Thế nào là hiện tượng chuyển nghĩa của từ, cho ví dụ b.. Hoạt động của thầy Hoạt động của trò Kiến thức cần đạt Hoạt động I : Hướng dẫn tìm hiểu hiện tượng Lặp từ.10p - Gọi học sinh đọc
Trang 1BÀI 6 - TIẾT 23 - TIẾNG VIỆT: CHỮA LỖI DÙNG TỪ
1 Mục tiêu bài học:
a Kiến thức: - Phép lặp và lỗi lặp từ
- Các từ gần âm khác nghĩa
b Kỹ năng : - Rèn luyện kỹ năng: + Phát hiện lỗi, phân tích nguyên nhân mắc lỗi.
+ Các cách chữa lỗi
c Thái độ : Thận trọng khi sử dụng từ ngữ trong giao tiếp.
2 Chuẩn bị:
a.GV: Giáo án Viết bảng phụ, tài liệu có liên quan.
b.HS: Học bài cũ Chuẩn bị trước bài mới.
3 Tiến trình tổ chức các hoạt động dạy học: (5p)
a Kiểm tra bài cũ :
? Từ nhiều nghĩa là gì? Thế nào là hiện tượng chuyển nghĩa của từ, cho ví dụ
b Bài mới: - Dẫn vào bài.
Hoạt động của thầy Hoạt động của trò Kiến thức cần đạt
Hoạt động I : Hướng dẫn tìm hiểu hiện tượng Lặp từ.(10p)
- Gọi học sinh đọc đoạn văn a
và b ở bảng phụ
(Phát hiện và sửa lỗi lặp từ)
? Trong đoạn a có những từ
nào được lặp lại? Lặp mấy
lần?Việc lặp nhiều lần như vậy
có tác dụng gì?
? Trong VD b có những từ
nào được lặp? Lặp mấy lần?
- Đọc bài I Lặp từ.
1.Ví dụ 2 đoạn văn 2.Nhận xét.
a.- Tre: 7 lần
- giữ: 4 lần
- anh hùng: 2 lần
Tác dụng: Nhấn mạnh ý cần diễn đạt, làm cho nhịp điệu câu văn thêm hài hòa
b.- truyện dân gian: 2 lần.
Trang 2? Cũng là hiện tượng lặp
nhưng tác dụng của chúng có
giống nhau không? Tại sao?
- Suy nghĩ, trả lời
-Khác nhau, vì:
VD a: Phép lặp tạo ra nhịp điệu hài hoà cho 1 đoạn văn giàu chất thơ (thấy được tác dụng của tre- biểu tượng làng quê Việt Nam)
VD b: lỗi lặp do diễn đạt
kém)
Chữa lại: “Em rất thích đọc truyện dân gian vì truyện có nhiều chi tiết tưởng tượng
kỳ ảo
Hoạt động II: HD tìm hiểu Lẫn lộn giữa các từ gần âm.(10p)
- Treo bảng phụ
? Theo em trong 2 câu đó
những từ nào dùng sai âm?
- Dùng từ sai nội dung câu sẽ
bị sai Do vậy để đảm bảo nội
dung câu thì cần phải sửa từ
sao cho đúng sửa
? Thăm quan và tham quan có
gì khác nhau?
? Nhấp nháy và mấp máy có gì
khác nhau?
- Quan sát
- Trả lời
- Nghe
- Suy nghĩ, trả lời
- Phân biệt
II Lẫn lộn các từ gần âm.
1 Ví dụ.(Bảng phụ)
2.Nhận xét.
a Thăm quan Tham quan
b Nhấp nháy Mấp máy
- Tham quan: xem tận mắt
để mở rộng hiểu biết hay học tập kinh nghiệm
- Thăm quan: không có nghĩa trong từ điển tiếng Việt chỉ có: thăm viếng, hỏi
- Mấp máy: cử động khẽ, liên tiếp
Trang 3? Vậy muốn tránh mắc lỗi
dùng sai âm của từ ta phải làm
gì?
- Suy nghĩ, trả lời
- Nhấp nháy mắt (mở ra nhắm lại liên tiếp) ánh sáng (khi loé ra, khi tắt liên tiếp) -> Muốn tránh mắc lỗi phải hiểu đúng nghĩa của từ
Hoạt động Iii: Hướng dẫn Luyện tập.(15p)
- Gọi H đọc và nêu y/c bài tập
Y/c H thảo luận theo nhóm
GV nhận xét, bổ sung
- Yêu cầu hs làm bài tập 2
- Đọc yêu cầu
- Thảo luận nhóm
- Nghe, hiểu
- Làm bài tập
III luyện tập.
Bài tập 1.
a thừa: Bạn Lan, bạn, đều rất lấy làm
b Sau khi nghe cô giáo kể chúng tôi ai cũng thích những nhân vật trong câu chuyện ấy vì họ là những người có phẩm chất đạo đức tốt đẹp
c bỏ: lớn lên; thay bằng trưởng thành
Bài tập 2.
a.-Linh động: không rập khuôn, máy móc các nguyên tắc
-Sinh động: gợi ra hình ảnh, cảm xúc, liên tưởng
b.-Bàng quang: bọng chứa nước tiểu
-Bàng quan: dửng dưng, thờ ơ
Nguyên nhân: Không hiểu nghĩa của từ
Trang 4c Củng cố: (3p)
- Hệ thống hoá lại kiến thức
d Dặn dò: (2p)
- Nhớ hai loại lỗi để có ý thức tránh mắc lỗi.
- Học bài cũ và chuẩn bị bài mới