Giáo án Ngữ văn 6 bài 6: Thạch Sanh

- Niềm tin thiện thắng ác, chính nghĩa thắng gian tà của tác giả dân gian và nghệ thuật tự sự dân gian của truyện cổ tích Thạch Sanh.. - Bước đầu biết trình bày những cảm nhận, suy nghĩ

Tiết 21 :

VĂN BẢN - THẠCH SANH

(Truyện cổ tích)

A - Mục tiêu cần đạt

1.Kiến thức :

- Nhóm truyện cổ tích ca ngợi người dũng sĩ

- Niềm tin thiện thắng ác, chính nghĩa thắng gian tà của tác giả dân gian và

nghệ thuật tự sự dân gian của truyện cổ tích Thạch Sanh

2.Kĩ năng :

- Bước đầu biết cách đọc-hiểu văn bản truyện cổ tích theo đặc trưng thể loại

- Bước đầu biết trình bày những cảm nhận, suy nghĩ của mình về các nhân vật và các chi tiết đặc sắc trong truyện

- Kể lại một câu chuyện cổ tích

3.Thái độ: Yêu hòa bình, sống có đạo đức, có niềm tin, ước mơ

B Chuẩn bị thầy và trò.

- GV: Bài soạn, SGV, sách chuẩn kiến thức, kỹ năng

- HS: sgk, vở soạn

C - Tiến trình bài dạy

* Bài cũ :

- Chỉ ra sức mạnh của gươm thần đối với nghĩa quân

- Việc Long Quân đòi lại thanh gươm thể hiện ý nghĩa gì ?

* Bài mới : GV treo tranh minh họa: Bức tranh kể về sự việc gì ?

Thạch Sanh là 1 trong những câu truyện cổ tích tiêu biểu của kho tàng truyện

cổ tích Việt Nam, được ND ta yêu thích Đây là truyện về người dũng sĩ diệt chằn tinh, diệt đại bàng cứu người bị hại, vạch mặt kẻ vong ân bội nghĩa, chóng quân xâm lược Truyện Thạch Sanh thể hiện ước mơ gì ? cuộc đời và những chiến công của TS có điều kỳ diệu và hấp dẫn ntn ? chúng ta vào bài học

Hoạt động của Gv và HS Nội dung cần đạt

- Cho 1 học sinh đọc chú thích dấu

sao (*) bài Sọ Dừa

- Giúp học sinh hiểu sơ lược khái

niệm truyện cổ tích Thấy được sự

khác biệt giữa cổ tích và truyền

thuyết

- Giáo viên cùng 3 học sinh đọc hết

văn bản Thạch Sanh

- Lưu ý học sinh các chú thích 3, 6,

7, 8, 9, 11, 13, 13

- Yêu cầu học sinh kể tóm tắt câu

chuyện

+ Xác định phần mở truyện (mở

bài), thân truyện, kết truyện?

(HS :thảo luận trả lời)

=>GV chốt ý: Truyện có thể chia

bố cục theo dàn ý mở truyện thân

truyện kết truyện cũng có thể chia

bố cục theo 4 phần (theo từng nội

dung)

I Đọc và chú thích

1.Đọc- Từ khó:

2.Bố cục:

+Mở truyện: Lai lịch, nguồn gốc của Thạch

Sanh

+Thân truyện:

-Thạch Sanh kết nghĩa với Lý Thông

-Thạch Sanh diệt chằn tinh -Thạch Sanh diệt đại bàng -Thạch Sanh bị oan, đi tự

-Thạch Sanh được giải oan, thắng 18 nước chư hầu

+Kết truyện:Thạch Sanh lờn nối ngụi

II Tỡm hiểu văn bản.

1.Nhõn vật Thạch Sanh.

a Hoàn cảnh ra đời của Thạch Sanh

? Sự ra đời và lớn lờn của Thạch

Sanh cú gỡ bỡnh thường và khỏc

thường ?

