việc chính?

- HS nghe

- 2 HS đọc

- HS tóm tắt

1 Đọc:

- Yêu cầu: Chậm, rõ ràng,gợi không khí cổ tích, chú ý phân biệt giọng kể và giọng nhân vật

2 Kể tóm tắt: Các sự việc chính

- Thạch Sanh ra đời

- Thạch Sanh lớn lên học võ

và phép thần thông

- Thạch Sanh kết nghĩa anh em với Lí Thông

- Các từ : Thái tử, thiên

thần, xét về nguồn gốc

thuộc lớp từ nào mà

chúng ta đã học?

- HS trả lời

- Mẹ con Lí Thông lừa TS

đi chết thay cho mình

- Thạch Sanh diệt chằn tinh bị Lí Thông cớp công

- TS diệt đại bàng cứu công chúa, lại bị cớp công

- TS diệt hồ tinh, cứu thái

tử bị vu oan vào tù

- TS đợc giải oan lấy công chúa

- TS chiến thắng quân

18 nớc ch hầu

TS lên ngôi vua

3 Chú thích: Giải nghĩa các chú thích: 3,6,7,13

Hoạt

động 2:

Hớng dẫn HS tìm hiểu văn bản II Tìm hiểu văn bản:

- Tìm những chi tiết nói

về sự ra đời và lớn lên

của Thạch Sanh?

- HS theo dõi SGK và tìm

1 Nhân vật Thạch sanh:

a Sự ra đời và lớn lên của Thạch Sanh:

- Là thái tử con Ngọc Hoàng

- Mẹ mang thai trong

- Trong những chi tiết

ấy, em thấy những chi

tiết nào là bình thờng,

chi tiết nào mang tính

chất khác thờng?

- Kể về sự ra đời và lớn

lên của Thạch sanh nh

vậy nhằm mục đích gì?

Tiết 2:

- HS trả lời, nhận xét, bổ sung

- HS trao đổi cặp trong 1 phút

nhiều năm

- Lớn lên mồ côi cha mẹ, sống nghèo khổ bằng nghề kiếm củi

- Đợc thiên thần dạy đủ võ nghệ

⇒ Vừa bình thờng, vừa khác thờng

- Bình thờng:

+ Là con một ngời nông dân tốt bụng

+ Sống nghèo khổ bằng nghề kiếm cuỉ trên rừng

- Khác thờng:

+ TS là thái tử con Ngọc Hoàng đầu thai vào nhà

họ Thạch

+ Bà mẹ mang thai trong nhiều năm

+ TS đợc thiên thần dạy cho đử các món võ nghệ

Kể về sự ra đời và lớn lên của TS ND ta hằm:

+ Tô đậm tính chất kì lạ, đẹp đẽ cho nhân vật, làm tăng sức hấp dẫn của truyện

+ Thể hiện ớc mơ, niềm tin: con ngời bình thờng cũng là những con ngời

có năng phẩm chất kì lạ

b Những thử thách và chiến công của Thạch Sanh:

- Quan sát phần tiếp

theo của câu chuyện và

cho biết: phần diễn biến

này kể về điều gì

trong cuộc đời của nhân

vật TS?

- Hãy liệt kê xem trong

đời mình, TS đã trải

qua những thử thách gì

và chàng đã lập những

chiến công nào?

* GV đa ra bảng phụ đã

liệt kê sẵn

- HS liệt kê Thử thách Chiến

công

- Bị mẹ con

Lí Thông lừa

đi canh miếu

mạng

- Xuống hang diệt đại bàng, cứu công chúa,

bị Lí thông lấp của hang

- Bị hồn chằn

bàng báo thù,

TS bị bắt vào ngục

- 18 nớc ch

quân sang

đánh

- TS diệt chằn tinh

- Diệt đại bàng, cứu công

chúa, cứu con va Thuỷ Tề

- TS minh oan, lấy công chúa

- chiến thắng 18

- Em có nhận xét gì về

mức độ và tính chất các

cuộc thử thách và những

chiến công của TS đạt

d-ợc?

- Trải qua những thử

thách, em thấy HS bộc lộ

những phẩm chất gì?

* GV : những phẩm chất

của TS cũng là những

phẩm chất tiêu biểu của

nhân dân ta Vì thế

truyện cổ tích đợc

nhân dân ta rất yêu

thích

- Theo em, vì sao TS có

thể vợt qua đợc những

thử thách và lập đợc

những chiến công hiển

hách đó?