+ Bỡnh thường : Là con 1 gia đỡnh nụng dõn tốt bung, sống nghốo khổ bằng nghề kiếm củi

+Khỏc thường : Chàng ra đời là do Ngọc Hoàng sai Thỏi tử xuống đầu thai làm con, bà

mẹ mang thai trong nhiều năm, được thần dạy

vỏ nghệ và mọi phộp thần thụng

? ý nghĩa của việc kể về sự bỡnh

thường và khỏc thường đú ?

+ Thạch Sanh là con của dõn thường, cuộc đời và số phận rất gần gũi với nhõn dõn

+ Tụ đậm tớnh chất kỳ lạ, đẹp đẽ cho nhõn vật

lý tưởng, tăng sức hấp dẫn cho cõu chuyện

? Thạch Sanh đã lập đợc bao + Ba chiến công

nhiêu chiến công ? Thử

thống kê và nêu rõ ?

+ Cho học sinh làm việc

theo nhóm đại diện nhóm

trình bày

+ Lớp góp ý, bổ sung, giáo

viên tổng kết

? Các em hãy nhận xét về

những chiến công của

Thạch Sanh ?

+ Diệt yêu quái trừ hại cho dân, cứu ngời

n-ớc, hoà bình cho nhân dân

? Tính chất ? + Đều là những hành động vì

nghĩa

? Mức độ ? + Kẻ thù càng hung ác, xảo quyệt,

thử thách càng to lớn thì chiến công càng rự rỡ, vẻ vang, chính nghĩa càng sáng tỏ

? Nguyên nhân làm nên

những thắng lợi to lớn của

Thạch Sanh?

+ Sức khoẻ, tài năng vô địch

+ Có trong tay những vũ khí và

ph-ơng tiện chiến đấu kì diệu

+ Mục đích chiến đấu chính nghĩa

? Trong những vũ khí và - Cây đàn: Gải bày tình yêu, đòi

phơng tiện chiến đấu ấy,

em thấy có phơng tiện nào

là đặt biệt nhất? Vì sao ?

+ Cho học sinh thảo luận,

lựa chọn, phát biểu

+ GVđặc biệt lu ý các em

cây đàn, niêu cơm

hỏi công lý tiếng đàn nhân

đạo, hoà bình

- Niêu cơm : Tợng trng cho lòng nhân ái, t tởng yêu chuộng hoà bình của nhân dân

? Tại sao trong quan hệ với

Lý Thông, Thạch Sanh lại

luôn tỏ ra ngờ nghệch,

trung hậu quá đỗi nh vây ?

+ Vì Lý Thông ranh ma, xảo quyệt, lắm thủ đoạn nên Thạch Sanh không phải là đối thủ, không thể

đối phó

+ Vì bản chất của Thạch sanh là ngời nhân hậu, độ lợng trong sáng vô cùng

? Tại sao Thạch Sanh luôn bị

lừa mà không hề oán hận ?

+ Vì chàng độ lợng, nhân hậu, sắn sàng giúp đỡ ngời bị hại, không bao giờ nghĩ tới việc đợc đền ơn

? Theo em có phải Thạch

Sanh là ngời ngờ nghệch,

không biết căm thù không ?

+ Không Vì đối với loại yêu quái chàng thẳng tay tiêu diệt, nhng với con ngời chàng dùng tình cảm để

đối xử một cách độ lợng, nhân ái Chàng là hiện thân cho sự chất phác, hồn hậu, trong sáng, vô t của nhân dân lao động

? Vậy em thấy Thạch Sanh

thuộc kiểu nhân vật nào

trong truyện cổ tích ?

+ Nhân vật dũng sĩ có tài năng kỳ lạ

? Truyện Thạch Sanh là một

văn bản tự sự Em có nhận

xét gì về cách giới thiệu

nhân vật và sự việc của tác

giả dân gian ?

+ Xây dựng nhân vật chính mang

vẻ đẹp lí tởng : Đầy đủ lai lịch, tính cách, tài năng, hành động + Dẫn dắt sự việc mạch lạc

* Cũng cố bài học :

- Nêu suy nghĩ của em về nhân vật Thạch Sanh

* Hớng dẫn học ở nhà :

- HS về tìm hiểu các nhân vật còn lại trong truyện

-TIẾT 22 : VĂN BẢN - THẠCH SANH

(Truyện cổ tớch)

A - Mục tiờu cần đạt

1.Kiến thức :

- Nhúm truyện cổ tớch ca ngợi người dũng sĩ

- Niềm tin thiện thắng ỏc, chớnh nghĩa thắng gian tà của tỏc giả dõn gian và

nghệ thuật tự sự dõn gian của truyện cổ tớch Thạch Sanh

2.Kĩ năng :

- Bước đầu biết cỏch đọc-hiểu văn bản truyện cổ tớch theo đặc trưng thể loại

- Bước đầu biết trỡnh bày những cảm nhận, suy nghĩ của mỡnh về cỏc nhõn vật và cỏc chi tiết đặc sắc trong truyện

- Kể lại một câu chuyện cổ tích

B Chuẩn bị thầy và trò.

- GV: Bài soạn, SGV, sách chuẩn kiến thức, kỹ năng

- HS: sgk, vở soạn

C - Tiến trình bài dạy

* ổn định lớp

* Bài cũ :

- Nêu hiểu biết của em về truyện cổ tích ?

- Nhân vật Thạch Sanh để lại cho em suy nghĩ gì ?

* Bài mới :

Hoạt động của Gv và HS Nội dung cần đạt

- Cho học sinh đọc lại truyện

II Tìm hiểu văn bản.

2) Các nhân vật khác.

a Nhân vật Lý Thông.

? Lý Thông là người thế nào ? + Xảo trá, vị kỷ, thấp hèn, xảo quyệt, tàn nhẫn

đến mất hết lương tâm

? Sự sâu xa đó bộc lộ cụ thể ra

sao?

+ Lợi dụng tình anh em kết nghĩa, lợi dụng sự

cả tin, nhân hậu của Thạch Sanh để bóc lột sức lao động của Thạch Sanh, lừa Thạch Sanh chết thay cho mình, 2 lần cướp công của Thạch Sanh, bỏ Thạch Sanh dưới hang sâu

? Mẹ con Lý Thông không bị

Thạch Sanh trừng trị nhưng lại bị

Thiên Lôi đánh chết, biến thành bọ

hung bẩn thỉu Vì sao ?

+ Vì chúng quá đê tiện

+ ác giả, ác báo

? Sự trừng trị ấy có đích đáng

không ?

(Học sinh trả lời theo suy nghĩ của

mình)

+ Đích đáng

b Nhân vật công chúa.

? Công chúa là người thế nào ? + Trọng ân nghĩa

+ Trong trắng, thuỷ chung

? Tuy là nhân vật phụ nhưng nhân

vật công chúa có vai trò ra sao ?

+ Rất quan trọng trong sự phát triển cốt truyện

và tài năng, tính cách của nhân vật chính (Thạch Sanh)

3) ý nghĩa của truyện.

? Kết thúc của truyện như vậy là

nhân dân ta muốn thể hiện điều gì?

+ Thể hiện ước mơ, niềm tin về đạo đức, công

lí xã hội : ở hiến gặp lành, ác giả ác báo

+ Thể hiện tư tưởng nhân đạo, yêu hoà bình của nhân dân ta

? Truyện đề cao ai ? Đề ao cái gì? + Đề cao Thạch Sanh, đề cao cái thiện

? Tìm các chi tiết tưởng tượng thần

kì của truyện ?

+ Phép lạ : Sự ra đời và lớn lên kì lạ của Thạch Sanh, cung tên vàng, cây đàn thần, niêu

cơm …

? ý nghĩa của cỏc chi tiết đú ? + Bộc lộ nhiều ý nghĩa sõu xa, tăng sức hấp

dẫn cho truyện

III Luyện tập.- Hớng dẫn học sinh chọn chi tiết đặc sắc của

truyện để vẻ tranh và đặt tên cho bức tranh (Yêu cầu học sinh giải thích đợc lý do chọn chi tiết vẻ tranh)

- Yêu cầu học sinh kể lại bằng lời văn của mình (kể đúng các chi tiết và trình tự sự việc Dùng ngôn ngữ cá nhân để kể diễn cảm)

- Hớng dẫn học bài : Học sinh về soạn bài “Em bé thông minh”