- Vậy, trong số những vũ

khí thần kì, em thấy vũ

khí nào đặc biệt nhất?

Tại sao?

- HS suy nghĩ trả lời

- HS trao đổi cặp trong 1 phút

- HS: Tài năng, phẩm chất và các phơng tiện thần kì giúp sức

- HS thảo luận nhóm trong 3phút

⇒ Thử thách ngày một tăng, mức độ ngày càng nguy hiểm, chiến công ngày rực rỡ vẻ vang

* Phẩm chất:

- Sự thật thà chất phác

- Sự dãng cảm và tài năng

- Nhân hậu, cao thợng, yêu hoà bình

* Chi tiết tiếng đàn thần kì:

- Tiếng đàn giúp cho nhân vật đợc giải oan, giải thoát Nhờ tiếng đàn

mà công chúa khỏi câm, giải thoát cho TS, Lí Thông bị vạch mặt đó

là tiếng đàn của công lí Tác giả dân gian đã sử dụng chi tiết thần kì để thể hiện quan niệm và ớc

- Nếu thay từ niêu cơm

bằng nồi cơm thì ý

nghĩa hình ảnh có thay

đổi không? Vì sao?

* GV: Nếu thay: nghĩa

hình ảnh gảm đi: nồi

đất nhỏ nhất gợi chất

dân gian Nồi có thể là

nồi vừa, có thể là nồi to

- HS trả lời

mơ công lí của mình

- Tiếng đàn làm cho quân 18 nớc ch hầu phải cuốn giáp xin hàng Nó là

vũ khí đặc biệt để cảm háo kẻ thù Tiếng đàn là

đại diện cho cái thiện và tinh thần yêu chuộng hoà bình của nhân dân ta

* Chi tiêt niêu cơm thần kì:

- Niêu cơm có sức mạnh phi thờng cứ ăn hết lại

đầy, làm cho quân 18

n-ớc ch hầu phải từ chỗ coi thờng, chế giễu, phải ngạc nhiên, khâm phục

- Niêu cơm và lời thách

đố đã chứng tỏ sự tài giỏi của thạch Sanh

- Niêu cơm thần kì là t-ợng chng cho tấm lòng nhân đạo, t tởng yêu hoà bình của nhân dân

nhng niêu thì nhất định

là nồi rất nhỏ rồi Do đó,

tính chất thần kì vô tận

về sức chứa của niêu

cơm TS ngày càng đợc

tăng lên

- Lí Thông luôn đối lập

với TS về tính cách, hành

động Em hãy chỉ rõ

- Em hãy nhận xét về

nhân vật Lí Thông?

* GV: Trong truyện cổ

tích, nhân vật chính và

phản diện luôn đối lập

nhau về hành động và

tính cách đây là một

đặc điểm XD nhân vật

của thể loại

- HS thảo luận câu hỏi 5

trong SGK

- HS trả lời

2 Nhân vật Lí Thông:

- Kết nghĩa anh em với Thạch Sanh để mu lợi

- Lừa TS đi nôp mạng thay mình

- Cớp công của TS

⇒ Lí Thông là kẻ lừa lọc, phản phúc, nham hiểm, xảo quyệt, bất nhân, bất nghĩa

3 Kết thúc truyện:

- Cách kết thúc có hậu thể hiện công lí XH (ở hiền gặp lành, cái thiện chiến thắng cái ác) và ớc mơ của nhân dân ta về

một sự đổi đời Đây là cách kết thúc phổ biến trong truyện cổ tích

Hoạt

động 3: Thực hiện phần ghi nhớ III Ghi nhớ: SGK - Tr67

- 2 HS đọc

Hoạt

- GV nêu câu hỏi - HS trả lời 1 Theo em, bức tranh

tr65 minh hoạ cảnh gì? Dùng ngôn ngữ của nình

để kể lại đoạn truyện

đó?

2 Hãy dùng một hai câu văn của em nói lên tình cảm của mình đối với nhân vật TS?

3 Trong truyện, em thích nhất chi tiết nào? Vì sao?

4 H ớng dẫn học tập:

- Học bài, thuộc ghi nhớ

- Hoàn thiện bài tập

- Kể diễn cảm truyện

- So¹n bµi: Ch÷a lçi dïng tõ